2132 - Na ka treguar Fehd, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Seid, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Jahja bin Ebi Bukajr el-Abdi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Israili, nga Zijad el-Musaffir, nga el-Hasani, nga el-Mikdam er-Rahavi, i cili ka thënë: U ulën Ubade bin es-Samit, Ebu ed-Derda dhe el-Harith bin Muavije (r.a.). Ebu ed-Derda tha: Kush prej jush e mban mend hadithin e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) kur u fal me ne drejt një deveje nga preja e luftës (ganimeti)? Ubade tha: Unë. Ai tha: Atëherë tregoje. Ai tha: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u fal me ne drejt një deveje nga preja e luftës, pastaj zgjati dorën dhe mori një qime nga deveja e tha: "Nuk më lejohet nga preja juaj as sa kjo, përveç të pestës (humsit), e edhe ajo ju kthehet juve" ⁽¹⁶²⁷⁾.

Në këta dy hadithe ka lejueshmëri të faljes drejt devesë, kështu që me këtë vërtetohet se falja drejt devesë është e lejuar, dhe se ai nuk ka ndaluar faljen në vendqëndrimet e deveve (atan) sepse nuk lejohet falja përballë tyre.

Ekziston mundësia që urrejtja (kerahijeti) të jetë për shkak të asaj që gjendet nga devetë në vendqëndrimet e tyre, siç janë bajgat dhe urina e tyre.

E shqyrtuam këtë dhe pamë se për vathat e deleve të gjithë janë pajtuar për lejueshmërinë e faljes në to, dhe kështu kanë ardhur transmetimet që kemi transmetuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.).

Gjykimi për atë që gjendet nga devetë në vendqëndrimet e tyre, si urina e të tjera, është i njëjtë me gjykimin për atë që gjendet nga delet në vathat e tyre, si urina e të tjera; nuk ka dallim mes tyre sa i përket papastërtisë (nexhasetit) apo pastërtisë (taharetit), sepse ai që e konsideron urinën e deleve të pastër, e konsideron edhe urinën e deveve të tillë, dhe ai që e konsideron urinën e deveve të papastër, e konsideron edhe urinën e deleve të tillë.

Kur falja u lejua në vathat e deleve në hadithin ku u ndalua falja në vendqëndrimet e deveve, u vërtetua se ndalimi për këtë nuk është për shkak të papastërtisë së asaj që del prej tyre, pasi që ajo që del nga delet ka të njëjtin gjykim. Por shkaku (illeti) për të cilin ishte ndalimi është ajo që ka thënë Sheriku, ose ajo që ka thënë Jahja bin Adem.

Nëse është sipas asaj që ka thënë Sheriku, atëherë falja është e urryer (mekruh) aty ku ka jashtëqitje dhe urinë, qoftë vendqëndrim devesh apo tjetër.

E nëse është sipas asaj që ka thënë Jahja bin Adem, atëherë falja është e urryer aty ku ka frikë për jetën, qoftë vendqëndrim devesh apo tjetër.

Kjo është ana e këtij kapitulli nga rruga e saktësimit të kuptimeve të transmetimeve (ethar).

Sa i përket gjykimit nga ana e analogjisë (tefekkuri), ne pamë se ata nuk ndryshojnë mendim për vathat e deleve dhe se falja në to është e lejuar, ndërsa kanë ndryshuar vetëm për vendqëndrimet e deveve. Ne pamë se gjykimi për mishin e deveve është si gjykimi për mishin e deleve sa i përket pastërtisë së tyre, dhe pamë se gjykimi për urinën e tyre është si gjykimi për urinën e tyre sa i përket pastërtisë apo papastërtisë. Kështu që edhe nga ana e analogjisë vjen që gjykimi i faljes në vendin e deveve të jetë si ai në vendin e deleve, si analogji dhe shqyrtim mbi atë që përmendëm.

Dhe ky është mendimi i Ebu Hanifes, Ebu Jusufit dhe Muhamedit, Allahu i Madhëruar i mëshiroftë.