١٣٨٢ - حدثنا أبو بكرة قال: ثنا أبو داود قال: ثنا زائدة، عن منصور، عن تميم بن سلمة قال: سئل ابن عمر عن القنوت … فذكر مثله إلا أنه قال: ما رأيت ولا علمت (737).
قال أبو جعفر: فوجه ما روي عن ابن عمر في هذا الباب: أنه رأى رسول الله ﷺ إذا رفع رأسه من الركعة الأخيرة قنت حتى أنزل الله تعالى عليه ﴿لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ﴾ [آل عمران: ١٢٨] فترك لذلك القنوت الذي كان يقنته.
وسأله أبو مجلز فقال: الكبر يمنعك من القنوت؟ فقال: ما أحفظه من أحد من أصحابي - يعني من أصحاب رسول الله ﷺ أي أنهم لم يفعلوه بعد ترك رسول الله ﷺ إياه.
وسأله أبو الشعثاء عن القنوت، وسأله ابن عمر عن ذلك القنوت ما هو؟ فأخبره أن الإمام إذا فرغ من القراءة في الركعة الأخيرة من صلاة الصبح قام يدعو.
فقال: "ما رأيت أحدا يفعله" لأن ما كان هو علمه من قنوت النبي ﷺ إنما كان الدعاء بعد الركوع، وأما قبل الركوع فلم يره منه ولا من غيره، فأنكر ذلك من أجله.
فقد ثبت بما روينا عنه نسخ قنوت رسول الله ﷺ بعد الركوع، ونفي القنوت قبل الركوع أصلا وأن رسول الله ﷺ لم يكن يفعله ولا خلفاؤه من بعده.
وكان أحد من روي عنه القنوت عن رسول الله ﷺ: عبد الرحمن ابن أبي بكر، فأخبر في حديثه الذي رويناه عنه بأن ما كان يقنت به رسول الله ﷺ دعاء على من كان يدعو عليه، وأن الله ﷿ نسخ ذلك بقوله: ﴿لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ﴾ [آل عمران: ١٢٨] الآية، ففي ذلك أيضا وجوب ترك القنوت في الفجر.
وكان أحد من روي عنه عن رسول الله ﷺ أيضا: خفاف بن إيماء، فذكر عن رسول الله ﷺ: أنه لما رفع رأسه من الركوع قال: "أسلم سالمها الله وغفار غفر الله لها، وعصية عصت الله ورسوله، اللهم العن بني لحيان" ومن ذكر معهم.
ففي هذا الحديث لعن من لعن رسول الله ﷺ في حديثي ابن عمر وعبد الرحمن بن أبي بكر وقد أخبراهما في حديثهما أن رسول الله ﷺ ترك ذلك حين أنزل عليه الآية التي ذكرنا.
ففي حديثهما النسخ لما في حديث خفاف بن إيماء منهما أولى من حديث خفاف بن إيماء، وفي ذلك وجوب ترك القنوت أيضا.
وكان أحد من روي عنه ذلك أيضا البراء بن عازب، فروي عنه: أن رسول الله ﷺ كان يقنت في الفجر والمغرب، ولم يخبر بقنوته ذلك ما هو فقد يجوز أن يكون ذلك هو القنوت الذي رواه ابن عمر وعبد الرحمن بن أبي بكر ومن روى ذلك معهما، ثم نسخ ذلك بهذه الآية أيضا، وقد قرن في هذا الحديث بين المغرب والفجر فذكر أن رسول الله ﷺ كان يقنت فيهما.
ففي إجماع مخالفنا لنا على أن ما كان يفعله في المغرب من ذلك منسوخ ليس لأحد بعده أن يفعله دليل على أن ما كان يفعله في الفجر أيضا كذلك.
وكان أحد من روي عنه عن رسول الله ﷺ أيضا القنوت في الفجر أنس بن مالك. فروى عمرو بن عبيد، عن الحسن، عن أنس: أن رسول الله ﷺ لم يزل يقنت بعد الركوع في صلاة الغداة حتى فارقه، فأثبت في هذا الحديث القنوت في صلاة الغداة وأن ذلك لم ينسخ.
وقد روي عنه من وجوه خلاف ذلك، فروى أيوب، عن محمد بن سيرين، قال: سئل أنس: أقنت رسول الله ﷺ في صلاة الصبح؟ فقال: نعم، فقيل: قبل الركوع أو بعده؟ فقال: بعد الركوع يسيرا.
وروى إسحاق بن عبد الله بن أبي طلحة عنه أنه قال: قنت رسول الله ﷺ ثلاثين صباحا على رعل وذكوان.
وروى قتادة عنه نحوا من ذلك، وقد روى عنه حميد: أن رسول الله ﷺ إنما قنت عشرين يوما.
فهؤلاء كلهم قد أخبروا عنه بخلاف ما روى عمرو عن الحسن، وروى عنه عاصم إنكار القنوت بعد الركوع أصلا، وأن رسول الله ﷺ إنما فعل ذلك شهرا، ولكن القنوت قبل الركوع، فضاد ذلك أيضا ما روى عمرو بن عبيد وخالفه.
فلم يجز لأحد أن يحتج في حديث أنس بأحد الوجهين مما روي عن أنس لأن لخصمه أن يحتج عليه بما روي عن أنس مما يخالف ذلك.
وأما قوله ولكن القنوت قبل الركوع فلم يذكر ذلك عن النبي ﷺ فقد يجوز أن يكون ذلك أخذه عمن بعده أو رأيا رآه.
فقد رأى غيره من أصحاب رسول الله ﷺ خلاف ذلك، فلا يكون قوله أولى من قول من خالفه إلا بحجة تبين لنا.
فإن قال قائل: فقد روى أبو جعفر الرازي عن الربيع بن أنس قال: كنت جالسا عند أنس بن مالك فقيل له: إنما قنت رسول الله ﷺ شهرا. فقال: ما زال رسول الله ﷺ يقنت في صلاة الغداة حتى فارق الدنيا.
قيل له: قد يجوز أن يكون ذلك القنوت هو القنوت الذي رواه عمرو، عن الحسن عن أنس، فإن كان ذلك كذلك فقد ضاده ما قد ذكرنا.
ويجوز أن يكون ذلك القنوت هو القنوت قبل الركوع الذي ذكره أنس في حديث عاصم، فلم يثبت لنا عن أنس عن النبي ﷺ في القنوت قبل الركوع شيء، وقد ثبت عنه النسخ للقنوت بعد الركوع.
وكان أبو هريرة أحد من روى عنه عن رسول الله ﷺ أيضا القنوت في الفجر، فذلك القنوت هو دعاء لقوم ودعاء على آخرين.
وفي حديثه أن رسول الله ﷺ ترك ذلك حين أنزل الله ﷿ عليه ﴿لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ﴾ [آل عمران: ١٢٨] الآية.
فإن قال قائل: فكيف يجوز أن يكون هذا هكذا، وقد كان أبو هريرة بعد النبي ﷺ يقنت في صلاة الصبح؟ فذكر ما قد
#1382
⚠️ Përkthimi i këtij hadithi nuk është kontrolluar ende.
1382
- Na ka treguar Abu Bakrah, i cili ka thënë: Na ka treguar Abu Dawud, i cili ka thënë: Na ka treguar Za'idah, nga Mansur, nga Tamim bin Salamah, i cili ka thënë: Ibn Umari u pyet për Kunutin... dhe përmendi të njëjtën gjë, përveç se ai tha: Nuk kam parë dhe as nuk kam ditur (737).
Ka thënë Abu Ja'far: Shpjegimi i asaj që transmetohet nga Ibn Umari në këtë kapitull është: Ai e ka parë të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) kur ngrinte kokën nga rukuja e rekatit të fundit, bënte kunut derisa Allahu i Madhëruar i shpalli atij: ﴿Ti nuk ke asgjë në dorë për këtë çështje; Ai ose do t'ua pranojë pendimin, ose do t'i ndëshkojë ata, sepse ata janë vërtet zullumqarë﴾ [Al Imran: 128], kështu që ai e la atë kunut që bënte.
Dhe e pyeti Abu Mijlaz, duke i thënë: "A të pengon pleqëria nga kunuti?" Ai tha: "Nuk e mbaj mend këtë nga asnjë prej shokëve të mi" - domethënë nga shokët e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), që do të thotë se ata nuk e bënë atë pasi i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e la atë.
Dhe e pyeti Abu al-Sha'tha' për kunutin, dhe e pyeti Ibn Umarin se çfarë ishte ai kunut? Ai e njoftoi atë se kur imami përfundon leximin në rekatin e fundit të namazit të sabahut, ai qëndron dhe lutet.
Ai tha: "Nuk kam parë askënd ta bëjë këtë", sepse ajo që ai dinte nga kunuti i Pejgamberit (s.a.v.s.) ishte vetëm lutja pas rukusë, ndërsa para rukusë nuk e kishte parë as nga ai dhe as nga dikush tjetër, prandaj e mohoi atë për këtë arsye.
Është vërtetuar me atë që kemi transmetuar prej tij shfuqizimi i kunutit të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) pas rukusë, dhe mohimi i kunutit para rukusë në parim, dhe se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk e bënte atë, as halifët e tij pas tij.
Një nga ata prej të cilëve është transmetuar kunuti nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ishte: Abdurrahman ibn Abi Bakr. Ai njoftoi në hadithin e tij që kemi transmetuar prej tij se kunuti që bënte i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ishte lutje kundër atyre që ai lutej, dhe se Allahu i Madhëruar e shfuqizoi këtë me fjalën e Tij: ﴿Ti nuk ke asgjë në dorë për këtë çështje; Ai ose do t'ua pranojë pendimin, ose do t'i ndëshkojë ata﴾ [Al Imran: 128] ajetin, kështu që në këtë ka gjithashtu detyrimin e lënies së kunutit në sabah.
Një nga ata prej të cilëve është transmetuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) gjithashtu ishte: Khufaf bin Ima'. Ai përmendi nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): se kur ai ngrinte kokën nga rukuja thoshte: "Aslam, Allahu e shpëtoftë; Ghifar, Allahu e faltë; dhe 'Usajja, që kundërshtoi Allahun dhe të Dërguarin e Tij. O Allah, mallko Beni Lihjanin" dhe ata që përmendi bashkë me ta.
Në këtë hadith është mallkimi i atyre që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) mallkoi në dy hadithet e Ibn Umarit dhe Abdurrahman bin Abi Bakrit, dhe ata të dy njoftuan në hadithet e tyre se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e la atë kur iu shpall ajeti që përmendëm.
Në hadithin e tyre është shfuqizimi i asaj që është në hadithin e Khufaf bin Ima', dhe hadithet e tyre janë më parësore se hadithi i Khufaf bin Ima', dhe në këtë ka gjithashtu detyrimin e lënies së kunutit.
Një nga ata prej të cilëve është transmetuar kjo gjithashtu ishte Al-Bara' bin 'Azib. Transmetohet prej tij: se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) bënte kunut në sabah dhe aksham, por nuk njoftoi se çfarë ishte ai kunut i tij. Mund të jetë që ky të jetë kunuti që transmetoi Ibn Umari dhe Abdurrahman bin Abi Bakri dhe ata që e transmetuan këtë bashkë me ta, pastaj u shfuqizua me këtë ajet gjithashtu. Në këtë hadith ai ka bashkuar akshamin dhe sabahun, duke përmendur se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) bënte kunut në të dyja.
Në konsensusin e kundërshtarëve tanë me ne se ajo që ai bënte në aksham nga kjo është e shfuqizuar dhe askush pas tij nuk mund ta bëjë, ka argument se edhe ajo që ai bënte në sabah është po ashtu.
Një nga ata prej të cilëve është transmetuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) gjithashtu kunuti në sabah ishte Anas bin Malik. Amr bin Ubejd transmetoi nga El-Hasani, nga Anasi: se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk pushoi së bëri kunut pas rukusë në namazin e sabahut derisa u nda nga kjo botë. Kështu, në këtë hadith vërtetohet kunuti në namazin e sabahut dhe se ai nuk është shfuqizuar.
Por është transmetuar prej tij nga rrugë të tjera e kundërta e kësaj. Ejubi transmetoi nga Muhamed bin Sirin, i cili tha: Anasi u pyet: "A ka bërë kunut i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) në namazin e sabahut?" Ai tha: "Po". U tha: "Para rukusë apo pas saj?" Ai tha: "Pak pas rukusë".
Is'hak bin Abdullah bin Abi Talhah transmetoi prej tij se ai tha: "I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) bëri kunut tridhjetë mëngjese kundër Ri'l dhe Dhakwan".
Katade transmetoi prej tij diçka të ngjashme me këtë, ndërsa Humajdi transmetoi prej tij: se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) bëri kunut vetëm njëzet ditë.
Të gjithë këta kanë njoftuar prej tij ndryshe nga ajo që transmetoi Amri nga El-Hasani. Asimi transmetoi prej tij mohimin e kunutit pas rukusë në parim, dhe se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e bëri këtë vetëm një muaj, por kunuti ishte para rukusë. Kjo gjithashtu bie ndesh me atë që transmetoi Amr bin Ubejd dhe e kundërshton atë.
Nuk i lejohet askujt të argumentojë me hadithin e Anasit me njërën nga dy anët e asaj që transmetohet nga Anasi, sepse kundërshtari i tij mund të argumentojë kundër tij me atë që transmetohet nga Anasi që e kundërshton atë.
Sa i përket thënies së tij "por kunuti ishte para rukusë", ai nuk e përmendi këtë nga Pejgamberi (s.a.v.s.). Mund të jetë që ai ta ketë marrë këtë nga ata pas tij ose të jetë një mendim që ai ka pasur.
Të tjerë nga shokët e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) kanë menduar ndryshe nga kjo, kështu që thënia e tij nuk është më parësore se thënia e atij që e kundërshton, përveçse me një argument që na bëhet i qartë.
Nëse dikush thotë: Abu Xhafer er-Razi ka transmetuar nga Er-Rebi' bin Anas, i cili ka thënë: Isha ulur te Anas bin Malik kur iu tha atij: "I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) bëri kunut vetëm një muaj". Ai tha: "I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk pushoi së bëri kunut në namazin e sabahut derisa u nda nga kjo botë".
I thuhet atij: Mund të jetë që ky kunut të jetë ai kunut që transmetoi Amri nga El-Hasani nga Anasi. Nëse është kështu, kjo bie ndesh me atë që kemi përmendur.
Dhe mund të jetë që ky kunut të jetë kunuti para rukusë që përmendi Anasi në hadithin e Asimit. Kështu që nuk na është vërtetuar asgjë nga Anasi nga Pejgamberi (s.a.v.s.) për kunutin para rukusë, ndërsa është vërtetuar prej tij shfuqizimi i kunutit pas rukusë.
Abu Hurajra ishte një nga ata prej të cilëve është transmetuar gjithashtu nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) kunuti në sabah. Ky kunut ishte lutje për një popull dhe lutje kundër të tjerëve.
Në hadithin e tij thuhet se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e la atë kur Allahu i Madhëruar i shpalli: ﴿Ti nuk ke asgjë në dorë për këtë çështje﴾ [Al Imran: 128] ajetin.
Nëse dikush thotë: Si mund të jetë kjo kështu, kur Abu Hurajra pas Pejgamberit (s.a.v.s.) bënte kunut në namazin e sabahut? Dhe përmendi atë që...
Database ID: 114304 Views: 14