٩٧٦ - عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ: «لَمَّا كَانَ فِي حِجَّةِ الْوَدَاعِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ - ﷺ - وَهُوَ يَوْمَئِذٍ مُرْدِفُ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ عَلَى جَمَلٍ آدَمَ، فَقَالَ: " يَا أَيُّهَا النَّاسُ، خُذُوا مِنَ الْعِلْمِ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ الْعَلْمُ، وَقَبْلَ أَنْ يُرْفَعَ " وَقَدْ كَانَ أَنْزَلَ اللَّهُ - ﷿ -
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ وَإِنْ تَسْأَلُوا عَنْهَا حِينَ يُنَزَّلُ الْقُرْآنُ تُبْدَ لَكُمْ عَفَا اللَّهُ عَنْهَا وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ﴾ [المائدة: ١٠١]. قَالَ: وَكُنَّا قَدْ كَرِهْنَا كَثِيرًا مِنْ مَسْأَلَتِهِ، وَاتَّقَيْنَا ذَلِكَ حِينَ أَنْزَلَ اللَّهُ - ﷿ - ذَلِكَ عَلَى نَبِيِّهِ - ﷺ - قَالَ: فَأَتَيْنَا أَعْرَابِيًّا فَرَشَوْنَاهُ بِرِدَاءٍ فَاعْتَمَّ بِهِ. قَالَ: حَتَّى رَأَيْتُ حَاشِيَتَهُ خَارِجَةً عَلَى حَاجِبِهِ الْأَيْمَنِ. قَالَ: ثُمَّ قُلْنَا لَهُ: سَلِ النَّبِيَّ - ﷺ - فَقَالَ لَهُ: يَا نَبِيَّ اللَّهِ، كَيْفَ يُرْفَعُ الْعِلْمُ مِنَّا وَبَيْنَ أَظْهُرِنَا الْمَصَاحِفُ، وَقَدْ تَعَلَّمْنَا مَا فِيهَا، وَعَلَّمْنَاهَا نِسَاءَنَا وَذَرَارِيَّنَا وَخَدَمَنَا؟ قَالَ: فَرَفَعَ النَّبِيُّ - ﷺ - رَأْسَهُ وَقَدْ عَلَتْ وَجْهَهُ حُمْرَةٌ مِنَ الْغَضَبِ. قَالَ: فَقَالَ: " أَيْ، ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ، وَهَذِهِ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى بَيْنَ أَظْهُرِهِمُ الْمَصَاحِفُ لَمْ يُصْبِحُوا يَتَعَلَّقُوا مِنْهَا بِحَرْفٍ مِمَّا جَاءَتْهُمْ بِهِ أَنْبِيَاؤُهُمْ، أَلَا وَإِنَّ ذَهَابَ الْعِلْمِ ذَهَابُ حَمَلَتِهِ " ثَلَاثَ مَرَّاتٍ».
رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالطَّبَرَانِيُّ فِي الْكَبِيرِ، وَعِنْدَ ابْنِ مَاجَهْ طَرَفٌ مِنْهُ، وَإِسْنَادُ الطَّبَرَانِيِّ أَصَحُّ ; لِأَنَّ فِي إِسْنَادِ أَحْمَدَ عَلِيَّ بْنَ يَزِيدَ وَهُوَ ضَعِيفٌ جِدًّا، وَهُوَ عِنْدَ الطَّبَرَانِيِّ مِنْ طُرُقٍ فِي بَعْضِهَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ، وَهُوَ مُدَلِّسٌ صَدُوقٌ، يُكْتَبُ حَدِيثُهُ، وَلَيْسَ مِمَّنْ يَتَعَمَّدُ الْكَذِبَ. وَاللَّهُ أَعْلَمُ.
#976 On the authority of Abu Umamah, who said: "During the Farewell Pilgrimage, the Messenger of Allah (pbuh) stood while Al-Fadl ibn Abbas was riding behind him on a brownish camel, and he said: 'O people, acquire knowledge before knowledge is taken away and before it is raised.' Allah, the Mighty and Majestic, had revealed: {O you who have believed, do not ask about things which, if they are shown to you, will distress you; but if you ask about them while the Qur'an is being revealed, they will be shown to you. Allah has pardoned that which is past; and Allah is Forgiving and Forbearing} [Al-Ma'idah: 101]. He said: We had come to greatly dislike asking him questions and were wary of doing so when Allah, the Mighty and Majestic, revealed that to His Prophet (pbuh). He said: So we went to a Bedouin and gave him a cloak as a bribe, which he wrapped as a turban. He said: [I saw it] until I could see its border hanging over his right eyebrow. He said: Then we said to him: 'Ask the Prophet (pbuh).' So he said to him: 'O Prophet of Allah, how will knowledge be raised from among us while the Mushafs (written copies of the Quran) are in our midst, and we have learned what is in them, and taught them to our women, our children, and our servants?' He said: The Prophet (pbuh) raised his head, and a redness of anger had come over his face. He said: 'Woe to you (may your mother be bereaved of you)! Here are the Jews and Christians with Mushafs in their midst, yet they do not hold fast to a single letter of what their prophets brought to them. Verily, the departure of knowledge is the departure of its bearers,' saying it three times."
⚠️ Përkthimi i këtij hadithi nuk është kontrolluar ende.
Transmetohet nga Ebu Umame, i cili ka thënë: «Kur ishim në Haxhin e Lamtumirës, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u ngrit në këmbë, ndërkohë që atë ditë po kalëronte mbi një deve të murrme bashkë me El-Fadl ibn Abasin që ishte pas tij. Ai tha: "O njerëz, merreni dijen para se ajo të merret dhe para se ajo të ngrihet." Allahu i Madhëruar kishte shpallur: {O ju që keni besuar, mos pyetni për gjëra që, po t’ju shpjegohen, do t’ju vijnë keq; e nëse pyetni për to kur zbret Kur’ani, ato do t’ju shpjegohen. Allahu i ka falur ato; Allahu është Falës e i Butë} [El-Maide: 101]. Ai tha: Ne e kishim urrejtur kërkimin e shumë pyetjeve ndaj tij dhe u ruajtëm nga kjo kur Allahu i Madhëruar ia shpalli këtë Pejgamberit të Tij (s.a.v.s.). Ai tha: Atëherë shkuam te një beduin dhe i dhamë si ryshfet një pelerinë, të cilën ai e lidhi si çallmë. Ai tha: Aq sa pashë cepin e saj që i varej mbi vetullën e djathtë. Ai tha: Pastaj i thamë atij: "Pyete Pejgamberin (s.a.v.s.)." Ai i tha: "O Pejgamber i Allahut, si do të ngrihet dija prej nesh ndërkohë që në mesin tonë janë mus’hafet, kemi mësuar çfarë ka në to dhe ua kemi mësuar ato grave tona, fëmijëve tanë dhe shërbëtorëve tanë?" Ai tha: Pejgamberi (s.a.v.s.) e ngriti kokën dhe fytyra i mori një ngjyrë të kuqe nga zemërimi. Ai tha: "Eh, të humbtë nëna! Ja ku janë jehudët dhe të krishterët që i kanë mus’hafet në mesin e tyre, por ata nuk u përmbahen asnjë shkronje prej asaj që u kanë sjellë Pejgamberët e tyre. Vërtet, largimi i dijes është largimi i mbartësve të saj" – këtë e tha tri herë.»
Koment: E ka transmetuar Ahmedi dhe Taberaniu në "El-Kebir", ndërsa një pjesë e tij gjendet tek Ibn Maxhe. Zinxhiri i transmetimit të Taberaniut është më i saktë, sepse në zinxhirin e Ahmedit është Ali bin Jezidi, i cili është shumë i dobët. Tek Taberaniu, ai transmetohet përmes disa rrugëve, ku në disa prej tyre është El-Haxhaxh bin Erta-ah, i cili është mudellis (fshehës i emrit të mësuesit), por është i vërtetë (saduk); hadithi i tij shënohet dhe ai nuk është nga ata që qëllimisht gënjejnë. Allahu e di më së miri.
Database ID: 95122 Views: 14