٤٠١٧ - حدثنا ابن أبي داود (88)، قال: ثنا سليمان بن حرب، قال: ثنا حماد، قال: أعتق هشام بن حسان أم ولد له وجعل عتقها صداقها، فذكرت ذلك لأيوب فقال: لو كانت أبت عتقها؟ فقلت: أليس النبي ﷺ أعتق صفية، وجعل عتقها صداقها؟ فقال: لو أن امرأة وهبت نفسها للنبي ﷺ كان ذلك له (89).
فأخبرت بذلك هشاما، فأبت عتقها وتزوجها، فأصدقها أربعمائة درهم.
فإن قال قائل: قد رأيت الرجل يعتق أمته على مال، وتقبل ذلك منه، فتكون حرة، ويجب له عليها المال، فما تنكر أن يكون إذا أعتقها على أن عتقها صداقها، فقبلت ذلك منه أن تكون حرة، ويجب له ذلك المال عليها؟.
قيل له أنه إذا أعتقها على مال، فقبلت ذلك منه، وجب لها عليه العتاق، ووجب له عليها المال، فوجب لكل واحد منهما بذلك العقد الذي تعاقدا بينهما شيء أوجبه له ذلك العقد لم يكن مالكا له قبل ذلك العقد وإذا أعتقها على أن عتقها صداقها فقد ملكها رقبتها، على أن ملكته بضعها، فملكها رقبة هو لها مالك، ولم تكن هي مالكة لها قبل ذلك على أن ملكته بضعها وهو له مالك قبل ذلك، فلم تملكه بذلك العتاق شيئا، لم يكن مالكا له قبله إنما ملكته بعض ما قد كان له.
فلذلك لم يجب له عليها بذلك العتاق شيء، ولم يكن ذلك العتاق لها صداقا.
هذه حجة على من يقول: تكون زوجته بالعتاق الذي هو لها صداق.
فأما من قال: لا تكون زوجته إلا بنكاح مستأنف بعد العتاق، والصداق له واجب عليها بالعتاق، وبتزويجها عليه متى أحب.
فإن الحجة عليه في ذلك أن يقال له: أفلمعتقها أن يأخذها بغرم ذلك الصداق الذي قد وجب له عليها بالعتاق. فإن قال: له أن يأخذها به خرج من قول أهل العلم جميعا.
وإن قال: ليس له أن يأخذها به، قيل له: فما الصداق الذي أوجبه عليها العتاق أمال هو أم غير مال؟ فإن كان مالا فله أن يأخذها بما له عليها من المال متى أحب، وإن كان غير مال فليس له أن يتزوجها على غير مال.
فثبت بما ذكرنا فساد هذا القول أيضا، والله تعالى أعلم.
#4017
⚠️ Përkthimi i këtij hadithi nuk është kontrolluar ende.
4017 - Na ka treguar Ibn Abi Dawud (88),
ka thënë: Na ka treguar Sulejman bin Harb, ka thënë: Na ka treguar Hammad, ka thënë: Hisham bin Hassan liroi një umm ueled të tij dhe e bëri lirimin e saj mehër të saj. Këtë ia përmenda Ejubit, e ai tha: "Po sikur ajo ta refuzonte lirimin e saj?" Unë i thashë: "A nuk e liroi Pejgamberi (s.a.v.s.) Safijen dhe e bëri lirimin e saj mehër të saj?" Ai tha: "Sikur një grua t'ia dhuronte veten Pejgamberit (s.a.v.s.), kjo do të ishte e lejuar vetëm për të (89)."
E njoftova Hishamin për këtë, kështu që ajo e refuzoi lirimin e saj (në atë formë) dhe ai u martua me të, duke i dhënë mehër prej katërqind dërhemësh.
Nëse dikush thotë: "Kam parë njeriun që liron skllaven e tij për pasuri, dhe ajo e pranon këtë prej tij, kështu ajo bëhet e lirë dhe ai ka të drejtë në atë pasuri ndaj saj. Atëherë, pse e mohoni që nëse ai e liron atë me kusht që lirimi i saj të jetë mehër i saj, dhe ajo e pranon këtë prej tij, ajo të jetë e lirë dhe ai të ketë të drejtë në atë pasuri ndaj saj?"
I thuhet atij: Kur ai e liron atë për pasuri dhe ajo e pranon këtë prej tij, asaj i takon lirimi prej tij dhe atij i takon pasuria prej saj. Kështu, secilit prej tyre, përmes asaj kontrate që kanë lidhur mes tyre, i takon diçka që kjo kontratë e ka bërë të detyrueshme, e të cilën nuk e posedonte para asaj kontrate. Ndërsa kur ai e liron atë me kusht që lirimi i saj të jetë mehër i saj, ai i ka dhënë asaj pronësinë mbi veten e saj, me kusht që ajo t'i japë atij pronësinë mbi bësh-in (të drejtën e marrëdhënies) e saj. Ai i dha asaj pronësinë mbi veten e saj, të cilën ai e zotëronte, ndërsa ajo nuk e zotëronte atë para kësaj, me kusht që ajo t'i japë atij pronësinë mbi bësh-in e saj, të cilin ai e zotëronte që më parë. Pra, ajo nuk i dha atij asgjë përmes atij lirimi që ai nuk e zotëronte më parë; ajo thjesht i dha atij një pjesë të asaj që ai tashmë e kishte.
Prandaj, atij nuk i takon asgjë ndaj saj përmes atij lirimi, dhe ai lirim nuk mund të jetë mehër për të.
Kjo është argument kundër atij që thotë: Ajo bëhet bashkëshortja e tij përmes lirimit i cili është mehër për të.
Sa i përket atij që thotë: Ajo nuk bëhet bashkëshortja e tij përveçse me një martesë të re pas lirimit, ndërsa mehri është i detyrueshëm për të përmes lirimit, dhe përmes martesës me të kurdo që ai dëshiron.
Argumenti kundër tij në këtë është t'i thuhet: A ka të drejtë liruesi i saj ta marrë atë për shkak të borxhit të atij mehri që i është bërë i detyrueshëm asaj përmes lirimit? Nëse thotë: "Ai ka të drejtë ta marrë atë për këtë", ai ka dalë nga mendimi i të gjithë dijetarëve.
E nëse thotë: "Nuk ka të drejtë ta marrë atë për këtë", i thuhet: Atëherë çfarë është ky mehër që lirimi e bëri të detyrueshëm për të? A është pasuri apo diçka tjetër? Nëse është pasuri, ai ka të drejtë ta marrë atë për pasurinë që ajo i ka borxh kurdo që ai dëshiron. E nëse nuk është pasuri, atëherë ai nuk ka të drejtë të martohet me të pa pasuri.
Kështu, me këtë që përmendëm, vërtetohet edhe pavlefshmëria e këtij mendimi, e Allahu i Madhëruar e di më së miri.
Database ID: 116939 Views: 11