٥٠٣٩ - حدثنا يونس بن عبد الأعلى، قال: أخبرنا عبد الله بن وهب، أن مالكًا حدثه، عن إسحاق بن عبد الله بن أبي طلحة، أنه سمع أنس بن مالك ﵁ يقول: كان أبو طلحة أكثر الأنصار بالمدينة مالا من نخل، وكان أحب أمواله إليه حائط حديلة، وكانت مستقبلة المسجد، وكان رسول الله ﷺ يدخلها ويشرب من ماء فيها طيب، قال أنس: فلما نزلت هذه الآية ﴿لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ﴾ [آل عمران: ٩٢] قام أبو طلحة إلى رسول الله ﷺ، فقال: يا رسول الله، إن الله ﷿ يقول في كتابه: ﴿لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ﴾ [آل عمران: ٩٢] وإن أحب الأموال إليّ الحائط، فإنها صدقة أرجو برها وذخرها عند الله، فضعها يا رسول الله! حيث شئت. فقال رسول الله ﷺ: "بخ، ذلك مال رابح، بخ، ذلك مال رابح، وقد سمعت ما قلت فيه، وأنا أرى أن تجعلها في الأقربين". فقال أبو طلحة أفعل يا رسول الله! فقسمها أبو طلحة في أقاربه وبني
عمه (58).
قال أبو جعفر: فهذا أبو طلحة ﵁ قد جعلها في أبيّ وحسان، وإنما يلتقي هو وأبي عند أبيه السابع؛ لأن أبا طلحة اسمه: زيد بن سهل بن الأسود بن حرام بن عمرو بن زيد مناة بن عدي بن عمرو بن مالك بن النجار، وحسان بن ثابت بن المنذر بن حرام بن عمرو بن زيد مناة بن عدي بن عمرو بن مالك بن النجار، وكلاهما ليس بذي رحم محرم منه، فدل ذلك على فساد قول من زعم أن القرابة ليست إلا من كانت رحمه رحمًا محرمةً.
وأما ما ذهب إليه زفر بن الهذيل بما قد حكينا عنه في هذا الفصل ففاسد أيضًا؛ لأنا رأينا رسول الله ﷺ لما أعطى بني هاشم وبني المطلب ما أعطاهم من سهم ذوي القربي، قد سوي بين من قربت رحمه منه، وبين من بعدت رحمه منهم منه، وهم جميعًا له ذوو قرابة، فلو كان من قرب منه يحجب من بعد منه إذا لما أعطاه بعيدًا مع قريب؛ لأن الله ﷿ إنما أمره أن يعطي ذا قرابته ولم يكن ليخالف ما أمره به، وهذا أبو طلحة فقد جمع في عطيته أبي بن كعب، وحسان بن ثابت، وأحدهما أقرب إليه من الآخر إن كانا من ذوي قرابته، ولم يكن لما فعل من ذلك مخالفًا لما أمره رسول الله ﷺ، كما لم يكن رسول الله
ﷺ في إعطائه بني المطلب مع بني هاشم مخالفًا لما أمر الله في إعطائه من أمره بإعطائه من قرابته.
وأما ما ذهب إليه الذين قالوا: قرابة الرجل كل من جمعه وإياه أبوه الرابع إلى من هو أسفل منه من آبائه ففاسد أيضًا؛ لأن أهله الذين ذهبوا إليه أيضًا دلهم عليه فيما ذكروا إعطاء رسول الله ﷺ من سهم ذوي القربى بني المطلب، وهم بنو أبيه الرابع، ولم يعط بني أبيه الخامس ولا بني أحد من آبائه الذين فوق ذلك، وقد رأيناه ﷺ حرم بني أمية وبني نوفل فلم يعطهم شيئًا ليس لأنهم ليسوا من ذوي قرابته، فكذلك يحتمل أيضًا أن يكون إذ حرم من فوقهم أن يكون ذلك منه، ليس لأنهم ليسوا من قرابته، وهذا أبو طلحة فقد أعطى ما أمره الله والنبي ﷺ بإعطائه إياه ذا قرابته الفقراء بعض بني أبيه السابع، فلم يكن بذلك أبو طلحة ﵁ لما أمره به رسول الله ﷺ مخالفًا، ولا أنكر رسول الله ﷺ ما فعله ذلك.
فأما ما ذهب إليه أن قرابة الرجل كل من جمعه وإياه أبوه الثالث إلى من هو أسفل من ذلك فإنهم قالوا: لما قسم رسول الله ﷺ سهم ذوي القربى أعطى بني هاشم جميعًا، وهم بنو أبيه الثالث، فكانوا قرابتهم منه، وأعطى بني المطلب ما أعطاهم؛ لأنهم حلفاؤه، ولو كان أعطاهم لأنهم قرابته لأعطى من هو في القرابة مثلهم من بني أمية، وبني نوفل.
فهذا القول عندنا فاسد؛ لأن رسول الله ﷺ لو كان أعطى بني المطلب بالحلف
لا بالقرابة لأعطى جميع حلفائه، فقد كانت خزاعة حلفاءه، ولقد ناشده عمرو بن سالم الخزاعي بذلك الحلف.
#5039
⚠️ Përkthimi i këtij hadithi nuk është kontrolluar ende.
5039 - Na ka treguar Junus bin Abdil-A'la, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Abdullah bin Vehbi, se Maliku i ka treguar atij, nga Is'hak bin Abdullah bin Ebi Talha, se ai e ka dëgjuar Enes bin Malikun (r.a.) duke thënë: Ebu Talha ishte ensariu me më së shumti pasuri në Medine nga hurmat, dhe pasuria e tij më e dashur ishte kopshti Haidela, i cili ishte përballë xhamisë. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) hynte në të dhe pinte nga uji i tij i mirë. Enesi tha: Kur zbriti ky ajet: ﴿لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ﴾ [Al Imran: 92] (Nuk do ta arrini devotshmërinë derisa të shpenzoni nga ajo që doni), Ebu Talha u ngrit te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe tha: O i Dërguari i Allahut, Allahu i Madhëruar thotë në Librin e Tij: ﴿لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ﴾ [Al Imran: 92], dhe pasuria ime më e dashur është ky kopsht, ai është sadaka për të cilën shpresoj mirësinë dhe shpërblimin e saj te Allahu. Vendose atë, o i Dërguari i Allahut, ku të dëshirosh! I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Bakh (të lumtë), kjo është pasuri fitimprurëse! Bakh, kjo është pasuri fitimprurëse! E dëgjova atë që the për të, dhe unë mendoj që ta ndash atë mes të afërmve të tu". Ebu Talha tha: Do ta bëj, o i Dërguari i Allahut! Dhe Ebu Talha e ndau atë mes të afërmve të tij dhe djemve të xhaxhait të tij (58).
Ebu Xhaferi ka thënë: Ky është Ebu Talha (r.a.) që e ndau atë te Ubeji dhe Hasani, ndërkohë që ai dhe Ubeji takohen te gjyshi i tyre i shtatë; sepse emri i Ebu Talhës është: Zejd bin Sehl bin el-Esved bin Haram bin Amër bin Zejd Menat bin Adi bin Amër bin Malik bin en-Nexhar, ndërsa Hasan bin Thabit bin el-Mundhir bin Haram bin Amër bin Zejd Menat bin Adi bin Amër bin Malik bin en-Nexhar. Që të dy nuk janë nga të afërmit me të cilët ndalohet martesa (dhu rahim mahrem), dhe kjo tregon pavlefshmërinë e thënies së atij që pretendon se farefisi është vetëm ai që është i afërm me të cilin ndalohet martesa.
Sa i përket asaj që ka menduar Zufer bin el-Hudhejli, sipas asaj që kemi treguar prej tij në këtë kapitull, është gjithashtu e pavlefshme; sepse ne kemi parë të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) kur u dha Beni Hashimëve dhe Beni Mutalibëve atë që u dha nga pjesa e të afërmve (dhu-l-kurba), ai barazoi mes atij që e kishte farefisin e afërt me të dhe atij që e kishte farefisin e largët prej tyre, ndërkohë që të gjithë ishin të afërm të tij. Sikur ai që është më i afërt ta pengonte atë që është më i largët, atëherë nuk do t'i jepte të largëtit bashkë me të afërtin; sepse Allahu i Madhëruar e urdhëroi atë t'u jepte të afërmve të tij dhe ai nuk do të kundërshtonte atë që Ai e urdhëroi. Dhe ky është Ebu Talha, i cili në dhuratën e tij përfshiu Ubej bin Ka'bin dhe Hasan bin Thabitin, ku njëri prej tyre ishte më i afërt me të se tjetri nëse ishin nga të afërmit e tij, dhe me këtë veprim nuk ishte kundërshtues i asaj që e urdhëroi i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ashtu siç nuk ishte i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) në dhënien e tij Beni Mutalibëve bashkë me Beni Hashimët kundërshtues i asaj që Allahu urdhëroi në dhënien e atyre që Ai urdhëroi t'u jepet nga farefisi i tij.
Ndërsa mendimi i atyre që thanë: Farefisi i njeriut janë të gjithë ata që i bashkon ai dhe babai i tij i katërt e deri te ata që janë më poshtë se ai nga baballarët e tij, është gjithashtu i pavlefshëm; sepse ithtarët e këtij mendimi u bazuan në atë që përmendën për dhënien e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) nga pjesa e të afërmve për Beni Mutalibët, të cilët janë pasardhësit e babait të tij të katërt, dhe nuk u dha pasardhësve të babait të tij të pestë e as pasardhësve të ndonjërit prej baballarëve të tij që ishin mbi këtë. Ne kemi parë që ai (s.a.v.s.) i privoi Beni Umejët dhe Beni Neufelët dhe nuk u dha asgjë, jo sepse ata nuk ishin nga të afërmit e tij, kështu që ekziston mundësia që kur privoi ata që ishin mbi ta, kjo të ishte prej tij jo sepse ata nuk ishin nga farefisi i tij. Dhe ky është Ebu Talha, i cili dha atë që Allahu dhe Pejgamberi (s.a.v.s.) e urdhëruan t'u jepte të afërmve të tij të varfër, disa prej pasardhësve të babait të tij të shtatë, dhe me këtë Ebu Talha (r.a.) nuk ishte kundërshtues i asaj që e urdhëroi i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), dhe as i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk e mohoi atë që ai bëri.
Sa i përket mendimit se farefisi i njeriut janë të gjithë ata që i bashkon ai dhe babai i tij i tretë e deri te ata që janë më poshtë se kjo, ata thanë: Kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ndau pjesën e të afërmve, u dha të gjithë Beni Hashimëve, të cilët janë pasardhësit e babait të tij të tretë, kështu që ata ishin farefisi i tij, dhe u dha Beni Mutalibëve atë që u dha sepse ishin aleatët e tij. Sikur t'u jepte sepse ishin farefisi i tij, do t'u jepte edhe atyre që ishin të barabartë me ta në farefis nga Beni Umejët dhe Beni Neufelët.
Ky mendim sipas nesh është i pavlefshëm; sepse i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) sikur t'u jepte Beni Mutalibëve për shkak të aleancës dhe jo për shkak të farefisit, do t'u jepte të gjithë aleatëve të tij, ndërkohë që fiset Huza'a ishin aleatët e tij, dhe Amër bin Salim el-Huza'i i bëri thirrje atij me atë aleancë.
Database ID: 117961 Views: 15