Transmeton Ebu Hurejre se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Plagosja nga kafsha është pa dëmshpërblim, pusi është pa dëmshpërblim, miniera është pa dëmshpërblim, ndërsa për rikaz-in (thesarin e gjetur) duhet paguar një e pesta."
Maliku ka thënë: "Kushdo që e udhëheq një kafshë nga kapistra, e nget atë ose i hipën asaj, është përgjegjës për atë që godet kafsha, përveç nëse kafsha shqelmon pa asnjë veprim që e nxit atë për të shqelmuar. Omer ibn el-Hattabi vendosi shpagimin e gjakut (dijen) mbi një person që po stërviste kalin e tij."
Maliku ka thënë: "Është më e drejtë që një person që e udhëheq kafshën nga kapistra, e nget ose i hipën asaj, të pësojë humbjen sesa një person që po stërvit kalin e tij."
Maliku ka thënë: "Ajo që veprohet në komunitetin tonë për një person që hap një pus në rrugë ose lidh një kafshë apo bën diçka të ngjashme në një rrugë që përdoret nga muslimanët, është se pasi veprimi i tij përfshihet në atë që nuk i lejohet ta bëjë në një vend të tillë, ai është përgjegjës për çdo lëndim ose gjë tjetër që vjen nga ai veprim. Shpagimi i gjakut që është më pak se një e treta e dijes së plotë paguhet nga pasuria e tij personale. Çfarëdo që arrin një të tretën ose më shumë, paguhet nga fisi i tij. Çdo gjë e tillë që ai bën e cila i lejohet në rrugët e muslimanëve është diçka për të cilën ai nuk ka përgjegjësi apo humbje. Pjesë e kësaj është një vrimë që njeriu hap për të mbledhur shiun, dhe kafsha nga e cila njeriu zbret për ndonjë nevojë dhe e lë në rrugë. Nuk ka ndëshkim për askënd për këtë."
Maliku ka folur për një njeri që zbriti në një pus, dhe një tjetër e ndoqi pas tij, dhe i poshtmi e tërhoqi të sipërmin dhe ranë në pus e të dy vdiqën. Ai tha: "Fisi i atij që e tërhoqi është përgjegjës për shpagimin e gjakut."
Maliku ka folur për një fëmijë të cilin njeriu e urdhëroi të zbriste në pus ose të ngjitej në një palmë dhe ai vdiq si pasojë e kësaj. Ai tha: "Ai që e ka urdhëruar është përgjegjës për çdo gjë që i ndodh atij, qoftë vdekja apo diçka tjetër."
Maliku ka thënë: "Mënyra e të vepruarit në komunitetin tonë për të cilën nuk ka mospajtim është se gratë dhe fëmijët nuk janë të detyruar të paguajnë shpagimin e gjakut bashkë me fisin në dijet që fisi duhet të paguajë. Shpagimi i gjakut është i detyrueshëm vetëm për një burrë që ka arritur moshën e pjekurisë."
Maliku ka thënë se fisi mund të obligohet për shpagimin e gjakut të mevalëve (të liruarve) nëse dëshirojnë. Nëse refuzonin, ata ishin njerëz të divanit ose ishin të shkëputur nga njerëzit e tyre. Në kohën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), njerëzit e paguanin shpagimin e gjakut njëri-tjetrit, si dhe në kohën e Ebu Bekr es-Siddikut para se të kishte divan. Divani u krijua në kohën e Omer ibn el-Hattabit. Askush tjetër përveç njerëzve të vet dhe atyre që mbanin valanë nuk paguante shpagimin e gjakut për dikë, sepse valaja nuk ishte e transferueshme dhe sepse Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Valaja i takon atij që e liron."
Maliku ka thënë: "Valaja është një lidhje e qëndrueshme."
Maliku ka thënë: "Ajo që veprohet në komunitetin tonë për kafshët që lëndohen është se personi që shkakton lëndimin paguan aq sa është zvogëluar vlera e tyre."
Maliku ka thënë për një njeri të dënuar me vdekje mbi të cilin bie një nga hadet (ndëshkimet) e tjera: "Ai nuk ndëshkohet për të. Kjo sepse vrasja i mbulon të gjitha ato, përveç shpifjes. Shpifja mbetet pezull mbi atë që i është thënë, sepse do t'i thuhet atij: 'Pse nuk e fshikullon atë që të shpifi?' Mendoj se njeriu i dënuar fshikullohet me had para se të vritet, dhe pastaj vritet. Nuk mendoj se i kryhet ndonjë hakmarrje për ndonjë lëndim përveç vrasjes, sepse vrasja i mbulon të gjitha."
Maliku ka thënë: "Ajo që veprohet në komunitetin tonë është se kur një person i vrarë gjendet mes një grupi njerëzish në një fshat ose vend tjetër, shtëpia ose vendi i njerëzve më të afërt me të nuk është përgjegjës. Kjo sepse i vrari mund të jetë vrarë e pastaj të jetë hedhur te dera e disa njerëzve për t'i turpëruar ata. Askush nuk është përgjegjës për diçka të tillë."
Maliku ka thënë për një grup njerëzish që luftojnë me njëri-tjetrin dhe kur luftimi ndërpritet, një njeri gjendet i vdekur ose i plagosur dhe nuk dihet kush e ka bërë: "Gjëja më e mirë që është dëgjuar për këtë është se për të ka shpagim gjaku, dhe shpagimi i gjakut rëndon mbi njerëzit që u grindën me të. Nëse i lënduari ose i vrari nuk është nga asnjëra prej dy palëve, shpagimi i gjakut të tij rëndon mbi të dyja palët bashkë."
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَأَبِي، سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ
" جَرْحُ الْعَجْمَاءِ جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ " .
Yahya related to me from Malik from Ibn Shihab from Said ibn al-
Musayyab and Abu Salama ibn Abd ar-Rahman from Abu Hurayra that the
Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said,
"The wound of an animal is of no account and no compensation is due
for it. The well is of no account and no compensation is due for it.
The mine is of no account and no compensation is due for it and a
fifth is due for buried treasures." (Al-kanz:
see Book 17).
Malik said, "Everyone leading an animal by the halter, driving it, and
riding it is responsible for what the animal strikes unless the animal
kicks out without anything being done to it to make it kick out. Umar
ibn al-Khattab imposed the blood-money on a person who was exercising
his horse."
Malik said, "It is more fitting that a person
leading an animal by the halter, driving it, or riding it incur a loss
than a person who is exercising his horse." (See hadith 4 of this
book).
Malik said, "What is done in our community about a
person who digs a well on a road or ties up an animal or does the like
of that on a road used by muslims, is that since what he has done is
included in that which he is not permitted to do in such a place, he
is liable for whatever injury or other thing arises from that action.
The blood-money of that which is less than a third of the full blood-
money is owed from his own personal property. Whatever reaches a third
or more, is owed by his tribe. Any such things that he does which he
is permitted to do on the muslims' road are something for which he has
no liability or loss. Part of that is a hole which a man digs to
collect rain, and the beast from which the man alights for some need
and leaves standing on the road. There is no penalty against anyone
for this."
Malik spoke about a man who went down a well, and
another man followed behind him, and the lower one pulled the higher
one and they fell into the well and both died He said, "The tribe of
the one who pulled him in is responsible for the blood-money."
Malik spoke about a child whom a man ordered to go down into a
well or to climb a palm tree and he died as a result. He said, "The
one who ordered him is liable for whatever befalls him, be it death or
something else."
Malik said, "The way of doing things in our
community about which there is no dispute is that women and children
are not obliged to pay blood-money together with the tribe in the
blood-moneys which the tribe must pay. The blood-money is only
obligatory for a man who has reached puberty."
Malik said
that the tribe could bind themselves to the blood-money of mawali if
they wished. If they refused, they were people of the diwan or were
cut off from their people. In the time of the Messenger of Allah, may
Allah bless him and grant him peace, people paid the blood-money to
each other as well as in the time of Abu Bakr as-Siddiq before there
was a diwan. The diwan was in the time of Umar ibn al-Khattab. No one
other than one's people and the ones holding the wala' paid blood-
money for one because the wala' was not transferable and because the
Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "The wala'
belongs to the one who sets free."
Malik said, "The wala' is
an established relationship."
Malik said, "What is done in
our community about animals that are injured is that the person who
causes the injury pays whatever of their value has been diminished."
Malik said about a man condemned to death and one of the
other hudud befell him, "He is not punished for it. That is because
the killing overrides all of that, except for slander. The slander
remains hanging over the one to whom it was said because it will be
said to him, 'Why do you not flog the one who slandered you?' I think
that the condemned man is flogged with the hadd before he is killed,
and then he is killed. I do not think that any retaliation is
inflicted on him for any injury except killing because killing
overrides all of that."
Malik said, "What is done in our
community is that when a murdered person is found among the main body
of a people in a village or other place, the house or place of the
nearest people to him is not responsible. That is because the murdered
person can be slain and then cast at the door of some people to shame
them by it. No one is responsible for the like of that."
Malik said about a group of people who fight with each other and when
the fight is broken up, a man is found dead or wounded, and it is not
known who did it, "The best of what is heard about that is that there
is blood-money for him, and the blood-money is against the people who
argued with him. If the injured or slain person is not from either of
the two parties, his blood-money is against both of the two parties
together."