٣٩٢٢ - حدثنا يونس، قال: أنا ابن وهب، أن مالكا حدثه، عن عبد الله بن أبي بكر، عن عمرة، عن عائشة … مثله، غير أنه لم يذكر الزيادة التي فيه على ما قبله (797).
فقد تواترت هذه الآثار عن عائشة ﵂ بما ذكرنا بما لم يتواتر عن غيرها بما يخالف ذلك.
فإن كان هذا يؤخذ من طريق صحة الأسانيد، فإن إسناد حديث عائشة ﵂ هذا إسناد صحيح، لا تنازع بين أهل العلم فيه. وليس حديث جابر بن عبد الله كذلك، لأن من رواه دون من روى حديث عائشة ﵂.
وإن كان ذلك يؤخذ من طريق ظهور الشيء، وتواتر الرواية به، فإن حديث عائشة أيضا أولى، لأن ذلك موجود فيه، ومعدوم في حديث جابر.
وإن كان ذلك يؤخذ من طريق النظر، فإنا قد رأينا الذين يذهبون إلى حديث جابر ﵁ يقولون: إن الحرمة التي تجب على باعث الهدي بتقليده إياه وإشعاره، فيحل عنه إذا حلّ الناس بغير فعل يفعله هو، فيحل به.
فأردنا أن ننظر في الإحرام المتفق عليه هل هو كذلك أم لا؟ فرأينا الرجل إذا أحرم بحج أو عمرة، فقد صار محرما إحراما متفقا عليه، ورأيناه غير خارج من ذلك الإحرام إلا بأفعال يفعلها، فيحل بها منه، ولا يحل بغيرها.
ألا ترى أنه إذا كان حاجا فلم يقف بعرفة حتى مضى وقتها أن الحج قد فاته، ولا يحل إلا بفعل يفعله من الطواف بالبيت، والسعي بين الصفا والمروة، والحلق، أو التقصير. ولو وقف بعرفة وفعل جميع ما يفعله الحاج غير الطواف الواجب، لم تحل له النساء أبدا حتى يطوف الطواف الواجب.
وكذلك العمرة لا يحل منها أبدا إلا بالطواف بالبيت والسعي بين الصفا والمروة، والحلق الذي يكون منه بعد ذلك.
فكانت هذه أحكام الإحرام المتفق عليه لا يخرجه منه مرور مدة، وإنما يخرجه منه الأفعال.
وكان من أحرم بعمرة، وساق الهدي وهو يريد التمتع فطاف لعمرته وسعى، لم يحل حتى يفرغ من حجة وينحر الهدي.
فكانت هذه حرمة زائدة بسبب الهدي لأنه لولا الهدي لكان إذا طاف لعمرته وسعى حلق وحل له، فإنما يمنعه من ذلك الهدي الذي ساقه، ثم كان إحلاله من تلك الحرمة أيضا إنما يكون بفعل يفعله لا بمرور وقت. فكان هذا أحكام الإحرام المتفق عليه لا يخرج منها بمرور الأوقات ولا بأفعال غيره، ولكن بأفعال يفعلها هو. وكأن من بعث بهدي، وأقام في أهله، وأمر أن يقلّد ويشعر، فوجب عليه بذلك التجريد في قول من يوجب ذلك، يحل من تلك الحرمة، لا بفعل يفعله، ولكن في وقت ما يحل الناس.
فخالف ذلك الإحرام المتفق عليه، فلم يجب ثبوته كذلك، لأنه إنما يثبت الأشياء المختلف فيها إذا اشتبهت الأشياء المجتمع عليها. فإذا كانت غير مشتبهة لها، لم يثبت إلا أن يكون معها التوقيف الذي تقوم به الحجة، فيجب القول بها لذلك.
فإذا وجب ذلك انتفى الاختلاف، فثبت بما ذكرنا صحة قول من ذهب إلى حديث عائشة ﵂، وفساد قول من خالف ذلك إلى حديث جابر بن عبد الله.
وهذا قول أبي حنيفة، وأبي يوسف، ومحمد، رحمهم الله تعالى.
#3922
3922 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, se Maliku i ka treguar atij, nga Abdullah bin Ebi Bekri, nga Amreja, nga Aisha (r.a.) … ngjashëm me të, përveçse ai nuk e ka përmendur shtesën që ishte në të para tij (797).
Këto transmetime nga Aisha (r.a.) janë bërë të shpeshta (teuatur) me atë që përmendëm, në një mënyrë që nuk është transmetuar nga të tjerët diçka që e kundërshton këtë.
Nëse kjo merret nga rruga e saktësisë së zinxhirëve të transmetimit (esandit), atëherë zinxhiri i hadithit të Aishas (r.a.) është një zinxhir i saktë (sahih), për të cilin nuk ka mospajtim mes njerëzve të dijes. Ndërsa hadithi i Xhabir bin Abdullahut nuk është i tillë, sepse ata që e kanë transmetuar atë janë më poshtë se ata që kanë transmetuar hadithin e Aishas (r.a.).
E nëse kjo merret nga rruga e shfaqjes së gjësë dhe shpeshtësisë së transmetimit të saj (teuatur), atëherë hadithi i Aishas është përsëri më parësor, sepse kjo gjendet në të, ndërsa mungon në hadithin e Xhabirit.
E nëse kjo merret nga rruga e arsyes (el-nadhar), ne kemi parë se ata që anojnë nga hadithi i Xhabirit (r.a.) thonë: Shenjtëria (ihrami) që bëhet obligim për dërguesin e kurbanit (hedjit) përmes vendosjes së qafores (teklid) dhe shënimit të tij (ish'ar), mbaron për të kur njerëzit dalin nga ihrami, pa ndonjë veprim që bën ai vetë, kështu që ai del nga ihrami përmes kësaj.
Ne dëshiruam të shohim në ihramin për të cilin ka pajtim (el-ihram el-muttefek alejh), a është ai kështu apo jo? Pamë se njeriu, kur hyn në ihram për haxh ose umre, ai është bërë i shenjtëruar me një ihram për të cilin ka pajtim, dhe pamë se ai nuk del nga ai ihram përveçse me veprime që i kryen vetë, përmes të cilave del nga ai, dhe nuk del me asgjë tjetër.
A nuk e sheh se nëse ai është haxhi dhe nuk qëndron në Arafat derisa të kalojë koha e tij, haxhi i ka ikur, dhe ai nuk del nga ihrami përveçse me një veprim që bën, si tavafi rreth Qabes, sa'ji mes Safas dhe Merves, rruajtja ose shkurtimi i flokëve. Edhe nëse qëndron në Arafat dhe bën gjithçka që bën haxhiu, përveç tavafit të detyrueshëm (tavaf el-ifada), gratë nuk i lejohen atij kurrë derisa të kryejë tavafin e detyrueshëm.
Gjithashtu edhe umreja, njeriu nuk del kurrë prej saj përveçse me tavaf rreth Qabes, sa'j mes Safas dhe Merves, dhe rruajtjen që vjen pas kësaj.
Këto ishin rregullat e ihramit për të cilin ka pajtim: nuk e nxjerr njeriun prej tij kalimi i kohës, por e nxjerrin vetëm veprimet.
Ai që hyn në ihram për umre dhe e nis kurbanin (hedjin) duke dashur të bëjë Temettu, pasi bën tavafin e umres dhe sa'jin, nuk del nga ihrami derisa të përfundojë haxhin e tij dhe të therë kurbanin.
Kjo ishte një shenjtëri (hurmeh) shtesë për shkak të kurbanit, sepse po të mos ishte kurbani, kur të bënte tavafin e umres dhe sa'jin, do të rruhej dhe do të dilte nga ihrami, por e ndaloi nga kjo kurbani që nisi. Pastaj, dalja e tij nga ajo shenjtëri bëhet gjithashtu vetëm me një veprim që ai bën, e jo me kalimin e kohës. Këto ishin rregullat e ihramit për të cilin ka pajtim: nuk dilet prej tij me kalimin e kohëve dhe as me veprimet e të tjerëve, por me veprimet që bën ai vetë. Ndërsa ai që dërgon kurbanin, qëndron te familja e tij dhe urdhëron që kurbanit t'i vihet qaforja e të shënohet, kështu që i bëhet obligim zhveshja (nga rrobat e qepura) sipas thënies së atij që e bën këtë obligim, ai del nga ajo shenjtëri jo me një veprim që bën, por në kohën kur njerëzit dalin nga ihrami.
Kjo bie në kundërshtim me ihramin për të cilin ka pajtim, prandaj nuk është e detyrueshme vërtetimi i saj kështu, sepse gjërat për të cilat ka mospajtim vërtetohen vetëm nëse ngjasojnë me gjërat për të cilat ka pajtim. E nëse nuk ngjasojnë me to, nuk vërtetohen përveçse nëse ka një tekst (teukif) me të cilin ngrihet argumenti, kështu që bëhet e detyrueshme thënia sipas tij për këtë arsye.
Kur kjo u bë e detyrueshme, mospajtimi u largua, dhe u vërtetua me atë që përmendëm saktësia e mendimit të atij që shkoi te hadithi i Aishas (r.a.), dhe pavlefshmëria e mendimit të atij që e kundërshtoi këtë duke u mbështetur në hadithin e Xhabir bin Abdullahut.
Dhe ky është mendimi i Ebu Hanifes, Ebu Jusufit dhe Muhamedit, Allahu i Madhëruar i mëshiroftë.
Database ID: 116844 Views: 0