2686
- Na ka treguar Ali bin Ma'bed, ka thënë: na ka treguar Junus bin Muhamed, ka thënë: na ka treguar El-Lejth bin Sa'd, nga Jezid bin Ebi Habib, nga Ebu El-Hajr, nga Ukbe bin Amir (r.a.), se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) doli një ditë dhe u fal mbi njerëzit e Uhudit ashtu siç falet mbi të vdekurin ⁽¹⁷⁵⁾.

Në hadithin e Ukbes thuhet se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u fal mbi të vrarët e Uhudit tetë vjet pas vrasjes së tyre. Namazi i tij mbi ta në atë kohë nuk mund të jetë jashtë njërës prej këtyre tre kuptimeve: ose suneti i tyre ishte që të mos faleshin mbi ta, pastaj ky gjykim u shfuqizua më pas që të faleshin mbi ta; ose ai namaz që ai fali mbi ta ishte vullnetar, dhe falja mbi ta nuk ka bazë në sunet dhe detyrim; ose suneti i tyre ishte që të mos faleshin në prani të varrimit, por të faleshin pas kësaj kohe të gjatë. Veprimi i tij (s.a.v.s.) nuk del jashtë këtyre tre kuptimeve. Ne e shqyrtuam këtë dhe gjetëm se çështja e faljes mbi të gjithë të vdekurit e tjerë është që të falen para varrimit të tyre.

Pastaj njerëzit folën për faljen vullnetare mbi ta para se të varrosen ose pasi të varrosen; disa e lejuan këtë dhe të tjerë e urryen. Çështja e sunetit në këtë është më e fortë se ajo vullnetare, për shkak të pajtimit të tyre mbi sunetin dhe mospajtimit të tyre mbi vullnetaren. Nëse të vrarët e Uhudit ishin prej atyre mbi të cilët falet namaz vullnetar, atëherë vërtetimi i kësaj është vërtetim i sunetit për faljen mbi ta para kohës së namazit vullnetar mbi ta, dhe çdo namaz vullnetar ka një bazë në farz.

Nëse vërtetohet se ai namaz ishte nga Pejgamberi (s.a.v.s.) si një veprim vullnetar, kjo nuk mund të jetë ndryshe përveçse falja mbi ta është sunet si falja mbi të tjerët. E nëse falja e tij mbi ta ishte për shkak të shfuqizimit të veprimit të tij të parë dhe lënies së faljes mbi ta, atëherë ky namaz i tij mbi ta e bën të detyrueshme që suneti i tyre të jetë falja mbi ta, dhe se lënia e faljes mbi ta gjatë varrimit të tyre është e shfuqizuar.

E nëse falja e tij mbi ta ishte vetëm sepse ky ishte suneti i tyre, që të mos faleshin vetëm se pas kësaj periudhe, dhe se ata ishin të veçuar me këtë, atëherë mund të jetë që ky të jetë gjykimi për të gjithë dëshmorët e tjerë, që të mos faleshin vetëm se pas kalimit të një kohe të tillë. Dhe mund të jetë që për dëshmorët e tjerë të jetë nxituar falja mbi ta, përveç dëshmorëve të Uhudit, pasi suneti i tyre ishte shtyrja e faljes mbi ta, megjithatë është vërtetuar me të gjitha këto kuptime se suneti i tyre është vërtetimi i faljes mbi ta, qoftë pas një kohe apo para varrimit.

Pastaj, diskutimi mes kundërshtarëve në kohën tonë është vetëm në vërtetimin e faljes mbi ta para varrimit, ose në lënien e saj fare. Kur u vërtetua në këtë hadith falja mbi ta pas varrimit, falja mbi ta para varrimit është edhe më parësore dhe më e merituar.

Pastaj, është transmetuar nga Pejgamberi (s.a.v.s.) për dëshmorë të tjerë përveç atyre të Uhudit se ai u fal mbi ta. Prej kësaj është ajo që...