The Book of Vows and Oaths - Libri i Premtimeve dhe Betimeve - كتاب النذور والأيمان

Transmeton Abdullah ibn Abasi: Sad ibn Ubade e pyeti të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke i thënë: "Nëna ime ka ndërruar jetë dhe kishte një zotim (nedhër) të cilin nuk e kishte përmbushur." I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Përmbushe atë për të."

Transmeton halla e Abdullah ibn Abi Bekrit nga gjyshja e saj se ajo kishte bërë zotim që të shkonte në këmbë deri në xhaminë e Kubasë, por vdiq pa e përmbushur atë. Atëherë Abdullah ibn Abbasi i dha fetva të bijës së saj që të ecte për të. Jahja tha se e kishte dëgjuar Malikun duke thënë: "Askush nuk ecën për dikë tjetër."

Transmeton Abdullah ibn Ebi Habibe: I thashë një burri, kur isha i ri: "Njeriu që thotë vetëm 'e kam obligim të eci drejt Shtëpisë së Allahut' dhe nuk thotë 'jam zotuar të eci', nuk e ka obligim të ecë." Atëherë një burrë më tha: "A dëshiron të ta jap këtë kastravec të vogël" – ai kishte një kastravec të vogël në dorë – "me kusht që të thuash 'e kam obligim të eci drejt Shtëpisë së Allahut'?" Thashë: "Po" dhe e thashë atë, pasi në atë kohë isha i papjekur. Më vonë, kur u rrita, dikush më tha se duhej ta përmbushja zotimin tim. Shkova te Seid ibn el-Musajibi dhe e pyeta për këtë, e ai më tha: "Ti duhet të ecësh." Kështu që unë eca. Maliku tha: "Ky është rregulli tek ne."

Transmeton Urva bin Udhejne el-Lejthi: Dola bashkë me gjyshen time, e cila ishte zotuar të ecte në këmbë deri te Shtëpia e Allahut. Kur bëmë një pjesë të rrugës, ajo nuk mundi të vazhdonte më. Ajo dërgoi një shërbëtor të saj për të pyetur Abdullah bin Omerin dhe unë shkova bashkë me të. Ai e pyeti Abdullah bin Omerin, i cili i tha: "Urdhëroje atë të hipë (në kafshë), e pastaj të ecë në këmbë nga ai vend ku nuk pati mundësi të vazhdonte." Jahja tha se e kishte dëgjuar Malikun të thoshte: "Ne mendojmë se ajo duhet të ofrojë edhe një kurban (hedi)." Gjithashtu, transmetohet se Said bin el-Musejjibi dhe Ebu Seleme bin Abdurrahman kishin të njëjtin mendim si Abdullah bin Omeri.

Transmeton Jahja ibn Saidi:

Jahja ibn Saidi tha: "Kisha bërë zotim që të ecja në këmbë, por më kapi një dhimbje në veshka, kështu që hipa në kafshë derisa arrita në Mekë. Pyeta Ata ibn Ebi Rebahun dhe të tjerë, dhe ata thanë: 'Duhet të bësh kurban një kafshë.' Kur erdha në Medine, i pyeta dijetarët e atjeshëm dhe ata më urdhëruan që të ecja përsëri nga vendi ku nuk munda të vazhdoja më. Kështu bëra, eca."

Jahja tha se e kishte dëgjuar Malikun duke thënë: "Rregulli tek ne lidhur me atë që bën zotim për të ecur deri në Shtëpinë e Allahut, e pastaj nuk mundet dhe hipën në kafshë, është se ai duhet të kthehet dhe të ecë nga vendi ku nuk ka pasur mundësi të vazhdojë. Nëse nuk mund të ecë, le të ecë aq sa ka mundësi e pastaj të hipë, por duhet të therrë kurban një deve, një lopë ose një dele, nëse nuk gjen tjetër."

Maliku, kur u pyet për një burrë që i thotë tjetrit: "Do të të mbart deri në Shtëpinë e Allahut", u përgjigj: "Nëse ka pasur për qëllim ta mbartë mbi shpinë, duke synuar me këtë vështirësinë dhe mundimin e vetes, ai nuk e ka obligim ta bëjë këtë. Le të ecë me këmbët e veta dhe të bëjë kurban. E nëse nuk ka pasur ndonjë qëllim të tillë, le të kryejë Haxhin duke hipur në kafshë dhe ta marrë atë burrë me vete në Haxh. Kjo sepse ai ka thënë: 'Do të të mbart deri në Shtëpinë e Allahut.' Nëse ai burrë refuzon të kryejë Haxhin me të, atëherë ai nuk ka asnjë detyrim dhe ajo që kërkohej prej tij anulohet."

Jahja tha se Maliku u pyet nëse ishte e mjaftueshme për një burrë që ishte betuar me zotime të caktuara se do të ecte deri në Shtëpinë e Allahut një numër të madh herësh, ose që i kishte ndaluar vetes të fliste me babanë apo vëllanë nëse nuk e përmbushte një zotim të caktuar, duke marrë përsipër me betim diçka që nuk kishte mundësi ta përmbushte gjatë jetës së tij, edhe po të përpiqej çdo vit, a mjaftonte për të vetëm një zotim apo zotime të emërtuara? Maliku tha: "E vetmja shlyerje për këtë që unë njoh është përmbushja e asaj që ai e ka bërë obligim për veten. Le të ecë aq sa ka mundësi kohore dhe t'i afrohet Allahut të Madhëruar me aq mirësi sa të mundet."

Maliku tregon: Ajo që ai pëlqente më shumë nga ajo që kishte dëgjuar prej njerëzve të dijes në lidhje me një burrë apo një grua që zotohet të ecë këmbë deri te Shtëpia e Allahut, ishte se ata duhet ta përmbushin betimin e tyre kur të kryejnë Umren, duke ecur derisa të kenë përfunduar sa’jin mes Safasë dhe Marvasë. Kur ta përfundojnë sa’jin, kjo konsiderohet e kryer. E nëse zotohen të ecin gjatë Haxhit, ata ecin derisa të arrijnë në Mekë, e pastaj ecin derisa të kenë përfunduar të gjitha ritet e Haxhit. Maliku ka thënë: "Ecja (si zotim) bëhet vetëm për Haxh ose Umre."

Transmetohet nga Humajd ibn Kajsi dhe Theur ibn Zejd ed-Dili se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) pa një burrë që po qëndronte në diell dhe pyeti: "Çfarë ka ky burrë?" Ata i thanë: "Ai është zotuar që të mos flasë, të mos kërkojë hije nga dielli, të mos ulet dhe të agjërojë." I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Urdhërojeni atë që të flasë, të kërkojë hije, të ulet, por ta plotësojë agjërimin e tij."

Maliku ka thënë: "Nuk kam dëgjuar që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ta ketë urdhëruar këtë person për ndonjë kefaret. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e urdhëroi atë që të plotësonte atë që ishte në bindje ndaj Allahut dhe të linte atë që ishte në mosbindje ndaj Tij."

Transmeton El-Kasim ibn Muhamed: Një grua erdhi te Abdullah ibn Abbasi dhe i tha: "Jam zotuar se do ta theri djalin tim." Ibn Abbasi i tha: "Mos e ther djalin tënd, por bëj kefaret për betimin tënd." Një i moshuar që ishte pranë Ibn Abbasit tha: "Si mund të ketë kefaret për këtë?" Ibn Abbasi u përgjigj: "Allahu i Lartësuar ka thënë: 'Ata prej jush që bëjnë zihar me gratë e tyre (duke i krahasuar me shpinën e nënave të tyre)...', e më pas Ai caktoi për këtë atë kefaret që ju e keni parë."

Transmeton Ajsheja se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kushdo që zotohet se do t'i bindet Allahut, le t'i bindet Atij. Kushdo që zotohet se do të bëjë mëkat ndaj Allahut, le të mos i bëjë mëkat Atij."

Maliku ka thënë: "Kuptimi i thënies së Pejgamberit (s.a.v.s.): 'Kushdo që zotohet se do të bëjë mëkat ndaj Allahut, le të mos i bëjë mëkat Atij', është për shembull rasti i një njeriu që zotohet se, nëse flet me filan personin, do të udhëtojë në këmbë drejt Sirisë, Egjiptit, apo veprime të tjera të ngjashme që nuk konsiderohen si ibadet; ai nuk ka asnjë obligim për asnjë prej tyre, edhe nëse flet me atë person apo e thyen betimin e tij, sepse Allahu nuk kërkon bindje në gjëra të tilla. Ai duhet të përmbushë vetëm ato zotime që përfshijnë bindje ndaj Allahut."

Transmeton Aishja, nëna e besimtarëve, se ajo thoshte: Betimi i pamenduar është kur njeriu thotë: "Jo, pasha Allahun!" ose "Po, pasha Allahun!" (nga shprehia).

Maliku ka thënë: "Gjëja më e mirë që kam dëgjuar rreth kësaj është se betimi i pamenduar është kur njeriu betohet për diçka duke qenë i bindur se është ashtu siç thotë, e pastaj rezulton të jetë ndryshe. Ky është betimi i pamenduar."

Maliku ka thënë: "Betimi i lidhur është, për shembull, kur njeriu betohet se nuk do ta shesë rrobën e tij për dhjetë dinarë e pastaj e shet për aq, ose betohet se do ta godasë shërbëtorin e tij e pastaj nuk e godet, e të ngjashme me këto. Për këtë personi duhet të japë kefaret për betimin e tij, ndërsa për betimin e pamenduar nuk ka kefaret."

Maliku ka thënë: "Sa i përket atij që betohet për diçka duke e ditur se është mëkat, dhe betohet rrejshëm duke e ditur se po gënjen për të kënaqur dikë, ose për t'u arsyetuar para dikujt, ose për të përvetësuar pasuri përmes tij, kjo është një gjë shumë më e rëndë sesa të shlyhet me kefaret."

Transmeton Abdullah ibn Umeri: "Kush betohet në Allahun e pastaj thotë 'në dashtë Allahu', dhe pastaj nuk e kryen atë për të cilën është betuar, nuk e ka thyer betimin e tij."

Maliku ka thënë: "Gjëja më e mirë që kam dëgjuar lidhur me këtë përjashtim është se ai vlen për folësin për aq kohë sa ai nuk e ndërpret rrjedhën normale të fjalës para se të heshtë. Nëse ai hesht dhe e ndërpret fjalën, atëherë nuk ka më përjashtim."

Maliku ka thënë për njeriun i cili thotë se ka mohuar Allahun apo i ka bërë shok Atij e pastaj e thyen betimin, se ai nuk ka obligim kefaretin dhe nuk është jobesimtar e as mushrik, përveç nëse zemra e tij e ka fshehur kufrin apo shirkun. Ai duhet të kërkojë falje nga Allahu dhe të mos i kthehet më kësaj, sepse ajo që ka bërë është e shëmtuar.

Transmeton Ebu Hurejre:

I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kushdo që bën një betim dhe pastaj sheh se diçka tjetër është më mirë se ai, le të bëjë kefaret për betimin e tij dhe le të bëjë atë që është më e mirë."

Maliku ka thënë: "Kushdo që thotë se ka një zotim por nuk përmend emrin e Allahut, përsëri është i detyruar të bëjë kefaretin e betimit (nëse e thyen atë)."

Maliku ka thënë: "Përforcimi është kur një njeri betohet për një gjë disa herë, duke e përsëritur betimin në fjalimin e tij herë pas here. Për shembull, thënia: 'Pasha Allahun, nuk do ta pakësoj atë nga kjo e kjo', e betuar tri herë ose më shumë. Kefareti për këtë është si kefareti i një betimi të vetëm. Nëse një njeri betohet: 'Nuk do ta ha këtë ushqim, nuk do t'i vesh këto rroba dhe nuk do të hyj në këtë shtëpi', kjo llogaritet si një betim i vetëm dhe ai është i detyruar të bëjë vetëm një kefaret. E njëjta gjë vlen edhe për njeriun që i thotë gruas së tij: 'Ti je e shkurorëzuar nëse të vesh me këtë rrobë ose nëse të lejoj të shkosh në xhami', dhe kjo është një thënie e vetme e plotë në rrjedhën normale të të folurit. Nëse ai e thyen ndonjë pjesë të atij betimi, shkurorëzimi bëhet i domosdoshëm dhe nuk ka thyerje tjetër të betimit pas kësaj në çdo gjë që ai bën. Ka vetëm një betim që mund të thyhet në këtë rast."

Maliku ka thënë: "Ajo që ne veprojmë në lidhje me gruan që bën një zotim pa lejen e burrit të saj është se asaj i lejohet ta bëjë këtë dhe ajo duhet ta përmbushë atë, nëse ai ka të bëjë vetëm me personin e saj dhe nuk e dëmton burrin e saj. Megjithatë, nëse kjo e dëmton burrin e saj, ai mund ta ndalojë atë ta përmbushë, por ai mbetet obligim për të derisa ajo të ketë mundësinë ta plotësojë atë."

Transmeton Abdullah ibn Umeri: Kushdo që thyen një betim të cilin e ka përforcuar, e ka për detyrë lirimin e një skllavi ose veshjen e dhjetë të varfërve. Kushdo që thyen një betim, por nuk e ka përforcuar atë, duhet të ushqejë dhjetë të varfër, duke i dhënë secilit të varfër nga një mudd grurë. Ai që nuk i ka mundësitë për këtë, duhet të mbajë tri ditë agjërim.

Transmeton Abdullah ibn Omeri: Ai e shlyente kefaretin e betimit të tij duke ushqyer dhjetë të varfër, ku secili i varfër merrte nga një mud grurë. Ndonjëherë ai lironte një rob nëse betimi ishte i përforcuar.

Transmeton Sulejman ibn Jesari: I kam arritur njerëzit të cilët, kur jepnin kefaretin për thyerjen e betimit, jepnin një mudd grurë sipas mudd-it të vogël dhe konsideronin se kjo ishte e mjaftueshme për ta.

Maliku ka thënë: "Gjëja më e mirë që kam dëgjuar lidhur me atë që shlyen betimin e tij përmes veshjes së të varfërve, është se nëse vesh burra, i vesh ata me nga një rrobë secilin. Ndërsa nëse vesh gra, i vesh ato me nga dy rroba: një këmishë të gjatë dhe një shami, pasi kjo është sasia minimale e mjaftueshme për secilën prej tyre gjatë namazit."

Transmeton Abdullah ibn Omer:

I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e arriti Omer ibn el-Hatabin derisa ai po udhëtonte me një grup dhe po betohej në babanë e tij. Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Vërtet, Allahu ju ndalon të betoheni në baballarët tuaj. Kush betohet, le të betohet në Allahun ose le të heshtë."

Transmetohet se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka pasur zakon të thoshte: "Jo, për Atë që i rrotullon zemrat."

Transmeton Ebu Lubabe ibn Abd el-Mundhir: Kur Allahu ia pranoi pendimin, ai tha: "O i Dërguari i Allahut, a ta braktis vendbanimin e popullit tim ku bëra gjynahun dhe të qëndroj pranë teje, si dhe ta jap të gjithë pasurinë time sadaka për Allahun dhe të Dërguarin e Tij?" I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Të mjafton të japësh një të tretën e saj."

Transmeton Aishja, nëna e besimtarëve: Ajo u pyet për një burrë i cili kishte deklaruar se pasuria e tij i kushtohej derës së Qabesë. Ajo tha: "Ai duhet të bëjë kefaret për këtë ashtu siç bëhet kefareti i betimit." Maliku ka thënë se ai që zotohet se do ta japë pasurinë e tij në rrugë të Allahut dhe pastaj e thyen betimin, duhet të japë një të tretën e pasurisë së tij në rrugë të Allahut, ashtu siç ka vepruar i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) në rastin e Ebu Lubabes.