٥٠١٠ - حدثنا يزيد بن سنان، وأبو أمية، قالا: ثنا بشر بن عمر الزهراني، قال: ثنا مالك بن أنس، عن ابن شهاب، عن مالك بن أوس النصري، قال أرسل إليّ عمر بن الخطاب
﵁ فقال: إنه قد حضر المدينةَ أهلُ أبيات قومك، وقد أمرنا لهم برَضْخ، فاقسمه بينهم، فبينا أنا كذلك، إذ جاءه حاجبه يرفأ، فقال: هذا عثمان، وعبد الرحمن، وسعد، والزبير، وطلحة ﵃ يستأذنون عليك فقال: ائذن لهم، ثم مكثنا ساعةً، فقال: هذا العباس وعلي يستأذنان عليك، فقال: ائذن لهما، فدخل العباس، قال: يا أمير المؤمنين! اقض بيني وبين هذا الرجل وهما حينئذ فيما أفاء الله على رسوله من أموال بني النضير، فقال القوم: اقض بينهما يا أمير المؤمنين! وأرح كل واحد منهما عن صاحبه، فقال عمر ﵁: أنشدكم الله الذي بإذنه تقوم السماوات والأرض أتعلمون أن رسول الله ﷺ، قال: "لا نورث ما تركنا صدقة" قالوا: قد قال ذلك، ثم قال لهما مثل ذلك، فقالا: نعم، قال: فإني سأخبركم عن هذا الفيء، إن الله خص نبيه بشيء لم يعطه غيره فقال: ﴿وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ﴾، فوالله ما احتازها دونكم ولا استأثر بها عليكم، ولقد قسمها بينكم، وبثها فيكم حتى بقي منها هذا المال، وكان ينفق منه على أهله رزق سنة، ثم يجمع ما بقي مجمع مال الله (22).
أفلا ترى أن قوله ﷿، ﴿وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ﴾، هو على فيء تملكه رسول الله ﷺ دون سائر الناس ليس على مفتاح الكلام الذي لا يجب له به ملك، فكذلك ما أضافه إليه أيضًا في آية الفيء وفي آية الغنيمة اللتين قدمنا ذكرهما في صدر هذا الكتاب، هو على التمليك منه ليس له على افتتاح الكلام الذي لا يجب له به ملك.
فثبت بما ذكرنا أن الفيء والخمس من الغنائم، قد كانا في عهد رسول الله ﷺ يصرفان في خمسة أوجه، لا في أكثر منها ولا فيما دونها.
#5010
⚠️ Përkthimi i këtij hadithi nuk është kontrolluar ende.
5010 - Na ka treguar Jezid bin Sinani dhe Ebu Umeje, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Bishr bin Omer ez-Zehraniu, i cili ka thënë: Na ka treguar Malik bin Enesi, nga Ibn Shihabi, nga Malik bin Evs en-Nasriu, i cili ka thënë: Më dërgoi fjalë Omer bin Hatabi (r.a.) dhe më tha: Në Medine kanë ardhur disa familje nga populli yt, dhe ne kemi urdhëruar që t'u jepet një ndihmë (radkh), prandaj ndaje atë mes tyre. Ndërsa isha kështu, erdhi roja i tij, Jerfa, dhe tha: Këtu janë Uthmani, Abdurrahmani, Sa'di, Zubejri dhe Talha (r.a.), të cilët kërkojnë leje për të hyrë. Ai tha: Lejoji të hyjnë. Pastaj qëndruam një orë, dhe ai tha: Këtu janë Abbasi dhe Aliu që kërkojnë leje. Ai tha: Lejoji të hyjnë. Hyri Abbasi dhe tha: O prijës i besimtarëve! Gjyko mes meje dhe këtij njeriu – ndërkohë që ata po debatonin për atë që Allahu i kishte dhënë të Dërguarit të Tij nga pasuria e Beni Nadirit. Njerëzit thanë: Gjyko mes tyre, o prijës i besimtarëve, dhe çliroje secilin prej tyre nga tjetri. Omeri (r.a.) tha: Ju bëj betim në Allahun, me lejen e të Cilit qëndrojnë qiejt dhe toka, a e dini se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Ne nuk trashëgohemi, ajo që lëmë është sadaka"? Ata thanë: Po, ai e ka thënë këtë. Pastaj u tha të dyve (Aliut dhe Abbasit) të njëjtën gjë, dhe ata thanë: Po. Ai tha: Unë do t'ju njoftoj për këtë fe'i (pasuri e fituar pa luftë). Allahu e ka veçuar Pejgamberin e Tij me diçka që nuk ia ka dhënë askujt tjetër, duke thënë: ﴿وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ﴾ (Çfarëdo që Allahu i dha të Dërguarit të Tij prej tyre, ju nuk keni vrapuar për të as me kuaj e as me deve). Për Allahun, ai nuk e mori atë pa ju, as nuk e mbajti vetëm për vete duke ju lënë juve pas dore. Ai e ndau atë mes jush dhe e shpërndau te ju, derisa mbeti kjo pasuri. Ai shpenzonte prej saj për familjen e tij furnizimin e një viti, pastaj pjesën e mbetur e trajtonte si pasuri të Allahut (22).

A nuk e sheh se fjala e Tij (xh.sh.): ﴿وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ﴾, i referohet një pasurie fe'i që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e zotëronte ndryshe nga njerëzit e tjerë, dhe nuk është thjesht një hyrje në fjalim që nuk nënkupton pronësi. Po ashtu, edhe ajo që Ai ia atribuoi atij në ajetin e fe'i-t dhe në ajetin e plaçkës së luftës (ganimesh), të cilat i përmendëm në fillim të këtij libri, i referohet pronësisë prej tij dhe nuk është thjesht një hyrje në fjalim që nuk nënkupton pronësi.

U vërtetua me atë që përmendëm se fe'i-i dhe e pesta (humusi) e plaçkës së luftës, në kohën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), shpenzoheshin në pesë kategori, jo në më shumë e as në më pak se aq.
Database ID: 117932 Views: 11