The Book of Disputes - Libri i Mosmarrëveshjeve - كتاب الخصومات

CHAPTER 1
باب مَا يُذْكَرُ فِي الإِشْخَاصِ وَالْخُصُومَةِ بَيْنَ الْمُسْلِمِ وَالْيَهُودِ
#2314
Transmeton Abdullah bin Mes'udi: Dëgjova një njeri duke lexuar një ajet të cilin e kisha dëgjuar nga Pejgamberi (s.a.v.s.) ndryshe. E kapa atë për dore dhe e dërgova te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), i cili tha: "Të dy keni vepruar mirë." Shu’beja tha: Mendoj se ai u tha atyre: "Mos u përçani, sepse popujt para jush u përçanë dhe u shkatërruan."
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَيْسَرَةَ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ النَّزَّالَ، سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَجُلاً، قَرَأَ آيَةً سَمِعْتُ مِنَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم خِلاَفَهَا، فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ، فَأَتَيْتُ بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ كِلاَكُمَا مُحْسِنٌ ‏"‏‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ أَظُنُّهُ قَالَ ‏"‏ لاَ تَخْتَلِفُوا فَإِنَّ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمُ اخْتَلَفُوا فَهَلَكُوا ‏"‏‏.‏
Narrated `Abdullah:
I heard a man reciting a verse (of the Holy Qur'an) but I had heard the Prophet (ﷺ) reciting it differently.
So, I caught hold of the man by the hand and took him to Allah's Messenger (ﷺ) who said, "Both of you are
right." Shu`ba, the sub-narrator said, "I think he said to them, "Don't differ, for the nations before you
differed and perished (because of their differences). "
#2315
Transmeton Ebu Hurejra: Dy burra, një musliman dhe një hebre, u grindën. Muslimani tha: "Pasha Atë që e zgjodhi Muhamedin mbi të gjithë njerëzit!" Kurse hebreu tha: "Pasha Atë që e zgjodhi Musain mbi të gjithë njerëzit!" Atëherë muslimani ngriti dorën dhe e goditi hebreun me shuplakë në fytyrë. Hebreu shkoi te Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe e njoftoi për atë që kishte ndodhur mes tij dhe muslimanit. Pejgamberi (s.a.v.s.) e thirri muslimanin dhe e pyeti rreth kësaj, e ai e njoftoi për ngjarjen. Atëherë Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Mos më jepni përparësi mua ndaj Musait, sepse në Ditën e Kiametit të gjithë njerëzit do të bien pa ndjenja, e edhe unë bashkë me ta. Unë do të jem i pari që do t’i kthehet vetëdija dhe do ta shoh Musain duke u mbajtur fort për anën e Arshit. Nuk do ta di nëse edhe ai ka qenë prej atyre që kanë rënë pa ndjenja e i ka ardhur vetëdija para meje, apo ka qenë prej atyre që Allahu i ka përjashtuar."
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ اسْتَبَّ رَجُلاَنِ رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَرَجُلٌ مِنَ الْيَهُودِ، قَالَ الْمُسْلِمُ وَالَّذِي اصْطَفَى مُحَمَّدًا عَلَى الْعَالَمِينَ، فَقَالَ الْيَهُودِيُّ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَى الْعَالَمِينَ‏.‏ فَرَفَعَ الْمُسْلِمُ يَدَهُ عِنْدَ ذَلِكَ فَلَطَمَ وَجْهَ الْيَهُودِيِّ، فَذَهَبَ الْيَهُودِيُّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِمَا كَانَ مِنْ أَمْرِهِ وَأَمْرِ الْمُسْلِمِ، فَدَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمُسْلِمَ فَسَأَلَهُ عَنْ ذَلِكَ، فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ تُخَيِّرُونِي عَلَى مُوسَى، فَإِنَّ النَّاسَ يَصْعَقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَأَصْعَقُ مَعَهُمْ، فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يُفِيقُ، فَإِذَا مُوسَى بَاطِشٌ جَانِبَ الْعَرْشِ، فَلاَ أَدْرِي أَكَانَ فِيمَنْ صَعِقَ فَأَفَاقَ قَبْلِي، أَوْ كَانَ مِمَّنِ اسْتَثْنَى اللَّهُ ‏"‏‏.‏
Narrated Abu Huraira:
Two persons, a Muslim and a Jew, quarreled. The Muslim said, "By Him Who gave Muhammad
superiority over all the people! The Jew said, "By Him Who gave Moses superiority over all the
people!" At that the Muslim raised his hand and slapped the Jew on the face. The Jew went to the
Prophet and informed him of what had happened between him and the Muslim. The Prophet (ﷺ) sent for
the Muslim and asked him about it. The Muslim informed him of the event. The Prophet (ﷺ) said, "Do not
give me superiority over Moses, for on the Day of Resurrection all the people will fall unconscious
and I will be one of them, but I will. be the first to gain consciousness, and will see Moses standing
and holding the side of the Throne (of Allah). I will not know whether (Moses) has also fallen
unconscious and got up before me, or Allah has exempted him from that stroke."
#2316
Transmeton Ebu Seid el-Hudriu: Teksa i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ishte ulur, erdhi një jahudi e tha: "O Ebu el-Kasim! Njëri nga shokët e tu më ka goditur në fytyrë." Pejgamberi (s.a.v.s.) pyeti: "Kush?" Ai u përgjigj: "Një burrë nga ensarët." Pejgamberi (s.a.v.s.) e thirri atë dhe e pyeti: "A e godite?" Ai tha: "E dëgjova në treg duke u betuar: 'Për Atë që e zgjodhi Musain mbi mbarë njerëzimin!' Unë i thashë: 'O i poshtër, madje edhe mbi Muhamedin (s.a.v.s.)?!' Atëherë më kapi zemërimi dhe e godita në fytyrë." Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Mos u jepni përparësi pejgamberëve ndaj njëri-tjetrit, sepse njerëzit do të mbeten pa ndjenja Ditën e Kiametit dhe unë do të jem i pari për të cilin do të çahet toka. Atëherë do të shoh Musain duke u mbajtur për njërën nga këmbët e Arshit. Nuk e di nëse ai ishte ndër ata që u alivanosën, apo i ka mjaftuar alivanosja e parë."
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ جَاءَ يَهُودِيٌّ، فَقَالَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ ضَرَبَ وَجْهِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِكَ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ ‏"‏‏.‏ قَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ادْعُوهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَضَرَبْتَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ سَمِعْتُهُ بِالسُّوقِ يَحْلِفُ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَى الْبَشَرِ‏.‏ قُلْتُ أَىْ خَبِيثُ، عَلَى مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فَأَخَذَتْنِي غَضْبَةٌ ضَرَبْتُ وَجْهَهُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تُخَيِّرُوا بَيْنَ الأَنْبِيَاءِ، فَإِنَّ النَّاسَ يَصْعَقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الأَرْضُ، فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى آخِذٌ بِقَائِمَةٍ مِنْ قَوَائِمِ الْعَرْشِ، فَلاَ أَدْرِي أَكَانَ فِيمَنْ صَعِقَ، أَمْ حُوسِبَ بِصَعْقَةِ الأُولَى ‏"‏‏.‏
Narrated Abu Sa`id Al-Khudri:
While Allah's Messenger (ﷺ) was sitting, a Jew came and said, "O Abul Qasim! One of your companions has
slapped me on my face." The Prophet (ﷺ) asked who that was. He replied that he was one of the Ansar.
The Prophet (ﷺ) sent for him, and on his arrival, he asked him whether he had beaten the Jew. He (replied
in the affirmative and) said, "I heard him taking an oath in the market saying, 'By Him Who gave
Moses superiority over all the human beings.' I said, 'O wicked man! (Has Allah given Moses
superiority) even over Muhammad I became furious and slapped him over his face." The Prophet (ﷺ) said,
"Do not give a prophet superiority over another, for on the Day of Resurrection all the people will fall
unconscious and I will be the first to emerge from the earth, and will see Moses standing and holding
one of the legs of the Throne. I will not know whether Moses has fallen unconscious or the first
unconsciousness was sufficient for him."
#2317
Transmeton Enesi: Një jehudi ia shtypi kokën një vajze mes dy gurëve. E pyetën vajzën se kush ia kishte bërë këtë, duke i përmendur emra të ndryshëm, dhe kur u përmend emri i jehudiut, ajo pohoi me kokë. Jehudiun e kapën dhe pasi ai rrëfeu, Pejgamberi (s.a.v.s.) urdhëroi që edhe atij t'i shtypej koka mes dy gurëve.
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ يَهُودِيًّا، رَضَّ رَأْسَ جَارِيَةٍ بَيْنَ حَجَرَيْنِ، قِيلَ مَنْ فَعَلَ هَذَا بِكِ أَفُلاَنٌ، أَفُلاَنٌ حَتَّى سُمِّيَ الْيَهُودِيُّ فَأَوْمَتْ بِرَأْسِهَا، فَأُخِذَ الْيَهُودِيُّ فَاعْتَرَفَ، فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرُضَّ رَأْسُهُ بَيْنَ حَجَرَيْنِ‏.‏
Narrated Anas:
A Jew crushed the head of a girl between two stones. The girl was asked who had crushed her head,
and some names were mentioned before her, and when the name of the Jew was mentioned, she
nodded agreeing. The Jew was captured and when he confessed, the Prophet (ﷺ) ordered that his head be
crushed between two stones.
CHAPTER 2
بَابُ مَنْ رَدَّ أَمْرَ السَّفِيهِ وَالضَّعِيفِ الْعَقْلِ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْ حَجَرَ عَلَيْهِ الإِمَامُ
Chapter Introduction
Jabir narrated that the Prophet rejected the gift of charity (given by a poor man) before he prohibited him (from giving in charity).

Malik said, "If a person is in debt and he has nothing except a slave, it is not permissible for him to manumit the slave."
وَيُذْكَرُ عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَدَّ عَلَى الْمُتَصَدِّقِ قَبْلَ النَّهْيِ ثُمَّ نَهَاهُ. وَقَالَ مَالِكٌ إِذَا كَانَ لِرَجُلٍ عَلَى رَجُلٍ مَالٌ، وَلَهُ عَبْدٌ، لاَ شَيْءَ لَهُ غَيْرُهُ، فَأَعْتَقَهُ، لَمْ يَجُزْ عِتْقُهُ.
CHAPTER 3
باب مَنْ بَاعَ عَلَى الضَّعِيفِ وَنَحْوِهِ فَدَفَعَ ثَمَنَهُ إِلَيْهِ، وَأَمَرَهُ بِالإِصْلاَحِ وَالْقِيَامِ بِشَأْنِهِ، فَإِنْ أَفْسَدَ بَعْدُ مَنَعَهُ، لأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ إِضَاعَةِ الْمَالِ، وَقَالَ لِلَّذِي ي
#2318
Transmeton Ibn Omeri: Një burrë mashtrohej shpesh në shitblerje, andaj Pejgamberi (s.a.v.s.) i tha: "Kur të blesh diçka, thuaj: 'Nuk ka mashtrim'." Që nga ai moment, ai vazhdonte ta thoshte këtë.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَجُلٌ يُخْدَعُ فِي الْبَيْعِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِذَا بَايَعْتَ فَقُلْ لاَ خِلاَبَةَ ‏"‏‏.‏ فَكَانَ يَقُولُهُ‏.‏
Narrated Ibn `Umar:
A man was often cheated in buying. The Prophet (ﷺ) said to him, "When you buy something, say (to the
seller), No cheating." The man used to say so thenceforward .
#2319
Transmeton Xhabiri: Një burrë liroi një skllav të tij, ndërkohë që nuk kishte pasuri tjetër përveç tij, kështu që Pejgamberi (s.a.v.s.) e anuloi lirimin (dhe e shiti skllavin për të). Nuajm bin en-Nahham e bleu skllavin prej tij.
حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَجُلاً، أَعْتَقَ عَبْدًا لَهُ، لَيْسَ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُ، فَرَدَّهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَابْتَاعَهُ مِنْهُ نُعَيْمُ بْنُ النَّحَّامِ‏.‏
Narrated Jabir:
A man manumitted a slave and he had no other property than that, so the Prophet (ﷺ) canceled the
manumission (and sold the slave for him). Nu'aim bin Al-Nahham bought the slave from him.
CHAPTER 4
باب كَلاَمِ الْخُصُومِ بَعْضِهِمْ فِي بَعْضٍ
#2320
Transmeton Abdullahu: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kushdo që bën një betim të rrejshëm për të përvetësuar pasurinë e një muslimani, do ta takojë Allahun ndërkohë që Ai do të jetë i zemëruar me të." El-Esh'athi tha: Për Allahun, kjo thënie kishte të bënte me mua. Unë kisha një tokë të përbashkët me një jahudi, i cili më vonë ma mohoi pronësinë, kështu që e dërgova çështjen te Pejgamberi (s.a.v.s.). Ai më pyeti: "A ke ndonjë dëshmi?" I thashë: "Jo." Atëherë ai i tha jahudiut: "Betohu." Unë i thashë: "O i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)! Ai do të betohet dhe do të ma marrë pasurinë." Atëherë Allahu i Madhëruar shpalli ajetin: "Vërtet, ata që e shkëmbejnë besën e Allahut dhe betimet e tyre me një vlerë të pakët..." (3:77) deri në fund të ajetit.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَقَالَ الأَشْعَثُ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ، كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي، فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلَكَ بَيِّنَةٌ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ ‏"‏ احْلِفْ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفَ، وَيَذْهَبَ بِمَالِي، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ‏.‏
Narrated `Abdullah bin Mas`ud:
Allah's Messenger (ﷺ) said, "Whoever takes a false oath so as to take the property of a Muslim (illegally)
will meet Allah while He will be angry with him." Al-Ash'ath said: By Allah, that saying concerned
me. I had common land with a Jew, and the Jew later on denied my ownership, so I took him to the
Prophet who asked me whether I had a proof of my ownership. When I replied in the negative, the
Prophet asked the Jew to take an oath. I said, "O Allah's Messenger (ﷺ)! He will take an oath and deprive me
of my property." So, Allah revealed the following verse: "Verily! Those who purchase a little gain at
the cost of Allah's covenant and their oaths." (3.77)
#2321
Transmeton Ka’bi: Ai i kërkoi shlyerjen e një borxhi Ibn Ebi Hadradit në xhami dhe zërat e tyre u lartësuan aq shumë saqë i dëgjoi i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ndërsa ishte në shtëpinë e tij. Ai doli drejt tyre, duke hapur perden e dhomës së tij, dhe thirri: "O Ka’b!" Ai u përgjigj: "Të përgjigjem, o i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)!" Pejgamberi (s.a.v.s.) i tha: "Pakësoje këtë borxhin tënd," duke i bërë shenjë me dorë për gjysmën e tij. Ka’bi tha: "Tashmë e bëra këtë, o i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)!" Atëherë Pejgamberi (s.a.v.s.) i tha borxhliut: "Çohu dhe shlyeja borxhin atij."
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ كَعْبٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ تَقَاضَى ابْنَ أَبِي حَدْرَدٍ دَيْنًا كَانَ لَهُ عَلَيْهِ فِي الْمَسْجِدِ، فَارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا حَتَّى سَمِعَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ فِي بَيْتِهِ، فَخَرَجَ إِلَيْهِمَا، حَتَّى كَشَفَ سِجْفَ حُجْرَتِهِ فَنَادَى ‏"‏ يَا كَعْبُ ‏"‏‏.‏ قَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ضَعْ مِنْ دَيْنِكَ هَذَا ‏"‏‏.‏ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ، أَىِ الشَّطْرَ‏.‏ قَالَ لَقَدْ فَعَلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ قُمْ فَاقْضِهِ ‏"‏‏.‏
Narrated `Abdullah bin Ka`b bin Malik:
Ka`b demanded his debt back from Ibn Abi Hadrad in the Mosque and their voices grew louder till
Allah's Messenger (ﷺ) heard them while he was in his house. He came out to them raising the curtain of his
room and addressed Ka`b, "O Ka`b!" Ka`b replied, "Labaik, O Allah's Messenger (ﷺ)." (He said to him),
"Reduce your debt to one half," gesturing with his hand. Ka`b said, "I have done so, O Allah's
Apostle!" On that the Prophet (ﷺ) said to Ibn Abi Hadrad, "Get up and repay the debt, to him."
#2322
Transmeton Omar bin el-Hatabi: E dëgjova Hisham bin Hakim bin Hizamin duke lexuar suren El-Furkan në një mënyrë ndryshe nga ajo që e lexoja unë, ndërkohë që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ma kishte mësuar atë mua. Për pak sa nuk u nxitova kundër tij, por e prita derisa përfundoi namazin. Pastaj e kapa për rrobën e tij dhe e solla tek i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e i thashë: "Vërtet, e dëgjova këtë duke lexuar suren El-Furkan në një mënyrë ndryshe nga ajo që ma ke mësuar mua." Ai (s.a.v.s.) më tha: "Lëshoje!" Pastaj i tha atij: "Lexo!" Ai lexoi dhe i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Kështu është zbritur." Pastaj më tha mua: "Lexo!" Pasi lexova, ai tha: "Kështu është zbritur. Me të vërtetë, ky Kur'an është zbritur në shtatë dialekte (mënyra), prandaj lexoni prej tij atë që është më e lehtë për ju."
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ، أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ، يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَؤُهَا، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْرَأَنِيهَا، وَكِدْتُ أَنْ أَعْجَلَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَمْهَلْتُهُ حَتَّى انْصَرَفَ، ثُمَّ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَجِئْتُ بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَأْتَنِيهَا، فَقَالَ لِي ‏"‏ أَرْسِلْهُ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ لَهُ ‏"‏ اقْرَأْ ‏"‏‏.‏ فَقَرَأَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِي ‏"‏ اقْرَأْ ‏"‏‏.‏ فَقَرَأْتُ فَقَالَ ‏"‏ هَكَذَا أُنْزِلَتْ‏.‏ إِنَّ الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مِنْهُ مَا تَيَسَّرَ ‏"‏‏.‏
Narrated `Umar bin Al-Khattab:
I heard Hisham bin Hakim bin Hizam reciting Surat-al-Furqan in a way different to that of mine.
Allah's Messenger (ﷺ) had taught it to me (in a different way). So, I was about to quarrel with him (during
the prayer) but I waited till he finished, then I tied his garment round his neck and seized him by it and
brought him to Allah's Messenger (ﷺ) and said, "I have heard him reciting Surat-al-Furqan in a way different
to the way you taught it to me." The Prophet (ﷺ) ordered me to release him and asked Hisham to recite it.
When he recited it, Allah s Apostle said, "It was revealed in this way." He then asked me to recite it.
When I recited it, he said, "It was revealed in this way. The Qur'an has been revealed in seven
different ways, so recite it in the way that is easier for you."
CHAPTER 5
باب إِخْرَاجِ أَهْلِ الْمَعَاصِي وَالْخُصُومِ مِنَ الْبُيُوتِ بَعْدَ الْمَعْرِفَةِ
Chapter Introduction
'Umar turned Abu Bakr's sister (out of the house) for her wailing (over a dead person).
وَقَدْ أَخْرَجَ عُمَرُ أُخْتَ أَبِي بَكْرٍ حِينَ نَاحَتْ.
#2323
Transmeton Ebu Hurejra se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kam menduar të urdhëroj që të thirret ikameti për namaz, e pastaj të shkoj te shtëpitë e atyre që nuk marrin pjesë në namaz dhe t'ua djeg shtëpitë e tyre."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ آمُرَ بِالصَّلاَةِ فَتُقَامَ ثُمَّ أُخَالِفَ إِلَى مَنَازِلِ قَوْمٍ لاَ يَشْهَدُونَ الصَّلاَةَ فَأُحَرِّقَ عَلَيْهِمْ ‏"‏‏.‏
Narrated Abu Huraira:
The Prophet (ﷺ) said, "No doubt, I intended to order somebody to pronounce the Iqama of the
(compulsory congregational) prayer and then I would go to the houses of those who do not attend the
prayer and burn their houses over them."
CHAPTER 6
باب دَعْوَى الْوَصِيِّ لِلْمَيِّتِ
#2324
Transmeton Ajsheja: Abd bin Zem’a dhe Sa’d bin Ebi Vakkasi u grindën para Pejgamberit (s.a.v.s.) lidhur me djalin e një skllaveje të Zem’as. Sa’di tha: “O i Dërguari i Allahut! Vëllai im më porositi që, kur të kthehesha, të kërkoja djalin e skllaves së Zem’as dhe ta merrja nën kujdes, sepse ai ishte djali i tij.” Abd bin Zem’a tha: “Ai është vëllai im dhe djali i skllaves së babait tim, i lindur në shtratin e babait tim.” Pejgamberi (s.a.v.s.) vërejti një ngjashmëri të qartë midis djalit dhe Utbes, por tha: “Ai të takon ty, o Abd bin Zem’a! Fëmija i takon zotëruesit të shtratit. Ndërsa ti, o Seude, mbulohu prej tij.”
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ عَبْدَ بْنَ زَمْعَةَ، وَسَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ، اخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي ابْنِ أَمَةِ زَمْعَةَ فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْصَانِي أَخِي إِذَا قَدِمْتُ أَنْ أَنْظُرَ ابْنَ أَمَةِ زَمْعَةَ فَأَقْبِضَهُ، فَإِنَّهُ ابْنِي‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ أَمَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي‏.‏ فَرَأَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم شَبَهًا بَيِّنًا فَقَالَ ‏ "‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ، الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ، وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ ‏"‏‏.‏
Narrated Aisha:
Abu bin Zam`a and Sa`d bin Abi Waqqas carried the case of their claim of the (ownership) of the son
of a slave-girl of Zam`a before the Prophet. Sa`d said, "O Allah's Messenger (ﷺ)! My brother, before his
death, told me that when I would return (to Mecca), I should search for the son of the slave-girl of
Zam`a and take him into my custody as he was his son." 'Abu bin Zam`a said, 'the is my brother and
the son of the slave-girl of my father, and was born or my father's bed." The Prophet (ﷺ) noticed a
resemblance between `Utba and the boy but he said, "O 'Abu bin Zam`a! You will get this boy, as the
son goes to the owner of the bed. You, Sauda, screen yourself from the boy."
CHAPTER 7
باب التَّوَثُّقِ مِمَّنْ تُخْشَى مَعَرَّتُهُ
Chapter Introduction
Ibn 'Abbas chained 'Ikrima to teach him the Qur'an, the Prophet's Sunna (legal ways), and the knowledge of Fara'id (laws of inheritance).
وَقَيَّدَ ابْنُ عَبَّاسٍ عِكْرِمَةَ عَلَى تَعْلِيمِ الْقُرْآنِ وَالسُّنَنِ وَالْفَرَائِضِ.
#2325
Transmeton Ebu Hurejre:

I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dërgoi disa kalorës drejt Nexhdit dhe ata sollën një burrë nga fisi Beni Hanife, që quhej Thumama bin Uthal, i cili ishte prijësi i banorëve të Jemames. Ata e lidhën atë pas njërës prej shtyllave të xhamisë. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) doli tek ai dhe e pyeti: "Çfarë ke për të thënë, o Thumama?" Ai u përgjigj: "O Muhamed, kam mendim të mirë." Pastaj (transmetuesi) tregoi pjesën tjetër të hadithit, i cili përfundoi me urdhrin e Pejgamberit (s.a.v.s.): "Lirojeni Thumamen!"
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْلاً قِبَلَ نَجْدٍ، فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ مِنْ بَنِي حَنِيفَةَ يُقَالُ لَهُ ثُمَامَةُ بْنُ أُثَالٍ سَيِّدُ أَهْلِ الْيَمَامَةِ، فَرَبَطُوهُ بِسَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ، فَخَرَجَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ ‏"‏‏.‏ قَالَ عِنْدِي يَا مُحَمَّدُ خَيْرٌ‏.‏ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ ‏"‏ أَطْلِقُوا ثُمَامَةَ ‏"‏‏.‏
Narrated Abu Huraira:
Allah's Messenger (ﷺ) sent horsemen to Najd and they arrested and brought a man called Thumama bin
Uthal, the chief of Yamama, and they fastened him to one of the pillars of the Mosque. When Allah's
Apostle came up to him; he asked, "What have you to say, O Thumama?" He replied, "I have good
news, O Muhammad!" Abu Huraira narrated the whole narration which ended with the order of the
Prophet "Release him!"
CHAPTER 8
باب الرَّبْطِ وَالْحَبْسِ فِي الْحَرَمِ
Chapter Introduction
Nafi' bin Al-Harith bought a house from Safwan bin Umayya for using it as a prison on the condition that the deal would be confirmed if 'Umar agreed to it, and if 'Umar did not agree to it, Safwan would take four hundred (Dinar). Ibn Az-Zubair imprisoned (the culprits) in Makkah.
وَاشْتَرَى نَافِعُ بْنُ عَبْدِ الْحَارِثِ دَارًا لِلسِّجْنِ بِمَكَّةَ مِنْ صَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَلَى أَنَّ عُمَرَ إِنْ رَضِيَ فَالْبَيْعُ بَيْعُهُ، وَإِنْ لَمْ يَرْضَ عُمَرُ فَلِصَفْوَانَ أَرْبَعُمِائَةٍ. وَسَجَنَ ابْنُ الزُّبَيْرِ بِمَكَّةَ.
#2326
Transmeton Ebu Hurejre: Pejgamberi (s.a.v.s.) dërgoi disa kalorës drejt Nexhdit, e ata sollën një burrë nga fisi Beni Hanife, i quajtur Thumame bin Uthal, të cilin e lidhën për një nga shtyllat e xhamisë.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَيْلاً قِبَلَ نَجْدٍ، فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ مِنْ بَنِي حَنِيفَةَ يُقَالُ لَهُ ثُمَامَةُ بْنُ أُثَالٍ فَرَبَطُوهُ بِسَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ‏.‏
Narrated Abu Huraira:
The Prophet (ﷺ) sent some horsemen to Najd and they arrested and brought a man called Thumama bin
Uthal from the tribe of Bani Hanifa, and they fastened him to one of the pillars of the Mosque.
CHAPTER 9
باب الْمُلاَزَمَةِ
#2327
Transmeton Kab bin Maliku: Abdullah bin Ebi Hadred el-Eslemi i kishte atij një borxh. Kabi e takoi atë dhe e kapi, derisa filluan të flisnin dhe zërat e tyre u lartësuan. Pejgamberi (s.a.v.s.) kaloi pranë tyre dhe i thirri Kabit, duke i bërë shenjë me dorë sikur t'i thoshte ta përgjysmonte borxhin. Kështu, Kabi e mori gjysmën e asaj që i takonte dhe ia fali gjysmën tjetër.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ،‏.‏ وَقَالَ غَيْرُهُ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ كَانَ لَهُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَدْرَدٍ الأَسْلَمِيِّ دَيْنٌ، فَلَقِيَهُ فَلَزِمَهُ، فَتَكَلَّمَا حَتَّى ارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا، فَمَرَّ بِهِمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ يَا كَعْبُ ‏"‏‏.‏ وَأَشَارَ بِيَدِهِ كَأَنَّهُ يَقُولُ النِّصْفَ، فَأَخَذَ نِصْفَ مَا عَلَيْهِ وَتَرَكَ نِصْفًا‏.‏
Narrated `Abdullah bin Ka`b bin Malik Al-Ansari from Ka`b bin Malik:
That `Abdullah bin Abi Hadrad Al-Aslami owed him some debt. Ka`b met him and caught hold of
him and they started talking and their voices grew loudest. The Prophet (ﷺ) passed by them and addressed
Ka`b, pointing out to him to reduce the debt to one half. So, Ka`b got one half of the debt and
exempted the debtor from the other half.
CHAPTER 10
باب التَّقَاضِي
#2328
Transmeton Hababi: Isha kovaç në periudhën e injorancës (Xhahilijetit) dhe el-As bin Vaili më kishte borxh disa para. Shkova tek ai për t'ia kërkuar ato, por ai më tha: "Nuk do të të paguaj nëse nuk e mohon besimin në Muhamedin." Unë u përgjigja: "Pasha Allahun, kurrë nuk do ta mohoj Muhamedin (s.a.v.s.) derisa Allahu të të bëjë të vdesësh e pastaj të të ringjallë." Ai tha: "Atëherë më prit derisa të vdes e të kthehem përsëri në jetë, sepse atëherë do të më jepet pasuri e pasardhës dhe do të ta shlyej borxhin." Kështu u shpall ajeti: "A e ke parë atë që i mohon argumentet Tona dhe thotë: 'Më siguri do të më jepet pasuri dhe fëmijë'?" (19:77)
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ خَبَّابٍ، قَالَ كُنْتُ قَيْنًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ لِي عَلَى الْعَاصِ بْنِ وَائِلٍ دَرَاهِمُ، فَأَتَيْتُهُ أَتَقَاضَاهُ فَقَالَ لاَ أَقْضِيكَ حَتَّى تَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ، فَقُلْتُ لاَ وَاللَّهِ لاَ أَكْفُرُ بِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يُمِيتَكَ اللَّهُ ثُمَّ يَبْعَثَكَ‏.‏ قَالَ فَدَعْنِي حَتَّى أَمُوتَ ثُمَّ أُبْعَثَ فَأُوتَى مَالاً وَوَلَدًا، ثُمَّ أَقْضِيَكَ‏.‏ فَنَزَلَتْ ‏{‏أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لأُوتَيَنَّ مَالاً وَوَلَدًا‏}‏ الآيَةَ‏.‏
Narrated Khabbab:
I was a blacksmith In the Pre-Islamic period of ignorance, and 'Asi bin Wail owed me some money. I
went to him to demand it, but he said to me, "I will not pay you unless you reject faith in
Muhammad." I replied, "By Allah, I will never disbelieve Muhammad till Allah let you die and then
resurrect you." He said, "Then wait till I die and come to life again, for then I will be given property
and offspring and will pay your right." So, thus revelation came: "Have you seen him who disbelieved
in Our signs and yet says, 'I will be given property and offspring?' " (19.77)