The Book of Partnership - Libri i Ortakërisë - كتاب الشركة

CHAPTER 1
باب الشَّرِكَةِ فِي الطَّعَامِ وَالنَّهْدِ وَالْعُرُوضِ
Chapter Introduction
And how to divide what can be measured or weighed i.e., without measuring or weighing it; or by measuring or weighing it.

Muslims see no harm in practising Nahd by which some (the partners) may eat so much, and some may eat so much of the food (without measuring or weighing it). And what about distributing gold and silver without weighing them, and about eating two dates at a time (when sharing a meal).
وَكَيْفَ قِسْمَةُ مَا يُكَالُ وَيُوزَنُ مُجَازَفَةً أَوْ قَبْضَةً قَبْضَةً، لَمَّا لَمْ يَرَ الْمُسْلِمُونَ فِي النَّهْدِ بَأْسًا أَنْ يَأْكُلَ هَذَا بَعْضًا، وَهَذَا بَعْضًا وَكَذَلِكَ مُجَازَفَةُ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ، وَالْقِرَانُ فِي التَّمْرِ.
#2387
Transmeton Xhabir bin Abdullahu: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dërgoi një ushtri drejt bregut të detit dhe caktoi Abu Ubejde bin el-Xherrahun si udhëheqës të tyre. Ushtria përbëhej nga treqind burra, mes të cilëve isha edhe unë. Marshuam derisa në një pjesë të rrugës na mbaruan furnizimet. Abu Ubejde urdhëroi që të mblidhej i gjithë ushqimi i ushtrisë dhe u grumbulluan dy thasë me hurma. Ai na i ndante ato çdo ditë nga pak, derisa u pakësuan aq shumë sa na takonte vetëm nga një hurmë për person. Unë pyeta: "Çfarë dobie mund të ketë nga një hurmë?" Ai u përgjigj: "Ne ia ndiem vlerën asaj kur na mbaruan fare." Pastaj arritëm në det dhe aty gjetëm një peshk gjigant sa një kodër. Ushtria hëngri prej tij për tetëmbëdhjetë net. Pastaj Abu Ubejde urdhëroi që dy nga brinjët e tij të nguliteshin në tokë, e më pas urdhëroi që një deve e shaluar të kalonte nën to, dhe ajo kaloi pa i prekur ato.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْثًا قِبَلَ السَّاحِلِ، فَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ وَهُمْ ثَلاَثُمِائَةٍ وَأَنَا فِيهِمْ، فَخَرَجْنَا حَتَّى إِذَا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ فَنِيَ الزَّادُ، فَأَمَرَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِأَزْوَادِ ذَلِكَ الْجَيْشِ فَجُمِعَ ذَلِكَ كُلُّهُ فَكَانَ مِزْوَدَىْ تَمْرٍ، فَكَانَ يُقَوِّتُنَا كُلَّ يَوْمٍ قَلِيلاً قَلِيلاً، حَتَّى فَنِيَ فَلَمْ يَكُنْ يُصِيبُنَا إِلاَّ تَمْرَةٌ تَمْرَةٌ‏.‏ فَقُلْتُ وَمَا تُغْنِي تَمْرَةٌ فَقَالَ لَقَدْ وَجَدْنَا فَقْدَهَا حِينَ فَنِيَتْ‏.‏ قَالَ ثُمَّ انْتَهَيْنَا إِلَى الْبَحْرِ فَإِذَا حُوتٌ مِثْلُ الظَّرِبِ، فَأَكَلَ مِنْهُ ذَلِكَ الْجَيْشُ ثَمَانِيَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، ثُمَّ أَمَرَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِضِلَعَيْنِ مِنْ أَضْلاَعِهِ فَنُصِبَا، ثُمَّ أَمَرَ بِرَاحِلَةٍ فَرُحِلَتْ ثُمَّ مَرَّتْ تَحْتَهُمَا فَلَمْ تُصِبْهُمَا‏.‏
Narrated Jabir bin `Abdullah:
"Allah's Messenger (ﷺ) sent an army towards the east coast and appointed Abu 'Ubaida bin Al-Jarrah as their
chief, and the army consisted of three-hundred men including myself. We marched on till we reached
a place where our food was about to finish. Abu- 'Ubaida ordered us to collect all the journey food and
it was collected. My (our) journey food was dates. Abu 'Ubaida kept on giving us our daily ration in
small amounts from it, till it was exhausted. The share of everyone of us used to be one date only." I
said, "How could one date benefit you?" Jabir replied, "We came to know its value when even that too
finished." Jabir added, "When we reached the sea-shore, we saw a huge fish which was like a small
mountain. The army ate from it for eighteen days. Then Abu 'Ubaida ordered that two of its ribs be
fixed and they were fixed in the ground. Then he ordered that a she-camel be ridden and it passed
under the two ribs (forming an arch) without touching them."
#2388
Transmeton Seleme: Një herë furnizimet tona u pakësuan dhe njerëzit ranë në skamje. Ata shkuan te Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe i kërkuan leje për t'i therrur devetë e tyre, dhe ai u dha leje. Omeri i takoi ata dhe pasi u informua, tha: "Çfarë do t'ju mbetet pasi t'i therrni devetë tuaja?" Pastaj ai shkoi te Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe i tha: "O i Dërguari i Allahut! Çfarë do t'ju mbetet atyre pasi t'i therrin devetë e tyre?" I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) urdhëroi: "Thirri njerëzit që të sjellin atë që u ka mbetur nga ushqimi i tyre." Atëherë u shtrua një shtrojë lëkure dhe i gjithë ushqimi u mblodh e u grumbullua mbi të. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u ngrit, u lut dhe kërkoi bekim për të, e pastaj i udhëzoi njerëzit të vinin me enët e tyre. Ata filluan të merrnin prej tij derisa të gjithë morën aq sa u mjaftonte. Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Dëshmoj se nuk ka zot tjetër që meriton adhurimin përveç Allahut dhe se unë jam i Dërguari i Tij."
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مَرْحُومٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَفَّتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ وَأَمْلَقُوا، فَأَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي نَحْرِ إِبِلِهِمْ فَأَذِنَ لَهُمْ، فَلَقِيَهُمْ عُمَرُ فَأَخْبَرُوهُ فَقَالَ مَا بَقَاؤُكُمْ بَعْدَ إِبِلِكُمْ، فَدَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا بَقَاؤُهُمْ بَعْدَ إِبِلِهِمْ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ نَادِ فِي النَّاسِ فَيَأْتُونَ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ‏"‏‏.‏ فَبُسِطَ لِذَلِكَ نِطَعٌ، وَجَعَلُوهُ عَلَى النِّطَعِ‏.‏ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَعَا وَبَرَّكَ عَلَيْهِ ثُمَّ دَعَاهُمْ بِأَوْعِيَتِهِمْ فَاحْتَثَى النَّاسُ حَتَّى فَرَغُوا، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏‏.‏
Narrated Salama:
Once (on a journey) our provisions diminished and the people were reduced to poverty. They went to the Prophet (ﷺ)
and asked his permission to slaughter their camels, and he agreed. `Umar met them and they told him
about it, and he said, "How would you survive after slaughtering your camels?" Then he went to the
Prophet and said, "O Allah's Messenger (ﷺ)! How would they survive after slaughtering their camels?"
Allah's Messenger (ﷺ) ordered `Umar, "Call upon the people to bring what has remained of their food." A
leather sheet was spread and all the food was collected and heaped over it. Allah's Messenger (ﷺ)
stood up and invoked Allah to bless it, and then directed all the people to come with their utensils, and
they started taking from it till all of them got what was sufficient for them. Allah's Messenger (ﷺ) then said,
"I testify that None has the right to be worshipped but Allah, and I am His Messenger."
#2389
Transmeton Rafi bin Hadixhi: Ne e falnim namazin e ikindisë me Pejgamberin (s.a.v.s.) dhe pastaj therrnim një deve, mishi i së cilës ndahej në dhjetë pjesë. Ne e hanim mishin e gatuar para se të perëndonte dielli.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو النَّجَاشِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الْعَصْرَ فَنَنْحَرُ جَزُورًا، فَتُقْسَمُ عَشْرَ قِسَمٍ، فَنَأْكُلُ لَحْمًا نَضِيجًا قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ‏.‏
Narrated Rafi` bin Khadij:
We used to offer the `Asr prayer with the Prophet (ﷺ) and slaughter a camel, the meat of which would be
divided in ten parts. We would eat the cooked meat before sunset.
#2390
Transmeton Ebu Musa: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kur njerëzve të fisit Esh'ari u mbaronte ushqimi gjatë betejave, ose u pakësohej ushqimi i familjeve të tyre në Medine, ata e mblidhnin gjithë ushqimin që kishin në një pëlhurë të vetme, dhe pastaj e ndanin atë mes tyre në mënyrë të barabartë me një enë. Këta njerëz janë prej meje dhe unë jam prej tyre."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ الأَشْعَرِيِّينَ إِذَا أَرْمَلُوا فِي الْغَزْوِ، أَوْ قَلَّ طَعَامُ عِيَالِهِمْ بِالْمَدِينَةِ جَمَعُوا مَا كَانَ عِنْدَهُمْ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ، ثُمَّ اقْتَسَمُوهُ بَيْنَهُمْ فِي إِنَاءٍ وَاحِدٍ بِالسَّوِيَّةِ، فَهُمْ مِنِّي وَأَنَا مِنْهُمْ ‏"‏‏.‏
Narrated Abu Musa:
The Prophet (ﷺ) said, "When the people of Ash`ari tribe ran short of food during the holy battles, or the
food of their families in Medina ran short, they would collect all their remaining food in one sheet and
then distribute it among themselves equally by measuring it with a bowl. So, these people are from
me, and I am from them."
CHAPTER 2
باب مَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوِيَّةِ فِي الصَّدَقَةِ
#2391
Transmeton Enesi: Se Ebu Bekër es-Siddiku i shkroi atij rregullat e Zeqatit, të cilat i kishte bërë obligim i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Nëse dy ortakë kanë pronë të përbashkët, ata duhet ta llogarisin dhe ta paguajnë Zeqatin mes tyre në mënyrë të barabartë."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ، أَنَّ أَنَسًا، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ كَتَبَ لَهُ فَرِيضَةَ الصَّدَقَةِ الَّتِي فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوِيَّةِ ‏"‏‏.‏
Narrated Anas:
that Abu Bakr As-Siddiq wrote to him the law of Zakat which was made obligatory by Allah's
Apostle. He wrote: 'Partners possessing joint property (sheep) have to pay its Zakat equally.
CHAPTER 3
باب قِسْمَةِ الْغَنَمِ
#2392
Transmeton Rafi' bin Hadixhi:

Ishim me Pejgamberin (s.a.v.s.) në Dhul-Hulejfe. Njerëzit i zuri uria dhe kapën disa deve dhe dele. Pejgamberi (s.a.v.s.) ishte pas njerëzve, ndërsa ata u nxituan, i therrën kafshët dhe i vendosën në kazanë. Kur erdhi Pejgamberi (s.a.v.s.), ai urdhëroi që kazanët të përmbyseshin, e më pas e bëri ndarjen, duke llogaritur dhjetë dele për një deve. Njëra nga devetë iku dhe njerëzit vrapuan pas saj derisa u lodhën. Në atë kohë kishte pak kuaj. Një burrë hodhi një shigjetë dhe Allahu e ndaloi devenë me të. Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Vërtet, disa nga këto kafshë kanë egërsi si kafshët e egra, prandaj nëse ndonjëra prej tyre ju mund, veproni kështu me të." Gjyshi im tha: "Ne shpresojmë – ose kemi frikë – se do të ndeshemi me armikun nesër dhe nuk kemi thika, a mund të therrim me kallama?" Ai tha: "Çdo gjë që bën rrjedhjen e gjakut dhe përmendet emri i Allahut mbi të, hajeni atë, por jo me dhëmbë dhe as me thonj. Dhe unë do t’ju tregoj pse: sa u përket dhëmbëve, ata janë kockë, ndërsa thonjtë janë mjetet e etiopianëve."
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَكَمِ الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذِي الْحُلَيْفَةِ فَأَصَابَ النَّاسَ جُوعٌ فَأَصَابُوا إِبِلاً وَغَنَمًا‏.‏ قَالَ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي أُخْرَيَاتِ الْقَوْمِ فَعَجِلُوا وَذَبَحُوا وَنَصَبُوا الْقُدُورَ، فَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْقُدُورِ فَأُكْفِئَتْ، ثُمَّ قَسَمَ فَعَدَلَ عَشْرَةً مِنَ الْغَنَمِ بِبَعِيرٍ فَنَدَّ مِنْهَا بَعِيرٌ، فَطَلَبُوهُ فَأَعْيَاهُمْ، وَكَانَ فِي الْقَوْمِ خَيْلٌ يَسِيرَةٌ فَأَهْوَى رَجُلٌ مِنْهُمْ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ اللَّهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ فَمَا غَلَبَكُمْ مِنْهَا فَاصْنَعُوا بِهِ هَكَذَا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ جَدِّي إِنَّا نَرْجُو ـ أَوْ نَخَافُ ـ الْعَدُوَّ غَدًا، وَلَيْسَتْ مَعَنَا مُدًى أَفَنَذْبَحُ بِالْقَصَبِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ، فَكُلُوهُ، لَيْسَ السِّنَّ وَالظُّفُرَ، وَسَأُحَدِّثُكُمْ عَنْ ذَلِكَ، أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ وَأَمَّا الظُّفُرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ ‏"‏‏.‏
Narrated 'Abaya bin Rafa'a bin Raft' bin Khadij:
My grandfather said, "We were in the company of the Prophet (ﷺ) at Dhul-Hulaifa. The people felt
hungry and captured some camels and sheep (as booty). The Prophet (ﷺ) was behind the people. They
hurried and slaughtered the animals and put their meat in pots and started cooking it. (When the
Prophet came) he ordered the pots to be upset and then he distributed the animals (of the booty),
regarding ten sheep as equal to one camel. One of the camels fled and the people ran after it till they
were exhausted. At that time there were few horses. A man threw an arrow at the camel, and Allah
stopped the camel with it. The Prophet (ﷺ) said, "Some of these animals are like wild animals, so if you
lose control over one of these animals, treat it in this way (i.e. shoot it with an arrow)." Before
distributing them among the soldiers my grandfather said, "We may meet the enemies in the future
and have no knives; can we slaughter the animals with reeds?" The Prophet (ﷺ) said, "Use whatever
causes blood to flow, and eat the animals if the name of Allah has been mentioned on slaughtering
them. Do not slaughter with teeth or fingernails and I will tell you why: It is because teeth are bones
(i.e. cannot cut properly) and fingernails are the tools used by the Ethiopians (whom we should not
imitate for they are infidels).
CHAPTER 4
باب الْقِرَانِ فِي التَّمْرِ بَيْنَ الشُّرَكَاءِ حَتَّى يَسْتَأْذِنَ أَصْحَابَهُ
#2393
Transmeton Ibn Omeri: Pejgamberi (s.a.v.s.) ndaloi që njeriu të hajë dy hurma menjëherë, pa marrë leje paraprakisht nga shokët e tij (me të cilët po ha).
حَدَّثَنَا خَلاَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا جَبَلَةُ بْنُ سُحَيْمٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَقْرُنَ الرَّجُلُ بَيْنَ التَّمْرَتَيْنِ جَمِيعًا، حَتَّى يَسْتَأْذِنَ أَصْحَابَهُ‏.‏
Narrated Ibn `Umar:
The Prophet (ﷺ) decreed that one should not eat two dates together at a time unless he gets the permission
from his companions (sharing the meal with him).
#2394
Transmeton Xhebeleh: Kur ishim në Medine, na goditi një vit urie. Ibn ez-Zubejri na furnizonte me hurma si ushqim. Ibn Omeri kalonte pranë nesh dhe na thoshte: "Mos i hani dy hurma përnjëherë, sepse Pejgamberi (s.a.v.s.) e ka ndaluar ngrënien e dy hurmave bashkë, përveç nëse dikush prej jush merr leje nga vëllai i tij."
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ جَبَلَةَ، قَالَ كُنَّا بِالْمَدِينَةِ فَأَصَابَتْنَا سَنَةٌ، فَكَانَ ابْنُ الزُّبَيْرِ يَرْزُقُنَا التَّمْرَ، وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَمُرُّ بِنَا فَيَقُولُ لاَ تَقْرُنُوا فَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الإِقْرَانِ، إِلاَّ أَنْ يَسْتَأْذِنَ الرَّجُلُ مِنْكُمْ أَخَاهُ‏.‏
Narrated Jabala:
"While at Medina we were struck with famine. Ibn Az-Zubair used to provide us with dates as our
food. Ibn `Umar used to pass by us and say, "Don't eat two dates together at a time as the Prophet (ﷺ) has
forbidden eating two dates together at a time (in a gathering) unless one takes the permission of one's
companion brother."
CHAPTER 5
باب تَقْوِيمِ الأَشْيَاءِ بَيْنَ الشُّرَكَاءِ بِقِيمَةِ عَدْلٍ
#2395
Transmeton Ibn Omerit: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kush liron pjesën e tij të një skllavi të përbashkët dhe ka mjete të mjaftueshme për të paguar vlerën e pjesëve të tjera sipas çmimit të drejtë, skllavi do të lirohet plotësisht; përndryshe, ai do të lirohet vetëm aq sa është pjesa e tij." (Ejubi, një nga transmetuesit, nuk është i sigurt nëse thënia "...përndryshe, ai do të lirohet vetëm aq sa është pjesa e tij" është thënë nga Nafiu apo nga Pejgamberi (s.a.v.s.)).
حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ مِنْ عَبْدٍ ـ أَوْ شِرْكًا أَوْ قَالَ نَصِيبًا ـ وَكَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَهُ بِقِيمَةِ الْعَدْلِ، فَهْوَ عَتِيقٌ، وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ أَدْرِي قَوْلُهُ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ‏.‏ قَوْلٌ مِنْ نَافِعٍ أَوْ فِي الْحَدِيثِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏
Narrated Nafi`:
Ibn `Umar said, "Allah's Messenger (ﷺ) said, 'If one manumits his share of a jointly possessed slave, and can
afford the price of the other shares according to the adequate price of the slave, the slave will be
completely manumitted; otherwise he will be partially manumitted.' " (Aiyub, a sub-narrator is not
sure whether the saying " ... otherwise he will be partially manumitted" was said by Nafi` or the
Prophet.)
#2396
Transmeton Ebu Hurejra se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kushdo që liron pjesën e tij të një skllavi që e zotëron bashkërisht, ai është i obliguar ta lirojë atë plotësisht nga pasuria e tij. Nëse ai nuk ka pasuri, atëherë skllavit i caktohet një vlerë e drejtë dhe atij i mundësohet të punojë për të fituar vlerën e lirimit të tij, pa u rënduar tej mase."
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ أَعْتَقَ شَقِيصًا مِنْ مَمْلُوكِهِ فَعَلَيْهِ خَلاَصُهُ فِي مَالِهِ، فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ قُوِّمَ الْمَمْلُوكُ، قِيمَةَ عَدْلٍ ثُمَّ اسْتُسْعِيَ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏
Narrated Abu Huraira:
The Prophet (ﷺ) said, "Whoever manumits his share of a jointly possessed slave, it is imperative for him
to get that slave manumitted completely by paying the remaining price, and if he does not have
sufficient money to manumit him, then the price of the slave should be estimated justly, and he is to
be allowed to work and earn the amount that will manumit him (without overburdening him)".
CHAPTER 6
باب هَلْ يُقْرَعُ فِي الْقِسْمَةِ وَالاِسْتِهَامِ فِيهِ
#2397
Transmeton Nu’man b. Beshiri se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Shembulli i atij që u përmbahet kufijve të Allahut dhe atij që i shkel ato, është si shembulli i një grupi njerëzish të cilët hodhën short për vendet e tyre në një anije. Disave u ra pjesa e sipërme, ndërsa të tjerëve pjesa e poshtme. Kur ata që ishin në pjesën e poshtme kishin nevojë për ujë, duhej të kalonin pranë atyre që ishin lart, prandaj thanë: 'Sikur të hapnim një vrimë në pjesën tonë të anijes, kështu nuk do t'i shqetësonim ata që janë mbi ne'. Nëse njerëzit e pjesës së sipërme do t'i linin ata të bënin atë që dëshironin, do të shkatërroheshin të gjithë, por nëse do t'i ndalonin, do të shpëtonin që të gjithë."
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، قَالَ سَمِعْتُ عَامِرًا، يَقُولُ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَثَلُ الْقَائِمِ عَلَى حُدُودِ اللَّهِ وَالْوَاقِعِ فِيهَا كَمَثَلِ قَوْمٍ اسْتَهَمُوا عَلَى سَفِينَةٍ، فَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَعْلاَهَا وَبَعْضُهُمْ أَسْفَلَهَا، فَكَانَ الَّذِينَ فِي أَسْفَلِهَا إِذَا اسْتَقَوْا مِنَ الْمَاءِ مَرُّوا عَلَى مَنْ فَوْقَهُمْ فَقَالُوا لَوْ أَنَّا خَرَقْنَا فِي نَصِيبِنَا خَرْقًا، وَلَمْ نُؤْذِ مَنْ فَوْقَنَا‏.‏ فَإِنْ يَتْرُكُوهُمْ وَمَا أَرَادُوا هَلَكُوا جَمِيعًا، وَإِنْ أَخَذُوا عَلَى أَيْدِيهِمْ نَجَوْا وَنَجَوْا جَمِيعًا ‏"‏‏.‏
Narrated An-Nu`man bin Bashir:
The Prophet (ﷺ) said, "The example of the person abiding by Allah's order and restrictions in comparison
to those who violate them is like the example of those persons who drew lots for their seats in a boat.
Some of them got seats in the upper part, and the others in the lower. When the latter needed water,
they had to go up to bring water (and that troubled the others), so they said, 'Let us make a hole in our
share of the ship (and get water) saving those who are above us from troubling them. So, if the people
in the upper part left the others do what they had suggested, all the people of the ship would be
destroyed, but if they prevented them, both parties would be safe."
CHAPTER 7
باب شَرِكَةِ الْيَتِيمِ وَأَهْلِ الْمِيرَاثِ
#2398
Transmeton Aishja (r.a.): Urve bin ez-Zubejri e kishte pyetur atë rreth kuptimit të fjalës së Allahut: "Nëse frikësoheni se nuk do të silleni me drejtësi ndaj jetimeve, atëherë martohuni me ato gra që ju pëlqejnë, me dy, me tri apo me katër." (4:3). Ajo tha: "O nipi im! Bëhet fjalë për vajzën jetime që jeton nën kujdesin e kujdestarit të saj dhe ndan pasurinë me të. Pasuria dhe bukuria e saj mund ta bëjnë atë që të dëshirojë të martohet me të pa i dhënë Mehrin e duhur, ashtu siç do t'i jepte një kërkues tjetër. Prandaj, kujdestarët e tillë u ndaluan të martoheshin me këto vajza jetime, përveç nëse silleshin me drejtësi ndaj tyre dhe u jepnin Mehrin më të lartë e të merituar; në të kundërt, ata u urdhëruan të martoheshin me gra të tjera që u pëlqenin." Aishja vazhdoi: "Pas këtij ajeti, njerëzit e pyetën sërish të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) për martesën me jetimet, kështu që Allahu shpalli ajetin: 'Ata kërkojnë prej teje udhëzim rreth grave. Thuaj: Allahu ju udhëzon për to dhe për atë që ju lexohet në Libër rreth jetimeve, të cilave nuk u jepni pjesën e caktuar e megjithatë dëshironi të martoheni me to...'" (4:127). Ajo që Allahu ka përmendur "për atë që ju lexohet në Libër" i referohet ajetit të parë që thotë: "Nëse frikësoheni se nuk do të silleni me drejtësi ndaj jetimeve, atëherë martohuni me ato gra që ju pëlqejnë." (4:3). Aishja tha: "Fjala e Allahut në ajetin tjetër: 'e megjithatë dëshironi të martoheni me to' (4:127) nënkupton dëshirën e kujdestarit për t'u martuar me një jetime nën mbikëqyrjen e tij kur ajo nuk ka shumë pasuri apo bukuri. Kujdestarët u ndaluan të martoheshin me jetimet që kishin pasuri dhe bukuri pa vepruar me drejtësi ndaj tyre, ashtu siç priren të mos martohen me to kur ato nuk janë të bukura e as të pasura."
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَامِرِيُّ الأُوَيْسِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏وَإِنْ خِفْتُمْ‏}‏ إِلَى ‏{‏وَرُبَاعَ‏}‏‏.‏ فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ، فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا، فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا، فَيُعْطِيهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ، فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنَ الصَّدَاقِ، وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنَ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ هَذِهِ الآيَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ‏}‏ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ أَنَّهُ يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ الآيَةُ الأُولَى الَّتِي قَالَ فِيهَا ‏{‏وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ‏}‏ قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الآيَةِ الأُخْرَى ‏{‏وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ‏}‏ يَعْنِي هِيَ رَغْبَةُ أَحَدِكُمْ لِيَتِيمَتِهِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ، حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ، فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلاَّ بِالْقِسْطِ مِنْ، أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ‏.‏
Narrated `Urwa bin Az-Zubair:
That he had asked `Aisha about the meaning of the Statement of Allah: "If you fear that you shall not
Be able to deal justly With the orphan girls, then Marry (Other) women of your choice Two or three or
four." (4.3)
She said, "O my nephew! This is about the orphan girl who lives with her guardian and shares his
property. Her wealth and beauty may tempt him to marry her without giving her an adequate Mahr
(bridal-money) which might have been given by another suitor. So, such guardians were forbidden to
marry such orphan girls unless they treated them justly and gave them the most suitable Mahr;
otherwise they were ordered to marry any other woman." `Aisha further said, "After that verse the
people again asked the Prophet (about the marriage with orphan 'girls), so Allah revealed the
following verses:-- 'They ask your instruction Concerning the women. Say: Allah Instructs you about
them And about what is Recited unto you In the Book, concerning The orphan girls to whom You
give not the prescribed portions and yet whom you Desire to marry..." (4.127)
What is meant by Allah's Saying:-- 'And about what is Recited unto you is the former verse which
goes:-- 'If you fear that you shall not Be able to deal justly With the orphan girls, then Marry (other)
women of your choice.' (4.3) `Aisha said, "Allah's saying in the other verse:--'Yet whom you desire to
marry' (4.127) means the desire of the guardian to marry an orphan girl under his supervision when
she has not much property or beauty (in which case he should treat her justly). The guardians were
forbidden to marry their orphan girls possessing property and beauty without being just to them, as
they generally refrain from marrying them (when they are neither beautiful nor wealthy).
CHAPTER 8
باب الشَّرِكَةِ فِي الأَرَضِينَ وَغَيْرِهَا
#2399
Transmeton Xhabir bin Abdullahu: Pejgamberi (s.a.v.s.) e ka caktuar të drejtën e Shuf'as (përparësisë së blerjes) në çdo gjë që nuk është ndarë, por kur të caktohen kufijtë dhe të rregullohen rrugët, atëherë nuk ka më të drejtë të Shuf'as.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ إِنَّمَا جَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الشُّفْعَةَ فِي كُلِّ مَا لَمْ يُقْسَمْ، فَإِذَا وَقَعَتِ الْحُدُودُ وَصُرِّفَتِ الطُّرُقُ فَلاَ شُفْعَةَ‏.‏
Narrated Jabir bin `Abdullah:
The Prophet (ﷺ) established the right of Shu'fa (i.e. Preemption) in joint properties; but when the land is
divided and the ways are demarcated, then there is no pre-emption.
CHAPTER 9
باب إِذَا اقْتَسَمَ الشُّرَكَاءُ الدُّورَ أَوْ غَيْرَهَا فَلَيْسَ لَهُمْ رُجُوعٌ وَلاَ شُفْعَةٌ
#2400
Transmeton Xhabir bin Abdullahu: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka gjykuar se e drejta e paraplerjes (shuf’as) vlen për çdo pronë që nuk është ndarë, por kur të përcaktohen kufijtë dhe të rregullohen rrugët, atëherë nuk ka më të drejtë paraplerjeje.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالشُّفْعَةِ فِي كُلِّ مَا لَمْ يُقْسَمْ، فَإِذَا وَقَعَتِ الْحُدُودُ وَصُرِّفَتِ الطُّرُقُ فَلاَ شُفْعَةَ‏.‏
Narrated Jabir bin `Abdullah:
The Prophet (ﷺ) said, "The right of preemption is valid in every joint property, but when the land is
divided and the way is demarcated, then there is no right of pre-emption."
CHAPTER 10
باب الاِشْتِرَاكِ فِي الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَمَا يَكُونُ فِيهِ الصَّرْفُ
#2401
Transmeton El-Bera b. Azibi: Unë dhe partneri im, Zejd b. Erkami, blemë diçka, një pjesë me para në dorë dhe një pjesë me afat. Kur e pyetëm Pejgamberin (s.a.v.s.) për këtë, ai tha: "Atë që është dorë me dorë, merreni, ndërsa atë që është me afat, lëreni."
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ عُثْمَانَ يَعْنِي ابْنَ الأَسْوَدِ، قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ أَبِي مُسْلِمٍ، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الْمِنْهَالِ عَنِ الصَّرْفِ، يَدًا بِيَدٍ فَقَالَ اشْتَرَيْتُ أَنَا وَشَرِيكٌ، لِي شَيْئًا يَدًا بِيَدٍ وَنَسِيئَةً، فَجَاءَنَا الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ فَسَأَلْنَاهُ، فَقَالَ فَعَلْتُ أَنَا وَشَرِيكِي زَيْدُ بْنُ أَرْقَمَ، وَسَأَلْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ ‏ "‏ مَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ فَخُذُوهُ، وَمَا كَانَ نَسِيئَةً فَذَرُوهُ ‏"‏‏.‏
Narrated Sulaiman bin Abu Muslim:
I asked Abu Minhal about money exchange from hand to hand. He said, "I and a partner of mine
bought something partly in cash and partly on credit." Al-Bara' bin `Azib passed by us and we asked
about it. He replied, "I and my partner Zaid bin Al-Arqam did the same and then went to the Prophet (ﷺ)
and asked him about it. He said, 'Take what was from hand to hand and leave what was on credit.' "
CHAPTER 11
باب مُشَارَكَةِ الذِّمِّيِّ وَالْمُشْرِكِينَ فِي الْمُزَارَعَةِ
#2402
Transmeton Abdullahu: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ua dha tokën e Hajberit hebrenjve me kusht që ta punonin dhe ta kultivonin atë, dhe atyre t’u takonte gjysma e prodhimit që do të dilte prej saj.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْبَرَ الْيَهُودَ أَنْ يَعْمَلُوهَا وَيَزْرَعُوهَا وَلَهُمْ شَطْرُ مَا يَخْرُجُ مِنْهَا‏.‏
Narrated `Abdullah:
Allah's Messenger (ﷺ) rented the land of Khaibar to the Jews on the condition that they would work on it and
cultivate it and take half of its yield.
CHAPTER 12
باب قِسْمَةِ الْغَنَمِ وَالْعَدْلِ فِيهَا
#2403
Transmeton Ukbe bin Amir: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i dha atij disa dele për t'ua shpërndarë shokëve të tij për kurban, e mbeti një kec. Ai e njoftoi të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) për këtë, ndërsa ai i tha: "Thirre kurban ti atë."
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَاهُ غَنَمًا يَقْسِمُهَا عَلَى صَحَابَتِهِ ضَحَايَا، فَبَقِيَ عَتُودٌ فَذَكَرَهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ ضَحِّ بِهِ أَنْتَ ‏"‏‏.‏
Narrated `Uqba bin 'Amir:
that Allah's Messenger (ﷺ) gave him some sheep to distribute among his companions in order to sacrifice
them and a kid was left. He told the Prophet (ﷺ) about it and the Prophet (ﷺ) said to him, "Sacrifice it on your
behalf."
CHAPTER 13
باب الشَّرِكَةِ فِي الطَّعَامِ وَغَيْرِهِ
Chapter Introduction
It is said that a man offered some price for something and another man signalled him to buy it. When 'Umar noticed that, he considered the second man as a partner of the first.
وَيُذْكَرُ أَنَّ رَجُلاً سَاوَمَ شَيْئًا فَغَمَزَهُ آخَرُ فَرَأَى عُمَرُ أَنَّ لَهُ شَرِكَةً.
#2404
Transmeton Abdullah bin Hishami: Nëna e tij, Zejneb bint Humejd, e dërgoi atë te Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe i tha: "O i Dërguari i Allahut, pranoje besëlidhjen prej tij!" Ai tha: "Ai është ende i vogël," dhe ia fërkoi kokën e u lut për begati për të. Zuhra bin Mabedi tregon se ai shkonte me gjyshin e tij, Abdullah bin Hishamin, në treg për të blerë ushqime. Ibn Umeri dhe Ibn ez-Zubajri e takonin atë dhe i thoshin: "Na bëj ortakë, sepse Pejgamberi (s.a.v.s.) është lutur që ti të kesh begati." Ai i merrte ata si ortakë dhe shpeshherë fitonte aq sa peshonte ngarkesa e një deveje dhe e dërgonte atë në shtëpi.
حَدَّثَنَا أَصْبَغُ بْنُ الْفَرَجِ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدٌ، عَنْ زُهْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ، عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هِشَامٍ ـ وَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ـ وَذَهَبَتْ بِهِ أُمُّهُ زَيْنَبُ بِنْتُ حُمَيْدٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَايِعْهُ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ هُوَ صَغِيرٌ ‏"‏‏.‏ فَمَسَحَ رَأْسَهُ وَدَعَا لَهُ‏.‏ وَعَنْ زُهْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ، أَنَّهُ كَانَ يَخْرُجُ بِهِ جَدُّهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هِشَامٍ إِلَى السُّوقِ فَيَشْتَرِي الطَّعَامَ فَيَلْقَاهُ ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهم ـ فَيَقُولاَنِ لَهُ أَشْرِكْنَا، فَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ دَعَا لَكَ بِالْبَرَكَةِ فَيَشْرَكُهُمْ، فَرُبَّمَا أَصَابَ الرَّاحِلَةَ كَمَا هِيَ، فَيَبْعَثُ بِهَا إِلَى الْمَنْزِلِ‏.‏
Narrated `Abdullah bin Hisham:
that his mother Zainab bint Humaid took him to the Prophet (ﷺ) and said, "O Allah's Messenger (ﷺ)! Take the
pledge of allegiance from him." But he said, "He is still too young for the pledge," and passed his
hand on his (i.e. `Abdullah's) head and invoked for Allah's blessing for him. Zuhra bin Ma`bad stated
that he used to go with his grandfather, `Abdullah bin Hisham, to the market to buy foodstuff. Ibn
`Umar and Ibn Az-Zubair would meet him and say to him, "Be our partner, as the Prophet (ﷺ) invoked
Allah to bless you." So, he would be their partner, and very often he would win a camel's load and
send it home.
CHAPTER 14
باب الشَّرِكَةِ فِي الرَّقِيقِ
#2405
Transmeton Ibn Umeri se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kushdo që liron pjesën e tij të një skllavi që zotërohet bashkërisht, e ka për detyrë ta lirojë atë tërësisht, nëse ai ka pasuri sa vlera e çmimit të tij. Duhet të bëhet një vlerësim i drejtë i çmimit, t'u jepet ortakëve pjesa e tyre dhe të lihet i lirë i liruari."
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ وَجَبَ عَلَيْهِ أَنْ يُعْتِقَ كُلَّهُ، إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ قَدْرَ ثَمَنِهِ يُقَامُ قِيمَةَ عَدْلٍ وَيُعْطَى شُرَكَاؤُهُ حِصَّتَهُمْ وَيُخَلَّى سَبِيلُ الْمُعْتَقِ ‏"‏‏.‏
Narrated Ibn `Umar:
The Prophet (ﷺ) said, "Whoever manumits his share o a jointly possessed slave, it is imperative on him to
manumit the slave completely if he has sufficient money to pay the rest of its price which is to be
estimated justly. He should pay his partners their shares and release him (the freed one).
#2406
Transmeton Ebu Hurejre: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kushdo që liron pjesën e tij të një skllavi që e ka në bashkëpronësi, ai duhet ta lirojë atë plotësisht nëse ka pasuri të mjaftueshme. Përndryshe, skllavit duhet t'i mundësohet të punojë për të fituar vlerën e mbetur për lirimin e tij, pa u rënduar tej mase me punë."
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ فِي عَبْدٍ، أُعْتِقَ كُلُّهُ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ، وَإِلاَّ يُسْتَسْعَ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏
Narrated Abu Huraira:
The Prophet (ﷺ) said, "Whoever manumits his share of a jointly possessed slave, it is essential for him to
manumit the slave completely if he has sufficient money. Otherwise he should look for some work for
the slave (to earn what would enable him to emancipate himself), without overburdening him with
work."
CHAPTER 15
باب الاِشْتِرَاكِ فِي الْهَدْىِ وَالْبُدْنِ، وَإِذَا أَشْرَكَ الرَّجُلُ الرَّجُلَ فِي هَدْيِهِ بَعْدَ مَا أَهْدَى
#2407
Transmeton Ibn Abbasi (r.a.): Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe shokët e tij mbërritën në Mekë në mëngjesin e ditës së katërt të Dhul-Hixhes duke qenë në ihram vetëm për Haxh. Kur mbërritëm, ai na urdhëroi që ta kthenim atë në Umre dhe ta përfundonim ihramin (të bëheshim halal) për gratë tona. Për këtë filluan të qarkullonin fjalë mes njerëzve. Xhabiri tregon se disa thoshin: "A do të shkojmë në Mina ndërkohë që organet tona pikafojnë spermë?" Xhabiri e shpjegonte këtë duke lëvizur dorën e tij. Kur kjo arriti te Pejgamberi (s.a.v.s.), ai u ngrit dhe mbajti një fjalim duke thënë: "Më ka arritur lajmi se disa njerëz thonë kështu e ashtu. Për Allahun, unë jam më i devotshëm dhe më i frikësuar ndaj Allahut se ata. Sikur ta kisha ditur më parë atë që di tani, nuk do ta kisha sjellë kurbanin (hedjin) me vete, dhe po të mos ishte kurbani me mua, do ta kisha përfunduar ihramin." Atëherë u ngrit Suraka bin Malik bin Xhushum dhe tha: "O i Dërguari i Allahut, a është kjo vetëm për ne apo përgjithmonë?" Ai u përgjigj: "Jo, kjo është përgjithmonë." Ndërkohë erdhi Aliu bin Ebi Talibi nga Jemeni dhe po thoshte: "Lebbejk me atë që ka bërë nijet i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)." Pejgamberi (s.a.v.s.) e urdhëroi atë të qëndronte në ihram dhe e bëri ortak në kurbanin e tij.
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ‏.‏وَعَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم صُبْحَ رَابِعَةٍ مِنْ ذِي الْحَجَّةِ مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ، لاَ يَخْلِطُهُمْ شَىْءٌ، فَلَمَّا قَدِمْنَا أَمَرَنَا فَجَعَلْنَاهَا عُمْرَةً، وَأَنْ نَحِلَّ إِلَى نِسَائِنَا، فَفَشَتْ فِي ذَلِكَ الْقَالَةُ‏.‏ قَالَ عَطَاءٌ فَقَالَ جَابِرٌ فَيَرُوحُ أَحَدُنَا إِلَى مِنًى وَذَكَرُهُ يَقْطُرُ مَنِيًّا‏.‏ فَقَالَ جَابِرٌ بِكَفِّهِ، فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ خَطِيبًا فَقَالَ ‏"‏ بَلَغَنِي أَنَّ أَقْوَامًا يَقُولُونَ كَذَا وَكَذَا، وَاللَّهِ لأَنَا أَبَرُّ وَأَتْقَى لِلَّهِ مِنْهُمْ، وَلَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا أَهْدَيْتُ، وَلَوْلاَ أَنَّ مَعِي الْهَدْىَ لأَحْلَلْتُ ‏"‏‏.‏ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هِيَ لَنَا أَوْ لِلأَبَدِ فَقَالَ ‏"‏ لاَ بَلْ لِلأَبَدِ ‏"‏‏.‏ قَالَ وَجَاءَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ـ فَقَالَ أَحَدُهُمَا يَقُولُ لَبَّيْكَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ وَقَالَ الآخَرُ لَبَّيْكَ بِحَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُقِيمَ عَلَى إِحْرَامِهِ، وَأَشْرَكَهُ فِي الْهَدْىِ‏.‏
Narrated Ibn `Abbas:
The Prophet (along with his companions) reached Mecca in the morning of the fourth of Dhul-Hijja
assuming Ihram for Hajj only. So when we arrived at Mecca, the Prophet (ﷺ) ordered us to change our
intentions of the Ihram for `Umra and that we could finish our Ihram after performing the `Umra and
could go to our wives (for sexual intercourse). The people began talking about that. Jabir said
surprisingly, "Shall we go to Mina while semen is dribbling from our male organs?" Jabir moved his
hand while saying so. When this news reached the Prophet (ﷺ) he delivered a sermon and said, "I have
been informed that some peoples were saying so and so; By Allah I fear Allah more than you do, and
am more obedient to Him than you. If I had known what I know now, I would not have brought the
Hadi (sacrifice) with me and had the Hadi not been with me, I would have finished the Ihram." At that
Suraqa bin Malik stood up and asked "O Allah's Messenger (ﷺ)! Is this permission for us only or is it
forever?" The Prophet (ﷺ) replied, "It is forever." In the meantime `Ali bin Abu Talib came from Yemen
and was saying Labbaik for what the Prophet (ﷺ) has intended. (According to another man, `Ali was
saying Labbaik for Hajj similar to Allah's Messenger (ﷺ)'s). The Prophet (ﷺ) told him to keep on the Ihram and
let him share the Hadi with him.
CHAPTER 16
باب مَنْ عَدَلَ عَشْرًا مِنَ الْغَنَمِ بِجَزُورٍ فِي الْقَسْمِ
#2408
Transmeton Rafi' bin Hadixh: Ishim me Pejgamberin (s.a.v.s.) në Dhul-Hulejfe të Tihames dhe kishim zënë disa deve e dele. Njerëzit nxituan dhe i vendosën ato në tenxhere për t'i gatuar, por i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) erdhi dhe urdhëroi që ato të përmbysen. Pastaj, ai e bëri ndarjen duke llogaritur dhjetë dele për një deve. Njëra nga devetë iku dhe, duke qenë se njerëzit kishin vetëm pak kuaj, një burrë e qëlloi atë me shigjetë dhe e ndali. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Këto kafshë ndonjëherë ikin si kafshët e egra, prandaj, nëse ndonjëra prej tyre ju del jashtë kontrollit, veproni kështu." Gjyshi im tha: "O i Dërguari i Allahut, ne kemi frikë se do të ndeshemi me armikun nesër dhe nuk kemi thika, a mund të therrim me kallama?" Ai u përgjigj: "Çdo gjë që bën rrjedhjen e gjakut dhe mbi të cilën është përmendur emri i Allahut, hani prej saj, por mos përdorni dhëmbin apo thuan. Po ju tregoj pse: dhëmbi është eshtër, ndërsa thonjtë janë thikat e etiopianëve."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ، عَنْ جَدِّهِ، رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذِي الْحُلَيْفَةِ مِنْ تِهَامَةَ، فَأَصَبْنَا غَنَمًا وَإِبِلاً، فَعَجِلَ الْقَوْمُ، فَأَغْلَوْا بِهَا الْقُدُورَ، فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَ بِهَا فَأُكْفِئَتْ، ثُمَّ عَدَلَ عَشْرًا مِنَ الْغَنَمِ بِجَزُورٍ، ثُمَّ إِنَّ بَعِيرًا نَدَّ وَلَيْسَ فِي الْقَوْمِ إِلاَّ خَيْلٌ يَسِيرَةٌ فَرَمَاهُ رَجُلٌ فَحَبَسَهُ بِسَهْمٍ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ، فَمَا غَلَبَكُمْ مِنْهَا فَاصْنَعُوا بِهِ هَكَذَا ‏"‏‏.‏ قَالَ قَالَ جَدِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْجُو ـ أَوْ نَخَافُ ـ أَنْ نَلْقَى الْعَدُوَّ غَدًا وَلَيْسَ مَعَنَا مُدًى، فَنَذْبَحُ بِالْقَصَبِ فَقَالَ ‏"‏ اعْجَلْ أَوْ أَرْنِي، مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَكُلُوا، لَيْسَ السِّنَّ وَالظُّفُرَ، وَسَأُحَدِّثُكُمْ عَنْ ذَلِكَ، أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ، وَأَمَّا الظُّفُرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ ‏"‏‏.‏
Narrated Abaya bin Rifaa:
My grandfather, Rafi` bin Khadij said, "We were in the valley of Dhul-Hulaifa of Tuhama in the
company of the Prophet (ﷺ) and had some camels and sheep (of the booty). The people hurried (in
slaughtering the animals) and put their meat in the pots and started cooking. Allah's Messenger (ﷺ) came and
ordered them to upset the pots, and distributed the booty considering one camel as equal to ten sheep.
One of the camels fled and the people had only a few horses, so they got worried. (The camel was
chased and) a man slopped the camel by throwing an arrow at it. Allah's Messenger (ﷺ) said, 'Some of these
animals are untamed like wild animals, so if anyone of them went out of your control, then you should
treat it as you have done now.' " My grandfather said, "O Allah's Messenger (ﷺ)! We fear that we may meet
our enemy tomorrow and we have no knives, could we slaughter the animals with reeds?" The Prophet (ﷺ)
said, "Yes, or you can use what would make blood flow (slaughter) and you can eat what is
slaughtered and the Name of Allah is mentioned at the time of slaughtering. But don't use teeth or
fingernails (in slaughtering). I will tell you why, as for teeth, they are bones, and fingernails are used
by Ethiopians for slaughtering. (See Hadith 668)