٣٨٨٠ - حدثنا محمد، قال: ثنا حجاج، قال: ثنا حماد عن يونس بن عبيد، عن عبيد صاحب الحلي، قال: سألت ابن عباس عن المملوك إذا حج ثم عتق بعد ذلك؟ قال: عليه الحج أيضا، وعن الصبي يحج ثم يحتلم، قال: يحج أيضا (747).
وقد زعمتم أن من روى حديثا فهو أعلم بتأويله، فهذا ابن عباس ﵄ قد روى عن النبي ﷺ ما قد ذكرنا في أول هذا الباب ثم قال هو، ما قد ذكرنا.
فيجب على أصلكم أن يكون ذلك دليلا على معنى ما روي عن النبي ﷺ من ذلك.
فإن قال قائل: فما الذي دلّك على أن ذلك الحج لا يجزئه من حجة الإسلام؟ قلت قول رسول الله ﷺ: "رفع القلم عن ثلاثة: عن الصغير حتى يكبر"، وقد ذكرت ذلك بأسانيده في غير هذا الموضع من هذا الكتاب.
فلما ثبت أن القلم عن الصبي مرفوع، ثبت أن الحج عليه غير مكتوب.
وقد أجمعوا أن صبيا لو دخل في وقت صلاة فصلاها، ثم بلغ بعد ذلك في وقتها أن عليه أن يعيدها، وهو في حكم من لم يصلها.
فلما ثبت ذلك من اتفاقهم ثبت أن الحج كذلك، وأنَّه إذا بلغ وقد حج قبل ذلك أنه في حكم من لم يحج، وعليه أن يحج بعد ذلك.
فإن قال قائل: فقد رأينا في الحج حكما يخالف حكم الصلاة، وذلك أن الله ﷿ إنما أوجب الحج على من وجد إليه سبيلا، ولم يوجبه على غيره.
فكان من لم يجد سبيلا إلى الحج، فلا حج عليه كالصبي الذي لم يبلغ.
ثم قد أجمعوا أن من لم يجد سبيلا إلى الحج، فحمل على نفسه ومشى حتى حج أن ذلك يجزئه، وإن وجد سبيلا بعد ذلك لم يجب عليه أن يحج ثانية للحجة التي قد كان حجها قبل وجوده السبيل.
فكان النظر على ذلك أن يكون كذلك الصبي إذا حج قبل البلوغ، ففعل ما لم يجب عليه أجزاه ذلك، ولم يجب عليه أن يحج ثانية بعد البلوغ.
قيل له: إن الذي لا يجد السبيل إنما سقط الفرض عنه لعدم الوصول إلى البيت، فإذا مشى فصار إلى البيت، فقد بلغ البيت، وصار من الواجدين للسبيل، فوجب الحج عليه لذلك، فلذلك قلنا: إنه أجزأه حجة؛ لأنَّه صار بعد بلوغه البيت كمن كان منزله هنالك فعليه الحج.
وأما الصبي ففرض الحج غير واجب عليه قبل وصوله إلى البيت، وبعد وصوله إليه لرفع القلم عنه فإذا بلغ بعد ذلك فحينئذ وجب عليه فرض الحج.
فلذلك قلنا: إن ما قد كان حجة قبل بلوغه، لا يجزئه، وأن عليه أن يستأنف الحج بعد بلوغه كمن لم يكن حج قبل ذلك. فهذا هو النظر في هذا، وهذا قول أبي حنيفة، وأبي يوسف، ومحمد، رحمهم الله تعالى.
#3880
3880 - Na ka treguar Muhamedi, i cili ka thënë: Na ka treguar Haxhaxhi, i cili ka thënë: Na ka treguar Hamadi, nga Junus bin Ubejdi, nga Ubejdi, pronari i stolive, i cili ka thënë: E pyeta Ibn Abasin për skllavin nëse kryen haxhin e pastaj lirohet pas kësaj? Ai tha: Ai e ka obligim haxhin përsëri. Dhe për fëmijën që kryen haxhin e pastaj arrin pjekurinë (pubertetin)? Ai tha: Ai e kryen haxhin përsëri (747).

Ju keni pretenduar se ai që transmeton një hadith është më i ditur për interpretimin e tij, e ky është Ibn Abasi (r.a.) i cili ka transmetuar nga Pejgamberi (s.a.v.s.) atë që kemi përmendur në fillim të këtij kapitulli, e pastaj ai vetë ka thënë këtë që përmendëm.

Sipas parimit tuaj, kjo duhet të jetë dëshmi për kuptimin e asaj që është transmetuar nga Pejgamberi (s.a.v.s.) lidhur me këtë.

Nëse dikush thotë: Çfarë të argumenton se ai haxh nuk i mjafton atij si haxh i Islamit? Unë them: Thënia e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.): "Lapsi është ngritur nga tre persona: nga i vogli derisa të rritet", dhe këtë e kam përmendur me zinxhirët e tij të transmetimit në vende të tjera të këtij libri.

Kur u vërtetua se lapsi (përgjegjësia) është i ngritur nga fëmija, u vërtetua se haxhi nuk është i shkruar (obligim) për të.

Ata (dijetarët) janë pajtuar njëzëri se nëse një fëmijë hyn në kohën e një namazi dhe e fal atë, e pastaj arrin pjekurinë brenda asaj kohe, ai duhet ta përsërisë atë, dhe ai është në gjendjen e atij që nuk e ka falur.

Kur kjo u vërtetua nga pajtimi i tyre, u vërtetua se edhe haxhi është po ashtu, dhe se nëse ai arrin pjekurinë pasi ka kryer haxhin më parë, ai është në gjendjen e atij që nuk ka kryer haxh, dhe e ka obligim të kryejë haxhin pas kësaj.

Nëse dikush thotë: Ne kemi parë te haxhi një rregull që ndryshon nga rregulli i namazit, e kjo është se Allahu i Madhëruar e ka bërë obligim haxhin vetëm për atë që ka mundësi rruge deri te ai, dhe nuk e ka bërë obligim për të tjerët.

Kështu, ai që nuk gjen mundësi rruge për në haxh, nuk ka haxh mbi të, ashtu si fëmija që nuk ka arritur pjekurinë.

Pastaj, ata janë pajtuar se ai që nuk gjen mundësi rruge për në haxh, por e sforcon veten dhe ecën derisa kryen haxhin, kjo i mjafton atij, dhe nëse gjen mundësi rruge pas kësaj, nuk e ka obligim të kryejë haxhin për herë të dytë për shkak të haxhit që kishte kryer para se të kishte mundësinë.

Atëherë analogjia sipas kësaj do të ishte që edhe fëmija, nëse kryen haxhin para pjekurisë, duke bërë atë që nuk e kishte obligim, kjo t'i mjaftonte dhe të mos e kishte obligim haxhin e dytë pas pjekurisë.

I thuhet atij: Ai që nuk gjen mundësi rruge, obligimi i ka rënë vetëm për shkak të pamundësisë për të arritur te Shtëpia (Qabja), kështu që kur ai ecën dhe arrin te Shtëpia, ai tashmë ka arritur te Shtëpia dhe është bërë nga ata që kanë mundësi rruge, prandaj haxhi u bë obligim për të për këtë arsye. Për këtë arsye thamë: Atij i mjafton ai haxh; sepse pasi arriti te Shtëpia, ai u bë si ai që e ka vendbanimin aty, e mbi të cilin është haxhi.

Ndërsa fëmija, obligimi i haxhit nuk është i detyrueshëm për të para se të arrijë te Shtëpia, e as pasi të arrijë te ajo, për shkak të ngritjes së lapsit (përgjegjësisë) prej tij. E kur ai arrin pjekurinë pas kësaj, atëherë i bëhet obligim haxhi.

Prandaj thamë: Ajo që ka qenë haxh para pjekurisë së tij nuk i mjafton, dhe ai duhet ta fillojë haxhin (nga e para) pas pjekurisë së tij, si ai që nuk ka kryer haxh më parë. Kjo është analogjia për këtë, dhe ky është mendimi i Ebu Hanifes, Ebu Jusufit dhe Muhamedit, Allahu i Madhëruar i mëshiroftë.
Database ID: 116802 Views: 1