The Book of Sneezing and Yawning - Libri i Teshtitjes dhe i Gogësimës - كتاب الْعُطَاسَ والتثاؤب

CHAPTER 1
General
#921
Transmeton Ebu Hurejra: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Vërtet, Allahu e do teshtitjen dhe e urren hapitjen. Kur ndonjëri prej jush teshtin dhe e falënderon Allahun, është obligim për çdo musliman që e dëgjon atë t’i thotë: 'Allahu të mëshiroftë'. Ndërsa hapitja është prej shejtanit. Kur ndonjëri prej jush hapitet, le ta përmbajë atë sa më shumë që të mundet. Kur njeriu thotë: 'Ah!', shejtani qesh me të."
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعُطَاسَ، وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ، فَإِذَا عَطَسَ فَحَمِدَ اللَّهَ فَحَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ سَمِعَهُ أَنْ يُشَمِّتَهُ، وَأَمَّا التَّثَاؤُبُ فَإِنَّمَا هُوَ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ، فَإِذَا قَالَ‏:‏ هَاهْ، ضَحِكَ مِنْهُ الشَّيْطَانُ‏.‏
Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and
grant him peace, said, "Allah loves sneezing and hates yawning. When one
of you sneezes and praises Allah Almighty, it is a duty for every Muslim
who hears him to say to him, 'May Allah have mercy on you.' Yawning comes
from Shaytan. When one of you yawns, he should control it as much as possible.
When a man says, 'Aawh!,' Shaytan laughs at him."
#922
Transmeton Ibn Abbasi: "Kur ndonjëri prej jush teshtin dhe thotë 'Elhamdulilah' (Falënderimi i takon Allahut), melaqja thotë: 'Rabbi-l-alemin' (Zoti i botëve). E kur ai thotë 'Rabbi-l-alemin', melaqja thotë: 'Jerhamukallah' (Allahu të mëshiroftë)."
حَدَّثَنَا مُوسَى، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ‏:‏ إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَقَالَ‏:‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ، قَالَ الْمَلَكُ‏:‏ رَبَّ الْعَالَمِينَ، فَإِذَا قَالَ‏:‏ رَبَّ الْعَالَمِينَ، قَالَ الْمَلَكُ‏:‏ يَرْحَمُكَ اللَّهُ‏.‏
Ibn 'Abbas said, "When one of you sneezes and says, 'Praise be
to Allah,' the angel says, 'The Lord of the Worlds.' When you say, 'The
Lord of the Worlds,' the angel says, 'May Allah have mercy on you.'"
#923
Transmeton Ebu Hurejre se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kur ndonjëri prej jush teshtin, le të thotë: 'Elhamdulilah' (Falënderimi i takon Allahut), ndërsa vëllai ose shoku i tij le t'i thotë: 'Jerhamukallah' (Allahu të mëshiroftë). Kur t'i thotë ai 'Allahu të mëshiroftë', ai le të thotë: 'Jehdikullah ve juslihu balek' (Allahu të udhëzoftë dhe ta përmirësoftë gjendjen)."
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ إِذَا عَطَسَ فَلْيَقُلِ‏:‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ، فَإِذَا قَالَ فَلْيَقُلْ لَهُ أَخُوهُ أَوْ صَاحِبُهُ‏:‏ يَرْحَمُكَ اللَّهُ، فَإِذَا قَالَ لَهُ‏:‏ يَرْحَمُكَ اللَّهُ فَلْيَقُلْ‏:‏ يَهْدِيكَ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكَ‏.‏ قال أبو عبد الله: أثبت ما يروى في هذا الباب هذا الحديث الذي يروى عن ابي صالح السمان.
Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and
grant him peace, said, "When one of you sneezes, he should say, 'Praise
be to Allah,' and his brother or companion should say to him, 'May Allah
have mercy on you.' Then he should say, 'May Allah guide you and put your
affairs in order.'"
#924
Transmeton Ebu Ejub el-Ensariu:

Babai i Abdurrahman ibn Zijad ibn En'umit tregon se ishin në një ekspeditë detare në kohën e Muaviut. Anija jonë u bashkua me anijen e Ebu Ejub el-Ensariut dhe kur erdhi koha e drekës, e ftuam atë. Ai erdhi dhe tha: "Më ftuat dhe, megjithëse jam me agjërim, nuk kisha si të mos i përgjigjesha ftesës suaj, sepse e kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) të thotë: 'Muslimani ka gjashtë obligime ndaj vëllait të tij; nëse lë pas dore ndonjë prej tyre, ai ka lënë një të drejtë të detyrueshme ndaj vëllait të tij: ta përshëndesë kur ta takojë, t'i përgjigjet kur e fton, të lutet për të kur teshtin, ta vizitojë kur sëmuret, të marrë pjesë në varrimin e tij kur vdes dhe ta këshillojë kur ai kërkon këshillë prej tij'."

Tregon më tej: Me ne ishte një burrë shakaxhi, i cili i tha njërit që po hante me ne: "Allahu të shpërbleftë me të mira dhe mirësi!" Mirëpo ai tjetri u zemërua kur ky ia përsëriti disa herë. Atëherë ky e pyeti Ebu Ejubin: "Çfarë mendon për një njeri që kur i thonë 'Allahu të shpërbleftë me të mira', zemërohet dhe më shan?" Ebu Ejubi tha: "Ne thoshim: Atë që nuk e përmirëson e mira, e përmirëson e keqja. Prandaj, ktheja të kundërtën." Kështu, kur ai erdhi përsëri, i tha: "Allahu të shpërbleftë me të këqija!" Atëherë ai qeshi, u kënaq dhe i tha: "Nuk i lë shakatë e tua." Burri atëherë tha: "Allahu e shpërbleftë Ebu Ejub el-Ensariun me të mira!"
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلامٍ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا الْفَزَارِيُّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ الإِفْرِيقِيِّ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي أَبِي، أَنَّهُمْ كَانُوا غُزَاةً فِي الْبَحْرِ زَمَنَ مُعَاوِيَةَ، فَانْضَمَّ مَرْكَبُنَا إِلَى مَرْكَبِ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، فَلَمَّا حَضَرَ غَدَاؤُنَا أَرْسَلْنَا إِلَيْهِ، فَأَتَانَا فَقَالَ‏:‏ دَعَوْتُمُونِي وَأَنَا صَائِمٌ، فَلَمْ يَكُنْ لِي بُدٌّ مِنْ أَنْ أُجِيبَكُمْ، لأَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ‏:‏ إِنَّ لِلْمُسْلِمِ عَلَى أَخِيهِ سِتَّ خِصَالٍ وَاجِبَةٍ، إِنْ تَرَكَ مِنْهَا شَيْئًا فَقَدْ تَرَكَ حَقًّا وَاجِبًا لأَخِيهِ عَلَيْهِ‏:‏ يُسَلِّمُ عَلَيْهِ إِذَا لَقِيَهُ، وَيُجِيبُهُ إِذَا دَعَاهُ، وَيُشَمِّتُهُ إِذَا عَطَسَ، وَيَعُودُهُ إِذَا مَرِضَ، وَيَحْضُرُهُ إِذَا مَاتَ، وَيَنْصَحُهُ إِذَا اسْتَنْصَحَهُ‏.‏ قَالَ : وَكَانَ مَعَنَا رَجُلٌ مَزَّاحٌ يَقُولُ لِرَجُلٍ أَصَابَ طَعَامَنَا : جَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا وَبِرًّا ، فَغَضِبَ عَلَيْهِ حِينَ أَكْثَرَ عَلَيْهِ ، فَقَالَ لِأَبِي أَيُّوبَ : مَا تَرَى فِي رَجُلٍ إِذَا قُلْتُ لَهُ : جَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا وَبِرًّا ، غَضِبَ وَشَتَمَنِي ؟ فَقَالَ أَبُو أَيُّوبَ : إِنَّا كُنَّا نَقُولُ : إِنَّ مَنْ لَمْ يُصْلِحْهُ الْخَيْرُ أَصْلَحْهُ الشَّرُّ ، فَاقْلِبْ عَلَيْهِ ، فَقَالَ لَهُ حِينَ أَتَاهُ : جَزَاكَ اللَّهُ شَرًّا وَعَرًّا ، فَضَحِكَ وَرَضِيَ وَقَالَ : مَا تَدَعُ مُزَاحَكَ ، فَقَالَ الرَّجُلُ : جَزَى اللَّهُ أَبَا أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيَّ خَيْرًا
'Abdu'r-Rahman ibn Ziyad ibn An'am al-Ifriqi said, "My father told
me that they were taking part in a sea raid in the time of Mu'awiya. He
said, 'Our ship was right up against the ship of Abu Ayyub al-Ansari. When
it was time for our midday meal, we invited him and he came over. He said,
"You invited me, but even though I am fasting, I cannot avoid accepting
your invitation because I heard the Messenger of Allah, may Allah bless
him and grant him peace, say, 'A Muslim owes six things to his brother.
If he neglects any of them, he has neglected an obligatory duty owed to
his brother. He should return his greeting when he greets him. He should
accept when he gives him an invitation. He should ask for mercy on him
when he sneezes. He should give him good counsel when he asks him for advice.'"'"
#925
Transmeton Ibn Mes'udi se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Katër gjëra janë obligim i muslimanit ndaj muslimanit: ta vizitojë kur sëmuret, të marrë pjesë në varrimin e tij kur vdes, t’i përgjigjet ftesës kur e fton dhe t’i bëjë lutje për mëshirë kur teshtin."
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللهِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ حَكِيمِ بْنِ أَفْلَحَ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ أَرْبَعٌ لِلْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ‏:‏ يَعُودُهُ إِذَا مَرِضَ، وَيَشْهَدُهُ إِذَا مَاتَ، وَيُجِيبُهُ إِذَا دَعَاهُ، وَيُشَمِّتُهُ إِذَا عَطَسَ‏.‏
Ibn Mas'ud reported that the Prophet, may Allah bless him and grant
him peace, said, "There are four things that one Muslim owes another Muslim:
to visit him when he is ill, to be with him when he dies, to accept when
he invites him, and to ask for mercy on him when he sneezes."
#926
Transmeton El-Bera b. Azib: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na ka urdhëruar për shtatë gjëra dhe na ka ndaluar nga shtatë të tjera. Na ka urdhëruar: të vizitojmë të sëmurin, të përcjellim xhenazet, t’i lutemi Allahut për atë që teshtin, të përmbushim betimin, të ndihmojmë të shtypurin, të përhapim selamin dhe t'i përgjigjemi ftesës. Ndërsa na ka ndaluar nga: unazat e arit, enët e argjendit, mbulesat e shalës prej mëndafshi, rrobat el-kassije, estebrakun, dibaxhin dhe mëndafshin.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ سُوَيْدٍ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ‏:‏ أَمَرَنَا رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم بِسَبْعٍ، وَنَهَانَا عَنْ سَبْعٍ‏:‏ أَمَرَنَا بِعِيَادَةِ الْمَرِيضِ، وَاتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ، وَتَشْمِيتِ الْعَاطِسِ، وَإِبْرَارِ الْمُقْسِمِ، وَنَصْرِ الْمَظْلُومِ، وَإِفْشَاءِ السَّلاَمِ، وَإِجَابَةِ الدَّاعِي‏.‏ وَنَهَانَا عَنْ‏:‏ خَوَاتِيمِ الذَّهَبِ، وَعَنْ آنِيَةِ الْفِضَّةِ، وَعَنِ الْمَيَاثِرِ، وَالْقَسِّيَّةِ، وَالإِسْتَبْرَقِ، وَالدِّيبَاجِ، وَالْحَرِيرِ‏.‏
Al-Bara' ibn 'Azib said, "The Messenger of Allah, may Allah bless
him and grant him peace, instructed us to do seven things and forbade us
seven. He instructed us to visit the sick, to join funeral processions,
to bless people who sneeze, to fulfil our oaths, to help the wronged, to
return the greeting, and to accept invitations. He forbade us gold rings,
silver vessels, red (silk) saddle clothes, Qassi (silk and flax) garments,
thick brocade, embroidered silk, and pure silk."
#927
Transmeton Ebu Hurejre: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Gjashtë janë obligimet e muslimanit ndaj muslimanit." E pyetën: "Cilat janë ato, o i Dërguari i Allahut?" Ai tha: "Kur ta takosh, përshëndete; kur të të ftojë, përgjigju ftesës; kur të kërkon këshillë, këshilloje; kur të teshtijë dhe falënderon Allahun, lutu për të; kur të sëmuret, vizitoje; dhe kur të vdesë, përcille xhenazen e tij."
وَعَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ حَقُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ سِتٌّ، قِيلَ‏:‏ مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللهِ‏؟‏ قَالَ‏:‏ إِذَا لَقِيتَهُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ، وَإِذَا دَعَاكَ فَأَجِبْهُ، وَإِذَا اسْتَنْصَحَكَ فَانْصَحْ لَهُ، وَإِذَا عَطَسَ فَحَمِدَ اللَّهَ فَشَمِّتْهُ، وَإِذَا مَرِضَ تَعُودُهُ، وَإِذَا مَاتَ فَاتَّبِعْهُ‏.‏
Abu Hurayra reported that the Messenger of Allah, may Allah bless
him and grant him peace, said, "A Muslim owes another Muslim six duties."
He was asked, "And what are they, Messenger of Allah?" He said, "To greet
him when he meets him, to accept when he gives him an invitation, to give
him good counsel when he asks for advice, to wish mercy on him when he
sneezes and says, 'Praise be to Allah,' to visit him when he is ill, and
to join the funeral procession when he dies."
#928
Transmeton Aliu: "Kushdo që dëgjon dikë duke teshtirë dhe thotë: 'Lavdia i takon Allahut, Zotit të botëve, në çdo gjendje që të jetë', nuk do të ndjejë kurrë dhimbje dhëmbi e as dhimbje veshi."
حَدَّثَنَا طَلْقُ بْنُ غَنَّامٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ خَيْثَمَةَ، عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ‏:‏ مَنْ قَالَ عِنْدَ عَطْسَةٍ سَمِعَهَا‏:‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ عَلَى كُلِّ حَالٍ مَا كَانَ، لَمْ يَجِدْ وَجَعَ الضِّرْسِ وَلا الأُذُنٍ أَبَدًا‏.‏
'Ali said, "When someone hears a sneeze and says, 'Praise be to
Allah, Lord of the Worlds, in every situation,' he will never get a toothache
or earache."
#929
Transmeton Ebu Hurejre: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kur ndonjëri prej jush teshtin, le të thotë: 'Elhamdulilah' (Falënderimi i takon Allahut). Kur ai thotë 'Elhamdulilah', vëllai ose shoku i tij le t'i thotë: 'Jerhamukallah' (Allahu të mëshiroftë). Atëherë ai (që ka teshtirë) le të thotë: 'Jehdikumullahu ve juslihu balekum' (Allahu ju udhëzoftë dhe ju përmirësoftë gjendjen tuaj)."
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلِ‏:‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ، فَإِذَا قَالَ‏:‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ، فَلْيَقُلْ لَهُ أَخُوهُ أَوْ صَاحِبُهُ‏:‏ يَرْحَمُكَ اللَّهُ، وَلْيَقُلْ هُوَ‏:‏ يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ‏.‏
Abu Salih reported that the Prophet, may Allah bless him and grant
him peace, said, "When one of you sneezes, he should say, 'Praise be to
Allah.' When he says, 'Praise be to Allah, ' his brother or companion should
say to him, 'May Allah have mercy on you.' Then let the person who sneezed
say, 'May Allah guide you and put your affairs in order.'"
#930
Transmeton Ebu Hurejra: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Vërtet Allahu e do teshtitjen dhe e urren hapitjen. Kur dikush prej jush teshtin dhe e falënderon Allahun, është detyrë për çdo musliman që e dëgjon atë të thotë: 'Allahu të mëshiroftë'. Ndërsa hapitja është prej shejtanit, prandaj kur dikush prej jush hapitet, le ta përmbajë atë sa më shumë që të mundet, sepse kur dikush prej jush hapitet, shejtani qesh me të."
حَدَّثَنَا عَاصِمٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعُطَاسَ، وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ، وَإِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ وَحَمِدَ اللَّهَ كَانَ حَقًّا عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ سَمِعَهُ أَنْ يَقُولَ‏:‏ يَرْحَمُكَ اللَّهُ‏.‏ فَأَمَّا التَّثَاؤُبُ فَإِنَّمَا هُوَ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ، فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا تَثَاءَبَ ضَحِكَ مِنْهُ الشَّيْطَانُ‏.‏
Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and
grant him peace, said, "Allah loves the sneeze and dislikes yawning. When
one you sneezes and praises Allah, it is a duty for every Muslim who hears
him to say, 'May Allah have mercy on you.;' As for the yawn, it comes from
Shaytan. When one of you yawns, he should repress it as much as possible.
When one of you yawns, Shaytan laughs at him."
#931
Transmeton Ibn Abbasi: "Kur dikujt i urohet mëshirë, ai duhet të thotë: 'Allahu na mbroftë ne dhe ju nga Zjarri. Allahu ju mëshiroftë.'"
حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِذَا شُمِّتَ‏:‏ عَافَانَا اللَّهُ وَإِيَّاكُمْ مِنَ النَّارِ، يَرْحَمُكُمُ اللَّهُ‏.‏
Ibn 'Abbas said, "When someone is wished mercy, he should say,
'May Allah protect us and you from the Fire. May Allah have mercy on you.'"
#932
Transmeton Ebu Hurejra: Ishim ulur me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) kur një burrë teshtiu dhe e falënderoi Allahun. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i tha: "Allahu të mëshiroftë!" Pastaj teshtiu një tjetër, por ai nuk i tha asgjë. Burri i tha: "O i Dërguari i Allahut! Atij tjetrit iu përgjigje, ndërsa mua nuk më the asgjë!" Pejgamberi (s.a.v.s.) u përgjigj: "Ai e falënderoi Allahun, ndërsa ti heshte."
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا يَعْلَى، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا أَبُو مُنَيْنٍ وَهُوَ يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ‏:‏ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم فَعَطَسَ رَجُلٌ فَحَمِدَ اللَّهَ، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ يَرْحَمُكَ اللَّهُ، ثُمَّ عَطَسَ آخَرُ، فَلَمْ يَقُلْ لَهُ شَيْئًا، فَقَالَ‏:‏ يَا رَسُولَ اللهِ، رَدَدْتَ عَلَى الْآخَرِ، وَلَمْ تَقُلْ لِي شَيْئًا‏؟‏ قَالَ‏:‏ إِنَّهُ حَمِدَ اللَّهَ، وَسَكَتَّ‏.‏
Abu Hurayra said, "We were sitting with the Messenger of Allah,
may Allah bless him and grant him peace, when a man sneezed and praised
Allah. The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace,
said to him, 'May Allah have mercy on you.' Then another man sneezed but
the Prophet did not say anything to him. The man, 'Messenger of Allah!
you responded to the other man, but did not say anything to me!' The Prophet
replied, 'He praised Allah and you were silent.'"
#933
Transmeton Enesi: Dy persona teshtitën pranë Pejgamberit (s.a.v.s.). Ai iu lut për mëshirë (i bëri teshmit) njërit prej tyre, ndërsa tjetrit jo. Ai (që nuk iu lut) tha: "Ti iu lute këtij, ndërsa mua jo?" Pejgamberi (s.a.v.s.) u përgjigj: "Ky e falënderoi Allahun, ndërsa ti nuk e falënderove Atë."
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ‏:‏ عَطَسَ رَجُلاَنِ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَشَمَّتَ أَحَدَهُمَا، وَلَمْ يُشَمِّتِ الْآخَرَ، فَقَالَ‏:‏ شَمَّتَّ هَذَا وَلَمْ تُشَمِّتْنِي‏؟‏ قَالَ‏:‏ إِنَّ هَذَا حَمِدَ اللَّهَ، وَلَمْ تَحْمَدْهُ‏.‏
Similar to 930, but from Anas.
#934
Transmeton Ebu Hurejre: Dy burra ishin ulur pranë Pejgamberit (s.a.v.s.) dhe njëri prej tyre ishte më fisnik se tjetri. Fisniku teshtiu dhe nuk e falënderoi Allahun, prandaj Pejgamberi (s.a.v.s.) nuk iu lut për mëshirë. Tjetri teshtiu dhe e falënderoi Allahun, kështu që Pejgamberi (s.a.v.s.) iu lut për mëshirë. Fisniku tha: "Unë teshtiva pranë teje dhe nuk iu lute për mua, ndërsa ky tjetri teshtiu dhe ti iu lute." Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Vërtet, ky e përmendi Allahun, prandaj edhe unë e përmenda atë. Ti e harrove Allahun, prandaj edhe unë të harrova ty."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلامٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا رِبْعِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ أَخُو ابْنِ عُلَيَّةَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ‏:‏ جَلَسَ رَجُلاَنِ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَحَدُهُمَا أَشْرَفُ مِنَ الْآخَرِ، فَعَطَسَ الشَّرِيفُ مِنْهُمَا فَلَمْ يَحْمَدِ اللَّهَ، وَلَمْ يُشَمِّتْهُ، وَعَطَسَ الْآخَرُ فَحَمِدَ اللَّهَ، فَشَمَّتَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ الشَّرِيفُ‏:‏ عَطَسْتُ عِنْدَكَ فَلَمْ تُشَمِّتْنِي، وَعَطَسَ هَذَا الْآخَرُ فَشَمَّتَّهُ، فَقَالَ‏:‏ إِنَّ هَذَا ذَكَرَ اللَّهَ فَذَكَرْتُهُ، وَأَنْتَ نَسِيتَ اللَّهَ فَنَسِيتُكَ‏.‏
Abu Hurayra said, "Two men sat in the presence of the Prophet may
Allah bless him and grant him peace, and one of them was from a noble family
than the other. The nobler of the two sneezed and did not praise Allah,
so the Prophet did not ask for mercy for him. Then the other man sneezed
and praised Allah, so the Prophet, may Allah bless him and grant him peace,
asked for mercy on him. The noble man said, 'I sneezed in your presence
and you did not ask for mercy for me. This other than sneezed and you asked
for mercy on him.' The Prophet said, 'This man mentioned Allah, so I mentioned
him. You forgot Allah, so I forgot you.'"
#935
Transmeton Nafiu: Kur Abdullah ibn Umeri teshtinte dhe i thuhej: "Allahu të mëshiroftë", ai përgjigjej: "Allahu na mëshiroftë ne dhe ju, dhe na faltë ne dhe ju."
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ كَانَ إِذَا عَطَسَ فَقِيلَ لَهُ‏:‏ يَرْحَمُكَ اللَّهُ، فَقَالَ‏:‏ يَرْحَمُنَا اللَّهُ وَإِيَّاكُمْ، وَيَغْفِرُ لَنَا وَلَكُمْ‏.‏
Nafi' said that when 'Abdullah ibn 'Umar sneezed, they said
to him, "May Allah have mercy on you," and Ibn 'Umar said, "May He have
mercy on us and you. May He forgive us and you."
#936
Transmeton Abdullahu: "Kur dikush prej jush teshtin, le të thotë: 'El-hamdulil-lahi Rabbil-alemin' (Lavdërimi i takon Allahut, Zotit të botëve). Ai që i përgjigjet le t'i thotë: 'Jerhamukellah' (Allahu të mëshiroftë), ndërsa ai le të thotë: 'Jegfirullahu li ve lekum' (Allahu më faltë mua dhe juve)."
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَبْدِ اللهِ قَالَ‏:‏ إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلِ‏:‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، وَلْيَقُلْ مَنْ يَرُدُّ‏:‏ يَرْحَمُكَ اللَّهُ، وَلْيَقُلْ هُوَ‏:‏ يَغْفِرُ اللَّهُ لِي وَلَكُمْ‏.‏
'Abdullah said, "When one of you sneezes, he should say, 'Praise
be to Allah, the Lord of the Worlds.' Let anyone responding to him say
'May Allah have mercy on you.' Then the person who sneezed should say'May
Allah forgive me and you.'"
#937
Transmeton Selemja: Një burrë teshtiu në prani të Pejgamberit (s.a.v.s.) dhe ai i tha: "Allahu të mëshiroftë!" Pastaj ai teshtiu përsëri, ndërsa Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Ky njeri është i ftohur."
حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا إِيَاسُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ أَبِيهِ قَالَ‏:‏ عَطَسَ رَجُلٌ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ‏:‏ يَرْحَمُكَ اللَّهُ، ثُمَّ عَطَسَ أُخْرَى، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ هَذَا مَزْكُومٌ‏.‏
Iyas ibn Salama related that his father said, "A man sneezed in
the presence of the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, and
the Prophet said, 'May Allah have mercy on you.' Then the man sneezed again
and the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, 'This man
has a cold.'"
#938
Transmeton Makhul el-Ezdi: Isha pranë Ibn Omerit kur një burrë teshtiu në një pjesë të xhamisë. Ibn Omeri tha: "Allahu të mëshiroftë, nëse e ke falënderuar Allahun."
حَدَّثَنَا عَارِمٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ زَاذَانَ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ الأَزْدِيُّ قَالَ‏:‏ كُنْتُ إِلَى جَنْبِ ابْنِ عُمَرَ، فَعَطَسَ رَجُلٌ مِنْ نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ، فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ‏:‏ يَرْحَمُكَ اللَّهُ إِنْ كُنْتَ حَمِدْتَ اللَّهَ‏.‏
Makhul al-Azdi said, "I was beside Ibn 'Umar when a man sneezed
on one side of the mosque. Ibn 'Umar said, 'May Allah have mercy on you
if you praised Allah.'"
#939
Transmeton Mujahidi: Kur një djalë i Abdullah ibn Omerit, ose Ebu Bekri ose Omeri, teshtiu, ai tha: "Ab!". Ibn Omeri i tha: "Çfarë është kjo 'Ab'? Vërtet, 'Ab' është emri i njërit prej shejtanëve, të cilin ai e fut mes teshtitjes dhe falënderimit."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلامٍ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا مَخْلَدٌ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ‏:‏ عَطَسَ ابْنٌ لِعَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، إِمَّا أَبُو بَكْرٍ، وَإِمَّا عُمَرُ، فَقَالَ‏:‏ آبَّ، فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ‏:‏ وَمَا آبَّ‏؟‏ إِنَّ آبَّ اسْمُ شَيْطَانٍ مِنَ الشَّيَاطِينِ جَعَلَهَا بَيْنَ الْعَطْسَةِ وَالْحَمْدِ‏.‏
Mujahid said, "When a son of 'Abdullah ibn 'Umar, either Abu Bakr
or 'Umar, sneezed, he said, 'Ab!' Ibn 'Umar said, 'What is this "Ab"? Ab
is the name of one of the shaytans who comes between the sneeze and the
praise.'"
#940
Transmeton Seleme ibn el-Ekva': Isha pranë Pejgamberit (s.a.v.s.) kur teshtiu një burrë, dhe ai i tha: "Allahu të mëshiroftë." Pastaj ai teshtiu përsëri, e Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Ky njeri është i ftohur."
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي إِيَاسُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ‏:‏ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَعَطَسَ رَجُلٌ، فَقَالَ‏:‏ يَرْحَمُكَ اللَّهُ، ثُمَّ عَطَسَ أُخْرَى، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ هَذَا مَزْكُومٌ‏.‏
See hadith 935.
#941
Transmeton Ebu Hurejra: "Lute Allahun për mëshirë për personin (që teshtin) një, dy dhe tri herë. Çfarëdo që vjen pas kësaj, është ftohje."
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ‏:‏ شَمِّتْهُ وَاحِدَةً وَثِنْتَيْنِ وَثَلاَثًا، فَمَا كَانَ بَعْدَ هَذَا فَهُوَ زُكَامٌ‏.‏
Abu Hurayra said, "Wish mercy on a person once, twice and three
times. Anything more than that is a cold."
#942
Transmeton Ebu Musa: Hebrenjtë teshtinin në prani të Pejgamberit (s.a.v.s.) me shpresë se ai do t'u thoshte: "Allahu ju mëshiroftë", por ai u thoshte: "Allahu ju udhëzoftë dhe ia përmirësoftë gjendjen tuaj".
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ الدَّيْلَمِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ‏:‏ كَانَ الْيَهُودُ يَتَعَاطَسُونَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَجَاءَ أَنْ يَقُولَ لَهُمْ‏:‏ يَرْحَمُكُمُ اللَّهُ، فَكَانَ يَقُولُ‏:‏ يَهْدِيكُمُ اللَّهُ، وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ‏.‏ (...) حدثنا أبو حفص بن علي قال: حدثنا يحيى قال: حدثنا سفيان قال: حدثني حكيم بن الديلم قال: حدثني أبو بردة, عن أبيه, مثله
Abu Musa said, "The Jews used to sneeze in the presence of the
Prophet, may Allah bless him and grant him peace, hoping that he would
say to them, 'May Allah have mercy on you.' He used to say to them, 'May
Allah guide you and put you in order.'"
#943
Transmeton Ebu Burde: Shkova te Ebu Musa derisa ai ishte në shtëpinë e Umm el-Fadl bint el-Abas. Unë teshtiva, por Ebu Musa nuk m'u lut për mëshirë (nuk më tha 'Jerhamukallah'). Pastaj teshtiu Umm el-Fadli dhe ai iu lut për mëshirë. Unë i tregova nënës sime, dhe kur Ebu Musa erdhi tek ajo, ajo e qortoi duke i thënë: "Djali im teshtiu dhe ti nuk iu lute për mëshirë, ndërsa ajo teshtiu dhe ti iu lute për mëshirë." Ebu Musa i tha: "E kam dëgjuar Pejgamberin (s.a.v.s.) duke thënë: 'Kur ndonjëri prej jush teshtin dhe e falënderon Allahun, atëherë lutuni për mëshirë për të, por nëse nuk e falënderon Allahun, mos u lutni për mëshirë për të.' Djali yt teshtiu dhe nuk e falënderoi Allahun, prandaj nuk iu luta për mëshirë. Ndërsa ajo teshtiu dhe e falënderoi Allahun, kështu që iu luta për mëshirë." Ajo i tha: "Mirë ke vepruar."
حَدَّثَنَا فَرْوَةُ، وَأَحْمَدُ بْنُ إِشْكَابَ، قَالاَ‏:‏ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ مَالِكٍ الْمُزَنِيُّ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ قَالَ‏:‏ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي مُوسَى، وَهُوَ فِي بَيْتِ ابْنَتِهِ أُمِّ الْفَضْلِ بْنِ الْعَبَّاسِ، فَعَطَسْتُ فَلَمْ يُشَمِّتْنِي، وَعَطَسَتْ فَشَمَّتَهَا، فَأَخْبَرْتُ أُمِّي، فَلَمَّا أَتَاهَا وَقَعَتْ بِهِ وَقَالَتْ‏:‏ عَطَسَ ابْنِي فَلَمْ تُشَمِّتْهُ، وَعَطَسَتْ فَشَمَّتَّهَا، فَقَالَ لَهَا‏:‏ إِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ‏:‏ إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَحَمِدَ اللَّهَ فَشَمِّتُوهُ، وَإِنْ لَمْ يَحْمَدِ اللَّهَ فَلاَ تُشَمِّتُوهُ، وَإِنَّ ابْنَكِ عَطَسَ فَلَمْ يَحْمَدِ اللَّهَ، فَلَمْ أُشَمِّتْهُ، وَعَطَسَتْ فَحَمِدَتِ اللَّهَ فَشَمَّتُّهَا، فَقَالَتْ‏:‏ أَحْسَنْتَ‏.‏
Abu Burda said, "I came to Abu Musa while he was in the house of
Umm al-Fadl ibn al-'Abbas and I sneezed and Abu Musa did not wish mercy
on me. Umm al-Fadl sneezed and he wished mercy on her. I told my mother,
so when Abu Musa came to her, she confronted him and said, 'My son sneezed
and you did not wish mercy on him. She (Umm al-Fadl) sneezed and you wished
mercy on her.' Abu Musa replied, 'I heard the Prophet, may Allah bless
him and grant him peace, say, "When one of you sneezes and praises Allah,
you should wish mercy on him, if he does not praise Allah, do not wish
mercy on him." My son sneezed and did not praise Allah, so I did not wish
mercy on him. She sneezed and praised Allah, so I wished mercy on her.'
She said, 'You did well.'"
#944
Transmeton Ebu Hurejre se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kur ndonjëri prej jush gogësin, le ta përmbajë atë sa më shumë që të mundet."
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ إِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَ‏.‏
Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and
grant him peace, said, "When one of you yawns, he should repress it as
much as possible."
#945
Transmeton Muadhi: Isha i hipur pas Pejgamberit (s.a.v.s.), kur ai thirri: "O Muadh!" I thashë: "Të përgjigjem dhe jam në shërbimin tënd!" Ai e tha këtë gjë tri herë, e pastaj tha: "A e di se cili është haku i Allahut ndaj robërve të Tij?" I thashë: "Jo." Ai tha: "Ta adhurojnë Atë dhe të mos i shoqërojnë Atij asgjë." Pastaj udhëtoi edhe për një kohë dhe tha: "O Muadh!" I thashë: "Të përgjigjem dhe jam në shërbimin tënd!" Ai tha: "A e di se cili është haku i robërve ndaj Allahut të Madhëruar e të Lartësuar nëse ata e veprojnë këtë? Që Ai të mos i ndëshkojë ata."
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنْ مُعَاذٍ قَالَ‏:‏ أَنَا رَدِيفُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ‏:‏ يَا مُعَاذُ، قُلْتُ‏:‏ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ، ثُمَّ قَالَ مِثْلَهُ ثَلاَثًا‏:‏ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللهِ عَلَى الْعِبَادِ‏؟‏ قُلْتُ‏:‏ لاَ، قَالَ‏:‏ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلاَ يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، ثُمَّ سَارَ سَاعَةً فَقَالَ‏:‏ يَا مُعَاذُ، قُلْتُ‏:‏ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ، قَالَ‏:‏ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللهِ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ‏؟‏ أَنْ لا يُعَذِّبَهُمْ‏.‏
Mu'adh said, "I was riding behind the Prophet, may Allah bless
him and grant him peace, and he called out, 'Mu'adh!' 'At your service!'
I replied. Then the Prophet said the same thing three times and went on,
'Do you know what is Allah's right on His slaves? That they should worship
Him and not associate anything with Him.' Then he rode on for an hour.
#946
Transmeton Ka’b bin Maliku: Kur Allahu e pranoi pendimin tim dhe i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) njoftoi në kohën e namazit të sabahut se Allahu e kishte pranuar pendimin tim, njerëzit më pritën në grupe të mëdha dhe më përgëzuan për pranimin e pendimit tim. Ata thoshin: "Përgëzime për ty! Allahu e ka pranuar pendimin tënd." Hyra në Mesxhid dhe pashë të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) të rrethuar nga njerëzit. Talha bin Ubejdullahu u ngrit dhe vrapoi drejt meje, më shtrëngoi dorën dhe më përgëzoi. Për Allahun, asnjë tjetër nga Muhaxhirët përveç tij nuk u ngrit për mua. Nuk do ta harroj kurrë këtë veprim të Talhës.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ صَالِحٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ كَعْبٍ، وَكَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ، قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ، فَتَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ‏:‏ وَآذَنَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم بِتَوْبَةِ اللهِ عَلَيْنَا حِينَ صَلَّى صَلاَةَ الْفَجْرَ، فَتَلَقَّانِي النَّاسُ فَوْجًا فَوْجًا، يُهَنُّونِي بِالتَّوْبَةِ يَقُولُونَ‏:‏ لِتَهْنِكَ تَوْبَةُ اللهِ عَلَيْكَ، حَتَّى دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ، فَإِذَا بِرَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم حَوْلَهُ النَّاسُ، فَقَامَ إِلَيَّ طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللهِ يُهَرْوِلُ، حَتَّى صَافَحَنِي وَهَنَّانِي، وَاللَّهِ مَا قَامَ إِلَيَّ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ غَيْرُهُ، لا أَنْسَاهَا لِطَلْحَةَ‏.‏
Ka’b bin Maalik (ra) related his account when he lagged behind in the Battle of Tabook. He said:
When Allah accepted my repentance
and the Messenger of Allah (ﷺ) announced at the time of the fajr prayers that Allah had accepted my repentance, people met me in large number and congratulated me on the acceptance of my repentance. They said, "Congratulations to you. Allah has approved your repentance." And I entered the Masjid Nabawi. People were sitting around him. Talhah bin Ubayd Allah
ran towards me after standing up and shook hands with me and congratulated me. By Allah, one of the Muhajirs besides him stood up for me. I will not forget this demonstration of Thalhah’s.
#947
Transmeton Ebu Seid el-Hudriu: Disa njerëz u dorëzuan sipas gjykimit të Sad bin Muadhit. Atëherë dërguan njerëz për ta thirrur dhe ai erdhi duke kalëruar një gomar. Kur u afrua pranë xhamisë, Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Ngrihuni për më të mirin prej jush", ose tha: "Ngrihuni për udhëheqësin tuaj". Pastaj i tha: "O Sad, këta njerëz janë dorëzuar sipas gjykimit tënd". Sadi tha: "Gjykoj që luftëtarët e tyre të vriten dhe pasardhësit e tyre të merren robër". Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Ke gjykuar me gjykimin e Allahut", ose tha: "Ke gjykuar me gjykimin e Sundimtarit".
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ نَاسًا نَزَلُوا عَلَى حُكْمِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ، فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ، فَجَاءَ عَلَى حِمَارٍ، فَلَمَّا بَلَغَ قَرِيبًا مِنَ الْمَسْجِدِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ ائْتُوا خَيْرَكُمْ، أَوْ سَيِّدَكُمْ، فَقَالَ‏:‏ يَا سَعْدُ إِنَّ هَؤُلاَءِ نَزَلُوا عَلَى حُكْمِكَ، فَقَالَ سَعْدٌ‏:‏ أَحْكُمُ فِيهِمْ أَنْ تُقْتَلَ مُقَاتِلَتُهُمْ، وَتُسْبَى ذُرِّيَّتُهُمْ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ حَكَمْتَ بِحُكْمِ اللهِ، أَوْ قَالَ‏:‏ حَكَمْتَ بِحُكْمِ الْمَلِكِ‏.‏
Abu Sa’eed al-Khudri (ra) said that some people (the Jews of Banu Quraysh) came down at the command of Sa’d bin Mu’az . He was called and he came riding a donkey. When he approached the mosque, the Prophet (ﷺ) said, "Rise up for one better than you", or he said "Rise up for your chief. And he also said, "O Sa’d these people have come down on your orders". Sa’d said, "Those of them that are their fighting men should be slain and their young children should be made captives". The Prophet (ﷺ) said, "You have judged according to Allah’s decree", or he
said, "You have decided in the light of the King’s command.)
#948
Transmeton Enesi: Nuk kishte asnjë person që njerëzit e donin ta shihnin më shumë sesa Pejgamberin (s.a.v.s.). Megjithatë, kur e shihnin atë, ata nuk ngriheshin në këmbë për të, sepse e dinin që ai e urrente këtë gjë.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ‏:‏ مَا كَانَ شَخْصٌ أَحَبَّ إِلَيْهِمْ رُؤْيَةً مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَكَانُوا إِذَا رَأَوْهُ لَمْ يَقُومُوا إِلَيْهِ، لِمَا يَعْلَمُونَ مِنْ كَرَاهِيَتِهِ لِذَلِكَ‏.‏
Anas said, "There is no one that people loved to see more than
the Prophet, may Allah bless him and grant him peace. But when they saw
him, they did not stand up for him since they knew that he disliked that."
#949
Transmeton Ajsheja: Nuk kam parë askënd që t'i ngjante më shumë Pejgamberit (s.a.v.s.) në të folur, në bisedë apo në mënyrën e të ndenjurit sesa Fatimja. Kur Pejgamberi (s.a.v.s.) e shihte atë duke ardhur, i uronte mirëseardhjen, pastaj ngrihej në këmbë për të, e puthte, e kapte për dore dhe e sillte për ta ulur në vendin e tij. Kur Pejgamberi (s.a.v.s.) shkonte tek ajo, ajo i uronte mirëseardhjen, ngrihej në këmbë për të dhe e puthte. Ajo hyri te Pejgamberi (s.a.v.s.) gjatë sëmundjes së tij nga e cila ndërroi jetë, dhe ai i uroi mirëseardhjen, e puthi dhe i tregoi diçka fshehurazi, andaj ajo qau. Pastaj i tregoi diçka tjetër fshehurazi dhe ajo qeshi. Unë u thashë grave: "Mendova se kjo grua kishte një vlerë më të lartë se gratë e tjera, por ajo qenka si gratë; ndërsa po qante, ajo qeshi." E pyeta: "Çfarë të tha?" Ajo u përgjigj: "Atëherë do të isha përhapëse e sekreteve." Kur Pejgamberi (s.a.v.s.) ndërroi jetë, ajo tha: "Më tregoi fshehurazi: 'Unë do të vdes', andaj qava. Pastaj më tregoi fshehurazi: 'Ti do të jesh e para nga familja ime që do të më bashkohesh', andaj u gëzova dhe kjo më pëlqeu."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَكَمِ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا مَيْسَرَةُ بْنُ حَبِيبٍ قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنِي الْمِنْهَالُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ‏:‏ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ بِنْتُ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ‏:‏ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ كَانَ أَشْبَهَ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَلاَمًا وَلاَ حَدِيثًا وَلاَ جِلْسَةً مِنْ فَاطِمَةَ، قَالَتْ‏:‏ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا رَآهَا قَدْ أَقْبَلَتْ رَحَّبَ بِهَا، ثُمَّ قَامَ إِلَيْهَا فَقَبَّلَهَا، ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِهَا فَجَاءَ بِهَا حَتَّى يُجْلِسَهَا فِي مَكَانِهِ، وَكَانَتْ إِذَا أَتَاهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَحَّبَتْ بِهِ، ثُمَّ قَامَتْ إِلَيْهِ فَقَبَّلَتْهُ، وأَنَّهَا دَخَلَتْ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي مَرَضِهِ الَّذِي قُبِضَ فِيهِ، فَرَحَّبَ وَقَبَّلَهَا، وَأَسَرَّ إِلَيْهَا، فَبَكَتْ، ثُمَّ أَسَرَّ إِلَيْهَا، فَضَحِكَتْ، فَقُلْتُ لِلنِّسَاءِ‏:‏ إِنْ كُنْتُ لَأَرَى أَنَّ لِهَذِهِ الْمَرْأَةِ فَضْلاً عَلَى النِّسَاءِ، فَإِذَا هِيَ مِنَ النِّسَاءِ، بَيْنَمَا هِيَ تَبْكِي إِذَا هِيَ تَضْحَكُ، فَسَأَلْتُهَا‏:‏ مَا قَالَ لَكِ‏؟‏ قَالَتْ‏:‏ إِنِّي إِذًا لَبَذِرَةٌ، فَلَمَّا قُبِضَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَتْ‏:‏ أَسَرَّ إِلَيَّ فَقَالَ‏:‏ إِنِّي مَيِّتٌ، فَبَكَيْتُ، ثُمَّ أَسَرَّ إِلَيَّ فَقَالَ‏:‏ إِنَّكِ أَوَّلُ أَهْلِي بِي لُحُوقًا، فَسُرِرْتُ بِذَلِكَ وَأَعْجَبَنِي‏.‏
'A'isha, the Umm al-Mu'minin, said, "I have not seen anyone who
more resembled the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, in
words or speech or manner of sitting than Fatima." 'A'isha continued, "When
the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, saw that she had
come, he would greet her and then he stood up for her, kissed her, took
her hand and brought her forward and made her sit in his place. When the
Prophet, may Allah bless him and grant him peace, visited her, she greeted
him, stood up for him, and kissed him. She came to the Prophet, may Allah
bless him and grant him peace, in his final illness and he greeted her,
kissed her, and told her a secret. She wept. Then he confided something
else to her and she laughed. I said to the women, 'I see that this woman
is superior to other women, yet she is one of them. First she wept and
then she laughed.' I asked her, 'What did he say to you?' She replied,
'I would be telling a secret.' When the Prophet, may Allah bless him and
grant him peace, died, Fatima said, 'He confided to me, "I am dying," so
I wept. Then he confided to me, "You will be the first of my family to
join me," so I was happy and pleased at that.'"
#950
Transmeton Xhabiri: Pejgamberi (s.a.v.s.) ishte i sëmurë dhe ne falëm namazin pas tij ndërsa ai ishte ulur. Ebu Bekri ia përcillte tekbirin e tij njerëzve. Pejgamberi (s.a.v.s.) u kthye nga ne dhe pa që ne ishim në këmbë, prandaj na bëri shenjë që të uleshim. Kështu, ne u falëm ulur bashkë me të. Kur dha selamin, ai tha: "Pothuajse bëtë atë që bëjnë persianët dhe romakët; ata qëndrojnë në këmbë para mbretërve të tyre ndërsa ata janë të ulur. Mos e bëni këtë! Ndiqni imamët tuaj: nëse imami falet në këmbë, faluni në këmbë, e nëse ai falet ulur, faluni ulur."
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ صَالِحٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ قَالَ‏:‏ اشْتَكَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ وَهُوَ قَاعِدٌ، وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُ النَّاسَ تَكْبِيرَهُ، فَالْتَفَتَ إِلَيْنَا فَرَآنَا قِيَامًا، فَأَشَارَ إِلَيْنَا فَقَعَدْنَا، فَصَلَّيْنَا بِصَلاَتِهِ قُعُودًا، فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ‏:‏ إِنْ كِدْتُمْ لَتَفْعَلُوا فِعْلَ فَارِسَ وَالرُّومِ، يَقُومُونَ عَلَى مُلُوكِهِمْ وَهُمْ قُعُودٌ، فَلاَ تَفْعَلُوا، ائْتَمُّوا بِأَئِمَّتِكُمْ، إِنْ صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا، وَإِنْ صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا‏.‏
Jabir said, "The Prophet, may Allah bless him and grant him peace,
was ill and we prayed behind him while he was sitting down. Abu Bakr relayed
his takbir to the people. The Prophet turned towards us and saw that we
were standing. He indicated to us that we should sit down. So we prayed
sitting down with him. When he said the taslim, he said, 'You were about
to do what the Persians and Romans do. They stand in front of their kings
when they are seated. Do not do that. Follow your Imams. If the Imam prays
standing, then pray standing. If he prays sitting down, then pray sitting
down."
#951
Transmeton Ebu Sa'idi: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kur ndonjëri prej jush gogësin, le ta vendosë dorën mbi gojën e tij, sepse shejtani hyn në të."
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ إِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَضَعْ يَدَهُ بِفِيهِ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُ فِيهِ‏.‏
Abu Sa'id reported that the Prophet, may Allah bless him and grant
him peace, said, "When one of you yawns, he should put his hand over his
mouth. Otherwise Shaytan might enter it."
#952
Transmeton Ibn Abasi: "Kur dikush gogësin, le ta vendosë dorën mbi gojën e tij, sepse gogësitja vjen nga shejtani."
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ يَسَافٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ‏:‏ إِذَا تَثَاءَبَ فَلْيَضَعْ يَدَهُ عَلَى فِيهِ، فَإِنَّمَا هُوَ مِنَ الشَّيْطَانِ‏.‏
Ibn Abbas said, "When someone yawns, he should place his hand over
his mouth. Yawning comes from Shaytan."
#953
Transmeton Ebu Seid el-Hudriu se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kur ndonjëri prej jush gogësin (hap gojën), le ta vendosë dorën mbi gojën e tij, sepse shejtani hyn në të."
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ ابْنًا لأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ يُحَدِّثُ أَبِي، عَنْ أَبِيهِ قَالَ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ إِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيُمْسِكْ عَلَى فِيهِ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُهُ‏.‏ حدثنا خالد بن مخلد قال: حدثنا سليمان قال: حدثني سهيل قال: حدثني عبد الرحمن بن ابي سعيد، عن أبيه، أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: (( إذا تثاءب أحدكم، فليمسك بيده فمه، فإن الشيطان يدخله))
Same as 949.