The Book of Profit Sharing - Libri i Partneritetit (Kirad) - كتاب القراض

CHAPTER 1
General
#1450
Transmeton babai i Zejd ibn Eslemit:

Abdullahu dhe Ubejdullahu, djemtë e Omer ibn el-Hatabit, dolën me ushtrinë drejt Irakut. Gjatë rrugës së kthimit, ata kaluan nga Ebu Musa el-Esh'ariu, i cili ishte prijësi i Basrës. Ai i mirëpriti dhe u bëri nderime, e më pas u tha: "Sikur të kisha mundësi t'ju bëja ndonjë dobi, do ta bëja." Pastaj u tha: "Pritni, këtu është një pjesë e pasurisë së Allahut që dua ta dërgoj te Prijësi i Besimtarëve. Unë po jua jap hua këtë pasuri, që të blini me të mallra nga Iraku e t'i shisni në Medinë. Pastaj ia dorëzoni kapitalin Prijësit të Besimtarëve dhe fitimi mbetet për ju." Ata pranuan dhe ai ua dha paratë, duke i shkruar letër Omer ibn el-Hatabit që ta merrte pasurinë prej tyre.

Kur mbërritën, ata i shitën mallrat dhe fituan. Kur ia dorëzuan pasurinë Omerit, ai i pyeti: "A i ka dhënë hua të gjithë ushtrisë ashtu siç ju dha juve?" Ata u përgjigjën: "Jo." Omer ibn el-Hatabi tha: "Ai ua dha huanë vetëm sepse jeni djemtë e Prijësit të Besimtarëve. Dorëzojeni kapitalin dhe fitimin." Abdullahu heshti, ndërsa Ubejdullahu tha: "O Prijës i Besimtarëve, nuk duhet të veprosh kështu, sepse sikur kjo pasuri të pakësohej ose të shkatërrohej, ne do ta kompensonim atë." Omeri tha: "Dorëzojeni!" Abdullahu heshti, kurse Ubejdullahu vazhdoi të diskutonte me të. Atëherë, një burrë që ishte i pranishëm tha: "O Prijës i Besimtarëve, sikur ta llogaritje si 'kirad' (ortakëri në fitim)?" Omeri tha: "Po e llogaris si kirad." Kështu Omeri mori kapitalin dhe gjysmën e fitimit, ndërsa Abdullahu dhe Ubejdullahu, djemtë e Omer ibn el-Hatabit, morën gjysmën tjetër të fitimit.
حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ خَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ وَعُبَيْدُ اللَّهِ ابْنَا عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فِي جَيْشٍ إِلَى الْعِرَاقِ فَلَمَّا قَفَلاَ مَرَّا عَلَى أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ وَهُوَ أَمِيرُ الْبَصْرَةِ فَرَحَّبَ بِهِمَا وَسَهَّلَ ثُمَّ قَالَ لَوْ أَقْدِرُ لَكُمَا عَلَى أَمْرٍ أَنْفَعُكُمَا بِهِ لَفَعَلْتُ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ بَلَى هَا هُنَا مَالٌ مِنْ مَالِ اللَّهِ أُرِيدُ أَنْ أَبْعَثَ بِهِ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ فَأُسْلِفُكُمَاهُ فَتَبْتَاعَانِ بِهِ مَتَاعًا مِنْ مَتَاعِ الْعِرَاقِ ثُمَّ تَبِيعَانِهِ بِالْمَدِينَةِ فَتُؤَدِّيَانِ رَأْسَ الْمَالِ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَيَكُونُ الرِّبْحُ لَكُمَا فَقَالاَ وَدِدْنَا ذَلِكَ ‏.‏ فَفَعَلَ وَكَتَبَ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنْ يَأْخُذَ مِنْهُمَا الْمَالَ فَلَمَّا قَدِمَا بَاعَا فَأُرْبِحَا فَلَمَّا دَفَعَا ذَلِكَ إِلَى عُمَرَ قَالَ أَكُلُّ الْجَيْشِ أَسْلَفَهُ مِثْلَ مَا أَسْلَفَكُمَا قَالاَ لاَ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ابْنَا أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ فَأَسْلَفَكُمَا أَدِّيَا الْمَالَ وَرِبْحَهُ ‏.‏ فَأَمَّا عَبْدُ اللَّهِ فَسَكَتَ وَأَمَّا عُبَيْدُ اللَّهِ فَقَالَ مَا يَنْبَغِي لَكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَذَا لَوْ نَقَصَ هَذَا الْمَالُ أَوْ هَلَكَ لَضَمِنَّاهُ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ أَدِّيَاهُ ‏.‏ فَسَكَتَ عَبْدُ اللَّهِ وَرَاجَعَهُ عُبَيْدُ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ عُمَرَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَوْ جَعَلْتَهُ قِرَاضًا ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ قَدْ جَعَلْتُهُ قِرَاضًا ‏.‏ فَأَخَذَ عُمَرُ رَأْسَ الْمَالِ وَنِصْفَ رِبْحِهِ وَأَخَذَ عَبْدُ اللَّهِ وَعُبَيْدُ اللَّهِ ابْنَا عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ نِصْفَ رِبْحِ الْمَالِ ‏.‏
Malik related to me from Zayd ibn Aslam that his father said,
"Abdullah and Ubaydullah, the sons of Umar ibn al-Khattab went out
with the army to Iraq. On the way home, they passed by Abu Musa al-
Ashari who was the amir of Basra. He greeted them and made them
welcome, and told them that if there was anything he could do to help
them, he would do it. Then he said, 'There is some of the property of
Allah which I want to send to the amir al-muminin, so I will lend it
to you, and you can buy wares from Iraq and sell them in Madina. Then
give the principal to the amir al-muminin, and you keep the profit.'
They said that they would like to do it, and so he gave them the money
and wrote to Umar ibn al-Khattab to take the money from them. When
they came to sell they made a profit, and when they paid the principal
to Umar he asked, 'Did he lend everyone in the army the like of what
he lent you?' They said, 'No.' Umar ibn al-Khattab said, 'He made you
the loan, because you are the sons of the amir al-muminin, so pay the
principal and the profit.' Abdullah was silent. Ubaydullah said, 'You
do not need to do this, amir al-muminin. Had the principal decreased
or been destroyed, we would have guaranteed it.' Umar said, 'Pay it.'
Abdullah was silent, and Ubaydullah repeated it. A man who was sitting
with Umar said, 'Amir al-muminin, better that you make it a qirad.
'Umar said, 'I have made it qirad.' Umar then took the principal and
half of the profit, and Abdullah and Ubaydullah, the sons of Umar ibn
al-Khattab took half of the profit."
#1451
Transmeton gjyshi i Al-Ala ibn Abdurrahmanit: Othman ibn Affani i dha atij një shumë parash si kirad për të punuar me to, me kusht që fitimi të ndahej mes tyre.
وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ، أَعْطَاهُ مَالاً قِرَاضًا يَعْمَلُ فِيهِ عَلَى أَنَّ الرِّبْحَ بَيْنَهُمَا ‏.‏
Malik related to me from al-Ala ibn Abd ar-Rahman from his father
from his father that Uthman ibn Affan gave him some money as qirad to
use provided the profit was shared between them.
#1452
Transmeton Maliku: Forma e njohur dhe e lejuar e kiradit (mudarabah) është që një njeri të marrë kapital nga një ortak për ta përdorur. Ai nuk e garanton atë dhe gjatë udhëtimit shpenzon nga kapitali për ushqim, veshje dhe për atë që i nevojitet, në përputhje me vlerën e kapitalit. Kjo vlen kur ai udhëton për të kryer punën dhe kur kapitali mund ta përballojë këtë. Nëse ai qëndron me familjen e tij, ai nuk ka shpenzime apo veshje nga kapitali.

Maliku ka thënë: "Nuk ka asgjë të keqe që dy palët në një kirad të ndihmojnë njëra-tjetrën si mirësi, kur kjo është e pranueshme për të dy."

Maliku ka thënë: "Nuk ka asgjë të keqe që investitori i kapitalit të blejë disa nga mallrat prej punonjësit në kirad, nëse kjo është e pranueshme dhe pa kushtëzime."

Lidhur me një investitor që jep kapital kiradi për një burrë dhe skllavin e tij për ta përdorur të dy, Maliku ka thënë: "Kjo është e lejuar dhe nuk ka asgjë të keqe në të, sepse fitimi është pasuri për skllavin e tij dhe fitimi nuk i takon zotërisë derisa ai ta marrë atë prej tij. Kjo është si pjesa tjetër e fitimeve të tij."
Malik said, "The recognised and permitted form of qirad is that a
man take capital from an associate to use. He does not guarantee it
and in travelling pays out of the capital for food and clothes and
what he makes good use of, according to the amount of capital. That
is, when he travels to do the work and the capital can support it. If
he remains with his people, he does not have expenses or clothing from
the capital."


Malik said, "There is no harm in the two
parties in a qirad helping each other by way of a favour when it is
acceptable to them both."


Malik said, "There is no harm in
the investor of the capital buying some of the goods from the agent in
the qirad if that is acceptable and without conditions."


Malik spoke about an investor making a qirad loan to a man and his
slave, to be used by both. He said, "That is permitted, and there is
no harm in it because the profit is property for his slave, and the
profit is not for the master until he takes it from him. It is like
the rest of his earnings."
#1453
Transmeton Maliku:

Kur një person i ka borxh një tjetri dhe kërkon prej tij që ato para të mbeten tek ai si qirad (investim me ndarje fitimi), kjo është e papëlqyeshme derisa kreditori t'i pranojë mjetet e veta. Pastaj ai mund t'i japë ato si hua qirad ose t'i mbajë. Kjo sepse debitori mund të jetë në gjendje të vështirë dhe dëshiron ta shtyjë shlyerjen për ta rritur vlerën për të.

Maliku foli rreth një investitori i cili i dha hua qirad një burri dhe një pjesë e kapitalit humbi para se ai ta përdorte atë, e pastaj ai e përdori dhe realizoi fitim. Agjenti (punonjësi) dëshironte që kapitali fillestar të llogaritej shuma e mbetur pas humbjes. Maliku tha: "Deklarata e tij nuk pranohet dhe kapitali duhet të plotësohet deri në shumën e tij origjinale nga fitimi i realizuar. Pastaj ata e ndajnë pjesën e mbetur, pasi kapitali të jetë shlyer, sipas kushteve të qiradit."

Maliku tha: "Huaja e qiradit është e vlefshme vetëm në monedha ari ose argjendi dhe nuk lejohet kurrë në asnjë lloj malli apo artikulli."

Maliku tha: "Ka disa transaksione të cilat, nëse kalon një kohë e gjatë pas kryerjes së tyre, anulimi i tyre bëhet i papranueshëm. Sa i përket kamatës, nuk pranohet asgjë tjetër përveç refuzimit të saj, qoftë ajo pak apo shumë. Ajo që lejohet në raste të tjera nuk lejohet në të, sepse Allahu, i Bekuari dhe i Lartësuari, ka thënë në Librin e Tij: 'Nëse pendoheni, ju takon kapitali juaj, pa bërë padrejtësi e pa ju bërë padrejtësi'."
Malik said, "When a man owes money to another man and he asks him
to let it stay with him as a quirad, that is disapproved of until the
creditor receives his property. Then he can make it a qirad loan or
keep it. That is because the debtor may be in a tight situation, and
want to delay it to increase it for him."


Malik spoke about
an investor who made a qirad loan to a man, and some of the principal
was lost before he used it, and then he used it and made a profit. The
agent wanted to make the principal the remainder of the money after
what was lost from it. Malik said, "His statement is not accepted, and
the principal is made up to its original amount from his profit. Then
they divide what remains after the principal has been repaid according
to the conditions of the qirad."


Malik said, "Qirad loan is
only good in gold or silver coin and it is never permitted in any kind
of wares or goods or articles."


Malik said, "There are
certain transactions which if a long span of time passes after the
transaction takes place, its revocation becomes unacceptable. As for
usury, there is never anything except its rejection whether it is a
little or a lot. What is permitted in other than it is not permitted
in it because Allah, the Blessed and the Exalted, said in His Book,
'If you repent, you have your capital back, not wronging and not
wronged. ' "


32.4 Conditions Permitted in Qirad
#1454
Transmeton Maliku: Nuk ka asgjë të keqe që investitori t'i vendosë kusht agjentit në kirad (investim me fitim të përbashkët) që të mos blejë një lloj të caktuar kafshësh apo mallrash që ai i specifikon. Nuk pëlqehet që investitori t'i kushtëzojë agjentit në kirad që të blejë vetëm mallra të caktuara, përveç nëse ato mallra që ai e urdhëron t'i blejë gjenden me bollëk dhe nuk mungojnë as gjatë dimrit e as gjatë verës. Në këtë rast, nuk ka asgjë të keqe.

Lidhur me një investitor që jep hua me kirad dhe kushtëzon që një pjesë e fitimit t'i takojë vetëm atij, pa e ndarë me agjentin, ai tha: "Kjo nuk është e mirë, qoftë edhe për një dërhem të vetëm, përveç nëse ai kushtëzon që gjysma e fitimit t'i takojë atij dhe gjysma tjetër agjentit, ose një e treta, një e katërta, apo çfarëdo qoftë. Kur ai përcakton një përqindje, qoftë ajo e madhe apo e vogël, çdo gjë e specifikuar në këtë mënyrë është hallall. Ky është kiradi i muslimanëve."

Ai tha gjithashtu: "Nuk është e mirë as nëse investitori kushtëzon që një dërhem ose më shumë nga fitimi të jetë tërësisht i tij, pa e ndarë me agjentin, e pastaj pjesa e mbetur e fitimit të ndahet përgjysmë mes tyre. Ky nuk është kiradi i muslimanëve."
Yahya said that Malik spoke about an investor who made a qirad
loan and stipulated to the agent that only certain goods should be
bought with his money or he forbade certain goods which he named to be
bought. He said, "There is no harm in an investor making a condition
on an agent in qirad not to buy a certain kind of animal or goods
which he specifies. It is disapproved of for an investor to make as a
condition on an agent in qirad that he only buy certain goods unless
the goods which he orders him to buy are in plentiful supply and do
not fail either in winter or summer. There is no harm in that case."


Malik spoke about an investor who loaned qirad money and
stipulated that something of the profit should be his alone without
the agent sharing in it. He said, "That is not good, even if it is
only one dirham unless he stipulates that half the profit is his and
half the profit is the agent's or a third or a fourth or whatever.
When he names a percentage, whether great or small, everything
specified by that is halal. This is the qirad of the muslims."


He said, "It is also not good if the investor stipulates that one
dirham or more of the profit is purely his, with out the agent sharing
it and then what remains of the profit is to be divided in half
between them. That is not the qirad of the Muslims."
#1455
Transmeton Maliku: Investitori (pronari i kapitalit) nuk duhet të kushtëzojë që të ketë një pjesë të fitimit vetëm për vete pa e ndarë me agjentin (punëtorin), as agjenti nuk duhet të kushtëzojë që të ketë diçka nga fitimi vetëm për vete pa e ndarë me investitorin. Në qirad (partneritet investimi), nuk lejohet shitja, qiraja, puna, paradhënia apo ndonjë lehtësi tjetër që njëra palë e specifikon për vete pa e ndarë me tjetrën, përveç nëse njëra palë ia lejon tjetrës pa kushte si mirësi, dhe kjo është në rregull për të dy. Asnjëra palë nuk duhet të vendosë kusht mbi tjetrën që i shton asaj ar, argjend apo ushqim mbi palën tjetër.

Ai tha: "Nëse ndonjë prej këtyre hyn në qirad, ai kthehet në qira, dhe qiraja është e vlefshme vetëm me kushte të njohura dhe të caktuara. Agjenti nuk duhet të kushtëzojë, kur merr kapitalin, që të shlyejë apo të komisionojë ndonjë person me mallrat, as që të marrë ndonjë prej tyre për vete. Kur ka fitim dhe vjen koha për të ndarë kapitalin, atëherë ata e ndajnë fitimin sipas kushteve të kontratës. Nëse kapitali nuk rritet ose ka humbje, agjenti nuk është i detyruar të kompensojë atë që ka shpenzuar për vete apo për humbjen. Kjo i mbetet investitorit nga kapitali. Qiradi lejohet mbi çfarëdo kushtesh që investitori dhe agjenti merren vesh reciprokisht, për gjysmën e fitimit, një të tretën, një të katërtën apo çfarëdo tjetër."

Maliku ka thënë: "Nuk lejohet që agjenti të kushtëzojë që t'i përdorë paratë e qiradit për një numër të caktuar vitesh dhe që ato të mos i merren gjatë asaj kohe."

Ai tha: "Nuk është mirë që investitori të kushtëzojë që paratë e qiradit të mos kthehen për një numër të caktuar vitesh të specifikuara, sepse qiradi nuk është me afat. Investitori ia jep hua një agjenti që ai t'i përdorë ato për të. Nëse ndonjërit prej tyre i duket e arsyeshme ta lërë projektin dhe paratë janë në monedhë (kesh) e me to nuk është blerë asgjë, projekti mund të braktiset dhe investitori i merr paratë e tij mbrapsht. Nëse investitorit i duket e arsyeshme ta marrë mbrapsht huanë e qiradit pasi janë blerë mallrat, ai nuk mund ta bëjë këtë derisa blerësi t'i ketë shitur mallrat dhe ato të jenë bërë para. Nëse agjentit i duket e arsyeshme ta kthejë huanë kur ajo është kthyer në mallra, ai nuk mund ta bëjë këtë derisa t'i ketë shitur ato. Ai e kthen huanë në para ashtu siç e ka marrë."

Maliku tha: "Nuk është mirë që investitori të kushtëzojë që agjenti të paguajë çdo Zekat që detyrohet nga pjesa e tij e fitimit në veçanti, sepse investitori, duke kushtëzuar këtë, kushtëzon një rritje të caktuar për veten e tij nga fitimi, meqenëse pjesa e Zekatit për të cilën ai do të ishte përgjegjës nga pjesa e tij e fitimit, i hiqet atij."

"Nuk lejohet që investitori t'i kushtëzojë agjentit që të blejë vetëm nga filani, duke iu referuar një njeriu specifik. Kjo nuk lejohet sepse duke vepruar kështu ai do të bëhej argati i tij për një pagë."

Maliku foli për një investitor në qirad i cili kushtëzoi një garanci për një shumë parash nga agjenti: "Investitorit nuk i lejohet të vendosë kushte për kapitalin e tij përveç kushteve mbi të cilat bazohet qiradi ose sipas precedentit të Sunetit të muslimanëve. Nëse kapitali rritet nga kushti i garancisë, investitori ka rritur pjesën e tij të fitimit për shkak të pozitës së garancisë. Por fitimi duhet të ndahet vetëm sipas asaj që do të ishte sikur huaja të ishte dhënë pa garanci. Nëse kapitali shkatërrohet, nuk mendoj se agjenti mban përgjegjësi për garancinë, sepse kushtëzimi i garancive në qirad është i pavlefshëm."

Maliku foli për një investitor që i dha para qiradi një njeriu dhe ky kushtëzoi që me to të blinte vetëm palma ose kafshë sepse dëshironte të hante hurmat ose pasardhësit e kafshëve dhe i mbajti ato për ca kohë për t'i përdorur për vete. Ai tha: "Kjo nuk lejohet. Ky nuk është Suneti i muslimanëve në qirad, përveç nëse i blen e pastaj i shet ashtu siç shiten mallrat e tjera."

Maliku tha: "Nuk ka asgjë të keqe nëse agjenti i kushtëzon investitorit një rob për ta ndihmuar, me kusht që robi të shërbejë për fitimin e investimit së bashku me të, dhe kur robi e ndihmon atë vetëm për investimin e jo për asgjë tjetër."
Yahya said that Malik said, "The person who puts up the principal
must not stipulate that he has something of the profit alone without
the agent sharing in it, nor must the agent stipulate that he has
something of the profit alone without the investor sharing. In qirad,
there is no sale, no rent, no work, no advance, and no convenience
which one party specifies to himself without the other party sharing
unless one party allows it to the other unconditionally as a favour
and that is alright to both. Neither of the parties should make a
condition over the other which increases him in gold or silver or food
over the other party."


He said, "If any of that enters the
qirad, it becomes hire, and hire is only good with known and fixed
terms. The agent should not stipulate when he takes the principal that
he repay or commission anyone with the goods, nor that he take any of
them for himself. When there is a profit, and it is time to separate
the capital, then they divide the profit according to the terms of the
contract. If the principal does not increase or there is a loss, the
agent does not have to make up for what he spent on himself or for the
loss. That falls to the investor from the principal. Qirad is
permitted upon whatever terms the investor and the agent make a mutual
agreement, of half the profit, or a third or a fourth or whatever."


Malik said, "It is not permitted for the agent to stipulate
that he use the qirad money for a certain number of years and that it
not be taken from him during that time."


He said, "It is not
good for the investor to stipulate that the qirad money should not be
returned for a certain number of years which are specified, because
the qirad is not for a term. The investor loans it to an agent to use
for him. If it seems proper to either of them to abandon the project
and the money is coin, and nothing has been bought with it, it can be
abandoned, and the investor takes his money back. If it seems proper
to the investor to take the qirad loan back after goods have been
purchased with it, he cannot do so until the buyer has sold the goods
and they have become money. If it seems proper to the agent to return
the loan, and it has been turned to goods he cannot do so until he has
sold them. He returns the loan in cash as he took it."


Malik
said, "It is not good for the investor to stipulate that the agent pay
any zakat due from his portion of the profit in particular, because
the investor by stipulating that, stipulates fixed increase for
himself from the profit because the portion of zakat he would be
liable for by his portion of the profit, is removed from him.


"It is not permitted for the investor to stipulate to the agent to
only buy from so-and-so, referring to a specific man. That is not
permitted because by doing so he would become his hireling for a
wage."


Malik spoke about an investor in qirad who stipulated
a guarantee for an amount of money from the agent, "The investor is
not permitted to stipulate conditions about his principal other than
the conditions on which qirad is based or according to the precedent
of the sunna of the Muslims. If the principal is increased by the
condition of guarantee, the investor has increased his share of the
profit because of the position of the guarantee. But the profit is
only to be divided according to what it would have been had the loan
been given without the guarantee. If the principal is destroyed, I do
not think that the agent has a guarantee held against him because the
stipulation of guarantees in qirad is null and void."


Malik
spoke about an investor who gave qirad money to a man and the man
stipulated that he would only buy palms or animals with it because he
sought to eat the dates or the offspring of the animals and he kept
them for some time to use for himself. He said, "That is not
permitted. It is not the sunna of the Muslims in qirad unless he buys
it and then sells it as other goods are sold."


Malik said,
"There is no harm in the agent stipulating on the investor a slave to
help him provided that the slave stands to gain along with him out of
the investment, and when the slave only helps him with the investment,
not with anything else."
#1456
Ose pronari i mallit i thotë huamarrësit: "Merri këto mallra dhe shiti ato. Bli dhe shit me kapitalin e fituar sipas kiradit." Investitori kushtëzon shtimin për vete nga shitja e mallit të tij dhe atë që e liron nga shpenzimet e shitjes. Ose ai thotë: "Shkëmbe me këto mallra dhe shit. Kur të mbarosh, bli për mua të njëjtin mall që të dhashë. Nëse ka fitim, ai ndahet mes meje dhe teje." Mund të ndodhë që investitori t'ia japë mallrat agjentit në një kohë kur ato janë në kërkesë dhe janë të shtrenjta, e pastaj agjenti i kthen ato kur janë të lira, dhe ai mund t'i ketë blerë ato për vetëm një të tretën e çmimit origjinal ose edhe më pak se aq. Atëherë agjenti ka si pjesë të fitimit të tij gjysmën e shumës për të cilën është ulur çmimi i mallrave. Ose ai mund t'i marrë mallrat në një kohë kur çmimi i tyre është i ulët dhe t'i përdorë ato derisa të ketë shumë para. Pastaj ato mallra shtrenjtohen dhe çmimi i tyre rritet kur ai i kthen ato, kështu që ai i blen ato me gjithçka që ka, duke bërë që e gjithë puna dhe përpjekja e tij të shkojnë dëm. Ky është një transaksion i pasigurt dhe nuk është i mirë. Megjithatë, nëse kjo nuk dihet derisa të ketë ndodhur, atëherë shikohet paga që do t'i paguhej një agjenti në kirad për shitjen e asaj dhe ajo i jepet atij për mundin e tij. Pastaj paratë konsiderohen kirad që nga dita kur ato u bënë para të gatshme dhe u mblodhën si monedhë, dhe kthehen si një kirad i tillë.
Yahya said that Malik said, "No one should make a qirad loan
except in coin, because the loan must not be in wares, since loaning
wares can only be worked in one of two ways:
Either the owner of the
wares says to the borrower, 'Take these wares and sell them. Buy and
sell with the capital realized according to qirad.' The investor
stipulates increase for himself from the sale of his goods and what
relieves him of expenses in selling it. Or else he says, 'Barter with
these goods and sell. When you are through, buy for me the like of my
goods which I gave you. If there is increase, it is between you and
me. 'It may happen that the investor gives the goods to the agent at a
time in which they are in demand and expensive, and then the agent
returns them while they are cheap and he might have bought them for
only a third of the original price or even less than that. The agent
then has a profit of half the amount by which the price of the wares
has decreased as his portion of the profit. Or he might take the wares
at a time when their price is low, and make use of them until he has a
lot of money. Then those wares become expensive and their price rises
when he returns them, so he buys them for all that he has so that all
his work and concern have been in vain. This is an uncertain
transaction and is not good. If, however, that is not known until it
has happened, then the wage an agent in qirad would be paid for
selling that, is looked at and he is given it for his concern. Then
the money is qirad from the day the money became cash and collected as
coin and it is returned as a qirad like that."
#1457
Transmeton Maliku: Maliku foli për një njeri i cili i dha hua qirad një tjetri, dhe ky i fundit bleu mallra me to dhe i transportoi në një qendër tregtare. Shitja e tyre nuk doli me fitim dhe agjenti u frikësua se do të pësonte humbje nëse do t’i shiste aty, prandaj pagoi transportin për t'i dërguar në një qytet tjetër, ku i shiti me humbje, ndërsa kostoja e transportit doli më e madhe se kapitali fillestar.

Maliku ka thënë: "Nëse agjenti mund ta paguajë koston e transportit nga ajo që ka mbetur prej kapitalit, ai vepron ashtu. Por, çfarëdo pjese e qirasë së transportit që nuk mbulohet nga kapitali, agjenti duhet ta paguajë vetë. Investitori nuk mban përgjegjësi për asnjë pjesë të saj. Kjo sepse investitori e ka urdhëruar atë të tregtojë vetëm me kapitalin fillestar dhe ai nuk është përgjegjës për asgjë tjetër përveç kapitalit. Sikur investitori të mbante përgjegjësi, kjo do të ishte një humbje shtesë për të, mbi kapitalin që ka investuar. Agjenti nuk mund t'ia ngarkojë këtë investitorit."
Yahya said that Malik spoke about a man who made a qirad loan to
a man and he bought wares with it and transported them to a commercial
centre. It was not profitable to sell them and the agent feared a loss
if he sold them, so he hired transport to take them to another city,
and he sold them there and made a loss, and the cost of the hire was
greater than the principal.


Malik said, "If the agent can pay
the cost of the hire from what the capital realized, his way is that.
Whatever portion of the hire is not covered by the principal, the
agent must pay it. The investor is not answerable for any of it. That
is because the investor only ordered him to trade with the principal.
The investor is not answerable for other than the principal. Had the
investor been liable, it would have been an additional loss to him on
top of the principal which he invested. The agent cannot put that on
to the investor."
#1458
Transmeton Maliku: Maliku foli për një investitor i cili i dha hua qirad një njeriu, i cili e përdori atë dhe nxori fitim. Pastaj, ky njeri bleu me gjithë fitimin një skllave, pati marrëdhënie me të dhe ajo mbeti shtatzënë, gjë që çoi në pakësimin e kapitalit. Maliku tha: "Nëse ai ka para, çmimi i skllaves merret nga pasuria e tij dhe me të rikthehet kapitali. Nëse mbetet diçka pasi të paguhen paratë, ajo ndahet mes tyre sipas qiradit fillestar. Nëse ai nuk mund ta paguajë, skllavja shitet në mënyrë që kapitali të rikthehet nga çmimi i saj."

Maliku foli për një investitor i cili i dha hua qirad një njeriu, dhe agjenti shpenzoi më shumë se shuma e qiradit kur bleu mallra me të, duke e paguar shtesën nga paratë e veta. Maliku tha: "Investitori ka të drejtë zgjedhjeje nëse mallrat shiten me fitim apo me humbje, ose nëse nuk shiten fare. Nëse ai dëshiron t'i marrë mallrat, i merr ato dhe ia kthen agjentit atë që ai ka shtuar për to. Nëse agjenti refuzon, investitori është ortak për pjesën e tij të çmimit në shtim dhe pakësim, sipas asaj që agjenti ka paguar shtesë nga vetja e tij."

Maliku foli për një agjent i cili mori para qiradi nga një njeri dhe pastaj ia dha ato një njeriu tjetër për t'i përdorur si qirad pa pëlqimin e investitorit. Ai tha: "Agjenti është përgjegjës për pasurinë. Nëse ajo pakësohet, ai është përgjegjës për humbjen. Nëse ka fitim, investitori merr pjesën e tij të caktuar të fitimit, dhe pastaj agjenti merr pjesën e tij të mbetur nga ato para."

Maliku foli për një agjent i cili e tejkaloi autoritetin dhe huazoi diçka nga paratë e qiradit që kishte dhe bleu mallra për veten e tij me to. Maliku tha: "Nëse ai ka fitim, fitimi ndahet mes tyre sipas kushtit të caktuar në qirad. Nëse ka humbje, ai është përgjegjës për humbjen."

Maliku tha për një investitor i cili i dha para qiradi një njeriu, dhe agjenti huazoi disa nga paratë e gatshme dhe bleu mallra për veten e tij me to: "Investitori i kapitalit ka të drejtë zgjedhjeje. Nëse dëshiron, ai bashkohet me të në ato mallra sipas qiradit, dhe nëse dëshiron, ai tërhiqet prej tyre dhe e merr të gjithë kapitalin mbrapsht nga agjenti. Kjo është ajo që bëhet me dikë që i tejkalon kufijtë."
Yahya said that Malik spoke about an investor who made a qirad
loan to a man, who used it and made a profit. Then the man bought with
all the profit a slave-girl and he had intercourse with her and she
became pregnant by him, and so the capital decreased. Malik said, "If
he has money, the price of the slave-girl is taken from his property,
and the capital is restored by it. If there is something left over
after the money is paid, it is divided between them according to the
first qirad. If he cannot pay it, the slave-girl is sold so that the
capital is restored from her price."


Malik spoke about an
investor who made a qirad loan to a man, and the agent spent more than
the amount of the qirad loan when buying goods with it and paid the
increase from his own money. Malik said, "The investor has a choice if
the goods are sold for a profit or loss or if they are not sold. If he
wishes to take the goods, he takes them and pays the agent back what
he put in for them. If the agent refuses, the investor is a partner
for his share of the price in increase and decrease according to what
the agent paid extra for them from himself."


Malik spoke
about an agent who took qirad money from a man and then gave it to
another man to use as a qirad without the consent of the investor. He
said, "The agent is responsible for the property. If it is decreased,
he is responsible for the loss. If there is profit, the investor has
his stipulation of the profit, and then the agent has his stipulation
of what remains of the money."


Malik spoke about an agent who
exceeded and borrowed some of what he had of qirad in money and he
bought goods for himself with it. Malik said, "If he has a profit, the
profit is divided according to the condition between them in the
qirad. If he has a loss, he is responsible for the loss."


Malik said about an investor who paid qirad money to a man, and the
agent borrowed some of the cash and bought goods for himself with it,
"The investor of the capital has a choice. If he wishes, he shares
with him in the goods according to the qirad, and if he wishes, he
frees himself of them, and takes all of the principal back from the
agent. That is what is done with some one who oversteps."
#1459
Transmeton Maliku: Kur investimi është i madh, shpenzimet e udhëtimit të agjentit merren prej tij. Ai mund ta përdorë atë për t'u ushqyer dhe veshur në një mënyrë të pranueshme, sipas madhësisë së investimit. Nëse kjo ia lehtëson punën, ai mund të marrë një pagë nga një pjesë e kapitalit, nëse ai është i madh dhe ai nuk mund ta mbajë veten. Ka disa punë për të cilat një agjent apo dikush si ai nuk janë përgjegjës, mes tyre janë vjelja e borxheve, transportimi i mallrave, ngarkimi e kështu me radhë. Ai mund të punësojë dikë nga kapitali për ta bërë këtë për të. Agjenti nuk duhet të shpenzojë nga kapitali dhe as të veshë rroba prej tij ndërkohë që banon me familjen e tij. Atij i lejohet t'i ketë shpenzimet vetëm kur udhëton për investimin. Shpenzimet merren nga kapitali. Nëse ai tregton me pasurinë vetëm në qytetin ku banon, ai nuk ka shpenzime nga kapitali dhe as veshje.

Lidhur me një investitor i cili i dha para për kirad një njeriu, dhe agjenti doli me to së bashku me kapitalin e tij personal, Maliku tha: "Shpenzimet mbulohen nga kiradi dhe nga kapitali i tij personal sipas përpjesëtimit të tyre."
Yahya said that Malik spoke about an investor who made a qirad
loan to a man.


He said, "When the investment is large, the
travelling expenses of the agent are taken from it. He can use it to
eat and clothe himself in an acceptable fashion according to the size
of the investment. If it saves him trouble, he can take a wage from
some of the capital, if it is large, and he cannot support himself.
There are certain jobs which an agent or his like are not responsible
for, amongst them are collecting debts, transporting the goods,
loading up and so forth. He can hire from the capital someone to do
that for him. The agent should not spend from the capital nor clothe
himself from it while he resides with his family. It is only permitted
for him to have expenses when he travels for the investment. The
expenses are taken from the capital. If he is only trading with the
property in the city in which he resides, he has no expenses from the
capital and no clothing."


Malik spoke about an investor who
paid qirad money to a man, and the agent went out with it and with his
own capital. He said, "The expenses come from the qirad and from his
own capital according to their proportions."
#1460
Maliku ka thënë për agjentin që ka me vete para të kiradit (investimit) dhe shpenzon prej tyre për ushqim dhe veshje: Ai nuk mund të japë asgjë prej atyre parave; as lypësit dhe as askujt tjetër nuk i jepet prej tyre, dhe ai nuk paguan dëmshpërblim për askënd nga ato para. Nëse ai takon disa njerëz dhe ata nxjerrin ushqim, e edhe ai nxjerr ushqim, shpresoj se kjo do të jetë e lejuar për të, nëse nuk ka për qëllim t'u dhurojë diçka atyre. Nëse ai synon këtë apo diçka të ngjashme pa lejen e investitorit, ai duhet të marrë pëlqimin e investitorit për këtë. Nëse ai e miraton, nuk ka asnjë të keqe. Nëse ai refuzon ta miratojë, ai duhet ta shlyejë atë me vlerë të barabartë, nëse posedon diçka që është e përshtatshme si dëmshpërblim.
Yahya said that Malik spoke about an agent who had qirad money
with him and he spent from it and clothed himself. He said, "He cannot
give away any of it, and neither a beggar nor anyone else is to be
given any of it and he does not pay anyone compensation from it. If he
meets some people, and they bring out food and he brings out food, I
hope that that will be permitted to him if he does not intend to
bestow something on them. If he intends that or what is like that
without the permission of the investor, he must get the sanction of
the investor for it. If he sanctions it, there is no harm. If he
refuses to sanction it, he must repay it with like if he has something
which is suitable as compensation."
#1461
Transmeton Maliku: Rregulli i pranuar përgjithësisht tek ne lidhur me investitorin që i jep para kiradi një agjenti për të blerë mallra, dhe agjenti i shet ato mallra me pagesë të shtyrë duke realizuar fitim, por agjenti vdes para se të arkëtojë pagesën, është se nëse trashëgimtarët e tij dëshirojnë t'i marrin ato para, ata kanë pjesën e caktuar të babait të tyre nga fitimi. Kjo u takon atyre nëse janë të besueshëm për ta arkëtuar pagesën. Nëse ata nuk dëshirojnë ta mbledhin atë nga borxhliu dhe ia delegojnë çështjen investitorit, ata nuk janë të obliguar ta mbledhin atë; në këtë rast nuk kanë asnjë detyrim, por as ndonjë fitim nga dorëzimi i saj te investitori. Nëse ata e arkëtojnë atë, ata kanë pjesën e tyre dhe shpenzimet ashtu siç i kishte babai i tyre. Ata janë në pozitën e babait të tyre. Nëse ata nuk janë të besueshëm për ta bërë këtë, mund të sjellin dikë të besueshëm për t'i mbledhur paratë. Nëse ai mbledh të gjithë kapitalin dhe fitimin, ata mbeten në pozitën e babait të tyre.

Maliku foli gjithashtu për një investitor i cili i dha para kiradi një njeriu me kusht që ai t'i përdorte ato dhe të mbante përgjegjësi për çdo shitje me afat të shtyrë. Ai tha: "Kjo është e detyrueshme për agjentin. Nëse ai shet me pagesë të shtyrë, ai mbetet përgjegjës për të."
Yahya said that Malik said, "The generally agreed on way of doing
things among us about an investor who pays qirad money to an agent to
buy goods, and the agent then sells the goods for a price to be paid
later, and has a profit in the transaction, then the agent dies before
he has received payment, is that if his heirs want to take that money,
they have their father's stipulated portion from the profit. That is
theirs if they are trustworthy to take the payment. If they dislike to
collect it from the debtor and they refer him to the investor, they
are not obliged to collect it and there is nothing against them and
nothing for them by their surrendering it to the investor. If they do
collect it, they have a share of it and expenses like their father
had. They are in the position of their father. If they are not
trustworthy to do so, they can bring someone reliable and trustworthy
to collect the money. If he collects all the capital and all the
profit, they are in the position of their father."


Malik
spoke about an investor who paid qirad money to a man provided that he
used it and was responsible for any delayed payment for which he sold
it. He said, "This is obligatory on the agent. If he sells it for
delayed payment, he is responsible for it."
#1462
Transmeton Maliku lidhur me një investitor i cili i ka dhënë para një personi në formë kiradi (qirad), e pastaj ky person ka kërkuar hua nga investitori, ose investitori ka marrë hua nga agjenti, ose investitori i ka lënë mallra agjentit që t'ia shesë, ose investitori i ka dhënë agjentit dinarë për të blerë mallra me to. Maliku ka thënë: "Nuk ka asgjë të keqe nëse investitori i lë mallrat e tij tek ai, duke e ditur se edhe sikur agjenti të mos e kishte pasurinë e tij dhe ai t'i kërkonte diçka të ngjashme, ai përsëri do ta bënte këtë për shkak të vëllazërisë mes tyre ose sepse kjo nuk do t'i paraqiste mundim atij, dhe po ashtu, nëse agjenti do të refuzonte, ai nuk do t'ia tërhiqte kapitalin e tij. Ose nëse agjenti do të merrte hua nga investitori apo do t'ia barte mallrat e tij dhe e dinte se edhe nëse investitori nuk do ta kishte kapitalin e tij tek ai, ai përsëri do të vepronte njëjtë për të, dhe sikur t'ia refuzonte këtë, ai nuk do t'ia kthente kapitalin e tij. Nëse kjo është e vërtetë mes tyre dhe bëhet në formë nderi e mirësie mes tyre, dhe nuk është kusht në termat e kiradit, atëherë kjo lejohet dhe nuk ka asgjë të keqe. Por nëse në këtë ndërhyn ndonjë kusht, ose ekziston frika se agjenti po e bën këtë për investitorin vetëm për të siguruar kapitalin që ka në zotërim, ose investitori po e bën këtë vetëm sepse agjenti ka marrë kapitalin e tij dhe nuk do t'ia kthejë, kjo nuk lejohet në kirad dhe është pjesë e asaj që njerëzit e dijes e ndalojnë."
Yahya said that Malik spoke about an investor who gave qirad
money to a man, and then the man sought a loan from the investor or
the investor borrowed money from the agent, or the investor left goods
with the agent to sell for him, or the investor gave the agent dinars
to buy goods with. Malik said, "There is no harm if the investor
leaves his goods with him knowing that if the agent did not have his
money and he had asked a similar thing of him, he would have still
done it because of the brotherhood between them or because it would
have been no bother to him and that had the agent refused that, he
would not have removed his capital from him. Or if the agent had
borrowed from the investor or carried his goods for him and he knew
that if the investor had not had his capital with him, he would have
still done the same for him, and had he refused that to him, he would
not have returned his capital to him. If that is true between both of
them and it is in the way of a favour between them and it is not a
condition in the terms of the qirad, it is permitted and there is no
harm in it. If a condition comes into it, or it is feared that the
agent is only doing it for the investor in order to safeguard the
capital in his possession, or the investor is only doing it because
the agent has taken his capital and will not return it to him, that is
not permitted in qirad and it is part of what the people of knowledge
forbid.' "
#1463
Maliku ka thënë për një burrë që i kishte dhënë hua një tjetri, e pastaj huamarrësi i kërkoi që t'ia linte ato para si qirad (investim). Maliku tha: "Nuk e pëlqej këtë, përveçse nëse ai i merr paratë e tij mbrapsht prej tij, e pastaj ia jep ato si qirad nëse dëshiron, ose i mban ato nëse dëshiron."

Maliku foli gjithashtu për një investitor i cili i dha një njeriu para si qirad, dhe ai i tha se ato ishin mbledhur tek ai dhe i kërkoi që t'ia shënonte si hua. Ai tha: "Nuk e pëlqej këtë, përveçse nëse ai i merr paratë prej tij e pastaj ia jep hua ose i mban ato sipas dëshirës. Kjo bëhet vetëm nga frika se mos ka humbur një pjesë të tyre dhe dëshiron ta shtyjë afatin që të mund të kompensojë atë që është humbur. Kjo është e papëlqyeshme, nuk lejohet dhe nuk është e mirë."
Yahya said that Malik spoke about a man who loaned another man
money and then the debtor asked him to leave it with him as a qirad.
Malik said, "I do not like that unless he takes his money back from
him, and then pays it to him as a qirad if he wishes or if he wishes
keep it."


Malik spoke about an investor who paid a man qirad
money and the man told him that it was collected with him and asked
him to write it for him as a loan. He said, "I do not like that unless
he takes his money from him and then lends it to him or keeps it as he
wishes. That is only out of fear that he has lost some of it, and
wants to defer it so that he can make up what has been lost of it.
That is disapproved of and is not permitted and it is not good."
#1464
Transmeton Maliku: Lidhur me një agjent që nxjerr fitim nga paratë e kirdit (investim me pjesëmarrje në fitim) dhe dëshiron të marrë pjesën e tij të fitimit ndërkohë që investitori është i munguar, ai tha: "Ai nuk duhet të marrë asgjë prej tij derisa investitori të jetë i pranishëm. Nëse ai merr diçka prej tij, ai mbetet përgjegjës për të derisa të llogaritet gjatë ndarjes së kapitalit."

Maliku tha: "Nuk lejohet që palët e përfshira në kird të llogarisin dhe të ndajnë pasurinë që ndodhet larg tyre, derisa kapitali të jetë i pranishëm dhe investitorit t'i kthehet e plotë shuma kryesore. Pastaj ata e ndajnë fitimin sipas pjesëve për të cilat kanë rënë dakord."

Lidhur me një burrë që merr para kirdi dhe blen mallra me to ndërsa ka borxhe, dhe kreditorët e tij e gjejnë atë në një qytet larg investitorit kur ai ka mallra fitimprurëse me cilësi të qartë, duke kërkuar që ai t'i shesë ato në mënyrë që të marrin pjesën e tij të fitimit, Maliku tha: "Asgjë nga fitimi i kirdit nuk merret derisa të jetë i pranishëm investitori. Ai merr kapitalin e tij dhe më pas fitimi ndahet mes tyre."

Lidhur me një investitor që jep para kirdi një agjenti, i cili pasi fiton, e ndan fitimin dhe e lë mënjanë kapitalin në prani të dëshmitarëve pa qenë investitori i pranishëm, Maliku tha: "Nuk lejohet ndarja e fitimit pa qenë investitori i pranishëm. Nëse agjenti ka marrë diçka, ai duhet ta kthejë atë derisa investitori të ketë marrë kapitalin e plotë. Pastaj, ajo që mbetet ndahet në pjesët përkatëse."

Lidhur me agjentin që i thotë investitorit: "Kjo është pjesa jote e fitimit, edhe unë kam marrë aq për vete, ndërsa kapitalin tënd e kam mbajtur të plotë," Maliku tha: "Nuk e pëlqej këtë, përveç nëse i gjithë kapitali është i pranishëm, shuma kryesore është aty dhe investitori e di se është e plotë dhe e pranon atë. Pastaj ata e ndajnë fitimin mes tyre. Ai ia kthen kapitalin nëse dëshiron, ose e mban atë. Prania e kapitalit është e domosdoshme nga frika se agjenti mund të ketë humbur diçka prej tij dhe dëshiron që kjo të mos zbulohet duke e mbajtur atë në dorë."
Yahya said that Malik spoke about an investor paying qirad money
to an agent who made a profit and then wanted to take his share of the
profit and the investor was away. He said, "He should not take any of
it unless the investor is present. If he takes something from it, he
is responsible for it until it is accounted for in the division of the
capital."


Malik said, "It is not permitted for the parties
involved in a qirad to account and divide property which is away from
them until the capital is present, and the investor is given the
principal in full. Then they divide the profit into their agreed
portions."


Malik spoke about a man taking qirad money, and
buying goods with it while he had a debt. His creditors sought and
found him while he was in a city away from the investor, and he had
profitable merchandise whose good quality was clear. They wanted him
to sell the merchandise for them so that they could take his share of
the profit. Malik said, "None of the profit of the qirad is taken
until the investor is present. He takes his principal and then the
profit is divided mutually between them."


Malik spoke about
an investor who put qirad money with an agent and he used it and had a
profit. Then the principal was set aside and the profit divided. He
took his share and added the share of the investor to his principal in
the presence of witnesses he had called. Malik said, "It is not
permitted to divide the profit unless the investor is present. If he
has taken something here turns it until the investor has received the
principal in full. Then what remains is divided into their respective
portions."


Malik spoke about an investor who put qirad money
with an agent. The agent used it and then came to the investor and
said, "This is your portion of the profit, and I have taken the like
of it for myself, and I have retained your principal in full." Malik
said, "I do not like that, unless all the capital is present, the
principal is there and he knows that it is complete and he receives
it. Then they divide the profit between them. He returns the principal
to him if he wishes, or he keeps it. The presence of the principal is
necessary out of fear that the agent might have lost some of it, and
so may want it not to be removed from him and to keep it in his hand."
#1465
Transmeton Maliku:

Maliku ka folur për një investitor i cili ka dhënë kapital (kirad) një agjenti i cili ka blerë mallra me të, dhe investitori i ka thënë atij t'i shesë ato. Agjenti ka thënë se nuk ka parë asnjë mënyrë për të shitur në atë kohë dhe ata u grindën për këtë. Ai ka thënë: "Nuk merret parasysh thënia e asnjërit prej tyre. Pyeten njerëzit me përvojë dhe njohuri për mallra të tilla. Nëse ata shohin ndonjë mundësi për shitjen e tyre, ato shiten për ta. Nëse mendojnë se është koha për të pritur, ata duhet të presin."

Maliku ka folur për një njeri që ka marrë kapital (kirad) nga një investitor dhe e ka përdorur atë, dhe kur investitori i ka kërkuar paratë, ai ka thënë se i kishte të plota. Kur ai e ka mbajtur për shlyerjen e llogarisë, ai pranoi se "aq e aq u humbën tek unë" dhe emëroi një shumë parash. "Të thashë kështu që t'i lije ato tek unë." Maliku ka thënë: "Ai nuk përfiton nga mohimi i tij pasi kishte konfirmuar se i kishte të gjitha. Ai është përgjegjës sipas pranimit të tij kundër vetvetes, përveç nëse paraqet prova për humbjen e asaj pasurie që konfirmojnë deklaratën e tij. Nëse ai nuk paraqet një arsye të pranueshme, ai është përgjegjës sipas pranimit të tij, dhe mohimi i tij nuk i shërben asgjë."

Maliku ka thënë: "Ngjashëm, po të kishte thënë: 'Kam pasur aq e aq fitim nga kapitali', dhe pastaj pronari i kapitalit i kërkon t'i paguajë kryegjënë dhe fitimin e tij, dhe ai thotë se nuk ka pasur asnjë fitim në të dhe e kishte thënë këtë vetëm që të lihej në posedimin e tij, kjo nuk i bën dobi. Ai llogaritet për atë që ka pohuar, përveç nëse sjell prova të pranueshme për fjalën e tij, në mënyrë që deklarata e parë të mos jetë detyruese për të."

Maliku ka folur për një investitor i cili ka dhënë kapital (kirad) një agjenti i cili ka realizuar fitim me të. Agjenti ka thënë: "E mora kapitalin nga ti me kusht që të kisha dy të tretat." Pronari i kapitalit thotë: "Të dhashë kapitalin me kusht që të kishe një të tretën." Maliku ka thënë: "Fjala është fjala e agjentit, dhe ai duhet të bëjë betimin për këtë nëse ajo që thotë i ngjan praktikës së njohur të kiradit ose është afër saj. Nëse ai sjell një çështje që është e papranueshme dhe njerëzit nuk bëjnë kirad të tillë, ai nuk besohet, dhe gjykohet sipas asaj se si do të ishte normalisht një kirad i tillë."

Maliku ka folur për një njeri i cili i dha një njeriu njëqind dinarë si kapital (kirad). Ai bleu mallra me të dhe pastaj shkoi t'ia paguante njëqind dinarët pronarit të mallrave dhe zbuloi se ato ishin vjedhur. Investitori thotë: "Shite mallin. Nëse ka diçka më tepër, është imja. Nëse ka humbje, është kundër teje sepse ti e humbe." Agjenti thotë: "Përkundrazi, ti duhet të përmbushësh atë që i detyrohesh shitësit. Unë i bleva ato me kapitalin tënd që më dhe." Maliku ka thënë: "Agjenti është i detyruar t'i paguajë çmimin shitësit dhe investitorit i thuhet: 'Nëse dëshiron, paguaji njëqind dinarët agjentit dhe mallrat janë mes jush. Kiradi është sipas asaj mbi të cilën bazohej njëqindëshja e parë. Nëse dëshiron, je i lirë nga mallrat.' Nëse njëqind dinarët i paguhen agjentit, ky është një kirad sipas kushteve të kiradit të parë. Nëse ai refuzon, mallrat i takojnë agjentit dhe ai duhet të paguajë çmimin e tyre."

Maliku ka folur për dy persona në një kirad, të cilët i kanë shlyer llogaritë dhe agjenti kishte ende disa nga mallrat që i përdorte - pëlhurë të vjetëruar ose një calik uji apo diçka të tillë. Maliku ka thënë: "Çdo gjë e tillë që është e parëndësishme nuk ka rëndësi dhe i takon agjentit. Nuk kam dëgjuar asnjë që të japë një vendim që kërkon kthimin e saj. Çdo gjë që ka një çmim kthehet. Nëse është diçka që ka vlerë si një kafshë, deve, pëlhurë e trashë ose diçka e ngjashme që ka një çmim, mendoj se ai duhet të kthejë atë që i ka mbetur nga gjëra të tilla, përveç nëse pronari e fal atë."
Yahya said that Malik spoke about an investor who put qirad money
with an agent who bought goods with it, and the investor told him to
sell them. The agent said that he did not see any way to sell at that
time and they quarrelled about it. He said, "One does not look at the
statement of either of them. The people of experience and insight
concerning such goods are asked about these goods. If they can see
anyway of selling them they are sold for them. If they think it is
time to wait, they should wait."


Malik spoke about a man who
took qirad money from an investor and used it and when the investor
asked him for his money, he said that he had it in full. When he held
him to his settlement he admitted that "Such-and-such of it was lost
with me," and he named an amount of money. "I told you that so that
you would leave it with me." Malik said, "He does not benefit by
denying it after he had confirmed that he had it all . He is
answerable by his confession against himself unless he produces
evidence about the loss of that property which confirms his statement.
If he does not produce an acceptable reason he is answerable by his
confession, and his denial does not avail him."


Malik said,
"Similarly, had he said, 'I have had such-and-such a profit from the
capital,' and then the owner of the capital asked him to pay him the
principal and his profit, and he said that he had not had any profit
in it and had said that only so it might be left in his possession, it
does not benefit him. He is taken to account for what he affirmed
unless he brings acceptable proof of his word, so that the first
statement is not binding on him."


Malik spoke about an
investor who put qirad money with an agent who made a profit with it.
The agent said, "I took the qirad from you provided that I would have
two-thirds." The owner of the capital says, "I gave you a qirad
provided that you had a third." Malik said, "The word is the word of
the agent, and he must take an oath on that if what he says resembles
the known practice of qirad or is close to it. If he brings a matter
which is unacceptable and people do not make qirads like that, he is
not believed, and it is judged to be according to how a qirad like it
would normally be."


Malik spoke about a man who gave a man
one hundred dinars as a qirad. He bought goods with it and then went
to pay the one hundred dinars to the owner of the goods and found that
they had been stolen. The investor says, "Sell the goods. If there is
anything over, it is mine. If there is a loss, it is against you
because you lost it." The agent says, "Rather you must fulfil what the
seller is owed. I bought them with your capital which you gave me."
Malik said, "The agent is obliged to pay the price to the seller and
the investor is told, 'If you wish, pay the hundred dinars to the
agent and the goods are between you. The qirad is according to what
the first hundred was based on. If you wish, you are free of the
goods.' If the hundred dinars are paid to the agent, it is a qirad
according to the conditions of the first qirad. If he refuses, the
goods belong to the agent and he must pay their price."


Malik
spoke about two people in a qirad who settled up and the agent still
had some of the goods which he used - threadbare cloth or a waterskin
or the like of that. Malik said, "Any of that which is insignificant
is of no importance and belongs to the agent. I have not heard anyone
give a decision calling for the return of that. Anything which has a
price is returned. If it is something which has value like an animal,
camel, coarse cloth or the like of that which fetches a price, I think
that he should return what he has remaining of such things unless the
owner overlooks it."