٢٨٢٥ - حدثنا الحسين بن الحكم الحبري، قال: ثنا عاصم بن علي، قال: ثنا إسماعيل بن جعفر، قال: أخبرني [عمرو] بن أبي عمرو، عن أبي سعيد المقبري عن أبي هريرة، عن رسول الله ﷺ … مثله (116).
قال أبو جعفر: فبين أبو هريرة ﵁ في هذا الحديث أن رسول الله ﷺ إنما أراد بقوله: "تصدقن" الصدقة التطوع التي تكفر الذنوب. وفي حديثه قال: فجاءت بحلي لها إلى رسول الله ﷺ، فقالت: يا رسول الله، خذ هذا أتقرب به إلى الله ﷿ وإلى رسوله. فقال لها رسول الله ﷺ: تصدقي به على عبد الله، وعلى بنيه، فإنهم له موضع، فكان ذلك على الصدقة بكل الحلي، وذلك من التطوع لا من الزكاة؛ لأن الزكاة لا توجب الصدقة بكل المال، وإنما توجب الصدقة بجزء منه.
فهذا أيضا دليل على فساد تأويل أبي يوسف ﵀ ومن ذهب إلى قوله للحديث الأول. فقد بطل بما ذكرنا أن يكون في حديث زينب ما يدل على أن المرأة تعطي
زوجها من زكاة مالها إذا كان فقيرا. وإنما نلتمس حكم ذلك بعد من طريق النظر وشواهد الأصول، فاعتبرنا ذلك، فوجدنا المرأة باتفاقهم لا يعطيها زوجها من زكاة ماله، وإن كانت فقيرة، ولم تكن في ذلك كغيرها؛ لأنا رأينا الأخت يعطيها أخوها من زكاته إذا كانت فقيرة وإن كان على أخيها أن ينفق عليها، ولم تخرج بذلك من حكم من يعطى من الزكاة.
فثبت بذلك أن الذي يمنع الزوج من إعطاء زوجته من زكاة ماله ليس هو وجوب النفقة لها عليه، ولكنه السبب الذي بينه وبينها، فصار ذلك كالسبب الذي بينه وبين والديه في منع ذلك إياه من إعطائهما من الزكاة. فلما ثبت بما ذكرنا أن سبب المرأة الذي منع زوجها أن يعطيها من زكاة ماله وإن كانت فقيرة، هو كالسبب الذي بينه وبين والديه الذي يمنعه من إعطائهما من زكاته وإن كانا فقيرين، ورأينا الوالدين لا يعطيانه أيضا من زكاتهما، إذا كان فقيرا، فكان الذي بينه وبين والديه من السبب يمنعه من إعطائهما من الزكاة، ويمنعهما من إعطائه من الزكاة. فكذلك السبب الذي بين الزوج والمرأة، لما كان يمنعه من إعطائها من الزكاة، كان أيضا يمنعها من إعطائه من الزكاة.
وقد رأينا هذا السبب بين الزوج والمرأة يمنع من قبول شهادة كل واحد منهما لصاحبه، فجعلا في ذلك كذوي الرحم المحرم الذي لا تجوز شهادة كل واحد منهما لصاحبه. ورأينا أيضا كل واحد منهما لا يرجع فيما وهب لصاحبه في قول من يجيز الرجوع في الهبة فيما بين القريبين. فلما كان الزوجان فيما ذكرنا قد جعلا كذوي الرحم
المحرم فيما منع فيه من قبول الشهادة، ومن الرجوع في الهبة كانا في النظر أيضا في إعطاء كل واحد منهما صاحبه من الزكاة كذلك.
فهذا هو النظر في هذا الباب، وهو قول أبي حنيفة رحمه الله تعالى.
#2825
⚠️ Përkthimi i këtij hadithi nuk është kontrolluar ende.
2825 - Na ka treguar El-Husejn bin El-Hukem El-Hibrij, i cili ka thënë: Na ka treguar Asim bin Ali, i cili ka thënë: Na ka treguar Ismail bin Xhafer, i cili ka thënë: Më ka njoftuar [Amr] bin Ebi Amr, nga Ebu Seid El-Makburij, nga Ebu Hurejra, nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) … ngjashëm me të (116).
Ebu Xhaferi ka thënë: Ebu Hurejra (r.a.) sqaroi në këtë hadith se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) me fjalën e tij: "Jepni lëmoshë", kishte për qëllim sadakanë vullnetare (tetavu) e cila shlyen mëkatet. Dhe në hadithin e tij thuhet: Ajo erdhi me stolitë e saj te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe tha: O i Dërguari i Allahut, merre këtë që të afrohem me të tek Allahu i Madhëruar dhe te i Dërguari i Tij. Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i tha asaj: "Jepja atë si lëmoshë Abdullahut dhe bijve të tij, sepse ata janë vendi i duhur për të". Kjo ishte lëmoshë me të gjitha stolitë, dhe kjo është nga sadakaja vullnetare e jo nga zeqati; sepse zeqati nuk e bën obligim dhënien e të gjithë pasurisë, por e bën obligim dhënien e një pjese të saj.
Kjo gjithashtu është argument për pavlefshmërinë e interpretimit të Ebu Jusufit (r.h.) dhe të atyre që ndoqën mendimin e tij lidhur me hadithin e parë. U bë e qartë me atë që përmendëm se në hadithin e Zejnebes nuk ka asgjë që tregon se gruaja i jep burrit të saj nga zeqati i pasurisë së saj nëse ai është i varfër. Ne e kërkojmë gjykimin e kësaj më pas përmes metodës së analogjisë (te'amul) dhe dëshmive të parimeve bazë (usul). E shqyrtuam këtë dhe gjetëm se, me pajtimin e tyre, burri nuk i jep gruas së tij nga zeqati i pasurisë së tij, edhe nëse ajo është e varfër, dhe ajo nuk është në këtë pikë si të tjerët; sepse ne shohim që motrës i jep vëllai i saj nga zeqati i tij nëse ajo është e varfër, edhe nëse vëllai e ka obligim të shpenzojë për të, dhe ajo nuk del me këtë nga gjykimi i atij që i jepet zeqati.
Kështu u vërtetua se ajo që e ndalon burrin nga dhënia e zeqatit të pasurisë së tij gruas së tij nuk është detyrimi i shpenzimit (nefakas) ndaj saj, por është shkaku (lidhja) që ekziston mes tij dhe asaj. Kjo u bë si shkaku që ekziston mes tij dhe prindërve të tij në ndalimin e dhënies së zeqatit atyre. Pasi u vërtetua me atë që përmendëm se shkaku i gruas që e ndaloi burrin e saj t'i jepte nga zeqati i pasurisë së tij edhe nëse ajo ishte e varfër, është si shkaku mes tij dhe prindërve të tij që e ndalon atë t'u japë atyre nga zeqati i tij edhe nëse ata janë të varfër, dhe pamë që edhe prindërit nuk i japin atij nga zeqati i tyre nëse ai është i varfër, atëherë shkaku që ishte mes tij dhe prindërve të tij e ndalon atë t'u japë atyre zeqat dhe i ndalon ata t'i japin atij zeqat. Po ashtu edhe shkaku mes burrit dhe gruas, meqë e ndalonte atë t'i jepte asaj zeqat, e ndalon edhe atë t'i japë atij zeqat.
Ne kemi parë që ky shkak mes burrit dhe gruas ndalon pranimin e dëshmisë së secilit prej tyre për tjetrin, kështu që ata u bënë në këtë si të afërmit me gjak (dhul-rehim el-muharrem), dëshmia e të cilëve nuk lejohet për njëri-tjetrin. Gjithashtu pamë se asnjëri prej tyre nuk mund të tërhiqet nga ajo që i ka dhuruar tjetrit, sipas mendimit të atij që lejon tërheqjen nga dhurata mes të afërmve. Meqenëse bashkëshortët në atë që përmendëm janë trajtuar si të afërmit me gjak sa i përket ndalimit të pranimit të dëshmisë dhe tërheqjes nga dhurata, ata janë në analogji (te'amul) po ashtu edhe sa i përket dhënies së zeqatit të secilit prej tyre për tjetrin.
Kjo është analogjia në këtë kapitull, dhe ky është mendimi i Ebu Hanifes, Allahu i Madhëruar e mëshiroftë.
Database ID: 115747 Views: 10