3262 - Na ka treguar Ismail bin Jahja el-Muzeni, ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Idris esh-Shafi'i, ka thënë: Na ka treguar Sufjani, nga Talha bin Jahja bin Talha, nga halla e tij Aisha bint Talha, nga Aisha, bashkëshortja e Pejgamberit (s.a.v.s.), e cila ka thënë: Hyri tek unë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe unë i thashë: "O i Dërguari i Allahut, ne kemi fshehur për ty pak hajs (një lloj ushqimi)." Ai tha: "Vërtet, unë kisha ndërmend të agjëroja, por afroje atë, do të agjëroj një ditë tjetër në vend të saj."
Muhamed bin Idris ka thënë: Gjatë shumicës së kohës që kam qëndruar me Sufjanin, ai nuk e përmendte në të: "do të agjëroj një ditë tjetër në vend të saj", pastaj ia paraqita atij hadithin një vit para se të vdiste dhe ai e lejoi në të: "do të agjëroj një ditë tjetër në vend të saj" ⁽³⁷¹⁾.
Në këtë hadith përmendet detyrimi i kompensimit, dhe në hadithin e Aishes (r.a.) ka diçka që pajtohet me këtë. Nuk ka në hadithin e Ummu Hanit diçka që bie ndesh me atë që përmendëm. Gjendja më e pakët e hadithit të Urves dhe Amres nga Aisha (r.a.) është të jetë maukuf tek ata që janë nën tyre, ndërsa atë e ka mbështetur një hadith i lidhur, që është hadithi i Aisha bint Talhas. Prandaj, mendimi i bazuar në këtë hadith është më parësor sesa mendimi i kundërt.

Sa i përket analogjisë në këtë çështje, ne kemi parë gjëra që bëhen obligim për robërit duke i bërë ata obligim për veten e tyre, si: namazi, sadakaja, agjërimi, haxhi dhe umreja. Kushdo që e bën obligim për veten diçka prej tyre, duke thënë: "Për Allahun e kam obligim këtë dhe këtë", e ka detyrë ta përmbushë atë.

Gjithashtu kemi parë gjëra në të cilat robërit hyjnë dhe i bëjnë obligim për veten e tyre me vetë hyrjen në to, si: namazi, agjërimi, haxhi dhe ato që përmendëm. Kushdo që hyn në haxh ose umre, e pastaj dëshiron ta anulojë atë dhe të dalë prej saj, nuk i lejohet kjo. Me hyrjen e tij në të, ai merr gjykimin e atij që thotë: "Për Allahun e kam obligim një haxh", prandaj e ka detyrë ta përmbushë atë.

Nëse dikush thotë: "Ne e ndaluam atë nga dalja prej tyre vetëm sepse nuk është e mundur të dalësh prej tyre përveçse duke i plotësuar ato, ndërsa namazi dhe agjërimi nuk janë kështu, sepse ato mund të prishen dhe të dilet prej tyre me fjalë, ushqim, pije dhe marrëdhënie seksuale."

Atij i thuhet: Edhe pse haxhi dhe umreja janë ashtu siç përmende, ne të kemi parë të pretendosh se kush kryen marrëdhënie seksuale gjatë tyre, e ka detyrë kompensimin e tyre. Kompensimi hyn në fuqi pasi ai të ketë dalë prej tyre. Ti e ke bërë detyrë për të hyrjen në kompensimin e tyre, deshi apo s'deshi, për shkak të prishjes që u bëri atyre. Kjo që ai kompenson është zëvendësim për atë që iu bë obligim me hyrjen në të, jo me një premtim që kishte bërë para kësaj. Sikur shkaku i detyrimit të haxhit dhe umres kur ai hyn në ihram, dhe pamundësia e daljes prej tyre të ishte ajo që përmende, e sikur të mos ishte kjo ai do të mund të dilte prej tyre ashtu siç mund të dalë nga namazi dhe agjërimi me gjërat që përmendëm, atëherë nuk do të ishte obligim kompensimi i tyre, sepse ai nuk do të ishte i aftë të mos hynte në të.

Kur kjo nuk e anuloi detyrimin e kompensimit, dhe ai në këtë ishte si ai që ka për detyrë kompensimin e një haxhi që Allahu i Madhëruar e ka bërë obligim për të me gjuhën e tij, po ashtu është edhe në analogji për atë që hyn në namaz ose agjërim; Allahu i Madhëruar e ka bërë atë obligim për të me hyrjen e tij në të, e nëse del prej tij, e ka detyrë kompensimin e tij.

Gjithashtu i thuhet atij: Ne kemi parë që umreja është prej gjërave që lejohet braktisja e saj pas hyrjes në të, sipas mendimit tonë dhe tëndit. Për këtë ka ardhur suneti nga Pejgamberi (s.a.v.s.) në fjalën e tij drejtuar Aishes (r.a.): "Lëre umren dhe fillo me haxhin", dhe ne do ta përmendim këtë me zinxhirin e tij të transmetimit në vendin e duhur në këtë libër tonin, në dashtë Allahu i Madhëruar.

Pra, ai që hyn në umre, nëse është i aftë ta braktisë atë dhe të dalë prej saj, nuk i lejohet të dalë prej saj e ta anulojë atë e pastaj të mos e ketë obligim kompensimin e saj. Kushdo që hyn në të pa e bërë obligim më parë, nuk i lejohet të dalë prej saj para përfundimit të saj, përveçse me arsye. Nëse del prej saj dhe e anulon atë me arsye ose pa arsye, e ka detyrë kompensimin e saj. Edhe namazi e agjërimi në analogji janë po ashtu; nuk i lejohet atij që hyn në to të dalë prej tyre dhe t'i anulojë ato përveçse me arsye. E nëse del prej tyre para se t'i plotësojë ato, me arsye ose pa arsye, e ka detyrë kompensimin e tyre.

Kjo është analogjia në këtë kapitull, dhe ky është mendimi i Ebu Hanifes, Ebu Jusufit dhe Muhamedit (r.h.). Një gjë e tillë është transmetuar gjithashtu nga më shumë se një prej shokëve të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.).