٣٣٩١ - حدثنا محمد بن خزيمة، قال: ثنا حجاج، قال: ثنا شعبة، قال: أخبرني عبد الله بن دينار، أنه سمع عبد الله عبد الله بن عمر يقول: عن النبي ﷺ أنه قال: "من لم يجد نعلين فليلبس خفين وليشقهما من عند الكعبين" (157).
فهذا ابن عمر ﵄ يخبر عن النبي ﷺ بلبس الخفين الذي أباحه للمحرم كيف هو؟ وإنه بخلاف ما يلبس الحلال. ولم يبين ابن عباس ﵄ في حديثه من ذلك شيئا، فحديث ابن عمر ﵄ أولاهما.
وإذا كان ما أباح للمحرم من لبس الخفين هو بخلاف ما يلبس الحلال، فكذلك ما أباح له من لبس السراويل، هو بخلاف ما يلبس الحلال. فهذا حكم هذا الباب من طريق تصحيح معاني الآثار.
وأما النظر في ذلك فإنا رأيناهم لم يختلفوا فيمن وجد إزارًا أن لبس السراويل له غير مباح، لأن الإحرام قد منعه من ذلك. وكذلك من وجد نعلين فحرام عليه لبس الخفين من غير ضرورة.
فأردنا أن ننظر في لبس ذلك من طريق الضرورة كيف هو؟ وهل يوجب كفارة أو لا يوجبها؟ فاعتبرنا ذلك، فرأينا الإحرام ينهي عن أشياء قد كانت مباحة قبله، منها:
لبس القميص والعمائم والخفاف والسراويلات والبرانس، وكان من اضطر فوجد الحر فغطي رأسه أو وجد البرد فلبس ثيابه أنه قد فعل ما هو مباح له فعله، وعليه الكفارة مع ذلك وحرم عليه الإحرام أيضا حلق الرأس إلا من ضرورة، وكان من حلق رأسه من ضرورة، فقد فعل ما هو مباح له والكفارة عليه واجبة.
فكان حلق الرأس للمحرم في غير حال الضرورة إذا أبيح له في حال الضرورة لم تكن إباحته تسقط الكفارة بل الكفارة، في ذلك كله واجبة في حال الضرورة، كهي في غير حال الضرورة.
وكذلك لبس القميص الذي حرم عليه في غير حال الضرورة. فإذا كانت الضرورة، فأبيح ذلك له لم يسقط بذلك الضمان، فكانت الكفارة واجبة عليه في ذلك كله، فلم تكن الضرورة في شيء مما ذكرنا تسقط كفارةً كانت تجب في شيء في غير حال الضرورة، وإنما تسقط الآثام خاصة. فكذلك الضرورات في لبس الخفاف والسراويلات لا توجب سقوط الكفارات التي كانت تجب بذلك لو لم تكن تلك الضرورات ولكنها ترفع الآثام خاصة.
فهذا هو النظر في هذا الباب، وهو قول أبي حنيفة وأبي يوسف ومحمد، رحمهم الله تعالى.
#3391
⚠️ Përkthimi i këtij hadithi nuk është kontrolluar ende.
٣٣٩١ - Na ka treguar Muhamed bin Huzajme, i cili ka thënë: Na ka treguar Haxhaxhi, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'be, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Abdullah bin Dinari, se ai e ka dëgjuar Abdullah bin Omerin duke thënë: Nga Pejgamberi ﷺ se ai ka thënë: "Kush nuk gjen sandale, le të veshë meste (khuffayn) dhe le t'i presë ato poshtë nyjeve të këmbëve" (157).
Ky është Ibn Omeri ﵄ që njofton nga Pejgamberi ﷺ për veshjen e mesteve që ai ia lejoi muhrimit, se si është ajo? Dhe se ajo është ndryshe nga ajo që vesh njeriu që nuk është në ihram (halal). Ibn Abbasi ﵄ nuk sqaroi asgjë nga kjo në hadithin e tij, prandaj hadithi i Ibn Omerit ﵄ ka përparësi.
Dhe nëse ajo që ai lejoi për muhrimin nga veshja e mesteve është ndryshe nga ajo që vesh halali, po ashtu edhe ajo që ai lejoi për të nga veshja e pantallonave (sarawil), është ndryshe nga ajo që vesh halali. Ky është gjykimi i këtij kapitulli nga rruga e saktësimit të kuptimeve të transmetimeve (athar).
Sa i përket shqyrtimit (nazar) në këtë, ne kemi parë se ata nuk kanë pasur mospajtime se kush gjen një izar (pëlhurë për pjesën e poshtme), veshja e pantallonave nuk është e lejuar për të, sepse ihrami e ka ndaluar atë nga kjo. Po ashtu, kush gjen sandale, e ka të ndaluar veshjen e mesteve pa domosdoshmëri.
Dëshiruam të shqyrtojmë veshjen e kësaj nga rruga e domosdoshmërisë (darurah), se si është ajo? Dhe a kërkon shlyerje (keffaret) apo nuk kërkon? E kemi shqyrtuar këtë dhe kemi parë se ihrami ndalon gjëra që ishin të lejuara para tij, prej tyre:
Veshja e këmishës, çallmave, mesteve, pantallonave dhe manteleve me kapuç (burnus). Kushdo që ishte i shtrënguar dhe gjente nxehtësi e mbulonte kokën, ose gjente ftohtësi e vishte rrobat e tij, ai ka bërë atë që është e lejuar për të ta bëjë, por bashkë me këtë ai ka detyrim shlyerjen (keffaretin). Gjithashtu, ihrami ndaloi rruajtjen e kokës përveçse nga domosdoshmëria. Kushdo që rruante kokën nga domosdoshmëria, ai ka bërë atë që është e lejuar për të, por shlyerja është e detyrueshme për të.
Pra, rruajtja e kokës për muhrimin në rastet kur nuk ka domosdoshmëri, nëse i lejohet në rast domosdoshmërie, lejimi i saj nuk e rrëzon shlyerjen, përkundrazi, shlyerja në të gjitha këto është e detyrueshme në rast domosdoshmërie, ashtu siç është në rastet pa domosdoshmëri.
Po ashtu edhe veshja e këmishës që i ishte ndaluar në rastet pa domosdoshmëri. Kur vjen domosdoshmëria dhe kjo i lejohet atij, kjo nuk e rrëzon dëmshpërblimin, kështu që shlyerja ishte e detyrueshme për të në të gjitha këto. Domosdoshmëria në asgjë nga ato që përmendëm nuk e rrëzon shlyerjen që ishte e detyrueshme në rastet pa domosdoshmëri, por ajo heq vetëm mëkatin. Po ashtu, domosdoshmëritë në veshjen e mesteve dhe pantallonave nuk shkaktojnë rënien e shlyerjeve që do të ishin të detyrueshme sikur të mos ishin ato domosdoshmëri, por ato heqin vetëm mëkatet.
Ky është shqyrtimi në këtë kapitull, dhe ky është mendimi i Ebu Hanifes, Ebu Jusufit dhe Muhamedit, Allahu i mëshiroftë.
Database ID: 116313 Views: 16