8 - The Book of Divorce - 8 - Libri i Shkurorëzimit - ٨ - كتاب الطلاق

4159
- Na ka treguar Abu Bakrah dhe Ibrahim bin Marzuk, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Abu Asim, nga Ibn Xhurejxhi, nga Abu ez-Zubejri, i cili ka thënë: E kam dëgjuar Abdurrahman bin Ajmanin duke e pyetur Abdullah bin Omerin rreth burrit që e shkurorëzon gruan e tij ndërsa ajo është me menstruacione. Ai tha: Këtë e ka bërë Abdullah bin Omeri. Atëherë Omeri e pyeti rreth kësaj të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.), i cili tha: "Urdhëroje atë që ta kthejë atë derisa të pastrohet, pastaj ta shkurorëzojë."

Tha: Pastaj ai lexoi: {Kur t'i shkurorëzoni gratë, shkurorëzojini ato për periudhën e tyre të pritjes (iddetit)} [Et-Talak: 1], domethënë në fillim të iddetit të tyre ⁽¹⁾.

4160 - Na ka treguar Fahdi, i cili ka thënë: Na ka treguar Jahja bin Abdylhamid el-Himmani, i cili ka thënë: Na ka treguar Vakiu, nga Sufjani, nga Muhamed bin Abdurrahman, i liruari i familjes së Talhas, nga Salimi, nga Ibn Omari (r.a.), se ai e divorcoi gruan e tij ndërsa ajo ishte me menstruacione. Atëherë Omari (r.a.) e pyeti Pejgamberin (s.a.v.s.) dhe ai tha: "Urdhëroje atë që ta kthejë atë, pastaj ta divorcojë kur ajo të jetë e pastër ose shtatzënë" ⁽²⁾.

4161
- Na ka treguar Salih bin Abdurrahman, ka thënë: Na ka treguar Said bin Mensur, ka thënë: Na ka treguar, ka thënë: Na ka treguar Hushajm, ka thënë: Na ka lajmëruar Ebu Bishr, nga Said bin Xhubejr, nga Ibn Omeri, i cili ka thënë: E shkurorëzova gruan time ndërsa ajo ishte me menstruacione, kështu që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ma ktheu atë derisa e shkurorëzova kur ajo ishte e pastër ⁽³⁾.

4162 - Na ka treguar Fehdi, ka thënë: Na ka treguar Jahja bin Abdylhamid el-Himmani, ka thënë: Na ka treguar Hushajmi, nga Ebu Bishri ... pastaj e përmendi me zinxhirin e tij të transmetimit të njëjtën gjë ⁽⁴⁾.

4163 - Na ka treguar Abu Bakrah, i cili ka thënë: Na ka treguar Wahb bin Xherir, i cili ka thënë: Na ka treguar Hisham bin Hassan, nga Muhammed bin Sirin, nga Junus bin Xhubejr, i cili ka thënë:

E pyeta Ibn Omerin për një burrë që e shkurorëzoi gruan e tij ndërsa ajo ishte me menstruacione. Ai tha: "A e njeh Abdullah bin Omerin?" Thashë: "Po." Ai tha: "Ai e shkurorëzoi gruan e tij ndërsa ajo ishte me menstruacione, kështu që Omeri erdhi te Profeti (s.a.v.s.) dhe ia përmendi këtë atij. Ai (Profeti) tha: 'Urdhëroje atë që ta kthejë atë, e kur të pastrohet, le ta shkurorëzojë.'" ⁽⁵⁾. Thashë: "A llogaritet ai shkurorëzim?" Ai tha: "Po çfarë tjetër? A mendon se nëse ai do të ishte i paaftë apo do të vepronte si i marrë?"

Abu Bakrah nuk ka përmendur në hadithin e tij tjetër gjë përveç asaj që kemi përmendur.

4164 - Na ka treguar Muhamed bin Huzejme, i cili ka thënë: Na ka treguar Haxhaxh bin el-Minhal, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Shu'be, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Enes bin Sirin, i cili ka thënë: E kam dëgjuar Ibn Omerin duke thënë:

Ibn Omeri e divorcoi gruan e tij ndërsa ajo ishte me menstruacione, kështu që Omeri ia përmendi këtë Profetit (s.a.v.s.), dhe Profeti (s.a.v.s.) tha: "Urdhëroje atë që ta kthejë atë, e kur të pastrohet, le ta divorcojë." Atëherë u tha: "A llogaritet ajo (si divorc)?" Ai tha: "Po çfarë tjetër?" ⁽⁶⁾.

4165 - Na ka treguar Fahdi, ka thënë: Na ka treguar en-Nufejli, ka thënë: Na ka treguar Zuhejr bin Muavije, ka thënë: Na ka treguar Abdylmelik bin Ebi Sulejman, nga Enes bin Sirini, i cili ka thënë: E pyeta Ibn Omerin: "Si veprove me gruan tënde që e divorcove?" Ai tha: "E divorcova ndërsa ishte me menstruacione. Omeri ia përmendi këtë të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), i cili tha: 'Urdhëroje atë që ta kthejë atë, pastaj ta divorcojë kur të jetë e pastër'."

(Enesi) tha: I thashë: "U bëfsha kurban për ty, a u llogarit divorci i parë?" Ai tha: "E çfarë më pengon mua, edhe nëse kam vepruar keq dhe marrëzisht ⁽⁷⁾."

4166 - Na ka treguar Sulejman bin Shuajb, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Hasib, i cili ka thënë: Na ka treguar Jezid bin Ibrahim, nga Muhamed bin Sirin, i cili ka thënë: Më ka treguar Junusi, ai është Ibn Xhubejr, i cili ka thënë: E pyeta Abdullah bin Omerin, i thashë: Një burrë e ka shkurorëzuar gruan e tij ndërsa ajo ishte me menstruacione? Ai tha: A e njeh Abdullah bin Omerin? I thashë: Po. Ai tha: Sepse Abdullah bin Omeri e shkurorëzoi gruan e tij ndërsa ajo ishte me menstruacione, kështu që Omeri erdhi te Profeti (s.a.v.s.) dhe e pyeti atë, "dhe Profeti (s.a.v.s.) e urdhëroi atë që ta kthejë atë, pastaj ta shkurorëzojë atë në fillim të idetit të saj" ⁽⁸⁾.

Ebu Xhaferi ka thënë: Një grup njerëzish kanë shkuar drejt këtyre transmetimeve ⁽⁹⁾, dhe kanë thënë: Kushdo që e shkurorëzon gruan e tij ndërsa ajo është me menstruacione, ai ka bërë mëkat, dhe ai duhet ta kthejë atë, sepse ai shkurorëzim i tij është shkurorëzim i gabuar. Nëse ai e lë atë derisa të kalojë ideti, ajo ndahet prej tij me një shkurorëzim të gabuar, por ai urdhërohet që ta kthejë atë për ta nxjerrë atë me këtë nga shkaqet e shkurorëzimit të gabuar, pastaj ta lërë atë derisa të pastrohet nga këto menstruacione, pastaj ta shkurorëzojë atë me një shkurorëzim të saktë, kështu që ajo të kalojë në idetin e një shkurorëzimi të saktë. Nëse dëshiron, ai e kthen atë dhe ajo mbetet gruaja e tij, dhe ideti anulohet, e nëse dëshiron, ai e lë atë derisa ajo të ndahet prej tij me një shkurorëzim të saktë. Dhe ky është mendimi i Ebu Hanifes, rahmetllahu alejhi.

Të tjerë i kanë kundërshtuar ata në këtë ⁽¹⁰⁾, prej tyre Ebu Jusufi, rahmetllahu alejhi, dhe ata pretenduan se nëse ai e shkurorëzon atë duke qenë me menstruacione, ai nuk ka të drejtë pas kësaj ta shkurorëzojë atë derisa ajo të pastrohet nga këto menstruacione, pastaj të ketë menstruacione të tjera, pastaj të pastrohet prej tyre. Dhe ata i kundërshtuan transmetimet që ne kemi treguar në pajtim me mendimin e parë me atë që

4167 - Na kanë treguar Nasr bin Merzuk dhe Ibn Ebi Davud, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Abdullah bin Salih, i cili ka thënë: Më ka treguar El-Lejth, i cili ka thënë: Më ka treguar Ukajl, nga Ibn Shihabi, i cili ka thënë: Më ka lajmëruar Salim bin Abdullah se Abdullah bin Omer e ka lajmëruar atë se ai e kishte shkurorëzuar gruan e tij ndërsa ajo ishte me menstruacione.

Omeri ia përmendi këtë të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), dhe i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u zemërua me të, pastaj i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Le ta kthejë atë, pastaj ta mbajë derisa të pastrohet, pastaj të ketë përsëri menstruacione e pastaj të pastrohet. Nëse i mbushet mendja ta shkurorëzojë, le ta shkurorëzojë atë kur është e pastër, para se ta prekë. Kjo është periudha e pritjes (ideti) ashtu siç ka urdhëruar Allahu." ⁽¹¹⁾.

4168 - Na ka treguar Jezid bin Sinani, ka thënë: na ka treguar Ebu Salihu … dhe e përmendi me isnadin e tij të ngjashëm ⁽¹²⁾.

4169 - Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku e ka njoftuar atë, nga Nafiu, nga Ibn Omeri (r.a.) se ai e divorcoi gruan e tij ndërsa ajo ishte me menstruacione në kohën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.).
Pyeti
Omeri të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) rreth kësaj, e ai tha: "Urdhëroje atë që ta kthejë atë, pastaj ta mbajë derisa të pastrohet, pastaj të ketë menstruacione, pastaj të pastrohet, e kjo është periudha (ideti) për të cilën Allahu i Madhëruar ka urdhëruar që të divorcohen gratë." ⁽¹³⁾

4170 - Na ka treguar Salih bin Abdurrahman, i cili ka thënë: Na ka treguar Al-Ka'nabi, i cili ka thënë: Na ka treguar Maliku ... dhe përmendi me zinxhirin e tij të transmetimit të njëjtën gjë. Përveç se ai tha: Pastaj e lë atë derisa të pastrohet, pastaj të ketë menstruacione, pastaj të pastrohet, pastaj nëse dëshiron, e shkurorëzon ⁽¹⁴⁾.

4171 - Na ka treguar Muhamed bin Huzejme, i cili ka thënë: Na ka treguar Haxhaxhi, i cili ka thënë: Na ka treguar Hamadi, nga Ejubi dhe Ubejdullahu (h)
dhe na ka treguar Nasr bin Merzuki, i cili ka thënë: Na ka treguar el-Hasibi, i cili ka thënë: Na ka treguar Hamadi, nga Ejubi dhe Ubejdullahu, nga Nafiu, nga Ibn Omeri, nga Profeti (s.a.v.s.) … ngjashëm me të ⁽¹⁵⁾.

4172 - Na ka treguar Ahmed bin Abdullah bin Abdurrahim el-Berki, ka thënë: Na ka treguar Amër bin Ebi Seleme, nga Zuhejr bin Muhamed, ka thënë: Më ka njoftuar Jahja bin Seid, Musa bin Ukbe dhe Ubejdullah bin Omer, nga Nafiu, se Abdullah bin Omeri, nga Pejgamberi (s.a.v.s.) … pastaj përmendi të ngjashmen me të.

Dhe shtoi: para se të kryejë marrëdhënie me të ⁽¹⁶⁾.

4173 - Na ka treguar Fehd dhe Husejn bin Nasr, kanë thënë: Na ka treguar Ahmed bin Junus, ka thënë: Na ka treguar Zuhejr, ka thënë: Na ka treguar Musa bin Ukbe, ka thënë: Më ka treguar Nafiu, se Abdullah bin Omer … pastaj përmendi të njëjtën gjë ⁽¹⁷⁾.
Salimi dhe Nafiu kanë njoftuar nga Ibn Omeri në këto transmetime se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e urdhëroi atë ta mbante atë derisa të pastrohej, pastaj të kishte menstruacione, pastaj të pastrohej. Kjo shtoi mbi atë që ishte në transmetimet e para, prandaj kjo ka përparësi ndaj tyre. Kjo është ana e këtij kapitulli nga rruga e transmetimeve.
Sa i përket anës së tij nga rruga e arsyes, ne kemi gjetur se parimi në këtë është se burri është ndaluar ta divorcojë gruan e tij kur ajo është me menstruacione, dhe është ndaluar ta divorcojë atë në një pastërti në të cilën ka kryer marrëdhënie me të. Kështu, ai ishte i ndaluar nga divorci në pastërtinë në të cilën kishte kryer marrëdhënie, ashtu siç ishte i ndaluar nga divorci gjatë menstruacioneve.

Pastaj pamë se ata nuk kanë mospajtime për një burrë që kryen marrëdhënie me gruan e tij kur ajo është me menstruacione, pastaj dëshiron ta divorcojë atë sipas Sunetit, se kjo është e ndaluar derisa ajo të pastrohet nga këto menstruacione në të cilat ka ndodhur marrëdhënia, dhe nga një menstruacion tjetër pas tij. Marrëdhënia e tij me të gjatë menstruacioneve u konsiderua si marrëdhënia e tij me të gjatë pastërtisë që pason ato menstruacione.

Meqenëse gjykimi i pastërtisë pas çdo menstruacioni ishte si gjykimi i vetë menstruacioneve sa i përket rënies së divorcit gjatë marrëdhënies në të, dhe kushdo që kryente marrëdhënie me gruan e tij kur ajo ishte me menstruacione nuk kishte të drejtë ta divorconte atë pas kësaj derisa midis asaj marrëdhënieje dhe divorcit që ai kryen të kishte një menstruacion të plotë të ardhshëm. Po ashtu ishte në arsye se nëse ai e divorcon gruan e tij kur ajo është me menstruacione, pastaj dëshiron pas kësaj ta divorcojë atë përsëri, ai nuk e ka këtë të drejtë derisa midis divorcit të tij të parë që i kishte dhënë dhe divorcit të tij të dytë të ketë një menstruacion të ardhshëm. Kjo është ana e arsyes - sipas nesh - në këtë kapitull së bashku me pajtimin e transmetimeve, dhe ky është mendimi i Ebu Jusufit (r.a.).

Në ndalimin e Profetit (s.a.v.s.) ndaj Ibn Omerit që ta divorconte gruan e tij pas divorcit të parë derisa të kishte pas kësaj një menstruacion të ardhshëm, në mënyrë që midis dy divorceve të kishte një menstruacion të ardhshëm, ka dëshmi se gjykimi i divorcit të Sunetit është që të mos bashkohen dy divorce në një pastërti të vetme. Kuptoje këtë, sepse ky është mendimi i Ebu Hanifes, Ebu Jusufit dhe Muhamedit (r.a.).

4176 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Hudhejfe, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani, nga el-A'meshi, nga Malik bin el-Harithi, i cili ka thënë: Një burrë erdhi te Ibn Abbasi dhe i tha: "Xhaxhai im e ka shkurorëzuar gruan e tij tri herë." Ai tha: "Xhaxhai yt e ka kundërshtuar Allahun, kështu që Allahu e ka bërë të plotë (shkurorëzimin) dhe ai i është bindur shejtanit, andaj Ai nuk i ka lënë atij rrugëdalje."

Unë i thashë: "Çfarë mendon për një burrë që e bën atë të lejuar për të?" Ai tha: "Kushdo që përpiqet ta mashtrojë Allahun, Ai e mashtron atë ⁽²²⁾."

4177
- Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku e ka njoftuar atë, nga Ibn Shihabi, nga Muhamed bin Abdurrahman bin Theubani, nga Muhamed bin Ijas bin el-Bukajri, i cili ka thënë: Një burrë e shkurorëzoi gruan e tij tri herë para se të hynte me të, pastaj i lindi dëshira që të martohej me të, kështu që erdhi të kërkonte fetva dhe unë shkova me të për të pyetur për të. Ai i pyeti Ebu Hurejrën dhe Abdullah bin Abbasin për këtë, e ata të dy i thanë: Nuk shohim që mund të martohesh me të derisa ajo të martohet me një burrë tjetër përveç teje. Ai tha: Shkurorëzimi im ndaj saj ishte vetëm një. Atëherë Ibn Abbasi (r.a.) tha: Ti e lëshove nga dora jote atë që kishe si tepricë ⁽²³⁾.

4179 - Na ka treguar Rabi' el-Mu'edhin, ka thënë: Na ka treguar Halid bin Abdurrahman, ka thënë: Na ka treguar Ibn Ebi Dhi'b,
nga ez-Zuhriu, nga Muhamed bin Abdurrahman bin Theuban, nga Muhamed bin Ijas bin el-Bukejr,
se një burrë e pyeti Ibn Abbasin, Ebu Hurejren dhe Ibn Omerin rreth shkurorëzimit të virgjëreshës tri herë ndërsa ai ishte me ta,
dhe të gjithë ata thanë: Të është bërë e ndaluar ⁽²⁶⁾.

4180 - Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka njoftuar Sufjani, nga ez-Zuhriu, nga Ebu Seleme, nga Ebu Hurejra dhe Ibn Abbasi se ata të dy kanë thënë për burrin që e shkurorëzon virgjëreshën tri herë: Ajo nuk i lejohet atij derisa të martohet me një burrë tjetër ⁽²⁷⁾.

4181
- Na ka treguar Abu Bakra, i cili ka thënë: Na ka treguar Mu'ammel, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani nga Amr bin Murra, nga Sa'id
bin Xhubejr, se një burrë e pyeti Ibn Abbasin se një burrë e shkurorëzoi gruan e tij njëqind herë. Ai tha: Tri
e bëjnë atë të ndaluar për të, ndërsa nëntëdhjetë e shtatë mbeten në qafën e tij, sepse ai i mori ajetet e Allahut si tallje ⁽²⁸⁾.

4182 - Na ka treguar Ali bin Shejbe, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Nuajm, i cili ka thënë: Na ka treguar Israil, nga Abdula'la, nga Said bin Xhubejr, nga Ibn Abasi … të njëjtën gjë ⁽²⁹⁾.

4183 - Na ka treguar Ibn Marzuku, i cili ka thënë: Na ka treguar Vehbi, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'be, nga Ibn Ebi Nexhihu dhe Humejd el-A'raxhi, nga Muxhahidi, se një burrë i tha Ibn Abbasit: "Një burrë e ka shkurorëzuar gruan e tij njëqind herë." Ai tha: "E ke kundërshtuar Zotin tënd dhe gruaja jote është ndarë prej teje, dhe ti nuk iu frikësove Allahut që Ai të të bënte rrugëdalje; kush i frikësohet Allahut, Ai i bën atij rrugëdalje. Allahu i Madhëruar ka thënë: ﴿O ti Pejgamber, kur t'i lëshoni gratë, lëshoni ato për periudhën e tyre të pritjes (iddetit)﴾, pra para fillimit të iddetit të tyre ⁽³⁰⁾.

Pastaj, është transmetuar edhe nga të tjerë prej shokëve të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), Allahu qoftë i kënaqur me ta, ajo që përputhet gjithashtu me këtë.

4184 - Na ka treguar Salih bin Abdurrahman, ka thënë: Na ka treguar Sa'id bin Mansur, ka thënë: Na ka treguar Sufjan dhe Ebu Avane, nga Mensuri, nga Ebu Vaili, nga Abdullahu, se ai ka thënë për atë që e divorcon gruan e tij tri herë para se të hyjë me të (para konsumimit të martesës), ka thënë: Ajo nuk i lejohet atij derisa të martohet me një burrë tjetër ⁽³¹⁾.

4185 - Na ka treguar Ibn Marzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Bishr bin Omer, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'be, nga Mensuri, nga Ibrahimi, nga Alkame, nga Abdullah, se ai u pyet për një burrë që e kishte shkurorëzuar gruan e tij njëqind herë, e ai tha: Tri e bëjnë atë të ndarë prej teje, ndërsa pjesa tjetër është tejkalim ⁽³²⁾.

4186 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku e ka njoftuar atë, nga Jahja bin Saidi, nga Bukajr bin el-Eshaxhi, nga en-Nu'man bin Ebi Ajjash el-Ensariu, nga Ata bin Jesari, se ai ka thënë: Një burrë erdhi te Abdullah bin Amri ⁽³³⁾, dhe e pyeti atë për një burrë që e ka shkurorëzuar gruan e tij tri herë para se ta prekë atë.

Atai tha: I thashë atij: "A është shkurorëzimi i virgjëreshës një?"

Abdullahu tha: "Ti je vetëm një tregimtar; njëra e ndan atë, ndërsa të triat e bëjnë atë të ndaluar derisa të martohet me një burrë tjetër ⁽³⁴⁾."

4187 - Na ka treguar Fehdi, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn Ebi Merjem, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Lehi'ah dhe Jahja bin Ejubi, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Ibn el-Hadi, nga Rabia bin Ebi Abdurrahman, nga Ata bin Jesar, nga Abdullah bin Amri ⁽³⁵⁾, i cili ka thënë: Një (shkurorëzim) e bën atë të ndarë, ndërsa tre e bëjnë atë të ndaluar ⁽³⁶⁾.

4188 - Na ka treguar Salihu, ka thënë: Na ka treguar Saidi, ai është Ibn Mensuri, ka thënë: Na ka treguar Ebu Avane, nga Shekiku, nga Enesi, i cili ka thënë: Ajo nuk i lejohet atij derisa të martohet me një burrë tjetër.
Tha: Dhe Omer ibn el-Hatabi, kur i sillej një burrë që e kishte shkurorëzuar gruan e tij tri herë, ia rrihte shpinën ⁽³⁷⁾.

4189 - Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka njoftuar Sufjani, nga Asim bin Behdaleh, nga Shekiku, nga Abdullah bin Mes'udi, i cili ka thënë për burrin që e shkurorëzon gruan e tij të virgjër tri herë: "Ajo nuk i lejohet atij derisa të martohet me një burrë tjetër ⁽³⁸⁾."

4191 - Më njoftoi për këtë Mahmud bin Hasan el-Nahwi, i cili tha: Na tregoi Abdulmelik bin Hisham, nga Ebu Zejdi, nga Ebu Amr bin el-Ala' për këtë. Në këtë ka gjithashtu një argument tjetër, se Omeri (r.a.) është ai të cilin i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e adresoi me fjalët e tij: "Kjo është periudha (iddeti) për të cilën Allahu i Madhëruar ka urdhëruar që të shkurorëzohen gratë" ⁽⁴²⁾
Dhe kjo nuk ishte -sipas tij- argument se 'el-akra' (ciklet) janë pastërtitë, pasi ai i konsideroi 'el-akra' si menstruacionet në atë që transmetohet prej tij.

Nëse kjo ishte kështu te Omeri (r.a.), ndërkohë që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i ishte drejtuar atij me këtë, nuk ka në të argument se 'el-kur' (cikli) është pastërtia, e kështu ishte edhe pas tij në të gjithashtu. Do të përmendim atë që transmetohet nga Omeri (r.a.) lidhur me këtë në vendin e duhur të këtij kapitulli, në dashtë Allahu i Madhëruar.

Dhe ndër argumentet e atyre që i konsideruan 'el-akra' si pastërtitë ishte gjithashtu ajo që...

4192 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku e ka njoftuar atë, nga Ibn Shihabi, nga Urve, nga Aishja, se ajo e ka zhvendosur Hafsa bint Abdurrahman bin Ebi Bekrin, kur ajo kishte hyrë në gjakun e menstruacioneve të treta.

Ibn Shihabi ka thënë: Ia përmenda këtë Amres, e ajo tha: Ka thënë të vërtetën Urve, disa njerëz kanë debatuar me të për këtë dhe kanë thënë: Allahu i Madhëruar thotë: "Tri quru' (periudha)". Atëherë Aishja tha: Keni thënë të vërtetën, por a e dini se çfarë janë "el-akra"? "El-akra" janë periudhat e pastërtisë ⁽⁴³⁾.

4193
- Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku i ka treguar atij, duke thënë: Ka thënë Ibn Shihabi:
E kam dëgjuar Ebu Bekr bin Abdurrahmanin duke thënë: Nuk kam arritur asnjë nga fukahatë tanë, e që ai të mos e thoshte këtë, duke pasur për qëllim atë që ka thënë Aishja ⁽⁴⁴⁾.

4194 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku e ka njoftuar atë nga Nafiu, nga Ibn Umeri,
se ai ka thënë: Nëse burri e shkurorëzon gruan e tij, dhe ajo hyn në gjakun e menstruacioneve të treta, ajo është ndarë prej tij dhe ai është ndarë prej saj, ajo nuk e trashëgon atë dhe as ai nuk e trashëgon atë ⁽⁴⁵⁾.

4195 - Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar Haxhaxh bin Ibrahim el-Ezreku, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani, nga ez-Zuhriu, nga Sulejman bin Jesari, nga Zejd bin Thabiti, i cili ka thënë: Kur gruaja e divorcuar hyn në ciklin e tretë menstrual, ajo është e lirë prej tij dhe ai është i lirë prej saj ⁽⁴⁶⁾.

4196 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani, dhe e ka përmendur me zinxhirin e tij të transmetimit të njëjtin (hadith) ⁽⁴⁷⁾.

4197 - Na tregoi Junusi, i cili ka thënë: Na njoftoi Ibn Vehbi, i cili ka thënë: Na tregoi Ibn Ebi Dhibi, nga Ibn Shihabi, i cili ka thënë: Zejd bin Thabiti gjykoi... dhe përmendi të njëjtën gjë ⁽⁴⁸⁾. Ibn Shihabi tha: Dhe më njoftoi për këtë Urve nga Aisha.

4199 - Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka njoftuar Sufjani, nga ez-Zuhriu, nga Said bin el-Musejjibi, nga Ali bin Ebi Talibi, i cili ka thënë: "Bashkëshorti i saj ka më shumë të drejtë ndaj saj përderisa ajo nuk është pastruar nga menstruacioni i tretë" ⁽⁵⁰⁾.

4200
- Na ka treguar Ali bin Shejbe, ka thënë: Na ka treguar Jezid bin Harun, ka thënë: Na ka njoftuar Sufjan bin Seid, nga Mensuri, nga Ibrahimi, nga Alkame:
Se një burrë e divorcoi gruan e tij dhe ajo i kaloi dy cikle menstruale. Kur erdhi
i treti dhe ajo hyri në vendin e larjes, i erdhi burri i saj dhe i tha: "Të kam kthyer" tri herë. Ata të dy shkuan te Omeri, dhe Omeri me Abdullahun u pajtuan se ai ka më shumë të drejtë ndaj saj përderisa namazi nuk i është bërë i lejuar. Omeri ia ktheu atë atij ⁽⁵¹⁾.

4201 - Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku e ka njoftuar atë, nga Nafiu, se Abdullah bin Omeri thoshte: Nëse skllavi e shkurorëzon gruan e tij dy herë, ajo i bëhet e ndaluar atij derisa të martohet me një burrë tjetër, qoftë ajo e lirë apo skllave. Ideti i gruas së lirë është tri menstruacione, ndërsa ideti i skllaves është dy menstruacione ⁽⁵²⁾.

Ebu Xhaferi ka thënë: Ky është Abdullah bin Omeri (r.a.), dhe ai është ai që ka transmetuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) fjalën e tij drejtuar Omerit (r.a.): "Kjo është periudha e pritjes (ideti) me të cilën Allahu i Madhëruar ka urdhëruar që të shkurorëzohen gratë", dhe kjo nuk i ka treguar atij se 'el-akra' (periudhat) janë pastrimet, përderisa ai i ka konsideruar ato si menstruacione.

4202 - Na ka treguar Ibn Abi Dawud, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Vehbi, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Rashid, nga Mek-huli, se ai erdhi në Medine, dhe i përmendi Sulejman bin Jesari se Zejd bin Thabiti thoshte: Kur burri e shkurorëzon gruan e tij dhe ajo e sheh pikën e parë të gjakut të menstruacioneve të saj të treta, ai nuk ka më të drejtë kthimi (rexh'ah) tek ajo.

Ai tha: Pyeta për këtë
në Medine, dhe më arriti lajmi se Omer bin el-Hatabi, Muadh bin Xhebeli dhe Ebu Derda (r.a.), i jepnin atij të drejtën e kthimit derisa ajo të lahej nga menstruacionet e treta ⁽⁵³⁾.

4204 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Asim, nga Ibn Xhurejxhi, nga Mudhahir bin Eslemi, nga el-Kasimi, nga Aisha, e cila ka thënë:
Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Pritja (iddeti) e robëreshës është dy cikle menstruale, ndërsa shkurorëzimi i saj bëhet me dy shkurorëzime (talakë)" ⁽⁵⁵⁾.

4205 - Na ka treguar Yezid bin Sinan, i cili ka thënë: Na ka treguar Es-Salt bin Mes'ud el-Xhahderi, nga Umer bin Shebib el-Musli, nga Abdullah bin Isa, nga Atije, nga Ibn Umer, nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) … të njëjtën gjë ⁽⁵⁶⁾.

Kjo gjithashtu tregon atë që përmendëm, dhe prej Allahut vjen suksesi.

4206
Na ka treguar Salih bin Abdurrahman el-Ensari, i cili ka thënë: Na ka treguar Said bin Mensur, i cili ka thënë: Na ka treguar Hushejm, i cili ka thënë: Na ka lajmëruar Mugira, Husajn, Ash'ath, Ismail bin Ebi Halid, Davud, Sejjar dhe Muxhalid, nga esh-Sha'bi, i cili ka thënë:

Hyra te Fatima bint Kajs në Medine dhe e pyeta atë për gjykimin e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) ndaj saj. Ajo tha: "Burri im më shkurorëzoi përfundimisht, kështu që unë e dërgova çështjen te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) lidhur me vendbanimin dhe furnizimin, dhe ai nuk më caktoi as vendbanim e as furnizim, dhe më urdhëroi që ta kaloj idetin në shtëpinë e Ibn Umm Mektumit ⁽⁵⁷⁾."

Muxhalidi tha në hadithin e tij: "O bija e Kajsit, furnizimi dhe vendbanimi i takojnë vetëm asaj për të cilën ekziston e drejta e rikthimit."

4207 - Na ka treguar Muhamed bin Abdullah bin Mejmuni, i cili ka thënë: Na ka treguar el-Velid bin Muslimi, nga el-Evzaiu, nga Jahja, i cili ka thënë: Më ka treguar Ebu Seleme, i cili ka thënë: Më ka treguar Fatima bint Kajs, se Ebu Amr bin Hafs el-Mahzumi e kishte shkurorëzuar atë tri herë, dhe kishte urdhëruar t'i jepet furnizim (nefaka), por asaj iu duk pak. Profeti (s.a.v.s.) e kishte dërguar atë drejt Jemenit.

Atëherë Halid bin el-Velidi u nis me një grup nga Beni Mahzum te Profeti (s.a.v.s.) kur ai ishte në shtëpinë e Mejmunes, dhe tha: O i Dërguari i Allahut, Ebu Amr bin Hafsi e ka shkurorëzuar Fatimen
tri herë, a i takon asaj furnizim? Profeti (s.a.v.s.) tha: "Ajo nuk ka as furnizim e as strehim." Dhe i dërgoi fjalë asaj që të transferohej te Umm Sheriku, pastaj i dërgoi fjalë se te Umm Sheriku vijnë Muhaxhirët e parë, andaj transferohu te Ibn Umm Mektumi, sepse nëse e heq mbulesën tënde, ai nuk të sheh ⁽⁵⁸⁾.

4208 - Na ka treguar Rebi' el-Muedh-dhin, i cili ka thënë: Na ka treguar Bishr bin Bekr, i cili ka thënë: Më ka treguar el-Evza'i ... dhe e përmendi me zinxhirin e tij të transmetimit të njëjtën gjë ⁽⁵⁹⁾.

4209
- Na ka treguar Bahr bin Nasr, i cili ka thënë: I është lexuar Shuaib bin Lejthit: Të ka informuar babai yt, nga Imran bin Ebi Enes, nga Ebu Seleme, i cili ka thënë: E pyeta Fatime bint Kajsin, dhe ajo më tregoi:

se burri i saj el-Mahzumi e kishte shkurorëzuar atë dhe kishte refuzuar të shpenzonte për të. Ajo erdhi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe e njoftoi atë. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Nuk ka shpenzim (nefaka) për ty. Shpërngulu te Ibn Umm Mektumi dhe qëndro tek ai, sepse ai është njeri i verbër; mund t'i heqësh rrobat e tua tek ai" ⁽⁶⁰⁾.

4210 - Na ka treguar Ruh bin el-Ferexh, ka thënë: Na ka treguar Amër bin Halid, ka thënë: Na ka treguar el-Lejth ... dhe e përmendi me isnadin e tij të ngjashëm me të ⁽⁶¹⁾.

4211
- Na ka treguar Ruh bin el-Ferexh, i cili ka thënë: Na ka treguar Jahja bin Abdullah bin Bukejr, i cili ka thënë: Më ka treguar el-Lejthi, nga Ebu ez-Zubejr el-Mekki, se ai e ka pyetur Abdul Hamid bin Abdullah bin Ebi Amr bin Hafs, rreth shkurorëzimit të gjyshit të tij Ebu Amr me Fatime bint Kajs.

Abdul Hamidi i tha atij: Ai e shkurorëzoi atë përfundimisht (el-betteh), pastaj u nis për në Jemen dhe autorizoi Ajash bin Ebi Rabia-n. Ajashi i dërgoi asaj një pjesë të shpenzimeve, por ajo u ndje e pakënaqur me të. Ajashi i tha asaj: "Ti nuk ke të drejtë për shpenzime e as për banim prej nesh. Ky është i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), pyete atë." Ajo e pyeti të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) për atë që ai tha, dhe ai tha: "Ti nuk ke të drejtë për shpenzime e as për banim, por vetëm një furnizim sipas rregullit (meta' bil-ma'ruf). Largohu prej tyre." Ajo tha: "A të shkoj në shtëpinë e Umm Sherikut?" Pejgamberi (s.a.v.s.) i tha: "Shtëpia e saj është e frekuentuar (nga njerëzit), prandaj zhvendosu në shtëpinë e Abdullah bin Umm Mektumit, sepse aty ka më pak njerëz që hyjnë e dalin" ⁽⁶²⁾.

4212
- Na ka treguar Ruh bin el-Ferexh, i cili ka thënë: Na ka treguar Jahja, i cili ka thënë: Më ka treguar el-Lejthi, nga Abdullah bin Jezidi, mouli i el-Esuad bin Sufjanit, nga Ebu Seleme bin Abdurrahmani, nga Fatime bint Kajsi, vetë ajo, me të njëjtin hadith si të el-Lejthit, nga Ebu ez-Zubejri, shkronjë për shkronjë ⁽⁶³⁾.

4213 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku e ka njoftuar atë, nga Abdullah bin Jezidi, skllavi i liruar i Esved bin Sufjanit, nga Ebu Seleme bin Abdurrahmani, nga Fatima bint Kajsi, se Ebu Amër bin Hafsi e kishte shkurorëzuar atë përfundimisht ndërsa ai ishte i munguar. Ai i dërgoi asaj përmes përfaqësuesit të tij pak elb, por ajo u ndje e pakënaqur me të. Ai i tha: "Pasha Allahun, ti nuk ke asnjë të drejtë ndaj nesh." Atëherë ajo erdhi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe ia përmendi këtë atij. Ai tha: "Ti nuk ke të drejtë për furnizim prej tij. Kaloje idetin në shtëpinë e Umm Sherikut." ⁽⁶⁴⁾.

4214 - Na ka treguar Nasr bin Merzuk dhe Ibn Ebi Davud, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Abd Allah bin Salih, i cili ka thënë: Më ka treguar El-Lejth, i cili ka thënë: Më ka treguar Ukajl, nga Ibn Shihabi, i cili ka thënë: Më ka treguar Ebu Seleme, se Fatima bint Kajs i ka treguar atij nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) … dhe përmendi të njëjtën gjë saktësisht ⁽⁶⁵⁾.

4215
- Na ka treguar Ruh bin el-Ferexh, ka thënë: Na ka treguar Jahja bin Abdullah, ka thënë: Më ka treguar el-Lejthi … dhe përmendi me isnadin e tij të ngjashëm me të. Dhe shtoi: "Njerëzit e kundërshtuan atë për atë që tregonte rreth daljes së saj para se të bëhej hallall" ⁽⁶⁶⁾.

4216
- Na ka treguar Fehd, i cili ka thënë: Na ka treguar Ali bin Ma'bed, i cili ka thënë: Na ka treguar Ismail bin Ebi Kethir, nga Muhamed bin Amër bin Alkame, nga Ebu Seleme, nga Fatima bint Kajs, se ajo ishte nën kurorën e një burri nga fisi Beni Mahzum, i cili e divorcoi atë përfundimisht, andaj ajo dërgoi te familja e tij duke kërkuar shpenzimet e jetesës (nefaka), por ata i thanë: Nuk ke të drejtë për nefaka prej nesh. Kjo i arriti të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), i cili tha: "Nuk ke të drejtë për nefaka prej tyre, por e ke obligim idetin, andaj shpërngulu te Umm Sherik. Pastaj tha: Te Umm Sherik hyjnë vëllezërit e saj nga Muhaxhirët, andaj shpërngulu te Ibn Umm Mektum" ⁽⁶⁷⁾.

4217
- Na ka treguar Rebi el-Muedhin dhe Sulejman bin Shuajb, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Esed, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn Ebi Dhib, nga el-Harith bin Abdurrahman, nga Ebu Seleme dhe Muhamed bin Abdurrahman bin Theuban, nga Fatima bint Kajs, se ajo kërkoi mendim (fetva) nga Profeti (s.a.v.s.) kur e shkurorëzoi burri i saj, e Profeti
(s.a.v.s.) i tha asaj: “Nuk ka për ty as furnizim (nafakë) prej tij e as vendbanim”, dhe shokët e tij vinin tek ajo, andaj ai tha: “Kaloje idetin (periudhën e pritjes) te Ibn Umm Mektumi, sepse ai është i verbër” ⁽⁶⁸⁾.

4218 - Na ka treguar Ruh bin el-Ferexh, i cili ka thënë: Na ka treguar Ahmed bin Salih, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdurrezaku, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Xhurejxhi, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Ata-u, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Abdurrahman bin Asim bin Thabit, se Fatima bint Kajs e ka njoftuar atë, e cila ishte e martuar me një burrë nga fisi Beni Mahzum, dhe e njoftoi atë se ai e kishte shkurorëzuar tri herë dhe ishte nisur për në disa beteja, dhe e kishte urdhëruar një përfaqësues të tij që t'i jepte asaj një pjesë të nafakës (shpenzimeve), por ajo e konsideroi atë të paktë.

Ajo shkoi te njëra nga gratë e Profetit (s.a.v.s.), dhe Profeti (s.a.v.s.) hyri ndërsa ajo ishte tek ajo, dhe ajo tha: O i Dërguari i Allahut! Kjo është Fatima bint Kajs, e ka shkurorëzuar filani, dhe ai i dërgoi asaj një pjesë të nafakës, por ajo e ktheu atë, ndërsa ai pretendoi se kjo ishte diçka që ai po e bënte si mirësi (vullnetare). Ai tha: "Ka thënë të vërtetën".

Dhe Profeti (s.a.v.s.) tha: "Shpërngulu te Umm Sheriku dhe kaloje idetin (periudhën e pritjes) tek ajo". Pastaj tha: "Vërtet, Umm Sheriku ka shumë vizitorë, por shpërngulu te Abdullah bin Umm Mektumi, sepse ai është i verbër". Kështu ajo u shpërngul te Abdullahu dhe e kaloi idetin tek ai derisa i përfundoi ideti i saj ⁽⁶⁹⁾.

4219 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Vehbi, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'be, nga Ebu Bekr bin Ebi el-Xhehm, i cili ka thënë: Unë dhe Ebu Seleme hymë te Fatima bint Kajs, e ajo tregoi: se burri i saj e kishte shkurorëzuar me shkurorëzim të prerë (bain), dhe e kishte urdhëruar Ebu Hafs bin Amrin që t'i dërgonte asaj si furnizim pesë eusak. Ajo erdhi te Profeti (s.a.v.s.) dhe tha: "Burri im më ka shkurorëzuar dhe nuk më ka caktuar as vendbanim e as furnizim."

Ai tha: "Të vërtetën ka thënë, andaj kaloje idetin në shtëpinë e Ibn Umm Mektumit." Pastaj tha: "Vërtet Ibn Umm Mektumi është njeri që vizitohet, andaj kaloje idetin në shtëpinë e Umm Filanes" ⁽⁷⁰⁾.

4220 - Na ka treguar Fehdi, i cili ka thënë: Më ka treguar Muhamed bin Saidi, i cili ka thënë: Na ka treguar Sheriku, nga Ebu Bekr bin Suhajri, i cili ka thënë: Unë dhe Ebu Seleme hymë te Fatima bint Kajsi, të cilën burri i saj e kishte shkurorëzuar tri herë, e ajo tha: "Shkova te Profeti (s.a.v.s.) dhe ai nuk më caktoi as vendbanim e as furnizim" ⁽⁷¹⁾.

4221 - Na ka treguar Fehd, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu el-Jeman, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Shuajbi, nga ez-Zuhriu, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Ubejdullah bin Abdullah bin Utbe, nga Fatima bint Kajs, nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) … ngjashëm me të ⁽⁷²⁾.

Ebu Xhaferi ka thënë: Një grup ⁽⁷³⁾ kanë anuar nga këto transmetime, i kanë ndjekur ato dhe kanë thënë: Nuk është obligim as furnizimi (nefeka) dhe as strehimi (sukna), përveçse për atë grua që është në divorc të kthyeshëm (rexhi).

Të tjerë ⁽⁷⁴⁾ i kanë kundërshtuar ata në këtë dhe kanë thënë: Çdo grua e divorcuar ka të drejtën e strehimit gjatë periudhës së pritjes (iddetit) derisa të përfundojë iddeti i saj, pavarësisht nëse divorci është i prerë (bain) apo jo i prerë. Sa i përket furnizimit, ai është obligim për të gjithashtu nëse divorci nuk është i prerë. Ndërsa nëse divorci është i prerë, ata kanë mendime të ndryshme rreth kësaj. Disa prej tyre kanë thënë: Ajo ka të drejtën e furnizimit gjithashtu bashkë me strehimin, qoftë shtatzënë apo jo. Prej atyre që e kanë thënë këtë janë Ebu Hanifja, Ebu Jusufi dhe Muhamedi (r.h.).

Disa të tjerë kanë thënë: Nuk ka furnizim për të, përveç nëse është shtatzënë. Ata argumentuan për refuzimin e hadithit të Fatima bint Kajsit me atë që

4222
- Na ka treguar Abu Bakrah, i cili ka thënë: Na ka treguar Abu Ahmad Muhammad bin Abdullah bin al-Zubayr, i cili ka thënë: Na ka treguar Ammar bin Ruzayq, nga Abu Ishaq, i cili ka thënë: Isha te al-Aswad bin Yazid në Xhaminë e Madhe, dhe me ne ishte al-Sha'bi. Ata përmendën gruan e divorcuar tri herë. Al-Sha'bi tha: Më ka treguar Fatima bint Qays se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i ka thënë asaj: "Nuk ka strehim e as furnizim për ty."

Ai tha: Atëherë al-Aswad e gjuajti atë me një guralec dhe tha: "Mjerë ti! A tregon diçka të tillë? Kjo çështje i qe paraqitur Umar bin al-Khattabit, i cili pati thënë: 'Ne nuk e lëmë Librin e Zotit tonë dhe Sunetin e Profetit tonë (s.a.v.s.) për fjalën e një gruaje, për të cilën nuk e dimë, mbase ka gënjyer. Allahu i Madhëruar ka thënë: {Mos i nxirrni ato nga shtëpitë e tyre, e as ato të mos dalin} [at-Talaq: 1] ajeti ⁽⁷⁵⁾."

4223
- Na ka treguar Ibn Marzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Kethir, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Sufjani, nga Seleme, nga esh-Sha'bi, nga Fatimeja, nga Profeti (s.a.v.s.), se ai nuk i caktoi asaj as strehim dhe as furnizim kur e divorcoi burri i saj.

Këtë ia përmenda Ibrahimit, e ai tha: Kjo i është paraqitur Omer bin el-Hatabit, i cili ka thënë:
Nuk e lëmë Librin e Zotit tonë të Madhëruar dhe Sunetin e Profetit tonë (s.a.v.s.) për fjalën e një gruaje; asaj i takon strehimi dhe furnizimi ⁽⁷⁶⁾.

4224
- Na ka treguar Fehd, ka thënë: Na ka treguar Omer bin Hafs bin Gijath, ka thënë: Më ka treguar babai im, ka thënë: Më ka treguar El-A'mesh, nga Ibrahimi, nga Omeri dhe Abdullahu, se ata të dy thoshin: "Gruaja e divorcuar tri herë ka të drejtë në furnizim dhe strehim" ⁽⁷⁷⁾.
Dhe Esh-Sha'bi përmendte, nga Fatime bint Kajs, nga Profeti (s.a.v.s.) se ai ka thënë: "Ajo nuk ka as furnizim e as strehim."

4225 - Na ka treguar Nasr bin Merzuk dhe Sulejman bin Shuajb, të cilët kanë thënë: Na ka treguar El-Hasib bin Nasih, i cili ka thënë:
Na ka treguar Hammad bin Seleme, nga Hammadi, nga Esh-Sha'bi, nga Fatima bint Kajs: Se burri i saj e kishte shkurorëzuar atë tri herë, kështu që ajo erdhi te Profeti (s.a.v.s.), i cili i tha: "Nuk ka për ty as furnizim (nafaka) dhe as vendbanim".
Ai tha: E njoftova En-Neha'iun për këtë, e ai tha: Ka thënë Omer bin el-Hattabi kur u njoftua për këtë: Ne nuk e lëmë një ajet nga
Libri i Allahut të Madhëruar dhe fjalën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) për fjalën e një gruaje, e cila mbase mund të ketë harruar apo gabuar. Unë e kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë: "Ajo ka të drejtë për vendbanim dhe furnizim" ⁽⁷⁸⁾.

4226 - Na ka treguar Nasri, i cili ka thënë: Na ka treguar el-Hasibi, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Avane, nga el-A'meshi, nga Umare bin Umejri, nga el-Esvedi, se Omer bin el-Hatabi dhe Abdullah bin Mes'udi kanë thënë për gruan e shkurorëzuar tri herë: "Ajo ka të drejtën e banimit dhe të furnizimit" ⁽⁷⁹⁾.

Ata thanë: Ky është Omeri (r.a.) i cili e ka mohuar këtë hadith të Fatimes dhe nuk e ka pranuar atë, dhe gjithashtu e ka mohuar atë ndaj saj edhe Usame bin Zejdi.

4227 - Na ka treguar Rabi' el-Muadhin, ka thënë: Na ka treguar Shu'ajb bin el-Lejth, ka thënë: Na ka treguar el-Lejth, nga Xha'fer bin Rabi'ah, nga Abdurrahman bin Hurmuz, nga Ebu Seleme bin Abdurrahman, i cili ka thënë: Fatime bint
Kajs tregonte nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) se ai i kishte thënë asaj: "Kaloje idetin në shtëpinë e Ibn Umm Mektumit" ⁽⁸⁰⁾.
Dhe Muhamed bin Usame bin Zejd thoshte: Kur Fatimja përmendte diçka nga kjo, Usameja e gjuante atë me çfarëdo që kishte në dorë.

Ebu Xha'feri ka thënë: Ky është Usame bin Zejdi, i cili gjithashtu e ka mohuar atë që e ka mohuar Omeri (r.a.). Këtë e ka mohuar gjithashtu edhe Aishja (r.a.).

4228
- Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka treguar Enes bin Ijad, nga Jahja bin Seid, i cili ka thënë: Kam dëgjuar Kasim bin Muhamedin dhe Sulejman bin Jesarin duke përmendur se Jahja bin Seid bin el-As e shkurorëzoi vajzën e Abdurrahman bin el-Hakamit, kështu që Abdurrahman bin el-Hakami e zhvendosi atë.

Atëherë Aishja i dërgoi fjalë Meruanit, i cili ishte guvernator i Medinës: "Ki frikë Allahun dhe ktheje gruan në shtëpinë e saj." Meruani tha në hadithin e Sulejmanit: "Abdurrahmani më mundi." Ndërsa në hadithin e Kasimit tha: "A nuk të ka arritur hadithi i Fatime bint Kajsit?" Aishja tha: "Nuk të dëmton nëse nuk e përmend hadithin e Fatime bint Kajsit." Meruani tha: "Nëse ka ndonjë të keqe për ty, të mjafton ajo e keqe që është mes këtyre të dyve ⁽⁸¹⁾."

4229 - Na tregoi Junusi, tha: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku e ka njoftuar atë, nga Jahja bin Saidi ... dhe e përmendi me zinxhirin e tij të transmetimit të njëjtën gjë ⁽⁸²⁾.

4230 - Na ka treguar Ibn Marzuk, ka thënë: Na ka treguar Bishr bin Umar, ka thënë: Na ka treguar Shu'bah, ka thënë: Na ka treguar Abdurrahman bin al-Kasim, nga babai i tij, i cili ka thënë se Aisha ka thënë: Nuk ka asnjë të mirë për Fatimen kur e përmend këtë hadith, duke pasur parasysh thënien e saj: Nuk ka as shpenzime (nafake) dhe as strehim ⁽⁸³⁾.
Edhe kjo është Aisha (r.a.) gjithashtu, e cila nuk e ka parë të udhës veprimin sipas hadithit të Fatimes, ndërsa Said bin al-Musajib e ka interpretuar këtë në kundërshtim me kuptimin që i kanë dhënë ithtarët e mendimit të parë.

4232
- Na kanë treguar Nasr bin Merzuk dhe Ibn Ebi Davud, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Abd Allah bin Salih, i cili ka thënë: Më ka treguar El-Lejth, i cili ka thënë: Më ka treguar Ukajl, nga Ibn Shihabi, i cili ka thënë: Më ka treguar Ebu Seleme bin Abdurrahman, se Fatima bint Kajs e ka njoftuar atë se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kryeje idetin në shtëpinë e Ibn Umm Mektumit." Njerëzit e mohuan atë që ajo tregonte lidhur me daljen e saj para se të bëhej e lejuar (të përfundonte ideti) ⁽⁸⁵⁾.

Edhe Ebu Seleme njofton gjithashtu se njerëzit e kishin mohuar këtë ndaj Fatimes, e në mesin e tyre ishin shokët e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) dhe ata që i ndoqën ata nga tabi'inët.

Omeri, Usama dhe Seid bin el-Musajib, bashkë me ata që përmendëm me ta, e mohuan këtë hadith të Fatima bint Kajsit dhe nuk vepruan sipas tij. Kjo ndodhi nga Omer bin el-Hatabi (r.a.) në prani të shokëve të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) dhe askush nuk e kundërshtoi atë.

Moskundërshtimi i tyre ndaj tij në këtë çështje tregon se mendimi i tyre era si mendimi i tij.

Ata që u mbështetën në hadithin e Fatimes dhe vepruan sipas tij, thanë: Omeri (r.a.) e mohoi këtë ndaj saj vetëm sepse, sipas tij, ajo binte ndesh me Librin e Allahut të Madhëruar, duke pasur parasysh fjalën e Allahut të Madhëruar: "Vendosini ato (gratë e divorcuara) aty ku banoni ju, sipas mundësive tuaja". Kjo vlen vetëm për gruan e divorcuar me divorc të kthyeshëm (rexhi), ku burri ka të drejtën e rikthimit.

Ndërsa Fatima ishte e ndarë përfundimisht (mabtuta) dhe burri i saj nuk kishte të drejtë rikthimi. Ajo ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i ka thënë asaj: "Shpenzimet (nefaka) dhe strehimi (sukna) janë për atë që ka të drejtë rikthimi".

Ajo që Allahu i Madhëruar ka përmendur në Librin e Tij lidhur me këtë, është vetëm për të divorcuarën që burri i saj ka të drejtë rikthimi, ndërsa Fatima nuk ishte e tillë. Pra, ajo që ajo ka transmetuar nuk hidhet poshtë as nga Libri i Allahut dhe as nga Suneti i Profetit të Tij (s.a.v.s.).

Atë e kanë ndjekur edhe të tjerë në këtë mendim, mes tyre Abd Allah bin Abbasi dhe El-Hasani.

4233 - Na ka treguar Salih bin Abdurrahman, ka thënë: Na ka treguar Said bin Mansur, ka thënë: Na ka treguar Hushajm, ka thënë: Na ka njoftuar Haxhaxh, nga Ata, nga Ibn Abbasi, (h) ⁽⁸⁶⁾

4238 - Na ka treguar Ruh bin el-Ferexh, i cili ka thënë: Na ka treguar Amër bin Halid, i cili ka thënë: Na ka treguar Ubejdullah bin Amër, nga Abdulkerim el-Xhezeri, nga Seid bin el-Musejjib, i cili ka thënë: Gruaja e divorcuar tri herë ka të drejtë në furnizim dhe strehim ⁽⁹¹⁾.

4239 - Na ka treguar Abu Bishr al-Raqqi, i cili ka thënë: Na ka treguar Shuxha' bin al-Walid, nga al-Mughira, nga Ibrahimi, të njëjtin (hadith) ⁽⁹²⁾.

4241 - Na ka treguar el-Mu'edhin, ka thënë: na ka treguar Esed, ka thënë: na ka treguar Ibn Lehi'ah, ka thënë: na ka treguar Ebu ez-Zubejr, ka thënë: e kam dëgjuar Xhabirin duke thënë: Më ka treguar tezja ime se ajo ishte shkurorëzuar përfundimisht, andaj dëshiroi të vilte hurmat e saj, por disa burra e qortuan atë që të mos dilte. Ajo erdhi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe ai i tha: "Përkundrazi, vili hurmat e tua, sepse ndoshta ti jep sadaka ose bën ndonjë vepër të mirë" ⁽⁹⁵⁾.

Ebu Xhaferi ka thënë: Disa njerëz ⁽⁹⁶⁾ kanë menduar se gruaja e shkurorëzuar dhe ajo që i ka vdekur burri mund të udhëtojnë gjatë idetit të tyre kudo që të dëshirojnë, dhe për këtë kanë argumentuar me këtë hadith.

Të tjerët i kanë kundërshtuar ata ⁽⁹⁷⁾ dhe kanë thënë: Sa i përket asaj që i ka vdekur burri, ajo mund të dalë nga shtëpia e saj gjatë ditës në idetin e saj, por nuk duhet të kalojë natën veçse në shtëpinë e saj.

Ndërsa gruaja e shkurorëzuar nuk duhet të dalë nga shtëpia e saj gjatë idetit të saj, as natën e as ditën.

Ata kanë bërë dallim mes tyre, sepse gruaja e shkurorëzuar, sipas fjalës së tyre, e ka të drejtën e furnizimit dhe të banimit gjatë idetit të saj nga burri që e ka shkurorëzuar, dhe kjo e bën atë të mos ketë nevojë të dalë nga shtëpia e saj. Ndërsa asaj që i ka vdekur burri nuk i takon furnizimi, andaj ajo mund të dalë gjatë dritës së ditës për të kërkuar nga mirësia e Zotit të saj.

Argumenti i tyre kundër hadithit të Xhabirit, me të cilin argumentuan ithtarët e mendimit të parë, ishte se mund të jetë që ajo që është përmendur në të, ka qenë në një kohë kur mbajtja e zisë (ihdadi) nuk ishte e obligueshme gjatë gjithë idetit, sepse vërtet ashtu ka qenë.

4243
- Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani, nga ez-Zuhriu, nga Urve, nga Aisha, nga Profeti (s.a.v.s.)
ka thënë: "Nuk i lejohet një gruaje që beson në Allahun dhe në Ditën e Fundit të mbajë zi për një të vdekur më shumë se tri ditë, përveçse për bashkëshortin, sepse ajo mban zi për të katër muaj e dhjetë ditë" ⁽¹⁰⁰⁾.

4244
- Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani, nga Ejub bin Musa, nga Humejd bin Nafiu, nga Zejneb bint Ebi Seleme, e cila ka thënë: Kur erdhi lajmi për vdekjen e Ebu Sufjanit, Ummu Habibe kërkoi një parfum të verdhë (sufrah), lyeu krahët dhe faqet e saj dhe tha: Unë nuk kam nevojë për këtë, sikur të mos kisha dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) ..., pastaj ajo përmendi të njëjtën gjë si hadithi i Aishes (r.a.) plotësisht ⁽¹⁰¹⁾.

4245 - Na ka treguar el-Muadhin, ka thënë: Na ka treguar Shuajb bin el-Lejth, ka thënë: Na ka treguar el-Lejth, nga Ejub bin Musa, nga Humajd bin Nafi', nga Zejneb bint Ebi Seleme, e cila ka thënë: Ndërsa isha te Umm Habibe, pastaj përmendi të njëjtën gjë si hadithi i Junusit, dhe shtoi: Ka thënë Humajdi: Dhe më ka treguar Zejneb bint Ebi Seleme, nga nëna e saj, Umm Seleme, se ajo ka thënë:

Erdhi një grua nga Kurejshët, vajza e en-Nahhamit, te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe tha: Ne kemi frikë për shikimin (sytë) e saj. Ai tha: "Jo, katër muaj e dhjetë (ditë). Secila prej jush mbante zi për burrin e saj një vit, pastaj në fund të vitit hidhte bajgën" ⁽¹⁰²⁾.

4246
- Na ka treguar Junusi, ka thënë: na ka treguar Ali bin Ma'bedi, ka thënë: na ka treguar Ubejdullah bin Amri, nga Jahja bin Saidi, nga Humajd bin Nafiu, i çliruari i Ensarëve, se ai e ka dëgjuar Zejneb bint Ebi Selemen duke treguar nga nëna e saj dhe nga Umm Habibeja, ngjashëm me atë që është në hadithin e Rabi'ut nga ato të dyja.

Humajdi tha: I thashë Zejnebes: Çfarë është "krye të vitit"? Ajo tha: Gruaja në xhahilijet, kur i vdiste burri, shkonte në shtëpinë më të keqe që kishte dhe qëndronte në të një vit. Kur kalonte një vit, ajo dilte dhe hidhte një bajgë pas shpine ⁽¹⁰³⁾.

4247
- Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku e ka njoftuar atë, nga Abdullah bin Ebi Bekri, nga Humejd bin Nafiu, nga Zejneb bint Ebi Seleme, se ajo e ka njoftuar atë për këto tri hadithe, ajo tha: Hyra te Ummu Habibe, pastaj përmendi prej saj ashtu siç kemi përmendur prej saj në atë që ka kaluar nga këto hadithe, nga Profeti (s.a.v.s.).

Ajo tha: Dhe hyra te Zejneb bint Xhahshi dhe përmendi prej saj nga Profeti (s.a.v.s.) të njëjtën gjë.

Ajo tha: Dhe e kam dëgjuar Ummu Selemen duke thënë: Erdhi një grua te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), pastaj përmendi ngjashëm me atë që kemi përmendur prej saj në hadithin e Junusit, nga
Aliu dhe në hadithin e Rebiut, nga Shuajbi, nga ajo që ata të dy kanë përmendur në hadithin e tyre, nga Ummu Seleme (r.a.), nga Profeti (s.a.v.s.) rreth vajzës së en-Nehamit ⁽¹⁰⁴⁾.

4248
- Na ka treguar Muhamed bin Huzejme dhe Fehd, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Abdullah bin Salih, i cili ka thënë: Më ka treguar El-Lejth, i cili ka thënë: Më ka treguar Ibnul Had, nga Nafiu, nga Safije bint Ebi Ubejd, nga Hafsa bint Omer, bashkëshortja e Pejgamberit (s.a.v.s.), ose nga Aisha, bashkëshortja e Pejgamberit (s.a.v.s.), ose nga të dyja ato, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Nuk i lejohet një gruaje që beson në Allahun dhe në Ditën e Fundit të mbajë zi për një të vdekur më shumë se tri net, përveçse për bashkëshortin e saj" ⁽¹⁰⁵⁾.

4249 - Na ka treguar Ali bin Shejbe, ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin Bekr el-Sehmi, ka thënë: Na ka treguar Seid bin Ebi Arube, nga Ejubi, nga Nafiu, nga Safije bint Ebi Ubejd, nga disa prej bashkëshorteve të Profetit (s.a.v.s.)
e ajo është Umm Seleme, nga Profeti (s.a.v.s.) … ngjashëm me të, dhe shtoi: "Sepse ajo mban zi për të katër muaj e dhjetë ditë" ⁽¹⁰⁶⁾.

4250
- Na tregoi Ibn Marzuku, i cili tha: Na tregoi Vehb bin Xheriri, i cili tha: Na tregoi babai im, i cili tha: E kam dëgjuar Nafiun duke treguar nga Safije bint Ebi Ubejd, nga disa prej nënave të besimtarëve se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Nuk i lejohet një gruaje që beson në Allahun dhe në Ditën e Fundit të mbajë zi për një të vdekur më shumë se tri ditë, përveçse për bashkëshortin" ⁽¹⁰⁷⁾.

4251 - Na ka treguar Ibn Merzuki, ka thënë: Na ka treguar Arim Ebu en-Nu'mani, ka thënë: Na ka treguar Hammad bin Zejdi, ka thënë: Na ka treguar Ejubi, nga Nafiu ... dhe përmendi me isnadin e tij të njëjtën gjë ⁽¹⁰⁸⁾.

4252 - Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar Sulejman bin Harbi, i cili ka thënë: Na ka treguar Hammadi, nga Ejubi, nga Hafsa, nga Umm Atijja, e cila ka thënë: "I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na ka urdhëruar që gruaja të mos mbajë zi më shumë se tri ditë, përveçse për burrin e saj, dhe të mos përdorë kuhl (antimon), të mos parfumoset dhe të mos veshë rroba të ngjyrosura, përveç rrobës 'asb" ⁽¹⁰⁹⁾.

4253 - Na ka treguar Abu Bakrah, i cili ka thënë: na ka treguar Wahb, i cili ka thënë: na ka treguar Hisham bin Hassan, nga Hafsah, nga Umm Atiyyah, nga Profeti (s.a.v.s.) … të njëjtën gjë, përveç se ai nuk e përmendi thënien e tij: "përveç rrobës asb" ⁽¹¹⁰⁾.

4254
- Na ka treguar Ibn Abi Dawud, i cili ka thënë: Na ka treguar Hassan bin Ghalib, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn Lahi'ah, nga Abu al-Aswad, se ai e ka dëgjuar Al-Qasim bin Muhammad duke treguar nga Zaynab: se nëna e saj, Umm Salama, e ka njoftuar atë, se vajza e Nu'aym bin Abd Allah al-Adawi erdhi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe tha: "Vajzës sime i ka vdekur burri dhe ajo është në zi (ihdad), dhe i dhëmbin sytë, a mund të lyehet me kohl?" Ai tha: "Jo". Ajo tha: "O i Dërguari i Allahut, asaj i dhëmbin sytë më shumë nga ç'mendon, a mund të lyehet me kohl?" Ai tha: "Nuk i lejohet një muslimaneje të mbajë zi më shumë se tri ditë, përveçse për bashkëshortin". Pastaj tha: "A nuk ishit ju? Në kohën e injorancës (xhahilijetit), gruaja mbante zi për një vit dhe qëndronte gjatë vitit në një shtëpi e vetme, ku vetëm i jipej për të ngrënë e për të pirë, derisa kur mbushej viti, ajo dilte, pastaj i sillej një qen ose një kafshë, dhe nëse ajo e prekte atë, ajo (kafsha) ngordhte. Kjo u lehtësua për ju dhe u bë katër muaj e dhjetë ditë" ⁽¹¹¹⁾.
Në këto transmetime ka dëshmi se zia (ihdadi) e asaj që i ka vdekur burri është caktuar për të gjithë kohëzgjatjen e idetit të saj, ndërsa para kësaj ishte veçanërisht për tri ditë nga ideti i saj, sipas asaj që gjendet në hadithin e Asma-së.
Pastaj është transmetuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) lidhur me çështjen e Furay'ah bint Malik, ajo që

4255 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Enes bin Ijadi, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Sa'd bin Is'hak bin Ka'b bin Uxhere el-Ensari, nga Zejneb bint Ka'b, e cila ka thënë: Më ka njoftuar Furej'ah bint Malik bin Sinan, e cila është motra e Ebu Said el-Hudriut, se i erdhi lajmi për vdekjen e burrit të saj, i cili kishte dalë në kërkim të disa skllevërve të tij të arratisur, por i arriti ata në periferi të el-Kadumit dhe ata e vranë atë.

Ajo tha: Shkova te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe i thashë: O i Dërguari i Allahut! Më erdhi lajmi për vdekjen e burrit tim, ndërsa unë jam në një shtëpi prej shtëpive të Ensarëve, larg shtëpive të familjes sime, dhe unë e urrej të qëndroj në të, sepse ai nuk më la në një banesë (të tijën), as pasuri që e zotëron, e as shpenzime për mua. Nëse e sheh të arsyeshme që unë të bashkohem me vëllain tim, që të jemi të gjithë bashkë, sepse kjo është më e përshtatshme për çështjen time dhe më e dashur për mua. Ai tha: "Nëse dëshiron, bashkohu me familjen tënde."

Ajo tha: Dola e gëzuar me këtë, derisa kur isha në dhomë, ose në xhami, ai më thirri ose u thirra për të, dhe ai tha: "Si the?" Unë ia përsërita tregimin nga fillimi, e ai tha: "Qëndro në shtëpinë në të cilën të erdhi lajmi për vdekjen e burrit tënd, derisa të plotësohet afati i shkruar (iddeti)." Ajo tha: Kështu, unë e kalova iddetin në të për katër muaj e dhjetë ditë. Ajo tha: Më pas, Uthmani dërgoi njerëz tek ajo dhe e pyeti, ajo e njoftoi atë dhe ai gjykoi sipas kësaj ⁽¹¹²⁾.

4256 - Na ka treguar Rebi el-Muadhin, ka thënë: Na ka treguar Shuajb bin el-Lejth, ka thënë: Më ka treguar el-Lejth, nga Jezid bin Ebi Habib, nga Jezid bin Muhamed, nga Sa'd bin Is'hak bin Ka'b ... pastaj përmendi me zinxhirin e tij të transmetimit të njëjtën gjë ⁽¹¹³⁾.

4257 - Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka treguar Ali bin Ma'bedi, ka thënë: Na ka treguar Ubejdullah bin Amri, nga Jahja bin Saidi, nga Sa'd bin Ishaku … dhe e përmendi me zinxhirin e tij të transmetimit të njëjtën gjë ⁽¹¹⁴⁾.

4258 - Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, ka thënë: na ka treguar Muhamed bin el-Minhal, ka thënë: më ka treguar Jezid bin Zurej', ka thënë: më kanë treguar Shu'be dhe Ruh bin el-Kasim, të gjithë nga Sa'd bin Is'hak ... dhe e përmendi me isnadin e tij të ngjashmen me të ⁽¹¹⁵⁾.

4259 - Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, ka thënë: Më ka njoftuar Jahja bin Abdullah bin Salim, nga Sa'd bin Is'haku … dhe përmendi me zinxhirin e tij të transmetimit të njëjtën gjë ⁽¹¹⁶⁾.

4260 - Na tregoi Junusi, i cili ka thënë: Na tregoi Ibn Vehbi, se Maliku e ka njoftuar atë, nga Sa'di ... dhe përmendi me zinxhirin e tij të transmetimit të njëjtën gjë ⁽¹¹⁷⁾.

4261 - Na ka treguar Ali bin Shejbe, ka thënë: Na ka treguar Kabise bin Ukbe, ka thënë: Na ka treguar Sufjan eth-Thevriu, nga Sa'di ... dhe e përmendi me zinxhirin e tij të ngjashëm me të, përveç se ai nuk e përmendi pyetjen e Uthmanit drejtuar asaj, as gjykimin e tij me të ⁽¹¹⁸⁾.

4262
- Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, ka thënë: Na ka treguar El-Vehbiu, ka thënë: Na ka treguar Ibn Is'haku, nga Sa'di …
dhe përmendi me isnadin e tij të njëjtën gjë, përveçse ai tha: El-Fari'ah dhe nuk tha: El-Furej'ah, dhe gjithashtu përmendi pyetjen e Uthmanit drejtuar asaj, por nuk e përmendi gjykimin e tij me të ⁽¹¹⁹⁾.

4264 - Na ka treguar Rabi' el-Mu'adhdhin, i cili ka thënë: Na ka treguar Esed, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn Lehi'ah, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu ez-Zubejr, i cili ka thënë: E pyeta Xhabirin: A mban idet gruaja e divorcuar dhe ajo që i ka vdekur burri, apo mban zi? Ai tha: Jo. Atëherë i thashë: A presin ato të dyja ku të dëshirojnë? Xhabiri tha: Jo ⁽¹²³⁾.

4265
- Na ka treguar Ruh bin el-Ferexh, ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin Muhamed el-Fehmi, ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Lehi'ah, nga Ebu ez-Zubejri, nga Xhabiri, se ai ka thënë për gruan e divorcuar: Ajo nuk bën itikaf, as ajo që i ka vdekur burri, dhe ato nuk dalin nga shtëpitë e tyre derisa të plotësojnë afatet e tyre ⁽¹²⁴⁾.
Ky është Xhabir bin Abdullahu, i cili ka transmetuar nga Profeti (s.a.v.s.) lidhur me lejen që i dha tezes së tij për të dalë për të vjelë hurmat e saj gjatë iddetit të saj, ashtu siç e kemi përmendur më parë në këtë libër, pastaj ai ka thënë të kundërtën e kësaj. Kjo është dëshmi për vërtetimin e shfuqizimit të asaj sipas tij.

Në hadithin e Xhabirit (r.a.) gjithashtu, të cilin e përmendëm prej fjalës së tij: barazimi i tij mes gruas së divorcuar dhe asaj që i ka vdekur burri në këtë çështje.

Kur ato të dyja ishin të barabarta në iddetin e tyre në disa aspekte të zisë (ihdadit), ato ishin të tilla në të gjithë zinë. Para kësaj, kjo ishte në një pjesë të iddetit, sipas asaj që përmendëm në hadithin e Esmasë, pastaj kjo u shfuqizua dhe zia u bë për të gjithë iddetin.

Prandaj, ka mundësi që ajo me të cilën u urdhërua tezja e Xhabirit (r.a.) të ketë qenë kur zia ishte vetëm në tri ditët e iddetit, pastaj kjo u shfuqizua dhe zia u bë për të gjithë iddetin.

Dhe është transmetuar gjithashtu për këtë nga të parët, ajo që

4266 - Na ka treguar Ibn Marzuq, i cili ka thënë: Na ka treguar Bishr bin Umar, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'bah, i cili ka thënë: Na ka treguar Mansur. (h)
Dhe na ka treguar Ali bin Shaybah, i cili ka thënë: Na ka treguar Qabisah, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufyan, nga Mansur, nga Mujahid, nga Sa'id bin al-Musayyib, se Omeri:

i ktheu disa gra nga Dhu al-Hulayfah, të cilave u kishin vdekur bashkëshortët dhe kishin dalë gjatë periudhës së tyre të pritjes ('iddah) ⁽¹²⁵⁾.

4267
- Na ka treguar Rabi' el-Muadhin, i cili ka thënë: Na ka treguar Bishr bin Bekr, i cili ka thënë: Më ka treguar el-Evza'i, i cili ka thënë: Më ka treguar Jahja bin Ebi Kethir, i cili ka thënë: Më ka treguar Muhammed bin Abdurrahman bin Theuban, se Omer bin el-Hattabi dhe Zejd bin Thabiti kanë thënë për gruan së cilës i ka vdekur burri dhe ajo është në varfëri të skajshme: Ata të dy nuk e lejuan atë që të dalë nga shtëpia e saj përveçse gjatë dritës së ditës, të marrë nga ushqimi i tyre, e pastaj të kthehet në shtëpinë e saj dhe të kalojë natën aty ⁽¹²⁶⁾.

4268 - Na ka treguar Ali bin Shejbe, i cili ka thënë: Na ka treguar Kabise, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani, nga Ubejdullahu, Ibn Ebi Lejla dhe Musa bin Ukbe, nga Nafiu, nga Ibn Omeri, se ai ka thënë: Për atë (gruan) të cilës i ka vdekur burri: Ajo nuk duhet ta kalojë natën jashtë shtëpisë së saj ⁽¹²⁷⁾.

4269 - Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Vehbiu, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn Is'haku, nga Jezid bin Kusajti, nga Muslim bin es-Saibi, nga nëna e tij, e cila ka thënë: Kur vdiq es-Saibi, ai la të mbjella në Kanat. Unë shkova te Ibn Omeri dhe i thashë: "O Ebu Abdurrahman! Es-Saibi ka vdekur dhe ka lënë një pronë me të mbjella në Kanat, dhe ka lënë djem të vegjël që nuk kanë asnjë mundësi (për t'u kujdesur për to), ndërsa ajo është shtëpia dhe vendbanimi ynë. A të shpërngulem atje?"

Ai tha: "Mos e kalo idetin (pritjen) përveçse në shtëpinë ku të ka vdekur bashkëshorti. Shko te prona jote gjatë ditës dhe kthehu në shtëpinë tënde natën, dhe kaloje natën në të." Kështu veprova unë ⁽¹²⁸⁾.

4270 - Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka treguar Ibn Vehbi, ka thënë: Më ka njoftuar Mahreme bin Bukejri, nga babai i tij, i cili ka thënë:
E kam dëgjuar nënën e Mahremes duke thënë: E kam dëgjuar nënën e Muslim bin es-Saibit duke thënë: Kur vdiq es-Saibi, e pyeta
Ibn Omerin rreth daljes (nga shtëpia), dhe ai tha: Mos dil nga shtëpia jote përveçse për ndonjë nevojë, dhe mos e kalo natën diku tjetër përveçse në të, derisa të përfundojë ideti yt ⁽¹²⁹⁾.

4271 - Na ka treguar Abu Bakra, i cili ka thënë: Na ka treguar Husayn bin Mahdi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Abdurrazzaq, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ma'mar, nga Az-Zuhri, nga Salim, nga Ibn Umar, i cili ka thënë: Gruaja e divorcuar me divorc të prerë (el-mabtuta) nuk duhet të largohet nga shtëpia e burrit të saj gjatë periudhës së pritjes (iddetit) ⁽¹³⁰⁾.

4272 - Na ka treguar Sulejman bin Shuajbi, ka thënë: na ka treguar el-Hasibi, ka thënë: na ka treguar Hammadi, nga Ejubi, nga Nafiu, nga Ibn Omeri, i cili ka thënë për atë që i ka vdekur burri dhe për atë të divorcuar tri herë: Ato nuk duhet të lëvizin dhe as të kalojnë natën diku tjetër përveçse në shtëpitë e tyre ⁽¹³¹⁾.

4273 - Na ka treguar Sulejmani, ka thënë: na ka treguar Abdurrahman bin Zijadi, ka thënë: na ka treguar Zuhejr bin Muavije, nga Mensuri, nga Ibrahimi, ka thënë:

Ishte një grua në iddetin e saj, dhe babai i saj u sëmur, kështu që ajo i dërgoi lajm Umm Selemes
nënës së besimtarëve: Çfarë mendon, babai im është i sëmurë, a të shkoj tek ai e ta kuroj? Ajo tha: Qëndro (për të fjetur) në shtëpinë tënde në të dy skajet e natës ^(132)(133).

4275 - Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku i ka treguar atij, nga Nafiu, se e bija e Saidit ishte nën kurorën e Abdullah bin Omerit, dhe ai e divorcoi atë përfundimisht (el-betteh), kështu që ajo u shpërngul, por Abdullah bin Omeri e kundërshtoi këtë veprim të saj ⁽¹³⁵⁾.

4276 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku i ka treguar atij, nga Humejd bin Kajsi, nga Amër bin Shuajbi, nga Seid bin el-Musejibi, se Omer bin el-Hatabi i kthente gratë, burrat e të cilave kishin vdekur, nga el-Bejda'i, duke i ndaluar ato nga kryerja e haxhit ⁽¹³⁶⁾.

4277 - Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku i ka treguar atij, nga Nafiu, nga Ibn Omeri,

i cili ka thënë: "Gruaja së cilës i ka vdekur burri dhe gruaja e shkurorëzuar nuk duhet ta kalojnë natën veçse në shtëpitë e tyre" ⁽¹³⁷⁾.

4278 - Na ka treguar Ruh bin el-Ferexh, i cili ka thënë: Na ka treguar Jahja bin Abdullah bin Bukejr, i cili ka thënë: Na ka treguar el-Lejth, nga Ejjub bin Musa, nga Muhamed bin Abdurrahman ed-Du'ali, se Alkame bin Abdurrahman bin Ebi Sufjan e shkurorëzoi një grua nga familja e tij në mënyrë të prerë (el-betteh), pastaj u nis për në Irak. Atëherë i pyeta Ibn el-Musejjibin, el-Kasimin, Salim bin Abdullahun, Harixhen dhe Sulejman bin Jesarin: "A duhet të dalë ajo nga shtëpia e saj?" Të gjithë ata thanë: "Jo, ajo duhet të qëndrojë në shtëpinë e saj" ⁽¹³⁸⁾.

4280 - Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, ka thënë: na ka treguar Ahmed bin Junusi, ka thënë: më ka treguar Xherir bin Hazimi, ka thënë: e kam dëgjuar Ataun duke thënë: Aishja kreu haxhin me motrën e saj, Umm Kulthumin, gjatë kohës së idetit të saj ⁽¹⁴⁰⁾.

4281 - Na ka treguar Ali bin Shejbe, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Gassan, i cili ka thënë: Më ka treguar Xheriri, i cili ka thënë: E kam dëgjuar Atanë duke thënë:
Aishja kreu haxhin me motrën e saj gjatë kohës së idetit të saj (periudhës së pritjes) pas vdekjes së Talha bin Ubejdullahut ⁽¹⁴¹⁾.

4282 - Na ka treguar Ibn Merzuki, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Amir el-Akadi, i cili ka thënë: Na ka treguar Eflehu, nga el-Kasimi, nga Aisha ... se ajo kreu haxhin me motrën e saj, Umm Kulthumin, gjatë periudhës së saj të idetit ⁽¹⁴²⁾.

4283 - Na ka treguar Rabia el-Mu'adhdhin, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'ajb bin el-Lejth, i cili ka thënë: Na ka treguar el-Lejthi, nga Ajjub bin Musa, nga Ata bin Ebi Rebah, nga Aisha ... ngjashëm me të ⁽¹⁴³⁾.
U është thënë atyre: Kjo ishte vetëm për shkak të domosdoshmërisë, sepse ata ishin në sprovë (fitne), dhe këtë e ka sqaruar ajo që

4284 - Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Vehbiu, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn Is'haku, nga Abdurrahman bin el-Kasimi, nga babai i tij, i cili ka thënë: Kur u vra Talha bin Ubejdullah në ditën e Devesë dhe Aishja u nis për në Mekë, Aishja dërgoi njeri te Umm Kulthumi, e cila ishte në Medine, dhe e transferoi atë tek vetja, për shkak të frikës nga fitneja (trazirat), ndërkohë që ajo ishte në idetin e saj ⁽¹⁴⁴⁾.

Dhe kështu ne themi: Nëse ka fitne (trazira) dhe ekziston frika për atë që është në idet nga qëndrimi aty, ajo ka gjerësi (lehtësim) që të dalë prej andej drejt vendeve që dëshiron, ku ndihet e sigurt nga ajo fitne. Dhe suksesi vjen vetëm prej Allahut.

4285 - Na ka treguar Abu Bishr al-Raqqi, i cili ka thënë: Na ka treguar Abu Mu'awiyah, nga al-A'mash, nga Ibrahim, nga al-Aswad, nga Aisha, se ajo ka thënë: "Bashkëshorti i Barirah-s ishte i lirë, dhe kur ajo u lirua, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i dha asaj mundësinë e zgjedhjes, kështu që ajo zgjodhi veten e saj" ⁽¹⁴⁵⁾.

Abu Xhafer ka thënë: Një grup njerëzish ⁽¹⁴⁶⁾ janë mbështetur në këtë hadith dhe i kanë dhënë të liruarës të drejtën e zgjedhjes, pavarësisht nëse bashkëshorti i saj ishte i lirë apo skllav.

Të tjerë i kanë kundërshtuar ata në këtë ⁽¹⁴⁷⁾ dhe kanë thënë: Nëse bashkëshorti i saj është skllav, ajo ka të drejtë zgjedhjeje, por nëse ai është i lirë, ajo nuk ka të drejtë zgjedhjeje. Ata thanë: Bashkëshorti i Barirah-s ishte vetëm një skllav. Dhe përmendën në lidhje me këtë atë që...

4286 - Na ka treguar Ahmed bin Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar Ismail bin Salimi, i cili ka thënë: Na ka treguar Xherir bin Abdylhamidi, nga Hisham bin Urve, nga babai i tij, nga Aishja, e cila ka thënë:

Bashkëshorti i Berires ishte rob, e sikur të ishte i lirë, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk do t'i jepte asaj të drejtën e zgjedhjes ⁽¹⁴⁸⁾.

4287
- Na ka treguar Ahmedi, ka thënë: na ka treguar Jakub bin Humajdi, ka thënë: na ka treguar Abdulaziz bin Muhamedi dhe Ibn Ebi Hazimi, nga Hisham bin Urve, nga Abdurrahman bin el-Kasimi, ka thënë Abdulazizi: nga babai i tij, ata të dy kanë thënë: Aishja, se Pejgamberi (s.a.v.s.), kur u lirua Berira, i dha asaj të drejtën e zgjedhjes, ndërsa burri i saj ishte rob ⁽¹⁴⁹⁾.
Ata thanë: Kjo është Aishja (r.a.) që njofton se burri i Berirës ishte rob, dhe kjo është në kundërshtim me atë që keni transmetuar ju nga Esvedi prej saj. Pastaj Aishja (r.a.) ka thënë: "Sikur të ishte i lirë, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk do t'i jepte asaj të drejtën e zgjedhjes."
U është thënë atyre: Sa i përket kësaj pjese, mund të jetë nga fjalët e Aishes (r.a.), dhe mund të jetë nga fjalët e Urves.
Ithtarët e këtij mendimi argumentuan për vërtetimin e asaj që transmetuan se burri i Berirës ishte rob me atë që

4288 - Na ka treguar Ali bin Abdurrahman, i cili ka thënë: Na ka treguar Affan, i cili ka thënë: Na ka treguar Hammam, i cili ka thënë: Na ka treguar Katade, nga Ikrimah, nga Ibn Abbasi, se bashkëshorti i Berires ishte një rob i zi i quajtur Mugith, kështu që Profeti (s.a.v.s.) i dha asaj të drejtën e zgjedhjes dhe e urdhëroi atë që të presë kohën e idetit ⁽¹⁵⁰⁾.

4289 - Na ka treguar Salih bin Abdurrahman, ka thënë: Na ka treguar Sa'id bin Mansur, ka thënë: Na ka treguar Hushaym, ka thënë: Na ka njoftuar Khalid, nga Ikrimah, nga Ibn Abbas (r.a.) ka thënë: Kur Barirah u dha zgjedhja, e pashë burrin e saj duke e ndjekur atë në rrugët e Medines, ndërsa lotët i rridhnin mbi mjekrën e tij. Atëherë Al-Abbas i foli Profetit (s.a.v.s.) që të ndërhynte për të, kështu që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i tha asaj: "Burri yt dhe babai i fëmijës tënd?" Ajo tha: "A po më urdhëron për këtë, o i Dërguari i Allahut?" Ai tha: "Unë jam vetëm ndërmjetësues." Ajo tha: "Nëse je ndërmjetësues, unë nuk kam nevojë për të," dhe ajo zgjodhi veten e saj. Ai quhej Mugith dhe ishte skllav i familjes së Al-Mughirah nga fisi Beni Makhzum ⁽¹⁵¹⁾.

Ata thanë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i dha asaj zgjedhjen vetëm sepse burri i saj ishte skllav.

Fakti që shërben si argument kundër tyre për ithtarët e mendimit të parë është se gjëja më e duhur për ne kur vijnë transmetimet kështu, dhe gjejmë një mënyrë për t'i interpretuar ato pa kundërshtim, është t'i interpretojmë ato në atë mënyrë, dhe të mos i konsiderojmë si kontradiktore apo përgënjeshtruese ndaj njëra-tjetrës. Gjendja e transmetuesve të tyre - sipas nesh - mbetet në vërtetësi dhe drejtësi në atë që kanë transmetuar, derisa të mos gjejmë rrugë tjetër përveçse t'i interpretojmë ndryshe. Pasi u vërtetua ajo që përmendëm, dhe për burrin e Barirah ishte thënë se ishte skllav, dhe ishte thënë se ishte i lirë, ne e konsideruam se ai kishte qenë skllav në një kohë dhe i lirë në një kohë tjetër.

Kështu u vërtetua vonesa e njërës prej dy gjendjeve ndaj tjetrës; skllavëria mund të pasohet nga liria, por liria nuk pasohet nga skllavëria. Meqenëse ishte kështu, ne e bëmë gjendjen e skllavërisë të mëparshme dhe gjendjen e lirisë të mëvonshme.

Me këtë u vërtetua se ai ishte i lirë në kohën kur Barirah iu dha zgjedhja, ndërsa kishte qenë skllav para kësaj. Kështu bëhet saktësimi i transmetimeve në këtë kapitull. Edhe sikur të gjitha transmetimet - sipas nesh - të pajtoheshin se ai ishte skllav, kjo nuk do të mohonte që, nëse ai do të ishte i lirë, gjykimi i tij do të pushonte, sepse nuk është transmetuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) të ketë thënë: "I dhashë zgjedhjen vetëm sepse burri i saj është skllav." Sikur të ishte kështu, do të mohohej që ajo të kishte zgjedhje nëse burri i saj do të ishte i lirë.

Meqenëse nuk erdhi asgjë e tillë, dhe është transmetuar prej tij se ai i dha asaj zgjedhjen ndërsa burri i saj ishte skllav, ne pamë nëse gjykimi për të lirin dhe gjykimi për skllavin ndryshojnë në këtë? Pamë në këtë dhe pamë se skllavja, në gjendjen e skllavërisë së saj ndaj zotërisë së saj, ai mund të lidhë martesë për të me një të lirë apo me një skllav. Dhe pamë se pasi ajo lirohet, ai nuk ka të drejtë të rinisë një kontratë martese për të as me një të lirë e as me një skllav. Kështu, gjykimi për atë që i takon zotërisë u barazua te skllevërit dhe të lirët, dhe ajo që nuk i takon atij te skllevërit dhe të lirët. Meqenëse ishte kështu, dhe pamë se kur ajo lirohet pasi zotëria i saj ka lidhur martesën e saj me një skllav, ajo ka të drejtën e zgjedhjes për të zgjidhur martesën, kështu është edhe te e lira (që sapo është liruar), kur ajo lirohet, ajo ka të drejtën e zgjidhjes së martesës së tij prej saj, si analogji dhe vështrim mbi atë që shpjeguam. Ky është mendimi i Ebu Hanifes, Ebu Jusufit dhe Muhamedit, (r.a.).

Kjo është transmetuar gjithashtu nga Tausi.

4290 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani, nga Ibn Tavusi, e ky nga babai i tij, i cili ka thënë: Robëresha ka të drejtën e zgjedhjes kur lirohet, edhe nëse është nën (martesën e) një kurejshiti ⁽¹⁵²⁾.

4291 - Na ka treguar Ibrahim bin Marzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Abu Asim, nga Ibn Xhurejxhi, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Ibn Tausi, nga babai i tij, se ai ka thënë: Ajo ka të drejtën e zgjedhjes, domethënë në rastin e skllavit dhe të lirit. Ai tha: Dhe më ka njoftuar El-Hasan bin Muslim ngjashëm me këtë ⁽¹⁵³⁾.

4292
- Na ka treguar Muhammed bin Humejd dhe Fehd bin Sulejman, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Seid bin Ebi Merjem, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Muhammed bin Xhafer bin Ebi Kethir, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Musa bin Ukbe, nga Ebu Is'hak el-Hemdani, nga Seid bin Xhubejr, nga Ibn Omeri, i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u pyet, ndërsa unë po dëgjoja, për Natën e Kadrit, e ai tha: "Ajo është në çdo Ramazan" ⁽¹⁵⁴⁾.
Ebu Xhaferi ka thënë: Në këtë (hadith) thuhet se ajo është në çdo Ramazan. Disa njerëz kanë thënë: Kjo është dëshmi se ajo mund të jetë në fillim të tij, në mes të tij, ashtu siç mund të jetë në fund të tij.
Fjala e tij (s.a.v.s.): "në çdo Ramazan" mund ta ketë këtë kuptim, por mund të ketë edhe kuptimin se ajo do të jetë në çdo Ramazan deri në Ditën e Kiametit, megjithëse origjina e këtij hadithi është mewkuf, kështu e kanë transmetuar transmetuesit e besueshëm, nga Ebu Is'haku, nga Seid bin Xhubejr, nga Ibn Omeri … ngjashëm me këtë dhe nuk e ka ngritur atë (deri te Profeti).

4293 - Na ka treguar Fehdi, ka thënë: Na ka treguar Ebu Nuajmi, ka thënë: Na ka treguar Hasan bin Salihu, nga Ebu Is'haku, nga Seid bin Xhubejri, nga Ibn Omeri … të njëjtën gjë, dhe nuk e ka ngritur atë ⁽¹⁵⁵⁾.

4294 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Muslim bin Ibrahim, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'be, nga Ebu Is'hak el-Hemdani ... dhe përmendi me isnadin e tij të njëjtën gjë ⁽¹⁵⁶⁾.

Dhe ky hadith është transmetuar nga Ebu el-Ahvesi, nga Ebu Is'haku, me një tekst (lafdh) ndryshe nga ky tekst.

4295 - Na ka treguar Salih bin Abdurrahman, ka thënë: Na ka treguar Jusuf bin Adi, ka thënë: Na ka treguar Abu al-Ahwas, nga Abu Is'haku, nga Sa'id bin Xhubejri, i cili ka thënë: E pyeta Ibn Omerin për Natën e Kadrit, e ai tha: "Ajo është në të gjithë Ramazanin" ⁽¹⁵⁷⁾.

Nëse ky është formulimi i këtij hadithi, atëherë me të është vërtetuar se kuptimi i fjalës së tij: "Ajo është në çdo Ramazan" synon që ajo është në të gjithë muajin.

Ndërsa është transmetuar nga Ibn Omeri (r.a.), nga Profeti (s.a.v.s.) e kundërta e kësaj.

4296 - Na ka treguar Abdurrahman bin el-Xharudi, i cili ka thënë: Na ka treguar Said bin Ufejri, i cili ka thënë: Më ka treguar Sulejman bin Bilali, nga Abdullah bin Dinari, nga Ibn Omeri, se Pejgamberi (s.a.v.s.) u pyet për Natën e Kadrit, e ai tha: "Kërkojeni atë në shtatë netët e fundit të Ramazanit ⁽¹⁵⁸⁾.

4297 - Na tregoi Nasr bin Merzuk, ka thënë: Na tregoi Ali bin Ma'bed, ka thënë: Na tregoi Ismail bin Xhafer, nga Abdullah bin Dinar, nga Ibn Omer, nga Pejgamberi (s.a.v.s.) ... të njëjtën gjë ⁽¹⁵⁹⁾.

4298 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Asim, nga Ibn Xhurejxhi, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Zuhriu, nga hadithi i Salim bin Abdullahut, nga Ibn Omeri, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.):
"Kërkojeni Natën e Kadrit në shtatë netët e fundit" ⁽¹⁶⁰⁾.

4299
- Na ka treguar Jezid bin Sinani dhe Ibn Ebi Davudi, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Abdullah bin Salihu, i cili ka thënë:

Më ka treguar Lejthi, i cili ka thënë: Më ka treguar Ukajli, nga Ibn Shihabi, nga Salimi, nga babai i tij, nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) … ngjashëm me të ⁽¹⁶¹⁾.

4300 - Na ka treguar Jezid bin Sinani, ka thënë: Na ka treguar El-Ka'nebi, ka thënë: I kam lexuar Malikut, nga Abdullah bin Dinari, nga Ibn Omeri, nga Pejgamberi (s.a.v.s.) … të njëjtin si ai ⁽¹⁶²⁾.

4301 - Na ka treguar Jezid bin Sinani, ka thënë: Na ka treguar Ebu Salihu, ka thënë: Më ka treguar Lejthi, nga Nafiu, nga Ibn Omeri, nga Pejgamberi (s.a.v.s.) … si ai ⁽¹⁶³⁾.
Gjithashtu është transmetuar edhe nga të tjerë përveç Ibn Omerit (r.a.) nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) si ai.

4303
- Na ka treguar el-Muadhini, ka thënë: Na ka treguar Esedi, ka thënë: Na ka treguar Ibn Lehia, ka thënë: Na ka treguar Ebu ez-Zubejri, ka thënë: Më ka njoftuar Xhabiri, se Abdullah bin Enis el-Ensariu e ka pyetur Pejgamberin (s.a.v.s.) rreth Natës së Kadrit, kur kishin kaluar njëzet e dy net, e i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Kërkojeni atë në këto shtatë të fundit që kanë mbetur nga muaji" ⁽¹⁶⁵⁾.

4304 - Na ka treguar Rabi' el-Muadhin, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'ajb bin el-Lejth, i cili ka thënë: Na ka treguar el-Lejth, nga Jezid bin Ebi Habib, nga Muhamed bin Is'hak, nga Muadh bin Abdullah bin Hubajb, nga Abdullah bin Abdullah bin Hubajb, mendoj se nga Abdullah bin Unejs, se ai është pyetur për Natën e Kadrit, e ai ka thënë: Kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë: "Kërkojeni atë këtë natë", dhe ajo natë ishte nata e njëzet e tretë. Atëherë një burrë tha: Kjo i bie të jetë e teta e parë, e ai tha: "Përkundrazi, është e shtata e parë, sepse muaji nuk plotësohet" ⁽¹⁶⁶⁾.
Me këtë hadith vërtetohet gjithashtu se ajo është në shtatë netët e fundit, dhe se ai kishte për qëllim natën e njëzet e tretë, sepse ai muaj ishte njëzet e nëntë ditë.

4305 - Na ka treguar Ruh bin el-Ferexh, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Zejd bin Ebi el-Gamer, i cili ka thënë: Na ka treguar Jakub bin Abdurrahman, nga babai i tij, i cili ka thënë: Isha i ulur me babanë tim te dera, kur kaloi pranë nesh djali i Abdullah bin Enisit, dhe babai im i tha atij: Çfarë ke dëgjuar nga babai yt të përmendë nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) rreth Natës së Kadrit?

Ai tha: E kam dëgjuar babanë tim duke thënë: Erdha te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe i thashë: O i Dërguari i Allahut, unë jam një njeri që më mban shkretëtira, andaj më urdhëro për një natë në të cilën të vij në Medine. Ai tha: "Eja në natën e njëzet e tretë" ⁽¹⁶⁷⁾.

4306 - Na ka treguar Ibn Abi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar el-Vehbiu, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn Is'haku, nga Muadh bin Abdullahu, nga vëllai i tij Abdullah bin Abdullahu, i cili ka thënë: Ishte një burrë në kohën e Omer bin el-Hatabit që e kishte pyetur atë dhe ai i kishte dhënë.


Ai tha: Abdullah bin Unejsi u ul me ne në mexhlisin e Xhuhejnes në fund të Ramazanit, dhe ne i thamë atij: O Ebu Jahja, a ke dëgjuar diçka nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) për këtë natë të bekuar? Ai tha: Po, u ulëm me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) në fund të këtij muaji dhe i thamë: O i Dërguari i Allahut, kur ta kërkojmë këtë natë të bekuar? Ai tha: "Kërkojeni atë këtë natë", për mbrëmjen e të njëzetë e tretës. Një burrë nga njerëzit tha: Atëherë ajo është e para e tetë (të mbeturave)? Ai tha: "Ajo nuk është e para e tetë, por është e para e shtatë; çfarë do me një muaj që nuk plotësohet?" ⁽¹⁶⁸⁾.

4307 - Na ka treguar Fahdi, ka thënë: Na ka treguar Ibn Ebi Merjem, ka thënë: Na ka njoftuar Jahja bin Ejubi, nga Ibn el-Hadi, nga Ebu Bekr bin Muhamed bin Amr bin Hazmi, se ai e ka njoftuar atë, nga Abdurrahman bin Ka'b bin Maliku, nga Abdullah bin Unejsi, i cili ka thënë:
Ishim në shkretëtirë, dhe thamë: "Nëse vijmë me familjet tona, kjo do të jetë e vështirë për ne, e nëse i lëmë pas, ata do të mbeten pas dore." Kështu, ata më dërguan mua - dhe unë isha më i riu prej tyre - te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.). Ia përmenda këtë atij, dhe ai na urdhëroi për natën e njëzet e tretë ⁽¹⁶⁹⁾.

4308 - Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin Jusufi, i cili ka thënë: Më ka treguar Ibn Lehia, i cili ka thënë: Na ka treguar Bukejr bin el-Eshexh, i cili ka thënë: E kam pyetur Damrah bin Abdullah bin Enisin rreth Natës së Kadrit, e ai tha: E kam dëgjuar
babanë tim duke treguar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) se ai ka thënë: "Kërkojeni atë në natën e njëzet e tretë." Dhe ai zbriste ashtu ⁽¹⁷⁰⁾.

4309 - Na ka treguar Fehd, i cili ka thënë: Na ka treguar Jahja el-Himmani, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdulaziz bin Muhamed, nga Musa bin Ukbe, nga Salim Ebu en-Nadr, nga Ebu Seleme bin Abdurrahman, nga Busr bin Seid, nga Abdullah bin Unejs, i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "E pashë veten në Natën e Kadrit sikur po bëja sexhde në ujë dhe baltë". Na zuri një natë me shi, kështu që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na e fali namazin e sabahut dhe e pashë atë duke bërë sexhde në ujë dhe baltë, dhe ajo ishte nata e njëzet e tretë ⁽¹⁷¹⁾.
Sa i përket asaj që kemi transmetuar në këtë kapitull nga Ibn Omeri dhe Ebu Dherri (r.anhuma), në të ka urdhër për kërkimin e saj në shtatë netët e fundit të muajit të Ramazanit. Mund të jetë që ajo të jetë në ato shtatë net pa pjesën tjetër të muajit, dhe mund të jetë në ato shtatë net, por edhe në netë të tjera të muajit, përveçse ajo ndodh më shpesh në ato shtatë net, prandaj i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i urdhëroi ata që ta kërkojnë në to për këtë arsye.
Gjithashtu është transmetuar nga Ibn Omeri (r.anhuma) nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), se ai i ka urdhëruar ata që ta kërkojnë atë në dhjetë netët e fundit të muajit.

4310
- Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Hudhejfe, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani, nga Abdullah bin Dinari, nga Ibn Omeri, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Kërkojeni Natën e Kadrit në dhjetëditëshin e fundit të muajit të Ramazanit" ⁽¹⁷²⁾.

4312 - Bekr bin Idris na ka treguar, ka thënë: Na ka treguar Adem, ka thënë: Na ka treguar Shu'be, ka thënë: Na ka treguar Ukbe bin Hurejth, ka thënë: E kam dëgjuar Ibn Omerin duke thënë, nga Profeti (s.a.v.s.) se ai ka thënë: "Kërkojeni atë në dhjetëditëshin e fundit, e nëse ndonjëri prej jush është i pafuqishëm ose i dobët, atëherë të mos mposhtet në shtatë ditët e mbetura" ⁽¹⁷⁴⁾.

Ajo që përmendëm nga kjo prej Ibn Omerit (r.a.), nga Profeti (s.a.v.s.), tregon se ajo ka më shumë gjasa të jetë në shtatë ditët e fundit sesa në ato që i paraprijnë nga dhjetëditëshi i fundit. Sa i përket asaj që përmendëm nga Abdullah bin Unejsi (r.a.), në të ka urdhër nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) për të që ta kërkojë atë në natën e njëzet e tretë, kështu që ekziston mundësia që ajo të kërkohet në çdo muaj Ramazan pikërisht në atë natë. Nëse është kështu, atëherë mund të jetë para shtatë ditëve të fundit, gjë që do të dilte jashtë asaj që është urdhëruar për kërkimin e saj në shtatë ditët e fundit, sepse muaji mund të mos jetë më pak se tridhjetë ditë, kështu që ajo natë do të ishte e teta e mbetur.

Kuptimi i asaj që ishte e paqartë nga kjo sqarohet nga ajo që kemi transmetuar më parë në këtë kapitull nga Abdullah bin Unejsi (r.a.), se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e urdhëroi atë për këtë në një muaj që ishte njëzet e nëntë ditë, kështu që ajo natë ishte e para e shtatë ditëve, jo e para e tetë ditëve. Kjo gjithashtu hyn në atë që është urdhëruar për kërkimin e asaj nate në shtatë ditët e fundit, dhe e gjithë kjo bazohet në kërkimin me përpjekje, jo në siguri absolute.

4313
- Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Vehbiu, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn Is'haku, nga Muhamed bin Ibrahim bin el-Harith et-Tejmi, i cili ka thënë: Më ka treguar djali i Abdullah bin Enisit, nga babai i tij:
se ai i ka thënë të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.): "Unë banoj në një shkretëtirë që quhet El-Vet'ah dhe unë, falënderimi i takon Allahut, falem me ta, prandaj më urdhëro për një natë në këtë muaj që të zbres në xhami dhe të falem në të." Ai tha: "Zbrit natën e njëzet e tretë dhe falu në të. Nëse dëshiron ta plotësosh fundin e muajit, bëje këtë, e nëse dëshiron, ndalu." Kështu, kur ai falte namazin e ikindisë, hynte në xhami dhe nuk dilte përveçse për ndonjë nevojë derisa falte namazin e sabahut. Kur falte sabahun, kafsha e tij e udhëtimit ishte te dera e xhamisë" ⁽¹⁷⁵⁾.
Në këtë hadith shihet se ai i ka dhënë natës së njëzet e tretë në kërkim (të Natës së Kadrit) atë që nuk ua ka dhënë shtatë netëve të tjera të fundit.

4316
- Na ka treguar Fehd, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Gassan, i cili ka thënë: Na ka treguar Zuhejr, i cili ka thënë: Na ka treguar Humejd, nga Enesi, nga Ubade bin es-Samit, i cili ka thënë:

Doli para nesh i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) për të na njoftuar për Natën e Kadrit, por dy burra u grindën. Atëherë ai tha: "Dola për t'ju njoftuar për Natën e Kadrit, por filani dhe filani u grindën, kështu që ajo (dija për të) u ngrit. Ndoshta kjo është më mirë për ju, andaj kërkojeni atë në të nëntën, të shtatën dhe të pestën" ⁽¹⁷⁹⁾.

4317 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Jakub bin Is'hak, i cili ka thënë: Na ka treguar Hammad bin Seleme, i cili ka thënë: Na ka treguar Thabit dhe Humajd, nga Enesi, nga Ubade bin es-Samit, nga Profeti (s.a.v.s.) … si ai ⁽¹⁸⁰⁾.

Në këtë hadith thuhet se Profeti (s.a.v.s.) e ka parë atë në një natë të caktuar, dhe pasi e kishte parë, ai i urdhëroi ata që ta kërkonin atë më pas në të nëntën, të shtatën dhe të pestën. Kjo tregon se ajo mund të jetë në një vit në një natë të caktuar, e pastaj të jetë më vonë në një natë tjetër nga ajo natë.

Kjo tregon për kuptimin që kemi synuar në hadithin e Ibn Enisit (r.a.).

Lidhur me këtë është transmetuar nga Ebu Hurejre (r.a.) ajo që

4318 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Junusi, nga Ibn Shihabi, nga Ebu Seleme, nga Ebu Hurejre se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Më është treguar Nata e Kadrit, pastaj më zgjoi dikush nga familja ime dhe e harrova atë, andaj kërkojeni atë në dhjetë ditët e mbetura" ⁽¹⁸¹⁾.

4319 - Na ka treguar Abu Umayya, i cili ka thënë: Na ka treguar Yahya bin Salih, i cili ka thënë: Na ka treguar Ishaq bin Yahya, nga ez-Zuhriu, i cili ka thënë: Më ka treguar Abu Salama, se Abu Hurayra (r.a.) ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Më është treguar Nata e Kadrit, pastaj e harrova atë, andaj kërkojeni atë në dhjetë (netët) e mbetura" ⁽¹⁸²⁾.

4320 - Na ka treguar Rebi el-Muedhin, i cili ka thënë: Na ka treguar Esedi, i cili ka thënë: Na ka treguar el-Mes'udi, nga Asim bin Kulejb, nga babai i tij, nga Ebu Hurejra, nga Profeti (s.a.v.s.) i cili ka thënë: "Kërkojeni Natën e Kadrit në dhjetëditëshin e fundit të Ramazanit" ⁽¹⁸³⁾.

Në këtë hadith thuhet se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e harroi natën që i ishte treguar se ishte Nata e Kadrit, dhe kjo ishte para se të ndodhte ajo natë, kështu që ai urdhëroi që Nata e Kadrit të kërkohej më vonë në atë muaj, në dhjetëditëshin e fundit. Kjo është në kundërshtim me atë që gjendet në hadithin e Ubade bin es-Samit (r.a.), përveçse mund të jetë që kjo ka ndodhur në dy vite të ndryshme. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) pa në njërin prej tyre atë që Ebu Hurejra (r.a.) përmendi rreth tij para se të ndodhte nata që është Nata e Kadrit, dhe kjo nuk mohon që ajo të jetë në vitet e ardhshme pas atij viti në pjesën e mëparshme të muajit.

Ajo që përmendi Ubade tregon se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) në atë vit e dinte saktësisht Natën e Kadrit, pastaj doli për t'i njoftuar ata për të, por ajo u ngrit (u bë e panjohur), pastaj ai i urdhëroi ata ta kërkonin atë në vitet pasuese në të shtatën, të pestën dhe të nëntën, dhe e gjithë kjo është gjithashtu bazuar në kërkim dhe jo në siguri të plotë.

4321
- Na ka treguar Bahr bin Nasri, i cili ka thënë: Na ka treguar Esedi, i cili ka thënë: Na ka treguar Hammad bin Seleme, nga Humejdi, nga Ebu Nadre, nga Ebu Saidi, se Profeti (s.a.v.s.) ka thënë: "Kërkojeni Natën e Kadrit në dhjetëditëshin e fundit: kur mbeten edhe nëntë, kur mbeten edhe shtatë, dhe kur mbeten edhe pesë" ⁽¹⁸⁴⁾.
Mund të jetë që ai ka pasur për qëllim atë vit në të cilin ishte në itikaf dhe iu tregua Nata e Kadrit, por pastaj e harroi atë, përveçse ai e dinte se ajo ishte në një numër tek, prandaj i urdhëroi ata ta kërkonin në çdo numër tek të atij dhjetëditëshi. Pastaj ra shi, kështu që u argumentua me këtë se ajo ishte në atë vit pikërisht në atë natë.
Dhe në këtë nuk ka argument për kohën e saj në vitet e ardhshme pas kësaj, nëse ajo është pikërisht në atë natë, apo në atë para saj, apo në atë pas saj? Dhe mund të jetë që ajo që ka treguar Ebu Nadre në këtë nga Ebu Saidi, nga Profeti (s.a.v.s.), të jetë për të gjitha vitet.
Kështu që kuptimi i kësaj kthehet në kuptimin e asaj që kemi transmetuar më parë në këtë kapitull nga Ibn Omeri (r.a.), me përjashtim të faktit se në hadithin e Ebu Saidit (r.a.) ka një shtesë kuptimi, e cila është se ajo ndodh vetëm në numrat tek të asaj (periudhe).

4322
- Na ka treguar Ahmed bin Davud, ka thënë: na ka treguar Abdurrahman bin Salih el-Ezdi, ka thënë: na ka treguar Husejn bin Ali el-Xhu'fi, nga Zaide, nga Asim bin Kulejb, nga babai i tij, nga Ibn Abbasi, nga
Omeri, ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Kërkojeni Natën e Kadrit në dhjetëditëshin e fundit të Ramazanit, në netët teke" ⁽¹⁸⁵⁾.
Ka thënë Ebu Xhafer: Fjala për këtë është gjithashtu si fjala për hadithin e Ebu Nadras nga Ebu Saidi (r.a.).

4323 - Na ka treguar Muhammed bin Amr bin Junus, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Muavije, nga Hisham bin Urve, nga babai i tij, nga Aisheja, e cila ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Kërkojeni atë në dhjetë ditët e mbetura të muajit Ramazan" ⁽¹⁸⁶⁾.

Fjalët për këtë janë gjithashtu si fjalët në hadithin e Ebu Nadras, nga Ebu Saidi (r.a.).

4324 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Vehbi, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'be, nga Abdullah bin Dinari, nga Ibn Omeri, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kërkojeni atë në natën e njëzet e shtatë", d.m.th. Natën e Kadrit ⁽¹⁸⁷⁾.

4325 - Na tregoi Bekr bin Idris, i cili ka thënë: Na tregoi Adem, i cili ka thënë: Na tregoi Shu'be, i cili ka thënë: Na tregoi Abdullah bin Dinar, nga Ibn Omeri, nga Profeti (s.a.v.s.) ... si ai ⁽¹⁸⁸⁾.

4326
- Na ka treguar Ibn Marzuq, i cili ka thënë: Na ka treguar Arim Abu al-Nu'man, i cili ka thënë: Na ka treguar Hammad bin Zayd, nga Ayyub, nga Nafi', nga Ibn Umar, se Profeti (s.a.v.s.) ka thënë: "Shoh se ëndrrat tuaja janë përputhur se ajo është nata e shtatë në dhjetëditëshin e fundit. Prandaj, kushdo që dëshiron ta kërkojë atë, le ta kërkojë në natën e shtatë të dhjetëditëshit të fundit" ⁽¹⁸⁹⁾.
Kjo mund të jetë gjithashtu për një vit të caktuar, dhe mund të jetë kështu për të gjithë vitet, përveçse e gjithë kjo bazohet në kërkimin (taharri) dhe jo në sigurinë e plotë. Po ashtu, ajo që përmendëm më parë nga Abdullah bin Unays, lidhur me atë që i urdhëroi i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) për këtë, mund të jetë kërkimi i të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) për të në atë vit, për shkak të asaj që i ishte treguar për kohën e saj, por që më pas e harroi.
Nuk ka në asnjë prej këtyre transmetimeve diçka që na tregon se cila natë është Nata e Kadrit konkretisht. Megjithatë, në hadithin e Abu Dharr (r.a.) thuhet se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i ka thënë atij: "Ajo është në dhjetëditëshin e parë, ose në dhjetëditëshin e fundit të Ramazanit", kur ai e pyeti për kohën e saj sipas asaj që kemi përmendur në hadithin e tij që kemi transmetuar prej tij në fillim të këtij kapitulli. Me këtë ai mohoi që ajo të jetë në dhjetëditëshin e mesëm dhe vërtetoi se ajo është në njërën prej dy dhjetëditëshave, ose në të parin, ose në të fundit.
Në këtë hadith gjithashtu shihet rikthimi i Abu Dharr (r.a.) me pyetje drejtuar të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) se në cilin prej dy dhjetëditëshave është ajo? Dhe përgjigjja e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) ishte që ta kërkonte atë në dhjetëditëshin e fundit.
Ne shikuam në transmetimet e tjera përveç këtyre, nëse ka në to diçka që tregon se ajo është në një natë të caktuar prej këtyre dy dhjetëditëshave.

4327
- Ibn Ebi Davudi na ka treguar, ka thënë: na ka treguar Abdullah bin Jusufi, ka thënë: na ka treguar Ibn Lehia, nga Jezid bin Ebi Habibi, nga Ebu el-Hajri, nga es-Sunabihi, nga Bilali, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Nata e Kadrit është nata e njëzet e katërt ⁽¹⁹⁰⁾.
Në këtë hadith thuhet se ajo është pikërisht në këtë natë, ndërsa nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) është transmetuar edhe ndryshe nga kjo.

4328 - Na ka treguar Ebu Umeje, i cili ka thënë: Na ka treguar Jezid bin Abdurrabih, i cili ka thënë: Na ka treguar Bekije, nga Ibn Theubani, i cili ka thënë: Më ka treguar Abdeh bin Ebi Lubabe, nga Zirr bin Hubejshi, nga Ubejj bin Ka'bi, i cili ka thënë:
Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Nata e Kadrit është nata e njëzet e shtatë, dhe shenja e saj është se dielli lind pa pasur rreze, sikur të ishte legen (tast)" ⁽¹⁹¹⁾.

4329 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka treguar Bishr bin Bekri, nga el-Evzaiu, i cili ka thënë: Më ka treguar Abdeh bin Ebi Lubabeh, i cili ka thënë: Më ka treguar Zirr bin Hubejshi, i cili ka thënë: E kam dëgjuar Ubejj bin Ka'bin, të cilit i kishte arritur lajmi se Ibn Mes'udi kishte thënë:
"Kush falet gjatë gjithë vitit, do ta qëllojë Natën e Kadrit." Atëherë Ubejji tha: "Pasha Allahun, përveç të Cilit nuk ka zot tjetër, ajo është në Ramazan. Pasha Allahun, përveç të Cilit nuk ka zot tjetër, unë e di se cila natë është ajo? I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na ka urdhëruar që të falemi në të, në natën që gdhin dita e njëzet e shtatë" ⁽¹⁹²⁾.

4330 - Na ka treguar Abu Umayya, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhammed bin Sabik, i cili ka thënë: Na ka treguar Malik bin Migwal, nga Asim bin Abi al-Nujud, nga Zirr bin Hubajsh, i cili ka thënë: I thashë Ubejj bin Ka'bit: Abdullahu thoshte për Natën e
Kadrit: "Kush falet gjatë gjithë vitit, do ta arrijë atë".

Ai tha: Mëshira e Allahut qoftë mbi Ebu Abdurrahmanin, sa i përket Atij me të Cilin betohet, ai e dinte se ajo është në Ramazan dhe se ajo është nata e njëzet e shtatë. (Zirri) tha: Kur e pashë atë duke u betuar pa bërë përjashtim, i thashë: Nga e di ti? Ai tha: "Nga shenja për të cilën na ka njoftuar i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), kështu që ne llogaritëm dhe numëruam, dhe doli se ajo është nata e njëzet e shtatë" ⁽¹⁹³⁾. Domethënë se dielli nuk ka rreze.

Ebu Xhaferi ka thënë: Ky është Ubejj bin Ka'bi (r.a.), i cili njofton nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) se ajo është në natën e njëzet e shtatë, dhe mohon fjalën e Abdullahut: Kush falet gjatë gjithë vitit, do ta gjejë atë.

Megjithatë, është transmetuar nga Abdullahu për Natën e Kadrit se ajo është në Ramazan, sipas asaj që u betua Ubejji se Abdullahu e dinte këtë, por ai ishte në kundërshtim për natën e njëzet e shtatë.

4331 - Na ka treguar Abu Umayya, i cili ka thënë: Na ka treguar Abu Nu'aym, nga Isra'ili, nga Abu Ishaq, nga Hujayr al-Taghlibi, nga al-Aswad, nga Abdullah i cili ka thënë: Kërkojeni Natën e Kadrit në natën e shtatëmbëdhjetë të Ramazanit, mëngjesi i së cilës është mëngjesi i Bedrit, e nëse jo, atëherë në natën e njëzet e njëtë, ose në të njëzet e tretën ⁽¹⁹⁴⁾.
Sa i përket asaj që kemi përmendur nga Abdullah (r.a.) se ajo është nata e nëntëmbëdhjetë, këtë e ka mohuar ajo që ka treguar Abu Dharr (r.a.), nga Profeti (s.a.v.s.) se ajo është në të njëzetat e muajit, në fillim dhe në fund.

Gjithashtu është transmetuar nga Abdullah (r.a.) në lidhje me këtë atë që

4333 - Na ka treguar Ibn Abi Dawud, ka thënë: Na ka treguar Ubejdullah bin Mu'adh, ka thënë: Na ka treguar babai im, ka thënë: Na ka treguar Shu'bah, nga Katade, ka thënë: Kam dëgjuar Mutarrif bin Abdullahun duke treguar, nga Mu'avije bin Ebi Sufjan, nga Profeti (s.a.v.s.) rreth Natës së Kadrit, ka thënë: "Nata e njëzet e shtatë" (^1).
Ky është fundi i asaj që kemi arritur nga dija për Natën e Kadrit përmes asaj që na ka udhëzuar Libri i Allahut të Madhëruar dhe Suneti i të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.).
Sa i përket asaj që është transmetuar pas kësaj nga shokët e tij (r.a.) dhe pasuesit e tyre, kuptimi i saj hyn në kuptimet që kemi përmendur. Ne patëm nevojë të përmendim atë që është transmetuar për Natën e Kadrit për shkak të asaj që kanë pasur mospajtime shokët tanë (Allahu i mëshiroftë) lidhur me thënien e burrit për gruan e tij: "Ti je e divorcuar në Natën e Kadrit", se kur ndodh divorci?.
Ebu Hanifja (Allahu e mëshiroftë) ka thënë: Nëse ia thotë këtë para muajit Ramazan, divorci nuk ndodh derisa të kalojë i gjithë muaji Ramazan, për shkak të mospajtimit për vendndodhjen e Natës së Kadrit ndër netët e muajit Ramazan, sipas asaj që kemi përmendur në këtë kapitull, ku është transmetuar se ajo është në të gjithë muajin, dhe është transmetuar se ajo është në një pjesë të veçantë të tij. Ai (Allahu e mëshiroftë) ka thënë: Nuk gjykoj për ndodhjen e divorcit vetëm se pas kalimit të të gjithë muajit, sepse me këtë e di se ka kaluar koha në të cilën ai e ka vendosur divorcin dhe se divorci ka ndodhur.
Ai (Allahu e mëshiroftë) ka thënë: E nëse ia thotë këtë asaj gjatë muajit Ramazan, në fillim të tij, në fund të tij ose në mes të tij, divorci nuk ndodh derisa të kalojë ajo që ka mbetur nga ai muaj, dhe derisa të kalojë gjithashtu i gjithë muaji Ramazan i vitit të ardhshëm.
Ai (Allahu e mëshiroftë) ka thënë: Sepse mund të jetë që ajo të ketë qenë në atë që ka kaluar nga ky muaj në të cilin ai ndodhet, kështu që divorci nuk ndodh derisa të kalojë i gjithë muaji Ramazan i vitit të ardhshëm, dhe mund të jetë që ajo të jetë në atë që ka mbetur
nga ai muaj në të cilin ai ndodhet, kështu që divorci ndodh në të, dhe kjo do të ishte si ai që i ka thënë gruas së tij para muajit Ramazan: "Ti je e divorcuar në Natën e Kadrit", kështu që divorci nuk gjykohet kundër tij vetëm se pas kalimit të muajit Ramazan. Ai (Allahu e mëshiroftë) ka thënë: Kur kjo u bë e paqartë, nuk gjykova për ndodhjen e divorcit vetëm se pas dijes sime për ndodhjen e tij, dhe nuk e di këtë vetëm se pas kalimit të muajit Ramazan në të cilin ai ndodhet dhe muajit Ramazan që vjen pas tij.
Ky është medhhebi i Ebu Hanifes (Allahu e mëshiroftë) në këtë kapitull. Ebu Jusufi (Allahu e mëshiroftë) një herë kishte thënë gjithashtu këtë fjalë, ndërsa një herë tjetër ka thënë: Nëse ia thotë asaj këtë fjalë në një pjesë të muajit Ramazan, nuk gjykohet për ndodhjen e divorcit derisa të kalojë një kohë e tillë nga muaji Ramazan i vitit të ardhshëm.
Ai ka thënë: Sepse kur kjo ndodh, është plotësuar një vit që kur ai e ka thënë atë fjalë, dhe ajo është në çdo vit, kështu që me këtë e dimë ndodhjen e divorcit.
Ebu Xhaferi ka thënë: Kjo fjalë - sipas meje - nuk është asgjë, sepse ai nuk na ka thënë se çdo vit që kalon ka në të Natën e Kadrit, duke qenë se ai vit nuk e ka muajin Ramazan të plotë nga një vit i vetëm.
Por na është thënë: Ajo është në muajin Ramazan të çdo viti, kështu na ka udhëzuar Libri i Allahut të Madhëruar dhe na e ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) sipas asaj që kemi përmendur më parë në këtë kapitull. Kur kjo ishte kështu, ekzistonte mundësia që kur ai i thotë asaj në një pjesë të muajit Ramazan: "Ti je e divorcuar në Natën e Kadrit", Nata e Kadrit të ketë qenë në atë që ka kaluar nga ai muaj, kështu që kur kalon një vit nga ajo kohë deri në të njëjtën kohë të muajit Ramazan të vitit të ardhshëm, të mos ketë pasur Natë Kadri në të.
Kështu, me këtë që përmendëm, u hodh poshtë thënia e Ebu Jusufit (Allahu e mëshiroftë) që përshkruam, dhe u vërtetua sipas kësaj rregullsie ajo që ka ndjekur Ebu Hanifja (r.a.). Ebu Jusufi (Allahu e mëshiroftë) kishte thënë një herë tjetër: Nëse
ia thotë asaj atë fjalë në një pjesë të muajit Ramazan, divorci nuk ndodh derisa të kalojë nata e njëzet e shtatë.
Ai ka shkuar në këtë - sipas asaj që shihet, e Allahu e di më mirë - tek ajo që është transmetuar nga Profeti (s.a.v.s.) se ajo është në një natë të caktuar të muajit Ramazan, që është hadithi i Bilal-it dhe hadithi i Ubejj bin Ka'bit (r.a.). Kur kalon nata e njëzet e shtatë, dihet se Nata e Kadrit ka qenë, kështu që ai gjykoi për ndodhjen e divorcit. Para kësaj, nuk dihet qenia e saj, prandaj nuk gjykoi për ndodhjen e divorcit. Këtë fjalë e dëshmojnë transmetimet që kemi treguar në këtë kapitull nga Profeti (s.a.v.s.).

4335
- Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi se Maliku i ka treguar atij, nga Jahja bin Seidi, nga Muhamed bin Ibrahim bin el-Harith et-Tejmi, nga Alkame Vekas el-Lejthi se ai e ka dëgjuar Omer bin el-Hatabin (r.a.) mbi minber duke thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Veprat janë vetëm sipas qëllimit, dhe vërtet çdo njeriu i takon ajo që ka synuar. Pra, ai, hixhreti i të cilit është për Allahun dhe të Dërguarin e Tij, hixhreti i tij është për Allahun dhe të Dërguarin e Tij. Ndërsa ai, hixhreti i të cilit është për një botë (dunjallëk) që ta arrijë atë, ose për një grua që të martohet me të, hixhreti i tij është për atë drejt së cilës ka migruar" ⁽²⁰¹⁾.

4336 - Na ka treguar Ibrahim bin Marzuk, ka thënë: Na ka treguar Sulejman bin Harb, ka thënë: Na ka treguar Hammad bin Zejd, nga Jahja bin Seid … dhe e përmendi me isnadin e tij të ngjashëm ⁽²⁰²⁾.
Ata thanë:
Kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Veprat janë sipas qëllimit", u vërtetua se asnjë vepër nuk është e vlefshme, qoftë shkurorëzim, lirim skllavi, apo diçka tjetër, përveçse nëse shoqërohet me qëllim. Argumenti i të tjerëve lidhur me këtë ishte se ky fjalim nuk kishte për qëllim kuptimin që përmendi ky kundërshtar, por kishte për qëllim veprat për të cilat obligohet shpërblimi.
A nuk e sheh atë duke thënë: "Veprat janë sipas qëllimit, dhe çdo njeriu i takon ajo që ka synuar", duke pasur për qëllim shpërblimin? Pastaj tha: "Andaj, ai që ka migruar për tek Allahu dhe i Dërguari i Tij, migrimi i tij është për tek Allahu dhe i Dërguari i Tij. Ndërsa ai që ka migruar për ndonjë përfitim të kësaj bote ose për t'u martuar me një grua, migrimi i tij është për atë që ka migruar". Kjo nuk mund të jetë tjetër veçse një përgjigje ndaj një pyetjeje që i ishte bërë Profetit (s.a.v.s.) se çfarë i takon muhaxhirit në veprën e tij? Domethënë: në hixhretin e tij. Atëherë ai tha: "Veprat janë sipas qëllimit", derisa arriti në fjalët që janë në hadith. Kjo nuk ka të bëjë fare me çështjen e detyrimit në shkurorëzim, lirim skllavi, rikthim në martesë apo betime. Kështu, ky hadith pushon së qeni argument për ithtarët e mendimit që filluam ta përmendim kundër ithtarëve të mendimit që përmendëm të dytin. Dhe nga ajo me të cilën argumentuan ithtarët e mendimit të dytë për thënien e tyre që përmendëm është

4337
- Na ka treguar Fehdi, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Bekr bin Ebi Shejbe, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Usame, nga El-Velid bin Xhumaj', i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Tufejli, i cili ka thënë: Na ka treguar Hudhejfe bin el-Jeman, i cili ka thënë:
Asgjë nuk më pengoi të merrja pjesë në Bedr, përveç faktit se unë dhe babai im dolëm dhe na kapën kufarët e Kurejshëve. Ata thanë: "Ju dëshironi Muhamedin." Ne thamë: "Nuk duam asgjë tjetër përveç Medines." Atëherë ata morën prej nesh besën dhe zotimin e Allahut se do të ktheheshim në Medine dhe nuk do të luftonim me të. Shkuam te i Dërguari i Allahut
(s.a.v.s.) dhe e njoftuam, e ai tha: "Shkoni, përmbushuni atyre besën e tyre, ndërsa ne kërkojmë ndihmën e Allahut kundër tyre" ⁽²⁰³⁾.

4338
- Na ka treguar Ahmed bin Davud, ka thënë: Na ka treguar Abdurrahman bin Salih, ka thënë: Më ka treguar Junus bin Bukejr, nga el-Velidi, nga Ebu et-Tufejli, nga Hudhejfe, i cili ka thënë: Dola unë dhe babai im Husejli, duke dashur të shkonim te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ... pastaj përmendi të ngjashmen me të ⁽²⁰⁴⁾.
Ata thanë: Kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i ndaloi ata të dy nga pjesëmarrja në Bedër për shkak të betimit që idhujtarët shtypës i kishin detyruar të bënin, u vërtetua me këtë se betimi me dëshirë dhe ai me detyrim janë njësoj. Po ashtu edhe divorci (talaku) dhe lirimi i skllevërve (itaku). Kjo është më e mira që mund të bëhet me transmetimet (ethar), që kur njihet kuptimi i disave prej tyre, pjesa tjetër të bartet në atë që nuk e kundërshton atë kuptim sa herë që është e mundur, në mënyrë që të mos ketë kundërthënie.
U vërtetua me atë që përmendëm se hadithi i Ibn Abbasit (r.a.) flet për shirkun, ndërsa hadithi i Hudhejfes (r.a.) flet për divorcin dhe betimet, e të ngjashme me to. Sa i përket gjykimit të kësaj nga ana e arsyes, veprimi i njeriut nën detyrim nuk del jashtë dy rasteve: ose personi i detyruar për atë veprim, kur e kryen atë i detyruar, të jetë në gjykimin e atij që nuk e ka bërë, kështu që nuk i obligohet asgjë; ose të jetë në gjykimin e atij që e ka bërë, kështu që i obligohet ajo që i obligohet sikur ta kishte bërë pa qenë i detyruar.
Ne e shqyrtuam këtë dhe pamë se ata nuk kanë mospajtime për gruan, nëse burri i saj e detyron atë ndërkohë që ajo është agjërueshëm në muajin e Ramazanit ose në haxh dhe kryen marrëdhënie me të, se haxhi i saj prishet, po ashtu edhe agjërimi i saj. Ata nuk e morën parasysh detyrimin në këtë rast që të bënin dallim mes tij dhe dëshirës, dhe as nuk u konsiderua gruaja në të si dikush që nuk ka bërë asgjë, por u konsiderua në gjykimin e atij që ka kryer një veprim për të cilin vlen gjykimi, ndërsa mëkati iu hoq asaj në veçanti.
Po ashtu, nëse një burrë detyron një burrë tjetër për të kryer marrëdhënie me një grua, duke e shtrënguar atë për këtë, mehri sipas arsyes i takon atij që ka kryer marrëdhënien dhe jo detyruesit. Ai që ka kryer marrëdhënien nuk mund t'ia kërkojë atë detyruesit, sepse detyruesi nuk ka kryer marrëdhënie, kështu që mehri i obligohet atij për marrëdhënien e tij. Ajo që obligohet për atë marrëdhënie i takon atij që e ka kryer dhe askujt tjetër.
Pasi u vërtetua në këto gjëra se ai që është i detyruar gjykohet me gjykimin e vepruesit, ashtu si në rastin e dëshirës, dhe i obligojnë atij pasuri ashtu siç i obligohet vepruesit me dëshirë, u vërtetua se po ashtu ai që divorcon, liron skllavin ose rikthehet në martesë nën detyrim, gjykohet me gjykimin e vepruesit, kështu që i mbeten në fuqi të gjitha veprimet e tij.
Nëse dikush thotë: Pse nuk e bëre të detyrueshme shitblerjen dhe qiranë e tij? I thuhet atij: Ne kemi parë se shitblerjet dhe qiratë mund të anulohen për shkak të të metave, opsionit të shikimit (hijar er-ru'jeh) dhe opsionit të kushtëzuar (hijar esh-shart), ndërsa martesa nuk është ashtu, as divorci, as rikthimi dhe as lirimi i skllavit.
Pra, ajo që mund të anulohet me opsionin e kushtëzuar në të dhe me shkaqet që janë në origjinën e saj si mosshikimi dhe kthimi për shkak të të metave, anulohet edhe me detyrim. Ndërsa ajo që nuk është e detyrueshme të anulohet me asgjë pasi të jetë vërtetuar, nuk anulohet as me detyrim e as me diçka tjetër. Ky është mendimi i Ebu Hanifes, Ebu Jusufit dhe Muhamedit (r.h.), dhe kemi parë se diçka e tillë ka ardhur edhe në Sunet.

4339 - Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Vuhaidhi, i cili ka thënë: Na ka treguar Sulejman bin Bilali, i cili ka thënë:
Na ka treguar Abdurrahman bin Habib bin Erdek se ai e ka dëgjuar Ata bin Ebi Rebahun duke thënë: Më ka njoftuar Jusuf bin Maheku se ai e ka dëgjuar Ebu Hurejren duke treguar nga Profeti (s.a.v.s.) se ka thënë: "Tri gjëra, serioziteti i tyre është seriozitet dhe shakaja me to është seriozitet: martesa, divorci dhe rikthimi (në martesë)" ⁽²⁰⁵⁾.

4340 - Na ka treguar Nasr bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Hasib dhe Esed, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Abdulaziz bin Muhamed ed-Derauerdi, nga Abdurrahman bin Habib bin Erdek, nga Ata bin Ebi Rebah, nga Ibn Mahek, nga Ebu Hurejre, nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ... të njëjtin ⁽²⁰⁶⁾.

4341 - Na ka treguar Fehd, i cili ka thënë: Na ka treguar Ali bin Ma'bed, i cili ka thënë: Na ka treguar Ismail bin Ebi Kethir el-Ensari, nga Habib bin Ardek, nga Ata bin Ebi Rebah, nga Ibn Mahek, nga Ebu Hurejre, nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) … të njëjtin si ai ⁽²⁰⁷⁾.
Kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Tri gjëra, serioziteti i tyre është seriozitet dhe shakaja me to është seriozitet", ai e ndaloi pavlefshmërinë e martesës pasi ajo të ketë ndodhur, e po ashtu edhe shkurorëzimin dhe rikthimin, ndërsa nuk kemi parë që shitblerjet të trajtohen me atë kuptim, përkundrazi, ato janë trajtuar në të kundërtën e saj. Kështu, ai që shet duke bërë shaka, shitja e tij është e pavlefshme, po ashtu nëse jep me qira duke bërë shaka, qiradhënia e tij është e pavlefshme.
Kjo nuk ishte - sipas nesh, e Allahu e di më së miri - veçse sepse shitblerjet dhe qiratë janë prej gjërave që anulohen për shkaqet që kemi përmendur, prandaj ato anulohen me shaka ashtu siç anulohen me ato shkaqe.
Ndërsa gjërat e tjera si shkurorëzimi, lirimi i skllevërve dhe rikthimi nuk bëhen të pavlefshme me asgjë prej kësaj, prandaj ato u bënë të pakthyeshme me shaka. Po ashtu, edhe në analogji, ajo që anulohet për shkaqet që përmendëm, anulohet edhe me detyrim, ndërsa ajo që nuk anulohet me ato shkaqe, nuk anulohet as me detyrim.
Kjo është transmetuar edhe nga Omer bin Abdulaziz (r.a.)

4342
- Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Abdurrahman el-Allaf, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn
Seva', i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Sinani, i cili ka thënë: E kam dëgjuar Omer bin Abdulaziz (Allahu e mëshiroftë) duke thënë: Shkurorëzimi
i të dehurit dhe i të detyruarit është i vlefshëm ⁽²⁰⁸⁾.

4343
- Na ka treguar Jezid bin Sinani, i cili ka thënë: Na ka treguar Jahja bin Hammadi, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Avane, nga Sulejmani, nga Ibrahimi, nga Alkame, nga Abdullahu, i cili ka thënë: Ndërsa ishim një mbrëmje në xhami, një burrë tha: "Nëse
dikush prej nesh e sheh një burrë me gruan e tij, po qe se e vret atë, ju do ta vritni atë; nëse ai flet, ju do ta fshikulloni atë; e nëse ai hesht, ai hesht me mllef. Unë do ta pyes patjetër të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.)." Ai pyeti dhe tha: "O i Dërguari i Allahut! Nëse dikush prej nesh e sheh një burrë me gruan e tij, po qe se e vret atë, ju do ta vritni atë; nëse ai flet, ju do ta fshikulloni atë; e nëse hesht, ai hesht me mllef. O Allah, gjyko!" Atëherë zbriti ajeti i lianit. Abdullahu tha: "Ai burrë ishte i pari që u sprovua me këtë ⁽²¹¹⁾."

4344
- Na ka treguar Jezidi, ka thënë: Na ka treguar Hakim bin Sejf, ka thënë: Na ka treguar Isa bin Junus, nga el-A'meshi, nga Ibrahimi, nga Alkame, nga Abdullahu, i cili ka thënë: Një burrë u ngrit në xhaminë e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) natën e xhumasë dhe tha: "Çfarë mendoni nëse një burrë gjen me gruan e tij një burrë tjetër?" ... pastaj përmendi të ngjashmen me të dhe shtoi:

Abdullahu tha: Ai u sprovua me këtë, dhe ishte një burrë nga Ensarët që erdhi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe bëri lian (mallkim të ndërsjellë) me gruan e tij. Kur gruaja e tij filloi të bënte lianin, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i tha asaj: "Prit", por ajo e bëri lianin. Kur ajo u largua, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Ndoshta ajo do ta lindë atë të zi dhe me flokë kaçurrelë." Dhe ajo e lindi atë të zi dhe me flokë kaçurrelë ⁽²¹²⁾.

4345 - Na ka treguar Jezidi, ka thënë: Na ka treguar el-Hasan bin Omer bin Shekik, ka thënë: Na ka treguar Xheriri, nga el-A'meshi ... dhe e përmendi me isnadin e tij të ngjashëm me të ⁽²¹³⁾.

Kjo është origjina e hadithit të Abdullahut rreth lianit, dhe ai është lian për shkak të shpifjes që ai burrë i bëri gruas së tij ndërkohë që ajo ishte shtatzënë, e jo për shkak të shtatzënisë së saj.

Këtë e ka transmetuar në këtë mënyrë edhe dikush tjetër përveç Ibn Mes'udit (r.a.).

4347 - Na ka treguar Ibn Merzuki, ka thënë: na ka treguar Ebu Amir el-Akadi, ka thënë: na ka treguar el-Mugira bin Abdurrahman, nga Ebu ez-Zinadi, nga el-Kasimi, nga Ibn Abbasi, nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) … ngjashëm me të ⁽²²⁰⁾.

4348 - Na ka treguar Ibn Abi Dawudi, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn Abi Maryami, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Abi al-Zinadi, i cili ka thënë: Më ka treguar babai im, se Al-Kasim bin Muhammedi i ka treguar atij, nga Ibn Abbasi … ngjashëm me të, përveçse ai nuk e ka përmendur pyetjen e Abdullah bin Shaddadit … deri në fund të këtij hadithi ⁽²²¹⁾.

4349 - Na ka treguar Abu Bakrah, i cili ka thënë: Na ka treguar Abu Asim, i cili ka thënë: Më ka treguar Ibn Xhurejxhi, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Jahja bin Saidi, nga el-Kasim bin Muhamedi, nga Ibn Abbasi (r.a.), se një burrë erdhi te
i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe tha: "Nuk kam pasur marrëdhënie me gruan time që kur kemi pllenuar hurmat, dhe gjeta me gruan time një burrë." Burri i saj ishte i dobët dhe i hollë, me flokë të drejtë, ndërsa ai me të cilin e akuzoi ishte i zi dhe me flokë shumë kaçurrelë. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "O Allah, bëje të qartë!" Pastaj bëri lianin (betimin e ndërsjellë) mes tyre. Ajo lindi një fëmijë që i ngjante atij me të cilin e kishte akuzuar ⁽²²²⁾.

4351 - Na ka treguar Abu Bakrah, i cili ka thënë: Na ka treguar Wahb bin Xheriri, i cili ka thënë: Na ka treguar Hishami, nga Muhamedi, nga Enes bin Maliku (r.a.), se Hilal bin Umeje e akuzoi gruan e tij me Sherik bin Sahmanë. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha:
"Vëzhgojeni atë; nëse ajo e lind fëmijën të bardhë, me flokë të lëmuar dhe me sy të lëngshëm, atëherë ai i takon Hilal bin Umejes. Por nëse ajo e lind atë me sy të zinj, me flokë kaçurrelë dhe me kërcinj të hollë, atëherë ai i takon Sherik bin Sahmës."
Ai tha: Ajo e lindi atë me sy të zinj, me flokë kaçurrelë dhe me kërcinj të hollë ⁽²²⁵⁾.

4353 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Junusi, nga Ibn Shihabi, nga Ebu Seleme bin Abdurrahmani, nga Ebu Hurejra (r.a.), se një beduin erdhi te Profeti (s.a.v.s.) dhe tha: "Gruaja ime ka lindur një djalë të zi dhe unë e mohoj atë." Ai i tha: "A ke deve?"
Ai tha: "Po." Ai tha: "Çfarë ngjyre kanë?" Ai tha: "Të kuqe." Ai tha: "A ka në mesin e tyre ndonjë ngjyrë hiri?" Ai tha: "Vërtet, ka në mesin e tyre të murrme." Ai tha: "Nga mendon se i ka ardhur kjo?" Ai tha: "O i Dërguari i Allahut, ndonjë gjen e ka tërhequr." Ai tha: "Atëherë, mbase edhe këtë e ka tërhequr ndonjë gjen" ⁽²²⁹⁾.

4355 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Hibban (h)

dhe na ka treguar Rebi' el-Muadhin, i cili ka thënë: Na ka treguar Esed, që të dy kanë thënë: Na ka treguar Mehdi bin Mejmuni, nga Muhamed bin Abdullah bin Ebi Jakub, nga el-Hasan bin Sa'd, - Rebiu ka thënë në hadithin e tij: mouli i el-Hasan bin Aliut -, nga Rabah, i cili ka thënë: Erdha te Uthman bin Affani e ai tha: Me të vërtetë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka gjykuar se fëmija i takon shtratit ⁽²³¹⁾.

4356 - Na ka treguar Junusi, ka thënë: Më ka njoftuar Ibn Vehbi, ka thënë: Më ka njoftuar Maliku, nga Ibn Shihab ez-Zuhriu, nga Urve, nga Aisha, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Fëmija i takon shtratit, ndërsa për imoralin është guri" ⁽²³²⁾.

4357
- Na ka treguar Muhamed bin Huzajme, ka thënë: na ka treguar Ali bin el-Xha'd, ka thënë: na ka njoftuar Shu'be, nga Muhamed bin Zijad, ka thënë: e kam dëgjuar Ebu Hurejrën duke treguar, nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) … të njëjtin si ai ⁽²³³⁾.

4358 - Na ka treguar Rebi el-Muedhini, ka thënë: Na ka treguar Esedi, ka thënë: Na ka treguar Ismail bin Ajjashi, nga Shurahbil bin Muslim el-Haulaniu, nga Ebu Umame, nga Profeti (s.a.v.s.) ... të njëjtën gjë ⁽²³⁴⁾.

4359
- Na ka treguar Ismail bin Jahja el-Muzeni, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Idris, nga Sufjani, nga Ubejdullah bin Ebi Jezid, nga babai i tij, i cili e ka dëgjuar Omerin (r.a.) duke thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka gjykuar se fëmija i takon shtratit ⁽²³⁵⁾.
Ebu Xhaferi ka thënë: Një grup ⁽²³⁶⁾ ka mbajtur qëndrimin se nëse burri e mohon fëmijën e gruas së tij, ai nuk mohohet prej tij dhe nuk bëhet lian për të. Ata argumentuan për këtë me atë që kemi transmetuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) në këtë kapitull dhe thanë: Shtrati e bën të detyrueshme të drejtën e fëmijës në vërtetimin e prejardhjes së tij nga burri dhe gruaja, kështu që ata nuk kanë të drejtë ta nxjerrin atë prej saj as me lian e as me diçka tjetër.
Të tjerë ⁽²³⁷⁾ i kanë kundërshtuar ata dhe kanë thënë: Përkundrazi, bëhet lian, prejardhja e tij mohohet prej tij dhe i bashkëngjitet nënës së tij, dhe kjo nëse ai nuk e ka pranuar atë më parë, dhe nuk ka pasur prej tij diçka që ka gjykimin e pranimit dhe nuk ka kaluar kohë e gjatë. Ata argumentuan për këtë me atë që

4360 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku i ka treguar atij, nga Nafiu, nga Ibn Omeri: "Se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i ndau ata që bënë lian (betim mallkimi) dhe ia bashkangjiti fëmijën nënës së tij" ⁽²³⁸⁾.
Ata thanë: Kjo është një sunet nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), për të cilin nuk dimë asgjë që e kundërshton apo e shfuqizon atë.
Kështu, ne mësuam përmes saj se thënia e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) "Fëmija i takon shtratit" nuk mohon që liani të jetë i detyrueshëm nëse ai (fëmija) mohohet, pasi i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e ka bërë këtë. Shokët e tij (r.a.) pas tij ranë në ujdi (ixhma) për atë që gjykuan rreth trashëgimisë së djalit të gruas që ka bërë lian; ata e konsideruan atë pa baba, e bënë pjesë të popullit të nënës së tij dhe e nxorën nga populli i atij që bëri lianin (burrit).
Pastaj, për këtë ranë dakord edhe tabi'inët pas tyre, dhe njerëzit vazhduan kështu derisa u shfaq ky kundërshtar që u nda nga ata. Prandaj, mendimi -sipas nesh- për këtë është ai që ka bërë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), shokët e tij (r.a.) pas tij dhe tabi'inët pas tyre, ashtu siç e përmendëm, dhe ky është mendimi i Ebu Hanifes, Ebu Jusufit dhe Muhamedit (r.h.).