The Book of Fasting - Libri i Agjërimit - كتاب الصيام

Parathënie (Hyrje) / Book Introduction / Muqaddimah
كِتَابُ الصِّيَامِ بَابُ فَضْلِ شَهْرِ رَمَضَانَ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هُبَيْرَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَفَعَهُ، قَالَ: «الصَّوْمُ جُنَّةٌ، وَلَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ». قَالَ الْبَزَّارُ: رَوَاهُ بَعْضُهُمْ مَرْفُوعًا. قَالَ الْبَزَّارُ: تَفَرَّدَ بِهِ عَاصِمُ بْنُ عُمَرَ، لا نَعْلَمُهُ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ بَابٌ فِيمَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا بَابٌ: صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ بْنِ جُنْدُبٍ، فَذَكَرَ أَحَادِيثَ بِهَذَا، ثُمَّ قَالَ: وَبِإِسْنَادِهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ: «لا يَكْمُلُ شَهْرَانِ سِتِّينَ لَيْلَةً». قَالَ الْبَزَّارُ: مَعْنَى هَذَا شَهْرَا عِيدٍ لا يَنْقُصَانِ رَمَضَانُ، وَذُو الْحِجَّةِ، يَقُولُ: لا يَكُونَانِ ثَمَانِيَةً وَخَمْسِينَ يَوْمًا. بَابٌ: الشَّهَادَةُ عَلَى هِلالِ شَوَّالٍ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ عُمَرَ، وَلَمْ يَذْكُرِ الْبَرَاءَ، وَبَعْضُهُمْ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ عُمَرَ. بَابُ فَضْلِ السَّحُورِ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " ثَلاثَةٌ لَيْسَ عَلَيْهِمْ حِسَابٌ فِيمَا طَعِمُوا إِنْ شَاءَ اللَّهُ إِذَا كَانَ حَلالا: الصَّائِمُ، وَالْمُتَسَحِّرُ، وَالْمُرَابِطُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ". قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَحْفَظُهُ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ، وَابْنُ عِصْمَةَ، وَابْنُ الصَّبَّاحِ لَيْسَا بِالْمَشْهُورَيْنِ. بَابٌ: السَّحُورُ بَرَكَةٌ بَابٌ: السَّحُورُ بِالتَّمْرِ فِي الْمَسْجِدِ مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ: الصَّلاةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ! قَدْ وَاللَّهِ أَصْبَحْتُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «رَحِمَ اللَّهُ بِلالا، لَوْلا بِلالٌ لَرَجَوْنَا أَنْ يُرَخَّصَ لَنَا مَا بَيْنَنَا وَبَيْنَ طُلُوعِ الشَّمْسِ»، فَقَالَ عَلِيٌّ ﵁: لَوْلا أَنَّ بِلالا حَلَفَ لأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ حَتَّى يَقُولَ لَهُ جِبْرِيلُ ﷺ: ارْفَعْ يَدَكَ. قَالَ الْبَزَّارُ: تَفَرَّدَ بِهِ سَوَّارٌ، وَهُوَ لَيِّنُ الْحَدِيثِ بَابُ تَأْخِيرِ السَّحُورِ بَابُ تَعْجِيلِ الإِفْطَارِ بَابٌ: مَنْ شَاءَ صَامَ وَمَنْ شَاءَ أَفْطَرَ قَالَ الْبَزَّارُ: وَهَذَا رَوَاهُ حُسَيْنٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، وَرَوَاهُ هَارُونُ، عَنْ حُسَيْنٍ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ عِمْرَانَ، وَهَارُونُ لَيْسَ بِهِ بَأْسٌ، وَزَادَ: «وَيَصُومُ فِي السَّفَرِ وَيُفْطِرُ»، وَلا نَحْفَظُ هَذَا فِي حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، وَلَوْ حَفِظْنَاهُ كَانَ هَذَا الإِسْنَادُ أَحْسَنَ مِنْ ذَلِكَ، وَإِنْ كَانَ ذَلِكَ هُوَ الْمَعْرُوفُ. ، حَدَّثَنا شعبة، عَن قَتادةَ، عَن أَبِي المتوكل، عَن أَبِي سعيد قال: إنما كرهت الحجامة للصائم من أجل الضعف. قال البزار: هكذا رواه شعبة ولم يرفعه وقد نحا به نحو المرفوع إذ قال: إنما كرهت الحجامة. باب جواز الحجامة للصائم رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: ثَلاثَةٌ لا يُفْطِرْنَ الصَّائِمَ: الْقَيْءُ، وَالْحِجَامَةُ، وَالاحْتِلامُ. باب جواز القبلة باب أكل البرد للصائم ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ: مَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ صِيَامٌ فَلْيَصُمْ عَنْهُ وَلِيُّهُ إِنْ شَاءَ. قُلْتُ: هُوَ فِي الصَّحِيحِ خَلا قَوْلِهِ: إِنْ شَاءَ. قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ عَائِشَةَ إِلا مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ، وَرَوَاهُ عَنْهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَابْنُ لَهِيعَةَ. باب في الوصال باب فيمن أفطر متعمدًا في شهر رمضان إِسْحَاقَ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ، عَنْ أَبِي زُمَيْلٍ مَالِكِ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ، أَبِيهِ، عَنْ أَبِي ذَر ٍّ، قُلْتُ: فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ أَبِي ذَرٍّ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ. باب في صوم التطوع باب ما يفعل مع الصيام من الخبر باب صيام عاشوراء ، حَدَّثَنَا عِيسَى، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ، أَنَّهُ قَالَ فِي صَوْمِ عَاشُورَاءَ: صُومُوهُ وَخَالِفُوا فِيهِ الْيَهُودَ، وَصُومُوا قَبْلَهُ وَبَعْدَهُ يَوْمًا. قَالَ الْبَزَّارُ: قَدْ رَوَى عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ، وَلا نَعْلَمُ رَوَى: صُومُوا قَبْلَهُ يَوْمًا وَبَعْدَهُ، إِلا دَاوُدُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ تَفَرَّدَ بِهَا، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، وَقَدْ تَقَدَّمَ ذِكْرُنَا فِي دَاوُدَ. باب ثواب صوم عرفة وعاشوراء مِنْكَ يَا عَبْدَ اللَّهِ! فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «فَمَا تَبْغِي؟ صُمْ رَمَضَانَ وَثَلاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ». قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ أَسْنَدَ إِبْرَاهِيمُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ إِلا هَذَا. عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، فَلَمْ أَسْمَعْهُ، عَنْ أَبِي عَامِرٍ إِلا مِنْ عُمَرَ بْنِ حَفْصٍ، وَرَأَيْتُهُ فِي كِتَابِ أَحْمَدَ بْنِ ثَابِتٍ مَكْتُوبًا، فَقَالَ: لَمْ يَقْرَأْهُ عَلَيْنَا أَبُو عَامِرٍ. بَابٌ: مَا نَهَى عَنْ صِيَامِهِ بَابٌ: مَا جَاءَ فِي صَوْمِ يَوْمِ الْجُمُعَةِ
CHAPTER
باب فضل شهر رمضان
Vlera e muajit të Ramazanit
#960
960 - Na ka treguar Ahmed b. el-Velid el-Bagdadi, na ka treguar Halid b. Jezid el-Mekki, na ka treguar Jezid b. Abdulmelik – i cili është en-Nevfeli – nga Safvan b. Sulejm, nga Ata b. Jesar, nga Ebu Seid el-Hudri, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Zotëria i muajve është muaji i Ramazanit, ndërsa më i madhi prej tyre në shenjtëri është Dhul-Hixhe."
Komentim Ka thënë el-Bezzari: Jezidi ka njëfarë dobësie, por një grup [dijetarësh] kanë transmetuar prej tij.
٩٦٠ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْوَلِيدِ الْبَغْدَادِيُّ، ثنا خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ الْمَكِّيُّ، ثنا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ، وَهُوَ النَّوْفَلِيُّ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «سَيِّدُ الشُّهُورِ شَهْرُ رَمَضَانَ وَأَعْظَمُهَا حُرْمَةً ذُو الْحِجَّةِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: يَزِيدُ فِيهِ لِينٌ، وَقَدْ رَوَى عَنْهُ جَمَاعَةٌ.
960 - Ahmad bin al-Walid al-Baghdadi narrated to us, Khalid bin Yazid al-Makki narrated to us, Yazid bin 'Abd al-Malik—who is al-Nawfali—narrated to us, from Safwan bin Sulaym, from 'Ata' bin Yasar, from Abu Sa'id al-Khudri, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "The master of months is the month of Ramadan, and the greatest of them in sanctity is Dhu al-Hijjah."
Commentary Al-Bazzar said: Yazid has some weakness in him, and a group [of scholars] have narrated from him.
#961
961 - Na ka treguar Ahmed bin Malik el-Kushejri, na ka treguar Zaideh bin Ebi er-Rukad, nga Zijad en-Numejri, nga Enesi, i cili përmendi hadithe me këtë [zinxhir], e pastaj tha: dhe me zinxhirin e tij të transmetimit, se Pejgamberi (s.a.v.s.), kur fillonte muaji Rexheb, thoshte: "O Allah, na beko në Rexheb e Shaban dhe na mundëso ta arrijmë Ramazanin."
٩٦١ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَالِكٍ الْقُشَيْرِيُّ، ثنا زَائِدَةُ بْنُ أَبِي الرُّقَادِ، عَنْ زِيَادٍ النُّمَيْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، فَذَكَرَ أَحَادِيثَ بِهَذَا، ثُمَّ قَالَ: وَبِإِسْنَادِهِ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ إِذَا دَخَلَ رَجَبٌ قَالَ: «اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي رَجَبٍ وَشَعْبَانَ، وَبَلِّغْنَا رَمَضَانَ».
961 - Ahmad ibn Malik al-Qushayri narrated to us, Zaidah ibn Abi al-Ruqad narrated to us, from Ziyad al-Numayri, from Anas; he then mentioned hadiths with this [chain], then he said: and with his chain of narration, that the Prophet (pbuh) used to say when Rajab began: "O Allah, bless us in Rajab and Sha'ban, and allow us to reach Ramadan."
#962
962 - Na ka treguar Sulejman bin Sejf el-Harraniu, na ka treguar Ebu Xhafer el-Ukajliu, na ka treguar Zuhejri – domethënë: Ibn Muaviu – nga Muhamed bin Xhuhada, nga Abani, nga Ebu es-Siddiku, nga Ebu Saidi, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Vërtet, Allahu (i Plotfuqishëm dhe Madhështor) ka njerëz që i liron (nga zjarri) në çdo ditë dhe natë – domethënë: në Ramazan – dhe vërtet, për çdo musliman, në çdo ditë dhe natë, ka një lutje të pranuar."
٩٦٢ - حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ سَيْفٍ الْحَرَّانِيُّ، ثنا أَبُو جَعْفَرٍ الْعُقَيْلِيُّ، ثنا زُهَيْرٌ، يَعْنِي: ابْنَ مُعَاوِيَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ، عَنْ أَبَانَ، عَنْ أَبِي الصِّدِّيقِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: " إِنَّ لِلَّهِ ﵎ عُتَقَاءَ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ يَعْنِي: فِي رَمَضَانَ وَإِنَّ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ دَعْوَةً مُسْتَجَابَةً ".
962 - Sulayman bin Sayf al-Harrani narrated to us, Abu Ja'far al-'Uqayli narrated to us, Zuhayr—meaning: Ibn Mu'awiya—narrated to us, from Muhammad bin Juhada, from Aban, from Abu al-Siddiq, from Abu Sa'id, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Indeed, Allah (Mighty and Majestic) has those whom He sets free every day and night—meaning: in Ramadan—and indeed, for every Muslim in every day and night there is a supplication that is answered."
#963
963 - Na ka treguar Is-hak ibn Xhibril el-Bagdadi, na ka treguar Jezid ibn Haruni, na ka njoftuar Hisham ibn Ebi Hishami, nga Muhamed ibn Muhamed ibn el-Esuedi, nga Ebu Seleme, nga Ebu Hurejre, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Umetit tim i janë dhënë pesë veçori në Ramadan, të cilat nuk i janë dhënë asnjë umeti para tyre: era e gojës së agjëruesit është më e këndshme tek Allahu sesa era e miskut; melaiket kërkojnë falje për ta derisa të bëjnë iftar; shejtanët lidhen me zinxhirë gjatë tij, kështu që nuk mund të arrijnë atë që arrinin në kohë të tjera; pastaj Ai (i Lartësuar dhe i Madhëruar) thotë: 'Robërit e Mi të mirë pothuajse i hodhën nga vetja barrat dhe mundimet' - mendoj se ai [transmetuesi] tha: 'dhe ata vijnë tek ti [Xheneti]', ose 'dhe arrijnë deri te shpërblimi i tyre i fundit' - në natën e fundit." U tha: "O i Dërguari i Allahut! A është ajo Nata e Kadrit?" Ai tha: "Jo, por punëtori e merr shpërblimin e tij të plotë kur e përfundon punën e tij."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë hadith të transmetuar nga Ebu Hurejre si 'marfu' (Pejgamberik) përveçse përmes këtij zinxhiri të transmetimit. Hishami është basrit, i quajtur Hisham ibn Zijad Ebu el-Mikdam; një grup nga njerëzit e dijes kanë transmetuar prej tij, por ai nuk është i fortë në hadith.
٩٦٣ - حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ جِبْرِيلَ الْبَغْدَادِيُّ، ثنا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أنبا هِشَامُ بْنُ أَبِي هِشَامٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الأَسْوَدِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ: " أُعْطِيَتْ أُمَّتِي فِي رَمَضَانَ خَمْسَ خِصَالٍ لَمْ يُعْطَهَا أُمَّةٌ قَبْلَهَا: خُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ، وَيَسْتَغْفِرُ لَهُمُ الْمَلائِكَةُ حَتَّى يُفْطِرُوا، ويُصَفَّدُ فِيهِ الشَّيَاطِينُ، فَلا يَخْلُصُوا فِيهِ إِلَى مَا كَانُوا يَخْلُصُونَ فِيهِ فِي غَيْرِهِ، ثُمَّ يَقُولُ ﵎: يُوشِكُ عِبَادِي الصَّالِحُونَ أَنْ يُلْقُوا عَنْهُمُ الْمُؤْنَةَ وَالأَذَى أَحْسِبُهُ قَالَ: فَيَصِيرُ إِلَيْكِ، أَوْ فَيَصِيرُوا إِلَى آخِرِهِمْ فِي آخِرِ لَيْلَةٍ "، قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! هِيَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ؟ قَالَ: «لا، وَلَكِنَّ الْعَامِلَ يُوَفَّى أَجْرَهُ إِذَا قَضَى عَمَلَهُ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَرْفُوعًا إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ، وَهِشَامٌ بَصْرِيٌّ، يُقَالُ لَهُ: هِشَامُ بْنُ زِيَادٍ أَبُو الْمِقْدَامِ، حَدَّثَ عَنْهُ جَمَاعَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ، وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ فِي الْحَدِيثِ.
963 - Ishaq ibn Jibril al-Baghdadi narrated to us, Yazid ibn Harun narrated to us, Hisham ibn Abi Hisham informed us, from Muhammad ibn Muhammad ibn al-Aswad, from Abu Salamah, from Abu Hurayrah, that the Messenger of Allah (pbuh) said: "My nation has been given five traits in Ramadan that no nation before them was given: the breath of the fasting person is more pleasant to Allah than the scent of musk; the angels seek forgiveness for them until they break their fast; the devils are shackled during it, so they cannot reach what they used to reach during other times; then He (Glorified and Exalted be He) says: 'My righteous servants are about to cast off their burdens and suffering'—I believe he [the narrator] said: 'and they proceed to you [Paradise],' or 'and they reach their final [reward]'—in the last night." It was said: "O Messenger of Allah! Is it the Night of Decree?" He said: "No, but the worker is paid his reward in full when he completes his work."
Commentary Al-Bazzar said: "We do not know it reported from Abu Hurayrah in an elevated (marfu') form except through this chain of narration. Hisham is from Basra, and he is called Hisham ibn Ziyad Abu al-Miqdam; a group from the people of knowledge narrated from him, but he is not strong in Hadith."
#964
964 - Na ka treguar el-Xherrah ibn Mahledi, na ka treguar Omer ibn Abdylmexhidi, na ka treguar Shube, nga...
٩٦٤ - حَدَّثَنَا الْجَرَّاحُ بْنُ مَخْلَدٍ، ثنا عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ، ثنا شُعْبَةُ، عَنْ
964 - Al-Jarrah ibn Makhlad narrated to us, Umar ibn Abd al-Majid narrated to us, Shu'bah narrated to us, from
#965
965 - Më shkroi Hamza bin Maliku, duke më njoftuar se xhaxhai i tij Sufjan bin Hamza i ka treguar atij nga Kethiri, nga el-Velidi dhe nga el-Mutalibi, nga Ebu Hurejra, i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Allahu i Lartësuar ka thënë: Agjërimi është për Mua dhe Unë shpërblej për të. Për betimin e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), era e gojës së agjëruesit tek Allahu është më e këndshme se aroma e miskut. Pra, cilido prej jush që gdhihet duke agjëruar, të mos flasë fjalë të turpshme dhe të mos sillet me injorancë; e nëse dikush e sulmon atë, le të thotë: 'Unë jam agjërueshëm'. Vërtet, për ta në Ditën e Kiametit ka një pellg (hauz), te i cili nuk vjen askush tjetër përveç agjëruesve." Thashë: Nuk e kam parë (hadithin) me këtë kontekst.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që këto fjalë t'i ketë transmetuar dikush tjetër përveç el-Velidit. Kapitulli: Lidhur me atë që agjëron Ramazanin në Mekë.
٩٦٥ - وَكَتَبَ إِلَيَّ حَمْزَةُ بْنُ مَالِكٍ يُخْبِرُ أَنَّ عَمَّهُ سُفْيَانَ بْنَ حَمْزَةَ حَدَّثَهُ عَنْ كَثِيرٍ، عَنِ الْوَلِيدِ، وَعَنِ الْمُطَّلِبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: " قَالَ اللَّهُ ﵎: الصِّيَامُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ، وَبِمَحْلُوفِ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ عِنْدَ اللَّهِ أَطْيَبُ مِنْ رَائِحَةِ الْمِسْكِ، فَأَيُّمَا امْرِئٍ أصبح منكم صائما فَلا يَرْفُثْ، وَلا يَجْهَلْ وَإِنْ إِنْسَانٌ قَاتَلَهُ فَلْيَقُلْ: إِنِّي صَائِمٌ، فَإِنَّ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَوْضًا مَا يَرِدُهُ غَيْرُ الصُّوَّامِ ". قُلْتُ: لَمْ أَرَهُ بِهَذَا السِّيَاقِ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: وَهَذِهِ الأَلْفَاظُ لا نَعْلَمُ رَوَاهَا إِلا الْوَلِيدُ.
بَابٌ فِيمَنْ صَامَ رَمَضَانَ بِمَكَّةَ
965 - And Hamzah bin Malik wrote to me informing that his uncle Sufyan bin Hamzah narrated to him from Kathir, from al-Walid, and from al-Muttalib, from Abu Hurairah, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Allah the Exalted said: Fasting is for Me and I reward for it. And by the oath of the Messenger of Allah (pbuh), the changing breath of the fasting person's mouth is more pleasant to Allah than the scent of musk. So whichever man among you wakes up fasting, let him not speak obscenely nor behave ignorantly; and if a person fights him, let him say: 'I am fasting.' For indeed, for them on the Day of Resurrection is a reservoir that none shall reach except those who fast." I said: I have not seen it with this context.
Commentary Al-Bazzar said: And these wordings, we do not know them to be narrated by anyone except al-Walid. Chapter: Regarding him who fasts Ramadan in Makkah.
CHAPTER
باب فيمن صام رمضان بمكة
Për atë që agjëron Ramazanin në Mekë
#966
966 - Na ka treguar Amr ibn Hammadi, nipi (djali i vajzës) i Hammad ibn Mas'adah-s, na ka treguar Abdullah ibn Nafi', na ka treguar Asim ibn Umar, nga Abdullah ibn Dinari, nga Ibn Umari, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Ramazani në Mekë është më i vlefshëm se një mijë Ramazane në vende të tjera përveç Mekës."
٩٦٦ - حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ حَمَّادٍ ابْنُ ابْنَةِ حَمَّادِ بْنِ مَسْعَدَةَ، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ، ثنا عَاصِمُ بْنُ عُمَرَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «رَمَضَانُ بِمَكَّةَ أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ رَمَضَانَ بِغَيْرِ مَكَّةَ».
966 - Amr ibn Hammad, the grandson of Hammad ibn Mas'adah, narrated to us, saying: Abdullah ibn Nafi' narrated to us, saying: Asim ibn Umar narrated to us, from Abdullah ibn Dinar, from Ibn Umar, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Ramadan in Mecca is better than a thousand Ramadans in other than Mecca."
CHAPTER
بَابٌ فِيمَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا
Kapitulli: Për atë që falet natën në Ramazan me besim
#967
967 - Na ka treguar Asad bin Halid el-Askeriu, na ka treguar Xhafer bin Auni, nga Ibrahim bin Ismail bin Muxhemmi', nga ez-Zuhriu, nga Urve, nga Aisha, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: «Kushdo që falet gjatë netëve të Ramazanit me besim dhe duke shpresuar shpërblimin, do t'i falen mëkatet e tij të mëparshme.»
Komentim El-Bezzari ka thënë: Vetëm Ibrahimi e ka transmetuar këtë nga ez-Zuhriu, ndërsa prej tij e kanë transmetuar Ubejdullah bin Musa dhe Xhaferi. Kapitulli: Kryerja e veprave të mira në muajin e Ramazanit.
٩٦٧ - حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ خَالِدٍ الْعَسْكَرِيُّ، ثنا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُجَمِّعٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: تَفَرَّدَ بِهِ إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، وَرَوَاهُ عَنْهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى وَجَعْفَرً.
بَابٌ: فِعْلُ الْخَيْرِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ
967 - Asad ibn Khalid al-Askari narrated to us, saying: Ja'far ibn Awn narrated to us, from Ibrahim ibn Isma'il ibn Mujammi', from al-Zuhri, from Urwah, from Aisha, that the Prophet (pbuh) said: "Whoever stands [in prayer] during Ramadan out of faith and seeking reward, his previous sins shall be forgiven."
Commentary Al-Bazzar said: Ibrahim was unique in narrating this from al-Zuhri, and Ubayd Allah ibn Musa and Ja'far narrated it from him. Chapter: Doing good deeds in the month of Ramadan.
CHAPTER
باب: فعل الخير في شهر رمضان
Kryerja e veprave të mira në muajin e Ramazanit
#968
968 - Na ka treguar Jusuf ibn Musa, na ka treguar Abdul Hamid ibn Abdur-Rahman el-Himmani, na ka treguar Ebu Bekr el-Hudhali, nga ez-Zuhriu, nga Ubejdullahu, nga Ibn Abbasi, se kur hynte muaji i Ramazanit, Pejgamberi (s.a.v.s.) lironte çdo të burgosur dhe i jepte çdo lypësi.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush ta ketë transmetuar këtë në këtë formë përveç el-Hudhalit, dhe ai nuk ka qenë hafiz, ndonëse prej tij kanë transmetuar një grup nga njerëzit e dijes.
٩٦٨ - حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، ثنا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمَّانِيُّ، ثنا أَبُو بَكْرٍ الْهُذَلِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، «أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ إِذَا دَخَلَ شَهْرُ رَمَضَانَ أَطْلَقَ كُلَّ أَسِيرٍ، وَأَعْطَى كُلَّ سَائِلٍ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ هَكَذَا إِلا الْهُذَلِيُّ، وَلَمْ يَكُنْ حَافِظًا، وَقَدْ حَدَّثَ عَنْهُ جَمَاعَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ.
968 - Yusuf ibn Musa narrated to us, Abdul Hamid ibn Abdur-Rahman al-Himmani narrated to us, Abu Bakr al-Hudhali narrated to us, from al-Zuhri, from Ubaydullah, from Ibn Abbas, that when the month of Ramadan began, the Prophet (pbuh) would release every prisoner and give to every petitioner.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who narrated it in this manner except al-Hudhali, and he was not a memorizer, though a group from the people of knowledge have narrated from him.
CHAPTER
بَابٌ: صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ
Kapitulli: Agjëroni kur ta shihni atë (hënën)
#969
969 - Na ka treguar Jusuf bin Musa, na ka treguar Xheriri, nga Mensuri, nga Rib'i, nga Hudhejfe, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), se ai ka thënë: "Mos ia paraprini muajit derisa ta plotësoni numrin ose ta shihni hënën e re; pastaj agjëroni. Dhe mos e prishni agjërimin derisa ta plotësoni numrin ose ta shihni hënën e re."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Xheriri është i vetëm në transmetimin e tij.
٩٦٩ - حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، ثنا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ رِبْعِيٍّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، أَنَّهُ قَالَ: «لا تَقَدَّمُوا الشَّهْرَ حَتَّى تُكْمِلُوا الْعِدَّةَ، أَوْ تَرَوُا الْهِلالَ، ثُمَّ صُومُوا، وَلا تُفْطِرُوا حَتَّى تُكْمِلُوا الْعِدَّةَ، أَوْ تَرَوُا الْهِلالَ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: تَفَرَّدَ بِهِ جَرِيرٌ.
969 - Yusuf ibn Musa narrated to us, Jarir narrated to us, from Mansur, from Rib'i, from Hudhayfah, from the Prophet (pbuh), that he said: "Do not precede the month until you have completed the count or you see the crescent; then fast. And do not break your fast until you have completed the count or you see the crescent."
Commentary Al-Bazzar said: Jarir was unique in narrating it.
#970
970 - Na kanë treguar Muhamed ibn el-Muthanna dhe Amër ibn Aliu, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Ebu Davudi: Na ka treguar Imrani, nga Katadeja, nga el-Hasani, nga Ebu Bekreja, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): «Agjëroni kur ta shihni atë (hënën e re) dhe ndërprejeni agjërimin kur ta shihni atë; e nëse ajo mbetet e fshehur për ju (për shkak të vranësirave), atëherë plotësojeni numrin e plotë të ditëve.» Ata të dy thanë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): «Muaji është kështu, kështu dhe kështu.»
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë hadith të transmetuar nga Ebu Bekreja përveçse përmes kësaj rruge; Imrani është i vetmi që e ka transmetuar atë.
Kapitull: Dy muaj që nuk pakësohen.
٩٧٠ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالا: ثنا أَبُو دَاوُدَ، ثنا عِمْرَانُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ، فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا الْعِدَّةَ» قَالا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ، تَفَرَّدَ بِهِ عِمْرَانُ.
بَابٌ: شَهْرَانِ لا يَكْمُلانِ
970 - Muhammad ibn al-Muthanna and 'Amr ibn 'Ali narrated to us, they both said: Abu Dawud narrated to us: 'Imran narrated to us, from Qatadah, from al-Hasan, from Abu Bakrah, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Fast upon seeing it [the crescent moon] and break your fast upon seeing it; and if it is obscured from you, then complete the full count." They both said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "The month is like this, and like this, and like this."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it reported from Abu Bakrah except through this route; 'Imran was solitary in reporting it. Chapter: Two months that do not decrease.
CHAPTER
باب: شهران لا يكملان
Kapitull: Dy muaj që nuk mbeten mangët
#971
971 - Na ka treguar Halid ibn Jusufi, (i cili tha): më ka treguar babai im Jusuf ibn Halidi, na ka treguar Xhafer ibn Sa'd ibn Semureh, na ka treguar Habib ibn Sulejmani, nga babai i tij Sulejman ibn Semureh, nga Semureh.
٩٧١ - حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنِي أَبِي يُوسُفُ بْنُ خَالِدٍ، ثنا جَعْفَرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ سَمُرَةَ، ثنا حَبِيبُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِيهِ سُلَيْمَانَ بْنِ سَمُرَةَ، عَنْ سَمُرَةَ
971 - Khalid ibn Yusuf narrated to us, my father Yusuf ibn Khalid narrated to me, Ja'far ibn Sa'd ibn Samurah narrated to us, Habib ibn Sulayman narrated to us, from his father Sulayman ibn Samurah, from Samurah.
CHAPTER
باب: الشهادة على هلال شوال
Kapitull: Dëshmia për hënën e re të Shevalit
#972
972 - Na tregoi Jakub bin Ibrahimi, na tregoi Sa'id bin 'Amiri, na tregoi Shu'be, nga Katadeja, nga Enesi, se një grup njerëzish dëshmuan para Pejgamberit (s.a.v.s.) për shikimin e hënës së re, hënës së Shevalit, prandaj ai i urdhëroi ata që ta prishnin agjërimin dhe të dalin të nesërmen në mëngjes për festën e tyre.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Sa'id bin 'Amiri ka gabuar në këtë. Në fakt, Shu'be e ka transmetuar këtë nga Ebu Bishri, nga Ebu 'Umejr bin Enesi, se xhaxhallarët e tij dëshmuan para Pejgamberit (s.a.v.s.).
٩٧٢ - حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، ثنا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، ثنا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ قَوْمًا شَهِدُوا عِنْدَ النَّبِيِّ ﷺ عَلَى رُؤْيَةِ الْهِلالِ، هِلالِ شَوَّالٍ فَأَمَرَهُمْ أَنْ يُفْطِرُوا، وَأَنْ يَغْدُوا عَلَى عِيدِهِمْ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: أَخْطَأَ فِيهِ سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، وَإِنَّمَا رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ أَبِي عُمَيْرِ بْنِ أَنَسٍ، أَنَّ عُمُومَةً لَهُ شَهِدُوا عِنْدَ النَّبِيِّ ﷺ.
972 - Ya'qub ibn Ibrahim narrated to us, Sa'id ibn 'Amir narrated to us, Shu'bah narrated to us, from Qatadah, from Anas, that a group of people testified before the Prophet (pbuh) regarding the sighting of the crescent moon, the crescent of Shawwal. So he ordered them to break their fast and to go out to their Eid prayer the next morning.
Commentary Al-Bazzar said: Sa'id ibn 'Amir made a mistake in this. Rather, Shu'bah narrated it from Abu Bishr, from Abu 'Umayr ibn Anas, that uncles of his testified before the Prophet (pbuh).
#973
973 - Na ka treguar Jusuf bin Musa, na ka treguar Abdullah bin el-Xhehm, na ka treguar Amr bin Ebi Kajs, nga Ali bin Abdil-A’la, nga babai i tij, nga Abdurrahman bin Ebi Lejla, nga el-Bara, i cili ka thënë: Isha i ulur te Omeri kur i erdhi një kalorës, i cili pretendoi se e kishte parë hënën e re, hënën e Sheualit. Atëherë Omeri tha: "O njerëz, prishni agjërimin."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë hadith me këtë formulim nga Omeri, përveçse përmes kësaj rruge, dhe tashmë...
٩٧٣ - حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَهْمِ، ثنا عَمْرُو بْنُ أَبِي قَيْسٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ: كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ عُمَرَ، فَأَتَاهُ رَاكِبٌ، فَزَعَمَ أَنَّهُ رَأَى الْهِلالَ، هِلالَ شَوَّالٍ، فَقَالَ عُمَرُ: أَيُّهَا النَّاسُ أَفْطِرُوا.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ بِهَذَا اللَّفْظِ عَنْ عُمَرَ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ، وَقَدْ
973 - Yusuf ibn Musa narrated to us: Abdullah ibn al-Jahm narrated to us: Amr ibn Abi Qays narrated to us, from Ali ibn Abd al-A'la, from his father, from Abd al-Rahman ibn Abi Layla, from al-Bara’, who said: I was sitting with Umar when a rider came to him and claimed that he had seen the crescent moon, the crescent of Shawwal. Thereupon Umar said: "O people, break your fast."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it with this wording from Umar except through this route, and...
CHAPTER
بَابُ فَضْلِ السَّحُورِ
Kapitulli: Vlera e syfyrit
#974
974 - Na ka treguar Mejmun ibn el-Asbeg el-Nasibiu, na ka treguar Abdullah ibn Salihu, na ka treguar el-Lejth ibn Sa'di, nga Hisham ibn Sa'di, nga Hatim ibn Ebi Nasri, nga Ubade ibn Nusej, nga një burrë prej shokëve të Pejgamberit (s.a.v.s.), se Pejgamberi (s.a.v.s.) u lut për ata që hanë syfyr.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që Ebu Suvejdi të ketë transmetuar ndonjë gjë tjetër përveç kësaj.
KREU: Nuk ka llogari për atë që ha syfyr me furnizim të hallallit.
٩٧٤ - حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ الأَصْبَغِ النَّصِيبِيُّ، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ، ثنا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ، عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ، «أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ صَلَّى عَلَى الْمُتَسَحِّرِينَ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَى أَبُو سُوَيْدٍ إِلا هَذَا.
بَابٌ: لَيْسَ عَلَى الْمُتَسَحِّرِ بِالْحَلالِ حِسَابٌ
974 - Maymun ibn al-Asbagh al-Nasibi narrated to us, Abdullah ibn Salih narrated to us, al-Layth ibn Sa'd narrated to us, from Hisham ibn Sa'd, from Hatim ibn Abi Nasr, from 'Ubadah ibn Nusayy, from a man among the companions of the Prophet (pbuh), that the Prophet (pbuh) prayed for those who partake in the pre-dawn meal.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know that Abu Suwayd narrated anything except this. Chapter: There is no reckoning for the one who partakes in the pre-dawn meal from lawful provision.
CHAPTER
باب: ليس على المتسحر بالحلال حساب
Kapitull: Nuk ka llogari për syfyrin me hallall
#975
975 - Na ka treguar Sehli, na ka treguar Ibrahim bin Musa el-Farra, na ka treguar Abdullah bin Isme, nga Ebu es-Sabbahu, nga Ebu Hashimi, nga Ikrimeja, nga Ibn Abasi, se Pejgamberi (s.a.v.s.)
٩٧٥ - حَدَّثَنَا سَهْلُ، ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الْفَرَّاءُ، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِصْمَةَ، عَنْ أَبِي الصَّبَّاحِ، عَنْ أَبِي هَاشِمٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ
975 - Sahl narrated to us, Ibrahim ibn Musa al-Farra narrated to us, Abdullah ibn Ismah narrated to us, from Abu al-Sabbah, from Abu Hashim, from Ikrima, from Ibn Abbas, that the Prophet (pbuh)
CHAPTER
باب: السحور بركة
Kapitull: Syfyri është bereqet
#976
976 - Na ka treguar Muhamed bin Ebi Safuani, na ka treguar Ebu Davudi, na ka treguar Muhamed bin Thabit el-Bunani, nga babai i tij, nga Enesi, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: «Hani syfyr, sepse vërtet në syfyr ka bereqet.»
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush ta ketë transmetuar kështu përveç Muhamed bin Thabitit.
٩٧٦ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي صَفْوَانَ، ثنا أَبُو دَاوُدَ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ الْبُنَانِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ: «تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَةٌ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ هَكَذَا إِلا مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ.
976 - Muhammad bin Abi Safwan narrated to us, Abu Dawud narrated to us, Muhammad bin Thabit al-Bunani narrated to us, from his father, from Anas, that the Messenger of Allah (pbuh) said: "Take the pre-dawn meal, for indeed there is blessing in the pre-dawn meal."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who narrated it in this manner except Muhammad bin Thabit.
#977
977 - Na ka treguar Vehb bin Jahja bin Zimam el-Kajsi, na ka treguar Kurreh bin Sulejman, na ka treguar Muavije bin Salih, nga Junus bin Sejf, nga el-Harith bin Zijad, nga Ebu Ruhm, nga el-Irbad bin Sarijeh; ai përmendi një hadith me këtë (zinxhir), pastaj tha: "Hyra te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ndërkohë që ai po hante syfyr, dhe ai tha: 'Eja në vaktin e bekuar'."
Komentim El-Bezzari ka thënë: "Nuk e njohim këtë (hadith) nga el-Irbadi përveçse përmes këtij zinxhiri transmetimi, kurse Junusin dhe el-Harithin nuk i njoh."
٩٧٧ - حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ يَحْيَى بْنِ زِمَامٍ الْقَيْسِيُّ، ثنا قُرَّةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، ثنا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ يُونُسَ بْنِ سَيْفٍ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ أَبِي رُهْمٍ، عَنِ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ، فَذَكَرَ حَدِيثًا بِهَذَا، ثُمَّ قَالَ: وَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ﷺ، وَهُوَ يَتَسَحَّرُ، قَالَ: «هَلُمَّ إِلَى الْغَدَاءِ الْمُبَارَكِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنِ الْعِرْبَاضِ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ، وَيُونُسُ وَالْحَارِثُ لا أَعْرِفُهُمَا.
977 - Wahb bin Yahya bin Zimam al-Qaysi narrated to us, Qurrah bin Sulayman narrated to us, Mu'awiyah bin Salih narrated to us, from Yunus bin Sayf, from al-Harith bin Ziyad, from Abu Ruhm, from al-'Irbad bin Sariyah; he mentioned a hadith with this [chain], then he said: "And I entered upon the Messenger of Allah (pbuh) while he was eating the pre-dawn meal, and he said: 'Come to the blessed morning meal.'"
Commentary Al-Bazzar said: "We do not know it from al-'Irbad except through this chain of transmission, and Yunus and al-Harith, I do not know them."
CHAPTER
بَابٌ: السَّحُورُ بِالتَّمْرِ
Kapitulli: Syfyri me hurma
#978
978 - Na kanë treguar Rexha bin Muhamed es-Sekati dhe Muhamed bin Ma’mer el-Bahrani, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Ebu Amir Abdilmelik bin Amër, (i cili tha): Na ka treguar Zum’ah, nga Amër bin Dinari, nga Xhabiri, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Sa ushqim i shkëlqyer i syfyrit janë hurmat."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë hadith nga Xhabiri përveçse përmes këtij zinxhiri transmetimi.
٩٧٨ - حَدَّثَنَا رَجَاءُ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّقَطِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ الْبَحْرَانِيُّ، قَالا: ثنا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، ثنا زُمْعَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «نِعْمَ السَّحُورُ بِالتَّمْرِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ جَابِرٍ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ.
978 - Raja’ ibn Muhammad al-Saqati and Muhammad ibn Ma’mar al-Bahrani narrated to us, they said: Abu ‘Amir ‘Abd al-Malik ibn ‘Amr narrated to us: Zam‘ah narrated to us, from ‘Amr ibn Dinar, from Jabir, that the Prophet (pbuh) said: "How excellent a pre-dawn meal are dates."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it from Jabir except through this chain of transmission.
#979
979 - Na ka treguar Amr ibn Aliu, na ka treguar Musa ibn Davudi, na ka treguar Sheriku, nga Abdullah ibn Muhamed ibn Akili, nga Xhabiri, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Hani syfyr, qoftë edhe me diçka të paktë."
Komentim El-Bezzari ka thënë: "Dhe e kam parë në librin tim: 'Sa syfyr i mirë janë hurmat'." Kreu: Koha e syfyrit.
٩٧٩ - حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، ثنا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ، ثنا شَرِيكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «تَسَحَّرُوا وَلَوْ بِشَيْءٍ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: وَرَأَيْتُهُ فِي كِتَابِي: «نِعْمَ السَّحُورُ التَّمْرُ».
بَابُ وَقْتِ السَّحُورِ
979 - 'Amr ibn 'Ali narrated to us, Musa ibn Dawud narrated to us, Sharik narrated to us, from 'Abdullah ibn Muhammad ibn 'Aqil, from Jabir, that the Prophet (pbuh) said: "Take the pre-dawn meal, even if it is with something small."
Commentary Al-Bazzar said: "And I saw it in my book: 'How excellent a pre-dawn meal are dates.'" Chapter: The Time of the Pre-Dawn Meal.
CHAPTER
باب وقت السحور
Kapitull: Koha e syfyrit
#980
980 - Na ka treguar Hallad ibn Aslam, na ka treguar Hanifeh ibn Merzuk, nga Seuuar ibn Mus'ab, nga Ismail ibn Ebi Halid, nga Kajs ibn Ebi Hazim, nga Aliu ibn Ebi Talib, i cili ka thënë: Alkameh ibn Ulathah hyri te Pejgamberi (s.a.v.s.), kështu ai kërkoi një kokë [mishi] për të dhe filloi të hante bashkë me të. Pastaj i erdhi Bilali dhe e thirri për namaz, por ai nuk iu përgjigj, kështu ai u kthye dhe priti.
٩٨٠ - حَدَّثَنَا خَلادُ بْنُ أَسْلَمَ، ثنا حَنِيفَةُ بْنُ مَرْزُوقٍ، عَنْ سَوَّارِ بْنِ مُصْعَبٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، قَالَ: دَخَلَ عَلْقَمَةُ بْنُ عُلاثَةَ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ، فَدَعَا لَهُ بِرَأْسٍ وَجَعَلَ يَأْكُلُ مَعَهُ، فَجَاءَهُ بِلالٌ فَدَعَاهُ إِلَى الصَّلاةِ، فَلَمْ يُجِبْ فَرَجَعَ، فَمَكَثَ
980 - Khallad ibn Aslam narrated to us, Hanifah ibn Marzuq narrated to us, from Sawwar ibn Mus'ab, from Isma'il ibn Abi Khalid, from Qays ibn Abi Hazim, from 'Ali ibn Abi Talib, who said: 'Alqamah ibn 'Ulathah entered upon the Prophet (pbuh), and he called for a head [of meat] for him and began eating with him. Then Bilal came to him and called him to prayer, but he did not respond, so he returned and waited.
CHAPTER
باب تأخير السحور
Kapitull: Vonimi i syfyrit
#981
981 - Na ka treguar Ibrahim ibn Abdullahu, na ka treguar Muhamed ibn Abad el-Mekkiu, na ka treguar Hatim ibn Ismaili, nga ed-Dahak ibn Uthmani, nga Abdylkerimi, nga Alkamah ibn Suhejl eth-Thekafi, i cili ka thënë: Isha në mesin e delegacionit që erdhi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), dhe për ne u ngrit një çadër pranë shtëpisë së Mugirah ibn Shubes. Bilali na sillte iftarin tonë kur ishte bërë shumë dritë, saqë, për Allahun, ne mendonim se kjo ishte diçka që na takonte vetëm neve. Andaj e pyetëm: "O Bilal! A ka bërë iftar i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)?" Ai u përgjigj: "Po, pasha Atë në dorën e të Cilit është shpirti im, nuk kam ardhur te ju derisa i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) të ketë bërë iftar." Tha: Bilali na e sillte edhe syfyrin tonë ndërkohë që ne ishim ende të mbështjellë për t'u ngrohur; pastaj e hapnim perden e çadrës dhe ushqimi ynë na dukej qartë.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që Alkamah të ketë transmetuar diçka tjetër përveç kësaj.
٩٨١ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ الْمَكِّيُّ، ثنا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ سُهَيْلٍ الثَّقَفِيِّ، قَالَ: كُنْتُ فِي الْوَفْدِ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ﷺ، فَضُرِبَ لَنَا قُبَّةٌ عِنْدَ دَارِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، فَكَانَ بِلالٌ يَأْتِينَا بِفِطْرِنَا، وَنَحْنُ مُسْفِرُونَ جِدًّا، حَتَّى وَاللَّهِ مَا نَحْسِبُ إِلا أَنْ ذَلِكَ شَيْئًا بَيْنَنَا، فَنَقُولُ: يَا بِلالُ! أَفْطَرَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ؟ فَيَقُولُ: نَعَمْ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا جِئْتُكُمْ حَتَّى أَفْطَرَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ، قَالَ: وَكَانَ بِلالٌ يَأْتِينَا بِسَحُورِنَا، وَإِنَّا لَمُسْتَدْفِئُونَ فَنَكْشِفُ سِجْفَ الْقُبَّةِ فَيَسْتَبِينُ لَنَا طَعَامُنَا.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ رَوَى عَلْقَمَةَ إِلا هَذَا.
981 - Ibrahim ibn Abd Allah narrated to us, Muhammad ibn Abbad al-Makki narrated to us, Hatim ibn Isma'il narrated to us, from al-Dahhak ibn Uthman, from Abd al-Karim, from Alqamah ibn Suhayl al-Thaqafi, who said: I was among the delegation that came to the Messenger of Allah (pbuh), and a tent was pitched for us near the house of al-Mughirah ibn Shu'bah. Bilal used to bring us our meal to break the fast when it was already very bright, until, by Allah, we did not think but that this was something [exclusive] for us. So we would say, "O Bilal! Has the Messenger of Allah (pbuh) broken his fast?" He would reply, "Yes, by Him in Whose Hand is my soul, I did not come to you until the Messenger of Allah (pbuh) had broken his fast." He said: And Bilal used to bring us our pre-dawn meal (suhoor) while we were keeping ourselves warm; then we would uncover the curtain of the tent and our food would be clearly visible to us.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know that Alqamah narrated anything except this.
#982
982 - Na treguan Abdeh bin Abd Allah dhe Said bin Bahr, të cilët thanë: Na tregoi Muhamed bin Beshiri: Na tregoi Saidi, nga Katadeja, nga Enesi, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: «Vërtet Bilalli e thërret ezanin natën, andaj hani dhe pini derisa të thërrasë ezanin Ibn Umm Mektumi.»
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë (hadith) nga Enesi përveçse përmes këtij zinxhiri transmetimi; Muhamed bin Beshiri është i vetmi që e ka transmetuar atë nga Saidi.
٩٨٢ - حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، وَسَعِيدُ بْنُ بَحْرٍ، قَالا: ثنا مُحَمَّدُ بْنُ بَشِيرٍ، ثنا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «إِنَّ بِلالا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ أَنَسٍ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ، تَفَرَّدَ بِهِ مُحَمَّدُ بْنُ بَشِيرٍ، عَنْ سَعِيدٍ.
982 - Abdah bin Abd Allah and Sa'id bin Bahr narrated to us, they both said: Muhammad bin Bashir narrated to us: Sa'id narrated to us, from Qatadah, from Anas, that the Prophet (pbuh) said: "Indeed, Bilal calls the Adhan during the night, so eat and drink until Ibn Umm Maktum calls the Adhan."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it from Anas except through this chain of narrators; Muhammad bin Bashir was the sole narrator of it from Sa'id.
#983
983 - Na ka treguar Abdeh bin Abdullahu, na ka njoftuar Zejd bin el-Hubabi, na ka treguar Muti' bin Rashidi, më ka treguar Teube el-Anberiu, se ai e ka dëgjuar Enes bin Malikun duke thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Shiko kush është në xhami dhe ftoje atë." Kështu hyra – domethënë në xhami – dhe aty ishin Ebu Bekri dhe Omeri (r.a.), kështu që i ftova ata të dy. Pastaj i solla atij diçka dhe ia vendosa përpara; ai hëngri dhe ata hëngrën, pastaj dolën dhe i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u priu atyre në namazin e mëngjesit.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që Teubeja të ketë transmetuar me zinxhir të lidhur nga Enesi përveç këtij hadithi dhe një hadithi tjetër, dhe asnjë nuk i ka transmetuar këto dy hadithe prej tij përveç Muti'ut.
٩٨٣ - حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أنبا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، ثنا مُطِيعُ بْنُ رَاشِدٍ، حَدَّثَنِي تَوْبَةُ الْعَنْبَرِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «انْظُرْ مَنْ فِي الْمَسْجِدِ فَادْعُهُ»، فَدَخَلْتُ يَعْنِي: الْمَسْجِدَ فَإِذَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ ﵄، فَدَعَوْتُهُمَا فَأَتَيْتُهُ بِشَيْءٍ فَوَضَعْتُهُ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَأَكَلَ وَأَكَلُوا ثُمَّ خَرَجُوا، فَصَلَّى بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ صَلاةَ الْغَدَاةِ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ أَسْنَدَ تَوْبَةُ، عَنْ أَنَسٍ إِلا هَذَا، وَحَدِيثًا آخَرَ، وَلا رَوَاهُمَا عَنْهُ إِلا مُطِيعٌ.
983 - Abdah ibn Abd Allah narrated to us, Zayd ibn al-Hubab informed us, Muti' ibn Rashid narrated to us, Tawbah al-Anbari narrated to me that he heard Anas ibn Malik saying: The Messenger of Allah (pbuh) said: "See who is in the mosque and invite him." So I entered—meaning the mosque—and there were Abu Bakr and Umar (may Allah be pleased with them both), so I invited them both. Then I brought him something and placed it before him; he ate and they ate, then they went out, and the Messenger of Allah (pbuh) led them in the morning prayer.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know that Tawbah narrated with a connected chain from Anas except this hadith and one other hadith, and no one narrated them both from him except Muti'.
CHAPTER
بَابُ تَعْجِيلِ الإِفْطَارِ
Kapitulli: Shpejtimi i iftarit
#984
984 - Na tregoi Muhamed ibn Is’haku, na tregoi Muhamed ibn Xha’fer el-Verkaniu, na tregoi el-Kasim ibn el-Ghusni, nga Saidi, nga Katadeja, nga Enesi, i cili ka thënë: "Nuk e kam parë asnjëherë të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) ta falte namazin e akshamit duke qenë agjërueshëm, pa e prishur agjërimin më parë, qoftë edhe me një gllënjkë ujë."
Komentim El-Bezzari ka thënë: "Nuk e njohim këtë hadith me këtë formulim përveçse përmes këtij zinxhiri transmetuesish. El-Kasimi është i dobët (lejjin) në hadith; ne shënojmë nga hadithet e tij vetëm atë që nuk e kemi të ruajtur nga të tjerët."
Kreu: Agjërimi gjatë udhëtimit.
٩٨٤ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْوَرْكَانِيُّ، ثنا الْقَاسِمُ بْنُ الْغُصْنِ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ صَلَّى الْمَغْرِبَ قَطُّ، وَهُوَ صَائِمٌ حَتَّى يُفْطِرَ، وَلَوْ عَلَى شَرْبَةٍ مِنْ مَاءٍ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ بِهَذَا اللَّفْظِ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ، وَالْقَسَمُ لَيِّنُ الْحَدِيثِ، وَإِنَّمَا نَكْتُبُ مِنْ حَدِيثِهِ مَا لا نَحْفَظُهُ، مِنْ غَيْرِهِ.
بَابٌ: الصَّوْمُ فِي السَّفَرِ
984 - Muhammad ibn Ishaq narrated to us, Muhammad ibn Ja'far al-Warkani narrated to us, al-Qasim ibn al-Ghusn narrated to us, from Sa'id, from Qatadah, from Anas, who said: I never saw the Messenger of Allah (pbuh) pray Maghrib while he was fasting until he had broken his fast, even if only with a sip of water.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it with this wording except through this chain of narrators, and al-Qasim is lenient in Hadith; we only record from his Hadith that which we do not preserve from others.
Chapter: Fasting during Travel.
CHAPTER
باب: الصوم في السفر
Kapitull: Agjërimi gjatë udhëtimit
#985
985 - Na ka treguar Muhamed bin Harbi, na ka treguar Sileh bin Sulejmani, nga Ibn Xhurejxhi, nga Ata'i, nga Ibn Abbasi, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Nuk është prej mirësisë agjërimi gjatë udhëtimit."
٩٨٥ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، ثنا صِلَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ: «لَيْسَ مِنَ الْبِرِّ الصِّيَامُ فِي السَّفَرِ».
985 - Muhammad ibn Harb narrated to us, Silah ibn Sulayman narrated to us, from Ibn Jurayj, from Ata, from Ibn Abbas, that the Messenger of Allah (pbuh) said: "It is not of righteousness to fast while traveling."
#986
986 - Na ka treguar Muhamed bin el-Muthenna, na ka treguar Ibn Ebi Adij, nga Saidi, nga Katade, nga Xhabir bin Zejdi, nga Ibn Abbasi, i cili ka thënë: "Prishja e agjërimit gjatë udhëtimit është një obligim i prerë."
Komentim Ka thënë el-Bezzari: Nuk e njohim këtë hadith me këtë formulim përveçse përmes kësaj rruge, dhe nuk kemi dëgjuar askënd që ta transmetojë atë përveç Ebu Musait.
٩٨٦ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: «الإِفْطَارُ فِي السَّفَرِ عَزِيمَةٌ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ بِهَذَا اللَّفْظِ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ، وَلَمْ نَسْمَعْ أَحَدًا يُحَدِّثُ بِهِ إِلا أَبُو مُوسَى.
986 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Ibn Abi ‘Adi narrated to us, from Sa‘id, from Qatadah, from Jabir ibn Zayd, from Ibn ‘Abbas, who said: "Breaking the fast during travel is a resolved obligation."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it with this wording except through this route, and we have not heard anyone narrating it except Abu Musa.
#987
987 - Na ka treguar Muhamed bin Me'meri, na ka treguar Muhamed bin Halid bin Athmeh, na ka treguar Ibrahim bin Sa'di, na ka treguar Abdullah bin Amiri, nga Muhamedi, nga një burrë prej familjes së Ebu Berzes, nga Ebu Berzeja, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Nuk është nga mirësia agjërimi gjatë udhëtimit."
٩٨٧ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ عَثْمَةَ، ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ رَجُلٍ مِنْ آلِ أَبِي بَرْزَةَ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «لَيْسَ مِنَ الْبِرِّ الصِّيَامُ فِي السَّفَرِ».
987 - Muhammad bin Ma'mar narrated to us, Muhammad bin Khalid bin 'Athmah narrated to us, Ibrahim bin Sa'd narrated to us, 'Abdullah bin 'Amir narrated to us, from Muhammad, from a man from the family of Abu Barzah, from Abu Barzah, that the Prophet (pbuh) said: "It is not from righteousness to fast while traveling."
CHAPTER
باب: إن الله يحب أن تؤتى رخصه
Kapitull: Allahu do që të shfrytëzohen lehtësimet e Tij
#988
988 - Na ka treguar Ahmet bin Abani, na ka treguar Abdulaziz bin Muhamedi, na ka treguar Umara bin Gazije, nga Harb bin Kajsi, nga Nafiu, nga Ibn Omari, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: «Vërtet, Allahu do që të shfrytëzohen lehtësimet e Tij, ashtu siç do që të kryhen obligimet e Tij të prera, ose ashtu siç e urren që të kryhen mëkatet ndaj Tij.»
٩٨٨ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبَانَ، ثنا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، ثنا عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ، عَنْ حَرْبِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ ﵎ يُحِبُّ أَنْ تُؤْتَى رُخَصُهُ، كَمَا يُحِبُّ أَنْ تُؤْتَى عَزَائِمُهُ، أَوْ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ تُؤْتَى مَعْصِيَتُهُ».
988 - Ahmad bin Aban narrated to us, Abd al-Aziz bin Muhammad narrated to us, Umarah bin Ghaziyyah narrated to us, from Harb bin Qays, from Nafi', from Ibn Umar, that the Prophet (pbuh) said: "Verily, Allah loves that His concessions be taken, just as He loves that His resolute obligations be performed, or as He dislikes that acts of disobedience against Him be committed."
#989
989 - Na ka treguar Ahmed ibn Abani, na ka treguar Abdylaziz ibn Muhamedi, na ka treguar Umare ibn Gazije, nga Harb ibn Kajsi, nga Nafiu, nga Ibn Omari, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: «Vërtet, Allahu do që të shfrytëzohen lehtësimet e Tij, ashtu siç do që të zbatohen obligimet e Tij.»
٩٨٩ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبَانَ، ثنا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، ثنا عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ، عَنْ حَرْبِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ أَنْ تُؤْتَى رُخَصُهُ، كَمَا يُحِبُّ أَنْ تُؤْتَى عَزَائِمُهُ».
989 - Ahmad ibn Aban narrated to us, Abd al-Aziz ibn Muhammad narrated to us, Umarah ibn Ghaziyyah narrated to us, from Harb ibn Qays, from Nafi', from Ibn 'Umar, that the Prophet (pbuh) said: "Indeed, Allah loves that His concessions are taken, just as He loves that His obligatory commands are performed."
#990
990 - Na ka treguar Hasan bin Muhamed ed-Dari', na ka treguar Husejn bin Numejr, na ka treguar Hisham bin Hassan, nga Ikrimah, nga Ibn Abasi, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë diçka të ngjashme me të.
٩٩٠ - حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدَّارِعُ، ثنا حُصَيْنُ بْنُ نُمَيْرٍ، ثنا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ بِنَحْوِهِ.
990 - Hasan bin Muhammad al-Dari' narrated to us, Husayn bin Numayr narrated to us, Hisham bin Hassan narrated to us, from Ikrimah, from Ibn Abbas, from the Prophet (pbuh), who said the like of it.
CHAPTER
باب: من شاء صام ومن شاء أفطر
Kapitull: Kush dëshiron agjëron e kush dëshiron e prish
#991
991 - Na ka treguar Temim ibn el-Muntasiri, na ka treguar Is'hak ibn Jusufi, nga Sheriku, nga Muxhahidi, nga Abdullah ibn Amri, i cili ka thënë: "Dolëm bashkë me Pejgamberin (s.a.v.s.); mes nesh kishte që agjëronin dhe mes nesh kishte që nuk agjëronin. Ai që agjëronte nuk e qortonte atë që nuk agjëronte, e as ai që nuk agjëronte nuk e qortonte atë që agjëronte."
Komentim El-Bezzari ka thënë: "Nuk e njohim këtë (hadith) të transmetuar nga Abdullah ibn Amri përveçse përmes këtij zinxhiri transmetimi."
٩٩١ - حَدَّثَنَا تَمِيمُ بْنُ الْمُنْتَصِرِ، ثنا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ: «خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ ﷺ، مِنَّا الصَّائِمُ، وَمِنَّا الْمُفْطِرُ، فَلَمْ يَعِبِ الصَّائِمُ عَلَى الْمُفْطِرِ، وَلا الْمُفْطِرُ عَلَى الصَّائِمِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ.
991 - Tamim ibn al-Muntasir narrated to us, Ishaq ibn Yusuf narrated to us, from Sharik, from Mujahid, from Abdullah ibn Amr, who said: "We went out with the Prophet (pbuh); among us were those fasting and among us were those not fasting. The one fasting did not find fault with the one not fasting, nor did the one not fasting find fault with the one fasting."
Commentary Al-Bazzar said: "We do not know it narrated from Abdullah ibn Amr except through this chain of transmission."
#992
٩٩٢ - Na ka treguar Muhamed bin Abdurrahim Sahibu-s-Sabiri dhe Muhamed bin Said bin Jezid bin Ibrahim et-Tusteriu, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Rauh bin Ubade: Na ka treguar Said bin Ebi Arube, nga Abduselami, nga Hamadi, nga Ibrahimi, nga Alkame, nga Abdullahu, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) agjëronte gjatë udhëtimit dhe e prishte agjërimin.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë hadith nga Abdullahu përveçse përmes këtij zinxhiri transmetimi, dhe askush tjetër nuk e ka transmetuar nga Abduselami përveç Ibn Ebi Arubes.
٩٩٢ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ صَاحِبُ السَّابِرِيِّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التُّسْتَرِيُّ، قَالا: ثنا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، ثنا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ عَبْدِ السَّلامِ، عَنْ حَمَّادٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ «كَانَ يَصُومُ فِي السَّفَرِ وَيُفْطِرُ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ، وَلا رَوَاهُ، عَنْ عَبْدِ السَّلامِ إِلا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ.
992 - Muhammad bin Abd al-Rahim Sahib al-Sabiri and Muhammad bin Sa'id bin Yazid bin Ibrahim al-Tustari narrated to us; they said: Rawh bin 'Ubadah narrated to us: Sa'id bin Abi 'Arubah narrated to us, from Abd al-Salam, from Hammad, from Ibrahim, from 'Alqamah, from Abdullah, that the Messenger of Allah (pbuh) used to fast while traveling and break his fast.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it from Abdullah except through this chain of transmission, and no one narrated it from Abd al-Salam except Ibn Abi 'Arubah.
#993
993 - Na ka treguar El-Husejn ibn Jahja el-Eruzzi, na ka treguar Musa ibn Ismaili, na ka treguar Harun ibn Musa, nga Husejn el-Muallimi, nga Abdullah ibn Burejde, nga Imran ibn Husajni, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ecte zbathur dhe i mbathur me nalle, pinte në këmbë dhe ulur, kthehej (pas namazit) nga e djathta dhe nga e majta e tij, si dhe agjëronte gjatë udhëtimit dhe nuk agjëronte.
٩٩٣ - حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ يَحْيَى الأَرُزِّيُّ، ثنا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، ثنا هَارُونُ بْنُ مُوسَى، عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ «يَمْشِي حَافِيًا وَنَاعِلا، وَيَشْرَبُ قَائِمًا وَقَاعِدًا، وَيَنْفَتِلُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ يَسَارِهِ، وَيَصُومُ فِي السَّفَرِ وَيُفْطِرُ».
993 - Al-Husayn ibn Yahya al-Aruzzi narrated to us, Musa ibn Isma'il narrated to us, Harun ibn Musa narrated to us, from Husayn al-Mu'allim, from Abdullah ibn Buraydah, from Imran ibn Husayn, that the Prophet (pbuh) used to walk barefoot and while wearing sandals, drink while standing and while sitting, turn away [after prayer] to his right and to his left, and fast during travel and break his fast.
#994
٩٩٤ - Na ka treguar Ibrahim bin el-Mustemir, na ka treguar Amr bin Asim el-Kilabi, na ka treguar el-Mu'temir bin Sulejman, na ka treguar el-Velid bin Mervan, na ka treguar Gajlan bin Xherir, nga Ebu Burde, nga Ebu Musa, i cili ka thënë: "Ishim me Pejgamberin (s.a.v.s.) dhe disa prej nesh ishin agjërueshëm, ndërsa disa të tjerë nuk agjëronin. Agjëruesi nuk e qortonte atë që nuk agjëronte, e as ai që nuk agjëronte nuk e qortonte agjëruesin."
Komentim El-Bezzari ka thënë: El-Velidi është i vetmi që e ka transmetuar këtë nga Gajlani.
KREU: URREJTJA E HIXHAMES PËR AGJËRUESIN
Them: Të gjitha ose shumica e haditheve të këtij kreu janë shënuar nga Shejh Xhemaludin me shenjën e en-Nesaiut, por nuk i kam parë ato në el-Sugra.
٩٩٤ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُسْتَمِرِّ، ثنا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ الْكِلابِيُّ، ثنا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، ثنا الْوَلِيدُ بْنُ مَرْوَانَ، ثنا غَيْلانُ بْنُ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ: كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ ﷺ، فَمِنَّا الصَّائِمُ، وَمِنَّا الْمُفْطِرُ، فَلَمْ يَعِبِ الصَّائِمُ عَلَى الْمُفْطِرِ، وَلا الْمُفْطِرُ عَلَى الصَّائِمِ ".
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: تَفَرَّدَ بِهِ الْوَلِيدُ، عَنْ غَيْلانَ.
بَابٌ: كَرَاهَةُ الْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ
قُلْتُ: وَأَحَادِيثُ هَذَا الْبَابِ كُلُّهَا أَوْ أَكْثَرُهَا عَلَّمَ عَلَيْهَا الشَّيْخُ جَمَالُ الدِّينِ عَلامَةَ النَّسَائِيِّ، وَلَمْ أَرَهَا فِي الصُّغْرَى.
994 - Ibrahim ibn al-Mustamir narrated to us, Amr ibn Asim al-Kilabi narrated to us, al-Mu'tamir ibn Sulayman narrated to us, al-Walid ibn Marwan narrated to us, Ghaylan ibn Jarir narrated to us, from Abu Burda, from Abu Musa, who said: "We were with the Prophet (pbuh), and among us were those who fasted and among us were those who did not fast. The one who fasted did not find fault with the one who did not, nor did the one who did not fast find fault with the one who fasted."
Commentary Al-Bazzar said: Al-Walid was unique in narrating this from Ghaylan. Chapter: The Dislike of Cupping for the Fasting Person. I say: All or most of the hadiths in this chapter were marked by Sheikh Jamal al-Din with the symbol of al-Nasa’i, but I did not see them in al-Sughra.
CHAPTER
باب: كراهة الحجامة للصائم
Kapitull: Pëlqyeshmëria e lënies së hixhames për agjëruesin
#995
995 - Na ka treguar Muhamed ibn Musa el-Kattan, na ka treguar Uthman ibn Mahled, na ka treguar Selam Ebu el-Mundhir, nga Matari, nga Ata'i, nga Xhabiri, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Ai që bën hixhamen dhe ai të cilit i bëhet hixhamja, e kanë prishur agjërimin."
Komentim El-Bezzari ka thënë: "Selami është i vetmi që e ka transmetuar këtë nga Matari."
٩٩٥ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْقَطَّانُ، ثنا عُثْمَانُ بْنُ مَخْلَدٍ، ثنا سَلامٌ أَبُو الْمُنْذِرِ، عَنْ مَطَرٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: تَفَرَّدَ بِهِ سَلامٌ، عَنْ مَطَرٍ.
995 - Muhammad ibn Musa al-Qattan narrated to us, 'Uthman ibn Makhlad narrated to us, Salam Abu al-Mundhir narrated to us, from Matar, from 'Ata', from Jabir, that the Prophet (pbuh) said: "The one who performs cupping and the one who is cupped have broken their fast."
Commentary Al-Bazzar said: Salam was alone in narrating this from Matar.
#996
996 - Na ka treguar Muhamed ibn el-Muthenna, na ka treguar Shadh ibn Fejjad, na ka treguar Omer ibn Ibrahim, nga Katadeh, nga el-Hasani, nga Ali ibn Ebi Talibi (r.a.), nga Pejgamberi (s.a.v.s.) se ai ka thënë: "Hixhamëbërësi dhe ai të cilit i bëhet hixhama e kanë prishur agjërimin."
٩٩٦ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا شَاذُّ بْنُ فَيَّاضٍ، ثنا عُمَرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ﵁، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ: " أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ.
996 - Muhammad ibn al-Muthanna told us, Shadh ibn Fayyad told us, 'Umar ibn Ibrahim told us, from Qatadah, from al-Hasan, from 'Ali ibn Abi Talib (may Allah be pleased with him), from the Prophet (pbuh) that he said: "The cupper and the cupped have broken their fast."
#997
997 - Na ka treguar Muhamed bin el-Muthenna, na ka treguar Mu’adh bin Mu’adh, nga el-Esh’athi, nga el-Hasani, nga Usame, nga Pejgamberi (s.a.v.s.) se ai ka thënë: "Ai që bën hixhamen (lëshimin e gjakut) dhe ai të cilit i bëhet ajo, e kanë prishur agjërimin."
Komentim El-Bezzari ka thënë: El-Hasani e ka transmetuar këtë nga Ma’kil bin Jesari, nga Semure dhe nga një numër burrash të tjerë.
٩٩٧ - حَدَّثَنا محمد بن المثنى، حَدَّثَنا معاذ بن معاذ عن الأشعث عن الحسن عن أُسَامة، عَن النَّبِيّ ﷺ أنه قال: أفطر الحاجم والمحجوم.
شرح قال البزار: قد رواه الحسن عن معقل بن يسار وعن سمرة وعن رجال ذوي عدد.
997 - Muhammad bin al-Muthanna narrated to us, Mu'adh bin Mu'adh narrated to us, from al-Ash'ath, from al-Hasan, from Usamah, from the Prophet (pbuh) that he said: "The cupper and the cupped have broken their fast."
Commentary Al-Bazzar said: Al-Hasan has narrated it from Ma'qil bin Yasar, from Samurah, and from a number of men.
#998
٩٩٨ - Na ka treguar El-Husejn bin Ali bin Xha'fer el-Ahmar, na ka treguar Kabiseh bin Ukbe, na ka treguar Fitr, nga Ata-i, nga Ibn Abbasi (r.a.), se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Hixhamëbërësi dhe ai të cilit i bëhet hixhamja e kanë prishur agjërimin."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Kështu e ka përcjellë Kabiseh nga Fitri me zinxhir të lidhur (musned), ndërsa më shumë se një transmetues e kanë përcjellë nga Ata-i si mursel (me zinxhir të shkëputur).
٩٩٨ - حَدَّثنا الحسين بن علي بن جعفر الأحمر، حَدَّثنا قَبِيصَة بن عقبة، حَدَّثنا فطر، عَن عَطاء، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ﵄، أن النَّبيَّ ﷺ قال: أفطر الحاجم والمحجوم.
شرح قال البزار: هكذا أسنده قبيصة عن فطر، ورواه غير واحد عن عطاء مرسلا.
998 - Al-Husayn bin Ali bin Ja'far al-Ahmar narrated to us, Qabisah bin 'Uqbah narrated to us, Fitr narrated to us, from 'Ata, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them both), that the Prophet (pbuh) said: The cupper and the one being cupped have broken their fast.
Commentary Al-Bazzar said: Thus Qabisah reported it as a connected chain (musnad) from Fitr, while more than one narrator reported it from 'Ata in a disconnected form (mursal).
#999
999 - Na ka treguar El-Hasen bin Ali bin Esed, na ka njoftuar Halid bin Abdullah, nga Lejthi, domethënë Ibn Ebi Sulejm, nga Ata', nga Aisha, nga Pejgamberi (s.a.v.s.) se ai ka thënë: "Ai që bën hixhamen dhe ai të cilit i bëhet hixhamja, e kanë prishur agjërimin."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Ebu el-Ahvesi dhe Shejbani e kanë ndjekur Halidin në këtë transmetim, ndërsa Ubejd bin Seidi i ka kundërshtuar ata. Na ka treguar Seid bin Jahja bin Seid el-Umeviu: Na ka treguar axha im, Ubejd bin Seidi, nga Lejthi, nga Ata', nga Urve bin Ijadi, nga Aisha, nga Pejgamberi (s.a.v.s.) i cili ka thënë: "Ai që bën hixhamen dhe ai të cilit i bëhet hixhamja, e kanë prishur agjërimin." Lejthi ka thënë: Më ka treguar Ebu Ishaku, nga el-Harithi, nga Aliu, i cili e ka ngritur këtë transmetim deri te Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe ka përmendur diçka të ngjashme. El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush tjetër ta ketë futur Urve bin Ijadin ndërmjet Atait dhe Aishes, përveç Ubejd bin Seidit. Sa i përket hadithit të Lejthit nga Ebu Ishaku, nga el-Harithi, nga Aliu, të tjerë përveç el-Umeviut e transmetojnë atë si "mewkuf" (i ndalur te sahabiu), edhe pse el-Harithi nuk konsiderohet i qëndrueshëm në ato që transmeton i vetëm, ndërsa Lejthi ka pasur lëkundje pasi ishte prekur nga konfuzioni i kujtesës.
٩٩٩ - حَدَّثَنا الحسن بن علي بن أسد، أَنْبَأنا خالد بن عبد الله عن ليث يعني ابن أبي سليم، عَن عَطاء، عَن عَائشَة، عَن النَّبِيّ ﷺ أنه قال: أفطر الحاجم والمحجوم.
شرح قال البزار: تابع خالدا على هذه الرواية أبو الأحوص وشيبان وخالفهم عبيد بن سعيد فحدثناه سعيد بن يحيى بن سعيد الأموي، حَدَّثَنا عمي عبيد بن سعيد عن ليث، عَن عَطاء، عَن عُرْوَة بن عياض، عَن عَائشَة، عَن النَّبِيّ ﷺ قال: أفطر الحاجم والمحجوم.
قال ليث: وحدثني أبو إسحاق عن الحارث عن علي رفعه إلى النبي ﷺ قال: بنحوه.
قال البزار: لا نعلمُ أَحَدًا أدخل بين عطاء وعائشة عروة بن عياض إلاَّ عبيد بن سعيد وحديث ليث، عَن أَبِي إسحاق عن الحارث عن علي يرويه غير الأموي موقوفا وإن كان الحارث لا يثبت ما يتفرد به وليث كان قد اضطرب أصابه اختلاط.
999 - Al-Hasan bin Ali bin Asad narrated to us, Khalid bin Abdullah informed us from Layth, meaning Ibn Abi Sulaym, from 'Ata', from 'A'ishah, from the Prophet (pbuh) that he said: "The cupper and the one being cupped have broken their fast."
Commentary Al-Bazzar said: Abu al-Ahwas and Shayban followed Khalid in this narration, while Ubayd bin Sa'id differed from them. Sa'id bin Yahya bin Sa'id al-Umawi narrated to us, saying: My uncle Ubayd bin Sa'id narrated to us from Layth, from 'Ata', from Urwah bin Iyad, from 'A'ishah, from the Prophet (pbuh) who said: "The cupper and the one being cupped have broken their fast." Layth said: Abu Ishaq narrated to me from al-Harith from Ali, attributing it to the Prophet (pbuh), and mentioned something similar. Al-Bazzar said: We do not know of anyone who inserted Urwah bin Iyad between 'Ata' and 'A'ishah except for Ubayd bin Sa'id. As for the hadith of Layth from Abu Ishaq from al-Harith from Ali, others besides al-Umawi narrate it as a mawquf report, and even then, al-Harith is not considered reliable in what he narrates uniquely, and Layth had become inconsistent as he was afflicted by memory confusion.
#1000
1000 - Na ka treguar Muhamed bin Jahja el-Kat'i, na ka treguar Abd el-A'la bin Abd el-A'la, nga Ibrahim bin Jezidi, nga ez-Zuhriu, nga Urve, nga Aisha, si dhe nga Said bin el-Musajibi, nga Aisha, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "E ka prishur agjërimin ai që bën hixhamen dhe ai të cilit i bëhet hixhamja."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Ibrahim bin Jezidi është i vetmi që e ka transmetuar këtë, dhe ai është i dobët (lejjin) në hadith.
١٠٠٠ - حَدَّثَنا محمد بن يحيى القطعي، حَدَّثَنا عبد الأعلى بن عبد الأعلى ، عن إبراهيم بن يزيد، عَن الزُّهْرِيّ، عَن عُرْوَة، عَن عَائشَة، وعن سعيد بن المسيب، عَن عَائشَة، عَن النَّبِيّ ﷺ قال: أفطر الحاجم والمحجوم.
شرح قال البزار: تفرد به إبراهيم بن يزيد وهو لين الحديث.
1000 - Muhammad bin Yahya al-Qat'i narrated to us, Abd al-A'la bin Abd al-A'la narrated to us, from Ibrahim bin Yazid, from al-Zuhri, from 'Urwah, from 'Aisha, and from Sa'id bin al-Musayyib, from 'Aisha, from the Prophet (pbuh) who said: "The cupper and the one being cupped have broken their fast."
Commentary Al-Bazzar said: Ibrahim bin Yazid was unique in narrating it, and he is weak in hadith.
#1001
1001 - Na tregoi Abdullah bin Saidi, na tregoi Ibn Fudajli, nga Ata bin es-Saibi, i cili ka thënë: Një grup njerëzish nga Basra dëshmuan para meje, në mesin e të cilëve ishte Hasani, sipas autoritetit të Ma'kil bin Jesarit, i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) kaloi pranë meje ndërkohë që po bëja hixhame (lëshim gjaku me kupa), kur kishin kaluar tetëmbëdhjetë ditë nga muaji i Ramazanit, e ai tha: "Ai që bën hixhamen dhe ai të cilit i bëhet, e kanë prishur agjërimin."
١٠٠١ - حَدَّثَنا عبد الله بن سعيد، حَدَّثَنا ابن فضيل، عَن عَطاء بن السائب قال: شهد عندي نفر من أهل البصرة فيهم الحسن على معقل بن يسار قال: مر بي رسول الله ﷺ وأنا أحتجم لثمان عشرة خلت من رمضان، فَقال: افطر الحاجم والمحجوم.
1001 - Abdullah bin Sa'id narrated to us, Ibn Fudayl narrated to us, from Ata bin al-Sa'ib, who said: A group of the people of Basra testified before me, among them al-Hasan, on the authority of Ma'qil bin Yasar, who said: The Messenger of Allah (pbuh) passed by me while I was being cupped when eighteen days of Ramadan had passed, and he said: "The cupper and the one being cupped have broken their fast."
#1002
1002 - Na kanë treguar Muhamed bin el-Muthanna dhe Amr bin Ali, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Ebu Davudi, na ka treguar Sulejman bin Muadh, nga Ata bin es-Saib, nga el-Hasani, nga Ma'kil bin Jesar, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë diçka të ngjashme me të.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Ata (bin es-Saibi) është i vetmi që e ka transmetuar këtë hadith, dhe atë e kishte prekur përzierja (e memories), andaj nuk është obligative të gjykohet sipas hadithit të tij kur ai mbetet i vetëm në transmetim.
١٠٠٢ - وحدثنا محمد بن المثنى وعمرو بن علي، قالَا: حَدَّثَنا أبو داوُد، حَدَّثَنا سليمان بن معاذ، عَن عَطاء بن السائب عن الحسن عن معقل بن يسار، عَن النَّبِيّ ﷺ قال: بنحوه.
شرح قال البزار: تفرد به عطاء وقد أصابه اختلاط ولا يجب الحكم بحديثه إذا انفرد به.
1002 - And Muhammad bin al-Muthanna and 'Amr bin 'Ali narrated to us, they said: Abu Dawud narrated to us, Sulayman bin Mu'adh narrated to us, from 'Ata bin al-Sa'ib, from al-Hasan, from Ma'qil bin Yasar, from the Prophet (pbuh), who said: something similar.
Commentary Al-Bazzar said: 'Ata was solitary in reporting it, and he was affected by confusion (of memory), and it is not obligatory to rule by his narration when he is alone in reporting it.
#1003
1003 - Dhe na ka treguar Ahmed bin Is'hak el-Ahvazi, na ka treguar Jala bin Abbad, na ka treguar Hemmam, nga Katade, nga el-Hasani, nga Semureh, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "E ka prishur agjërimin ai që bën hixhamen dhe ai të cilit i bëhet ajo."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush ta ketë transmetuar këtë përveç Jala-s, nga Hemmami. Jala ka transmetuar hadithe nga Shuebe dhe të tjerë, për të cilat nuk është pasuar (nga transmetues të tjerë), dhe ne e përmendëm këtë vetëm për të sqaruar mospajtimin lidhur me atë që është transmetuar nga el-Hasani.
١٠٠٣ - وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ الأَهْوَازِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ ".
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ إِلا يَعْلَى، عَنْ هَمَّامٍ، وَقَدْ حَدَّثَ يَعْلَى، عَنْ شُعْبَةَ، وَغَيْرِهِ بِأَحَادِيثَ لَمْ يُتَابَعْ عَلَيْهَا، وَإِنَّمَا ذَكَرْنَاهُ لَنُبَيِّنَ الاخْتِلافِ عَنِ الْحَسَنِ.
1003 - And Ahmad ibn Ishaq al-Ahwazi narrated to us, Ya'la ibn 'Abbad narrated to us, Hammam narrated to us, from Qatadah, from al-Hasan, from Samurah, that the Prophet (pbuh) said: "The cupper and the cupped have broken their fast."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who narrated it except Ya'la, from Hammam. Ya'la has narrated hadiths from Shu'bah and others for which he was not corroborated, and we only mentioned it to clarify the disagreement regarding what was narrated from al-Hasan.
#1004
1004 - Na kanë treguar Ali bin el-Husejn bin Ibrahim dhe Muhamed bin Jahja bin Abdulkherim, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Rauh bin Ubade, na ka treguar Seid bin Ebi Arube, nga Matar el-Verrak, nga Bekr bin Abdullah, nga Ebu Rafi’, nga Ebu Musa, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Ai që bën hixhamen (lëshimin e gjakut) dhe ai të cilit i bëhet ajo, e kanë prishur agjërimin."
Komentim El-Bezzari ka thënë: "Kështu e ka transmetuar Matari si hadith marfu' (të ngritur deri te Pejgamberi), ndërsa Humejdi e ka kundërshtuar atë."
١٠٠٤ - حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ الْكَرِيمِ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: هَكَذَا رَوَاهُ مَطَرٌ مَرْفُوعًا، وَخَالَفَهُ حُمَيْدٌ.
1004 - Ali bin al-Husayn bin Ibrahim and Muhammad bin Yahya bin Abd al-Karim narrated to us, they said: Rawh bin Ubadah narrated to us, Sa'id bin Abi Arubah narrated to us, from Matar al-Warraq, from Bakr bin Abdullah, from Abu Rafi', from Abu Musa, from the Prophet (pbuh), who said: "The cupper and the cupped have broken their fast."
Commentary Al-Bazzar said: "This is how Matar narrated it as a marfu' (elevated) report, and Humayd contradicted him."
#1005
1005 - Na kanë treguar Ali bin Shuajbi dhe Ali bin el-Husejn bin Ibrahimi, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Rauh bin Ubade, na ka treguar Saidi — domethënë Ibn Ebi Arube — nga Matar el-Verraki, nga Bekr bin Abdullah el-Muzeni, nga Ebu Rafiu, se ai hyri te Ebu Musa ndërkohë që ai po bënte hixhame natën, e ai i tha: "Sikur kjo të ishte ditën." Ai u përgjigj: "A po më urdhëron ta derdh gjakun tim ndërsa jam agjërueshëm, kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: 'Ai që bën hixhamen dhe ai që i bëhet hixhamja e kanë prishur agjërimin'?"
Komentim El-Bezzari ka thënë: Këtë e kanë transmetuar më shumë se një person si transmetim mevquf (që ndalon te sahabiu).
١٠٠٥ - حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ شُعَيْبٍ، وَعَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالا، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، يَعْنِي: ابْنَ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَبِي مُوسَى، وَهُوَ يَحْتَجِمُ لَيْلا، فَقَالَ: لَوْ كَانَ هَذَا نَهَارًا، فَقَالَ: تَأْمُرُنِي أَنْ أُهْرِيقَ دَمِي وَأَنَا صَائِمٌ، وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مَوْقُوفًا.
1005 - Ali ibn Shu'ayb and Ali ibn al-Husayn ibn Ibrahim narrated to us, they both said: Rawh ibn 'Ubadah narrated to us, Sa'id—meaning Ibn Abi 'Arubah—narrated to us, from Matar al-Warraq, from Bakr ibn 'Abdullah al-Muzani, from Abu Rafi', that he entered upon Abu Musa while he was undergoing cupping at night, so he said: "If only this were during the day." He replied: "Are you commanding me to spill my blood while I am fasting, when the Messenger of Allah (pbuh) has said: 'The cupper and the one being cupped have broken their fast'?"
Commentary Al-Bazzar said: And more than one narrator has reported it as a mawquf narration.
#1006
1006 - Na ka treguar Ibrahim ibn Said el-Xheuheriu dhe na ka treguar Abdilvehab ibn Ata, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Seidi — domethënë Ibn Ebu Arubeh — nga Ebu Maliku, një mësues i Ibn Ebu Arubeh, nga Abdullah ibn Burejdeh, nga Ebu Musai, i cili e ka përcjellë deri te Pejgamberi (s.a.v.s.), duke thënë: "Ai që bën hixhamen dhe ai të cilit i bëhet hixhamja, e kanë prishur agjërimin."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Disa prej tyre e kanë transmetuar këtë nga Ebu Musai si transmetim meukuf (i ndalur te sahabiu).
١٠٠٦ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ، وثنا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، يَعْنِي: ابْنَ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ شَيْخٍ لابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، رَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: قَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ، عَنْ أَبِي مُوسَى مَوْقُوفًا.
1006 - Ibrahim ibn Sa'id al-Jawhari narrated to us, and Abd al-Wahhab ibn 'Ata' narrated to us, saying: Sa'id—meaning ibn Abi 'Arubah—narrated to us, from Abu Malik, a sheikh of ibn Abi 'Arubah, from 'Abdullah ibn Buraydah, from Abu Musa, who raised it to the Prophet (pbuh), saying: "The cupper and the one being cupped have broken their fast."
Commentary Al-Bazzar said: Some of them have narrated it from Abu Musa as a suspended report (mawquf).
#1007
1007 - Na ka treguar Humejd bin Mes'ade, na ka treguar Malik bin Sulejmani – i cili është një burrë nga banorët e Basrës që e ka treguar këtë hadith në prani të Affanit – nga Thabiti, nga Enesi, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Ai që bën hixhamen dhe ai të cilit i bëhet hixhamja, e kanë prishur agjërimin."
١٠٠٧ - حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ سُلَيْمَانَ، وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ حَدَّثَ عِنْدَ عَفَّانَ بِهَذَا الْحَدِيثِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ.
1007 - Humayd ibn Mas'adah narrated to us, Malik ibn Sulayman narrated to us—and he is a man from the people of Basra who narrated this hadith in the presence of 'Affan—from Thabit, from Anas, that the Prophet (pbuh) said: "The cupper and the one being cupped have broken their fast."
#1008
1008 - Na ka treguar Jahja ibn Davud el-Vasiti, na ka treguar Is'hak ibn Jusufi, na ka treguar Ejubi, nga Ebu Miskini, nga Katadeja, nga Shehr ibn Haushebi, nga Bilali, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Atij që bën hixhamen dhe atij që i bëhet hixhamja, u është prishur agjërimi."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Shehri nuk e ka takuar Bilalin; Bilali ka vdekur gjatë kalifatit të Omerit.
١٠٠٨ - حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ دَاوُدَ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي مِسْكِينٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ بِلالٍ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: وَشَهْرٌ لَمْ يَلْقَ بِلالا، مَاتَ بِلالٌ فِي خِلافَةِ عُمَرَ.
1008 - Yahya ibn Dawud al-Wasiti narrated to us, Ishaq ibn Yusuf narrated to us, Ayyub narrated to us, from Abu Miskin, from Qatadah, from Shahr ibn Hawshab, from Bilal, from the Prophet (pbuh), he said: The cupper and the one being cupped have broken their fast.
Commentary Al-Bazzar said: Shahr did not meet Bilal; Bilal died during the caliphate of Umar.
#1009
١٠٠٩ - Na ka treguar Muhamed bin el-Muthena, na ka treguar Muhamed bin Xhaferi, na ka treguar Shubeh, i cili ka thënë: E kam dëgjuar Kataden duke transmetuar nga Ebu el-Mutewekili, e ky nga Ebu Saidi, se ai e urrente hixhamen për agjëruesin për shkak të dobësisë.
١٠٠٩ - حَدَّثَنا محمد بن المثنى، حَدَّثَنا محمد بن جعفر، حَدَّثَنا شعبة قال: سمعت قتادة يحدث، عَن أَبِي المتوكل، عَن أَبِي سعيد أنه كان يكره الحجامة للصائم من أجل الضعف.
1009 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Muhammad ibn Ja'far narrated to us, Shu'bah narrated to us, who said: I heard Qatadah narrating from Abu al-Mutawakkil, from Abu Sa'id, that he used to dislike cupping for the fasting person because of weakness.
#1010
1010 - Dhe na e transmetoi këtë Is’hak bin Ibrahim bin es-Sevvaf, i cili tha: Na ka treguar Jahja bin Abbad.
١٠١٠ - وحدثناه إسحاق بن إبراهيم بن الصواف، حَدَّثَنا يحيى بن عباد
1010 - And Ishaq ibn Ibrahim ibn al-Sawwaf narrated it to us, saying: Yahya ibn 'Abbad narrated to us.
CHAPTER
باب جواز الحجامة للصائم
Kapitull: Lejimi i hixhames për agjëruesin
#1011
1011 - Na ka treguar Abdullah bin Muavije el-Xhumahi, na ka treguar Er-Rebi' bin Bedër, nga El-A'meshi, nga Enesi, i cili ka thënë: Kaloi pranë nesh Ebu Tajbe —besoj se ka thënë— pas iqindisë në Ramazan dhe tha: "I kam bërë hixhame të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.)."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Er-Rebi'u është i vetmuar në transmetimin e këtij hadithi dhe ai është i dobët (lejjin) në hadith.
١٠١١ - حَدَّثنا عَبد الله بن معاوية الجمحي، حَدَّثنا الربيع بن بدر عن الأعمش، عَن أَنَسٍ، قال: مر بنا أبو طيبة - أَحسَبُهُ قال -: بعد العصر في رمضان فقال: حجمت رسول الله ﷺ.
شرح قال البزار: تفرد به الربيع وهو لين الحديث.
1011 - Abdullah bin Mu'awiyah al-Jumahi narrated to us, al-Rabi' bin Badr narrated to us from al-A'mash, from Anas, who said: Abu Taybah passed by us—I think he said—after the Asr prayer in Ramadan, and he said: "I performed cupping on the Messenger of Allah (pbuh)."
Commentary al-Bazzar said: al-Rabi' was alone in narrating it, and he is weak in hadith.
#1012
١٠١٢ - Na kanë treguar Ibrahim ibn Said el-Xheuheriu dhe el-Hasen ibn Halaf el-Uasitiu, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Is’hak ibn Jusufi, nga eth-Theuriu, nga Halid el-Hadha’i, nga Ebu el-Muteuekkili, nga Ebu Saidi, se Pejgamberi (s.a.v.s.) dha leje për hixhamen (lëshimin e gjakut) për agjëruesin.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush tjetër ta ketë transmetuar këtë si hadith marfu’ (të përcjellë deri te Pejgamberi) përveç Is’hakut, nga eth-Theuriu.
١٠١٢ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ، وَالْحَسَنُ بْنُ خَلَفٍ الْوَاسِطِيُّ، قَالا: حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ، عَنِ الثَّوْرِيِّ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ رَخَّصَ فِي الْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ أَحَدًا رَفَعَهُ إِلا إِسْحَاقُ، عَنِ الثَّوْرِيِّ.
1012 - Ibrahim ibn Sa'id al-Jawhari and al-Hasan ibn Khalaf al-Wasiti narrated to us, they said: Ishaq ibn Yusuf narrated to us, from al-Thawri, from Khalid al-Hadhdha', from Abu al-Mutawakkil, from Abu Sa'id, that the Prophet (pbuh) granted a concession regarding cupping for the fasting person.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who transmitted it as a marfu' report (attributed to the Prophet) except Ishaq, from al-Thawri.
#1013
١٠١٣ - Na ka treguar Abd el-Uahid ibn Gijathi, na ka treguar Hammad ibn Seleme, nga Humejdi, nga Ebu el-Mutevekkili, nga Ebu Saidi se ai nuk shihte ndonjë problem në kryerjen e hixhames për agjëruesin.
١٠١٣ - حَدَّثَنا عبد الواحد بن غياث، حَدَّثَنا حماد بن سلمة عن حميد، عَن أَبِي المتوكل، عَن أَبِي سعيد أنه كان لا يرى بالحجامة للصائم بأسًا.
1013 - Abd al-Wahid ibn Ghiyath narrated to us, Hammad ibn Salama narrated to us, from Humayd, from Abu al-Mutawakkil, from Abu Sa'id that he did not see any harm in cupping for the fasting person.
#1014
1014 - Na ka treguar Ibrahim ibn Abdullahu, na ka treguar el-Velid ibn Salihu, na ka njoftuar Isa ibn Junusi, nga el-Ahvas ibn Hakimi, nga Ebu ez-Zahirije, nga Xhubejr ibn Nufejri, nga Muadh ibn Xhebeli, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka bërë hixhame ndërsa ishte agjërueshëm.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë hadith nga rruga e Muadhit si transmetim të ngritur te Pejgamberi (merfu') përveçse përmes kësaj rruge.
١٠١٤ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ صَالِحٍ، أنبا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنِ الأَحْوَصِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ " احْتَجَمَ وَهُوَ صَائِمٌ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ مِنْ طَرِيقِ مُعَاذٍ مَرْفُوعًا إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ.
1014 - Ibrahim ibn Abd Allah narrated to us, al-Walid ibn Salih narrated to us, Isa ibn Yunus informed us, from al-Ahwas ibn Hakim, from Abu al-Zahiriyyah, from Jubayr ibn Nufayr, from Mu'adh ibn Jabal, that the Prophet (pbuh) underwent cupping while he was fasting.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of it from the route of Mu'adh as a report attributed to the Prophet (marfu') except through this chain.
CHAPTER
باب
Kapitulli
#1016
١٠١٦ - Na ka treguar Abdurrahman bin Isa bin Sasan, na ka treguar Muhamed bin Abdilaziz, nga Hishami, nga Urveja, nga Ata bin Jesari, nga Ibn Abbasi, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari (s.a.v.s.):
١٠١٦ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عِيسَى بْنِ سَاسَانَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: قَالَ
1016 - Abd al-Rahman bin Isa bin Sasan narrated to us, Muhammad bin Abd al-Aziz narrated to us, from Hisham, from Urwah, from Ata bin Yasar, from Ibn Abbas, who said: The Prophet (pbuh) said:
#1017
١٠١٧ - Na ka treguar Abdurrahman ibn Isa ibn Sasan, na ka treguar Muhamed ibn Abdilaziz er-Ramli, na ka treguar Sulejman ibn Hajjan, na ka treguar Hisham ibn Saad, nga Zejdi, nga Ata’i, nga Ibn Abbasi: i thashë, e pastaj ai e përmendi atë.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Këtë e ka transmetuar Abdurrahman ibn Zejd ibn Eslem, nga babai i tij, nga Ata ibn Jesar, nga Ebu Seidi, dhe Abdurrahmani është i dobët (lejjin) në hadith. Të tjerët e kanë transmetuar nga Zejdi, nga Ata'i si mursel (i shkëputur). Ndërsa Sulejman ibn Hajjani e ka transmetuar nga Hisham ibn Saadi, nga Zejdi, nga Ata'i, nga Ibn Abbasi, dhe kjo është ndër më të mirat e tyre sa i përket isnadit (zinxhirit të transmetimit) dhe më e sakta prej tyre, sepse Muhamed ibn Abdilaziz nuk ka qenë hafiz.
١٠١٧ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عِيسَى بْنِ سَاسَانَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الرَّمْلِيُّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ زَيْدٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قُلْتُ: فَذَكَرَهُ
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: وَهَذَا رَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ لَيِّنُ الْحَدِيثِ، وَرَوَاهُ غَيْرُهُ عَنْ زَيْدٍ، عَنْ عَطَاءٍ مُرْسَلا، وَرَوَاهُ سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ زَيْدٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، وَهَذَا مِنْ أَحْسَنِهَا إِسْنَادًا وَأَصَحِّهَا لأَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ لَمْ يَكُنْ بِالْحَافِظِ.
1017 - Abd al-Rahman ibn ‘Isa ibn Sasan narrated to us, Muhammad ibn ‘Abd al-‘Aziz al-Ramli narrated to us, Sulayman ibn Hayyan narrated to us, Hisham ibn Sa‘d narrated to us, from Zayd, from ‘Ata’, from Ibn ‘Abbas, I said: and then he mentioned it.
Commentary Al-Bazzar said: This was narrated by ‘Abd al-Rahman ibn Zayd ibn Aslam, from his father, from ‘Ata’ ibn Yasar, from Abu Sa‘id, and ‘Abd al-Rahman is weak (layyin) in hadith. Others narrated it from Zayd, from ‘Ata’ in a mursal (disconnected) form. Sulayman ibn Hayyan narrated it from Hisham ibn Sa‘d, from Zayd, from ‘Ata’, from Ibn ‘Abbas, and this is among the best of them in its chain of narration and the most authentic of them, as Muhammad ibn ‘Abd al-‘Aziz was not a preserver (hafiz).
CHAPTER
باب القبلة للصائم
Kapitull: Puthja për agjëruesin
#1018
1018 - Na ka treguar Bishër bin Halid el-Askari, na ka treguar Ebu Usame, nga Umer bin Hamza, nga Salimi, nga babai i tij, nga Umeri, i cili ka thënë: E pashë Pejgamberin (s.a.v.s.) në ëndërr dhe pashë se ai nuk po më shikonte. I thashë: "O i Dërguari i Allahut, çfarë ka ndodhur me mua?" Ai tha: "A nuk je ti ai që puth ndërkohë që je duke agjëruar?" Atëherë thashë: "Pasha Atë, në Dorën e të Cilit është shpirti i Umerit, nuk do të puth kurrë më ndërsa jam duke agjëruar."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë hadith nga Umeri përveçse përmes kësaj rruge me këtë tekst, ndërsa është transmetuar nga Umeri, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), në një formë tjetër që bie në kundërshtim me këtë.
١٠١٨ - حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ الْعَسْكَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ حَمْزَةَ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُمَرَ قَالَ: رَأَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ فِي النَّوْمِ فَرَأَيْتُهُ لَا يَنْظُرُ إِلَيَّ، فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ مَا شَأْنِي؟ قَالَ: أَوَلَسْتَ الْمُقَبِّلَ وَأَنْتَ صَائِمٌ؟ فَقُلْتُ: وَالَّذِي نَفْسُ عُمَرَ بِيَدِهِ لَا أُقَبِّلُ وَأَنَا صَائِمٌ أَبَدًا.
شرح قال البزار: لَا نَعْلَمُهُ عَنْ عُمَرَ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ بهذا اللفظ، وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ بِخِلَافِ هَذَا.
1018 - Bishr ibn Khalid al-Askari narrated to us, Abu Usamah narrated to us, from 'Umar ibn Hamzah, from Salim, from his father, from 'Umar, who said: I saw the Prophet (pbuh) in a dream and I saw that he was not looking at me. I said: "O Messenger of Allah, what is the matter with me?" He said: "Is it not you who kisses while you are fasting?" I said: "By the One in Whose Hand is the soul of 'Umar, I shall never kiss while I am fasting ever again."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it from 'Umar except through this route with this wording, and it has been narrated from 'Umar, from the Prophet (pbuh), contrary to this.
CHAPTER
باب جواز القبلة
Kapitull: Lejimi i puthjes
#1019
1019 - Na kanë treguar Bishr bin Muadh el-Akadi dhe Muhamed bin Jezid bin er-Rauvas, të cilët kanë thënë: Na ka treguar el-Mu'temir bin Sulejman, nga Humejdi, nga Ebu el-Mutevekkili, nga Ebu Seid el-Hudriu, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka dhënë lehtësim për hixhamen (lëshimin e gjakut) për agjëruesin dhe për puthjen për agjëruesin.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë me këtë zinxhir transmetimi përveçse nga el-Mu'temiri.
١٠١٩ - حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ الرَّوَّاسِ، قَالا: حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ " رَخَّصَ فِي الْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ، وَالْقُبْلَةِ لِلصَّائِمِ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ بِهَذَا الإِسْنَادِ إِلا عَنِ الْمُعْتَمِرِ.
1019 - Bishr ibn Mu'adh al-'Aqadi and Muhammad ibn Yazid ibn al-Rawwas narrated to us, they said: Al-Mu'tamir ibn Sulayman narrated to us, from Humayd, from Abu al-Mutawakkil, from Abu Sa'id al-Khudri, that the Prophet (pbuh) granted a concession regarding cupping for the fasting person, and kissing for the fasting person.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it with this chain of narration except from Al-Mu'tamir.
#1020
١٠٢٠ - Na ka treguar Zuhejër ibn Muhamedi, na ka njoftuar Abdurrezaku, na ka njoftuar Ma'meri, nga Ejubi, nga Abdullah ibn Shekiku, nga Ibn Abbasi (h). Dhe na ka treguar Muhamed ibn el-Welidi, na ka treguar Muhamed ibn Xhaferi, na ka treguar Saidi, nga Ejubi, nga Abdullah ibn Shekiku, nga Ibn Abbasi, se Pejgamberi (s.a.v.s.) "merrte nga kokat".
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë hadith me këtë formulim përmes një rruge më të mirë se kjo. Atë e ka transmetuar Abdulvehabi dhe të tjerë, nga një burrë prej fisit Beni Sedus, nga Ibn Abbasi. Dhe nuk dimë askënd që e ka emërtuar [transmetuesin si] Abdullah ibn Shekik, përveç Said ibn Ebi Arubes dhe Ma’merit, nga Ejubi. Gjithashtu, e ka transmetuar Asim ibn Hilali, nga Ejubi, nga Ikrimja, nga Ibn Abbasi, por ai ka gabuar në të; e sakta është se transmetimi është nga Abdullah ibn Shekiku, i cili është basri (nga Basra). Kuptimi i shprehjes "merrte nga kokat" është: puthte.
١٠٢٠ - حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أنبا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أنبا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاس ٍ (ح) وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ " يُصِيبُ مِنَ الرُّءُوسِ ".
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ بِهَذَا اللَّفْظِ بِأَحْسَنَ مِنْ هَذَا الطَّرِيقِ، وَقَدْ رَوَاهُ عَبْدُ الْوَهَّابِ، وَغَيْرُهُ، عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سَدُوسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، وَلا نَعْلَمُ أَحَدًا يُسَمَّى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ شَقِيقٍ إِلا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، وَمَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، وَرَوَاهُ عَاصِمُ بْنُ هِلالٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، وَأَخْطَأَ فِيهِ، وَالصَّحِيحُ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، وَهُوَ بَصْرِيٌّ، وَمَعْنَى: يُصِيبُ مِنَ الرُّءُوسِ، أَيْ: يُقَبِّلُ.
1020 - Zuhayr ibn Muhammad narrated to us, Abdul Razzaq informed us, Ma'mar informed us, from Ayyub, from Abdullah ibn Shaqiq, from Ibn Abbas (h). And Muhammad ibn al-Walid narrated to us, Muhammad ibn Ja'far narrated to us, Sa'id narrated to us, from Ayyub, from Abdullah ibn Shaqiq, from Ibn Abbas, that the Prophet (pbuh) used to "attain from the heads."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it with this wording through a route better than this one. Abdul Wahhab and others narrated it from a man from Bani Sadus, from Ibn Abbas. We do not know anyone who named Abdullah ibn Shaqiq [in the chain] except Sa'id ibn Abi Arubah and Ma'mar, from Ayyub. Asim ibn Hilal narrated it from Ayyub, from Ikrimah, from Ibn Abbas, and he erred in it; the correct version is from Abdullah ibn Shaqiq, who is a Basran. The meaning of "attaining from the heads" is: kissing.
CHAPTER
باب أكل البرد للصائم
Kapitulli: Ngrënia e breshërit nga agjëruesi
#1021
١٠٢١ - Na ka treguar Muhammed ibn Ma'meri, na ka treguar Abdus-Samadi, na ka treguar babai im, nga Ali ibn Zejdi, nga Enesi, i cili ka thënë: "Na ra breshër në kohën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), dhe Ebu Talha filloi të hante prej tij ndërkohë që ishte agjërueshëm. Unë ia përmenda këtë Pejgamberit (s.a.v.s.), e ai tha: 'Mëso prej xhaxhait tënd'."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Katadeja e ka kundërshtuar Ali ibn Zejdin në transmetimin e tij.
١٠٢١ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: مُطِرْنَا بَرَدًا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ، فَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ يَأْكُلُ مِنْهُ، وَهُوَ صَائِمٌ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ ﷺ، فَقَالَ: خُذْ عَنْ عَمِّكَ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: خَالَفَ قَتَادَةُ عَلِيَّ بْنَ زَيْدٍ فِي رِوَايَتِهِ.
1021 - Muhammad ibn Ma'mar narrated to us, Abd al-Samad narrated to us, my father narrated to us, from Ali ibn Zayd, from Anas, who said: It rained hail upon us during the time of the Messenger of Allah (pbuh), and Abu Talhah began eating from it while he was fasting. I mentioned that to the Prophet (pbuh), and he said: "Take from your uncle."
Commentary Al-Bazzar said: Qatadah contradicted Ali ibn Zayd in his narration.
#1022
1022 - Na ka treguar Hilal bin Jahja, na ka treguar Ebu Avanah, nga Katadeja, nga Enesi, i cili ka thënë: "E kam parë Ebu Talhan duke ngrënë breshër ndërkohë që ishte agjërueshëm dhe thoshte: 'Vërtet, ai nuk është as ushqim, as pije'." Ai tha: "Ia përmenda këtë gjë Said bin el-Musejibit, i cili nuk e pëlqeu këtë (veprim) dhe tha: 'Vërtet, ai e shuan etjen'."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që ky veprim të jetë transmetuar nga dikush tjetër përveç Ebu Talhas.
١٠٢٢ - حَدَّثنا هلال بن يحيى، حَدَّثنا أبو عَوَانة، عَن قَتادة، عَن أَنَسٍ، قال: رأيت أبا طلحة يأكل البرد وهُو صائم ويقول: إنه ليس طعام، ولَا شراب قال: فذكرت ذلك لسعيد بن الْمُسَيَّب فكرهه، وَقال: إنه يقطع الظمأ.
شرح قال البزار: لا نعلم هذا الفعل إلاَّ عَن أبي طلحة.
1022 - Hilal bin Yahya narrated to us, Abu 'Awanah narrated to us, from Qatadah, from Anas, who said: I saw Abu Talhah eating hail while he was fasting, and he would say: "It is neither food nor drink." He said: So I mentioned that to Sa'id bin al-Musayyib, and he disliked it, and said: "It quenches thirst."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of this action except from Abu Talhah.
CHAPTER
باب صيام الولي عن الميت إن شاء
Kapitull: Agjërimi i kujdestarit për të vdekurin nëse dëshiron
#1023
١٠٢٣ - Na ka treguar Bishr bin Ademi, djali i vajzës së Ezherit, na ka treguar Jahja bin Kethir ez-Zijadiu, na ka treguar Ibn Lehia, nga Ubejdullah bin Ebi Xhaferi, nga Muhammed bin Xhafer bin ez-Zubejri, nga Urveja.
١٠٢٣ - حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ آدَمَ ابْنُ بِنْتِ أَزْهَرَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ الزِّيَادِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عُرْوَةَ
1023 - Bishr ibn Adam, the son of the daughter of Azhar, narrated to us, Yahya ibn Kathir al-Ziyadi narrated to us, Ibn Lahi'ah narrated to us, from Ubaydullah ibn Abi Ja'far, from Muhammad ibn Ja'far ibn al-Zubayr, from Urwah.
CHAPTER
باب في الوصال
Kapitull: Rreth agjërimit të pandërprerë (Wisal)
#1024
١٠٢٤ - Na ka treguar Halid ibn Jusufi, më ka treguar babai im Jusuf ibn Halidi, na ka treguar Xhafer ibn Sa'd ibn Semure, më ka treguar Habib ibn Sulejmani, nga babai i tij Sulejman ibn Semure, nga Semure ibn Xhundubi, i cili përmendi disa hadithe me këtë (zinxhir). Pastaj tha: Dhe me senedin e tij, ai tha: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na ka ndaluar që të agjërojmë pandërprerë (al-wisal), por kjo nuk ishte një ndalesë e prerë (obligative).
١٠٢٤ - حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنِي أَبِي يُوسُفُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ سَمُرَةَ، حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِيهِ سُلَيْمَانَ بْنِ سَمُرَةَ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، فَذَكَرَ أَحَادِيثَ بِهَذَا، ثُمَّ قَالَ: وَبِإِسْنَادِهِ قَالَ: نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ ﷺ أَنْ نُوَاصِلَ، وَلَيْسَتْ بِالْعَزِيمَةِ.
1024 - Khalid ibn Yusuf narrated to us, my father Yusuf ibn Khalid narrated to me, Ja'far ibn Sa'd ibn Samurah narrated to us, Habib ibn Sulayman narrated to me, from his father Sulayman ibn Samurah, from Samurah ibn Jundub, and he mentioned hadiths with this [chain]. Then he said: And with his chain of narration, he said: The Messenger of Allah (pbuh) forbade us from continuous fasting (Al-Wisal), and it was not a binding prohibition.
#1025
1025 - Na ka treguar Amër bin Maliku, na ka treguar Ebu Kutejbe, na ka treguar el-Mufaddal bin Fedaleh, i vëllai i Mubarek bin Fedaleh-s, na ka treguar Ebu Ubejdullah bin Salimi, nga babai i tij, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Agjëroni nga drita në dritë."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë (hadith) me këtë formulim përveçse përmes kësaj rruge.
١٠٢٥ - حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ، حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ أَخُو مُبَارَكِ بْنِ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدِ اللَّهِ بْنُ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: صُومُوا مِنْ وَضَحٍ إِلَى وَضَحٍ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ بِهَذَا اللَّفْظِ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ.
1025 - Amr bin Malik narrated to us, Abu Qutaibah narrated to us, Al-Mufaddal bin Fadalah, the brother of Mubarak bin Fadalah, narrated to us, Abu Ubaidillah bin Salim narrated to us, from his father, that the Prophet (pbuh) said: "Fast from light to light."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it with this wording except through this route.
CHAPTER
باب فيمن أفطر متعمدًا في شهر رمضان
Kapitulli: Për atë që e prish agjërimin qëllimisht në muajin e Ramazanit
#1026
١٠٢٦ - Na ka treguar Muhamed bin Selam el-Muedib, na ka treguar Muhamed bin Omer bin Uakid, na ka treguar Muhamed bin Ismail bin Muhamed bin Sad, nga babai i tij, nga Amir bin Sad, nga babai i tij, se një burrë tha: "O i Dërguari i Allahut, unë u shkatërrova! Kam prishur agjërimin në muajin e Ramazanit me qëllim." Ai (s.a.v.s.) tha: "Liro një skllav." Ai tha: "Nuk gjej." Ai (s.a.v.s.) tha: "Agjëro dy muaj rresht." Ai tha: "Nuk mundem." Ai (s.a.v.s.) tha: "Ushqe gjashtëdhjetë të varfër."
Komentim El-Bezzari ka thënë: "Nuk e njohim këtë hadith nga Sadi përveçse përmes kësaj rruge, ndërsa për el-Uakidiun kanë folur njerëzit e dijes."
١٠٢٦ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلامٍ الْمُؤَدِّبُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ وَاقِدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلا قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي هَلَكْتُ، أَفْطَرْتُ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ مُتَعَمِّدًا، قَالَ: أَعْتِقْ رَقَبَةً، قَالَ: لا أَجِدُ، قَالَ: صُمْ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ، قَالَ: لا أَقْدِرُ، قَالَ: أَطْعِمْ سِتِّينَ مِسْكِينًا.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ سَعْدٍ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ، وَالْوَاقِدِيُّ تَكَلَّمَ فِيهِ أَهْلُ الْعِلْمِ.
1026 - Muhammad bin Salam al-Mu’addib narrated to us, Muhammad bin ‘Umar bin Waqid narrated to us, Muhammad bin Isma‘il bin Muhammad bin Sa‘d narrated to us, from his father, from ‘Amir bin Sa‘d, from his father, that a man said: "O Messenger of Allah, I have perished! I broke my fast in the month of Ramadan intentionally." He (pbuh) said: "Free a slave." He said: "I cannot find one." He (pbuh) said: "Fast for two consecutive months." He said: "I am not able to." He (pbuh) said: "Feed sixty poor persons."
Commentary Al-Bazzar said: "We do not know of it from Sa‘d except through this route, and al-Waqidi is one whom the people of knowledge have spoken about."
CHAPTER
باب في ليلة القدر
Kapitull: Rreth Natës së Kadrit
#1027
1027 - Na ka treguar Jakub bin Ibrahim bin Kethiri, na ka treguar Abdullah bin Idrisi, nga Asim bin Kulejbi, nga babai i tij, nga Ibn Abbasi, nga Omari, se Pejgamberi (s.a.v.s.) e përmendi Natën e Kadrit dhe tha: "Kërkojeni atë në dhjetënetëshin e fundit, në një natë tek prej tyre."
١٠٢٧ - حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ ذَكَرَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ، فَقَالَ: الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فِي وِتْرٍ مِنْهَا.
1027 - Ya'qub bin Ibrahim bin Kathir narrated to us, Abdullah bin Idris narrated to us, from 'Asim bin Kulayb, from his father, from Ibn 'Abbas, from 'Umar, that the Prophet (pbuh) mentioned the Night of Decree and said: "Seek it in the last ten nights, on an odd-numbered night among them."
#1028
1028 - Na ka treguar Jusuf bin Musa, na ka treguar Abdullah bin el-Xhehm, na ka treguar Omer bin Ebi Abs, nga ez-Zubejr bin Adi, nga Ebu Vaili, nga Abdullahu, i cili ka thënë: Pejgamberi (s.a.v.s.) u pyet rreth Natës së Kadrit, e ai tha: "Më ishte bërë e ditur ajo, pastaj më iku, prandaj kërkojeni atë në shtatë netët e mbetura ose në tri netët e mbetura."
Komentim Unë thashë: Nuk e kam parë atë në plotësinë e tij.
١٠٢٨ - حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَهْمِ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَبِي عَبْسٍ، عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَدِيٍّ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ: سُئِلَ النَّبِيُّ ﷺ عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ، فَقَالَ: كُنْتُ أُعْلِمْتُهَا، ثُمَّ انْفَلَتَتْ مِنِّي، فَاطْلُبُوهَا فِي سَبْعٍ يَبْقَيْنَ، أَوْ ثَلاثٍ يَبْقَيْنَ. قُلْتُ: لَمْ أَرَهُ بِتَمَامِهِ.
1028 - Yusuf bin Musa narrated to us, Abdullah bin al-Jahm narrated to us, Umar bin Abi Abs narrated to us, from al-Zubayr bin Adi, from Abu Wa’il, from Abdullah, who said: The Prophet (pbuh) was asked about the Night of Decree, and he said: "I was informed of it, then it escaped me; so seek it in the seven remaining [nights] or the three remaining [nights]."
Commentary I said: I did not see it in its entirety.
#1029
1029 - Na ka treguar Muhamed ibn Is'hak es-Sagani, na ka treguar Abdulvehab ibn Ata, na ka treguar Saidi se ai u pyet për Natën e Kadrit, prandaj na tregoi nga Katade, nga Enesi, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kërkojeni atë në dhjetëditëshin e fundit; në të nëntën, të shtatën dhe të pestën."
Komentim El-Bezzari ka thënë: "Nuk dimë që dikush ta ketë transmetuar këtë nga Katade përveç Saidit, e as nga ai përveç Abdulvehabit."
١٠٢٩ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ الصَّاغَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ، فَحَدَّثَنَا عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ، فِي التَّاسِعَةِ، وَالسَّابِعَةِ وَالْخَامِسَةِ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ عَنْ قَتَادَةَ إِلا سَعِيدٌ، وَلا عَنْهُ إِلا عَبْدُ الْوَهَّابِ.
1029 - Muhammad ibn Ishaq al-Saghani narrated to us, saying Abdul Wahhab ibn 'Ata' narrated to us, saying Sa'id narrated to us, that he was asked about the Night of Decree (Laylat al-Qadr), so he narrated to us from Qatadah, from Anas, that the Prophet (pbuh) said: "Seek it in the last ten nights; in the ninth, the seventh, and the fifth."
Commentary Al-Bazzar said: "We do not know of anyone who narrated it from Qatadah except Sa'id, nor anyone from him except Abdul Wahhab."
#1030
1030 - Na ka treguar Amr ibn Aliu, na ka treguar Ebu Davudi, na ka treguar Imran el-Kattani, nga Katade, nga Ebu Mejmune, nga Ebu Hurejre, i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Nata e Kadrit është nata e njëzet e shtatë ose e njëzet e nëntë; vërtet, engjëjt gjatë atyre netëve në tokë janë më të shumtë se numri i guralecëve."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që Katade të ketë transmetuar me këtë zinxhir transmetimi përveçse dy hadithe, dhe nuk e dimë këtë nga Ebu Hurejre përveçse përmes kësaj rruge.
١٠٣٠ - حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا عِمْرَانُ الْقَطَّانُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي مَيْمُونَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةُ سَابِعَةٍ أَوْ تَاسِعَةٍ وَعِشْرِينَ، إِنَّ الْمَلائِكَةَ تِلْكَ اللَّيَالِي فِي الأَرْضِ أَكْثَرَ مِنْ عَدَدِ الْحَصَى.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَى قَتَادَةُ بِهَذَا الإِسْنَادِ إِلا حَدِيثَيْنِ، وَلا نَعْلَمُ بِهَذَا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ إِلا هَذَا الطَّرِيقُ.
1030 - 'Amr ibn 'Ali narrated to us, Abu Dawud narrated to us, 'Imran al-Qattan narrated to us, from Qatadah, from Abu Maymunah, from Abu Hurayrah, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Laylat al-Qadr is the night of the twenty-seventh or the twenty-ninth; indeed, the angels on those nights on Earth are more numerous than the number of pebbles."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know that Qatadah narrated with this chain of transmission except for two hadiths, and we do not know this from Abu Hurayrah except through this route.
#1031
1031 - Na ka treguar Ahmed bin Mensuri, na ka treguar Abdurrahman bin Sheriku, nga babai i tij, nga Simak bin Harbi, nga Xhabir bin Semure, i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kërkojeni Natën e Kadrit në dhjetëditëshin e fundit të Ramazanit, sepse mua më është treguar ajo, por pastaj e harrova; ajo është një natë me shi ose erë," ose ka thënë: "me shi dhe erë."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush ta ketë transmetuar këtë në këtë mënyrë përveç Abdurrahman bin Sherikut. Unë them: Atë e kanë transmetuar edhe të tjerë përveç Abdurrahmanit.
١٠٣١ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ شَرِيكٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: الْتَمِسُوا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ، فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُهَا فَنَسِيتُهَا، وَهِيَ لَيْلَةُ مَطَرٍ أَوْ رِيحٍ أَوْ قَالَ: مَطَرٍ وَرِيحٍ
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَاهُ هَكَذَا إِلا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ شَرِيكٍ.
قُلْتُ: قَدْ رَوَاهُ غَيْرُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ.
1031 - Ahmad ibn Mansur narrated to us, Abd al-Rahman ibn Sharik narrated to us, from his father, from Simak ibn Harb, from Jabir ibn Samurah, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Seek Laylat al-Qadr in the last ten nights of Ramadan, for indeed I was shown it and then I forgot it, and it is a night of rain or wind," or he said, "rain and wind."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know anyone who narrated it in this manner except Abd al-Rahman ibn Sharik. I say: Others besides Abd al-Rahman have narrated it.
#1032
1032 - Na ka treguar Muhamed bin Beshari, na ka treguar Ebu Davudi, na ka treguar Sheriku, nga Simaku, i cili ka përmendur diçka të ngjashme shkurtimisht.
١٠٣٢ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ سِمَاكٍ، فَذَكَرَ نَحْوَهُ بِاخْتِصَارٍ.
1032 - Muhammad bin Bashshar narrated to us, Abu Dawud narrated to us, Sharik narrated to us, from Simak, and he mentioned the like of it briefly.
#1033
1033 - Na ka treguar Muhamed ibn Ismail el-Buhariu, na ka treguar Abdurrahman ibn Sheriku, nga babai i tij, nga Simaku, [i cili] tha: Thashë: dhe ai përmendi të ngjashmen me të parin.
١٠٣٣ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْبُخَارِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ شَرِيكٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سِمَاكٍ، قُلْتُ: فَذَكَرَ نَحْوَ الأَوَّلِ.
1033 - Muhammad ibn Isma'il al-Bukhari narrated to us, Abd al-Rahman ibn Sharik narrated to us, from his father, from Simak, [who said]: I said: and he mentioned the like of the first.
#1034
1034 - Na ka treguar Muhamed ibn el-Muthenna, na ka treguar Ebu Amir, na ka treguar Zum’ah – domethënë Ibn Salihu – nga Seleme ibn Vehrami, nga Ikrimah, nga Ibn Abbasi, i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Nata e Kadrit është një natë e këndshme, as e nxehtë dhe as e ftohtë."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Për Seleme ibn Vehramin, nuk dimë të ketë transmetuar prej tij askush tjetër përveç djalit të tij, Ubejdullahut. Ndërsa Zum’ah, i cili është nga banorët e Jemenit, nuk ka ndonjë problem me të, mirëpo hadithet e tij nga Ibn Abbasi janë garib (të veçuara), dhe nuk e njohim këtë hadith me këtë formulim përveçse nga transmetimi i tij.
١٠٣٤ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا زُمْعَةُ، يَعْنِي: ابْنَ صَالِحٍ ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ وَهْرَامٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةٌ طَلْقَةٌ، لا حَارَّةٌ، وَلا بَارِدَةٌ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: سَلَمَةُ بْنُ وَهْرَامٍ لا نَعْلَمُ حَدَّثَ عَنْهُ غَيْرُ ابْنِهِ عُبَيْدِ اللَّهِ، وَزُمْعَةُ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ لا بَأْسَ بِهِ، أَحَادِيثُهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ غَرَائِبُ، وَلا نَعْلَمُ هَذَا بِهَذَا اللَّفْظِ إِلا مِنْ حَدِيثِهِ.
1034 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Abu ‘Amir narrated to us, Zum‘ah—meaning ibn Salih—narrated to us, from Salamah ibn Wahram, from ‘Ikrimah, from Ibn ‘Abbas, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Laylat al-Qadr is a pleasant night, neither hot nor cold."
Commentary Al-Bazzar said: Regarding Salamah ibn Wahram, we do not know of anyone who narrated from him except his son ‘Ubayd Allah. As for Zum‘ah, he is from the people of Yemen and there is no harm in him; however, his narrations from Ibn ‘Abbas are solitary (ghara'ib), and we do not know of this report with this wording except from his narration.
#1035
١٠٣٥ - Na ka treguar Muhamed bin Ma’mer, na ka treguar Ebu Asimi, nga el-Evzaiu, më ka treguar Merthedi ose Ebu Merthedi, nga babai i tij, i cili ka thënë: E takova Ebu Dherrin te Xhemreja e Mesme dhe e pyeta për Natën e Kadrit. Ai tha: Askush nuk ka pyetur më shumë se unë për të. I thashë: O i Dërguari i Allahut, a u zbrit (kjo natë) mbi Pejgamberët si diçka që u shpallej atyre e pastaj u ngrit (u hoq)? Ai tha: "Përkundrazi, ajo mbetet deri në Ditën e Kiametit." I thashë: O i Dërguari i Allahut, cila prej netëve është ajo? Ai tha: "Sikur të më lejohej, do të të njoftoja për të, por kërkoje atë në të nëntën dhe të shtatën (e fundit), dhe mos më pyet më pas kësaj." Tha: Pastaj i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u kthye e filloi të fliste, kurse unë i thashë: O i Dërguari i Allahut, në cilën prej të shtatave është ajo? Ai u hidhërua me mua aq shumë sa nuk ishte hidhëruar kurrë me mua as më parë e as më pas. Pastaj tha: "A nuk të ndalova prej saj (pyetjes)? Sikur të më lejohej, do të të njoftoja për të, por" — dhe përmendi një fjalë — "ajo është në shtatë netët e fundit."
Komentim Unë them: Nuk e kam parë këtë hadith me këtë kontekst te askush tjetër. Ai ka një hadith tjetër në "Sahih" rreth Natës së Kadrit përveç këtij dhe me një kontekst tjetër, e Allahu e di më mirë.
١٠٣٥ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، حَدَّثَنِي مَرْثَدٌ، أَوْ أَبُو مَرْثَدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: لَقِيتُ أَبَا ذَرٍّ عِنْدَ الْجَمْرَةِ الْوُسْطَى، فَسَأَلْتُهُ عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ، فَقَالَ: مَا كَانَ أَحَدٌ بِأَسْأَلَ لَهَا مِنِّي، قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَزَلَتْ عَلَى الأَنْبِيَاءِ تُوحَى إِلَيْهِمْ ثُمَّ تُرْفَعُ، قَالَ: بَلْ هِيَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَّتُهُنَّ هِيَ، قَالَ: لَوْ أُذِنَ لِي لأَنْبَأْتُكَ بِهَا، وَلَكِنِ الْتَمِسْهَا فِي التِّسْعِينَ وَالسَّبْعِينَ، وَلا تَسْأَلْنِي بَعْدَهَا، قَالَ: ثُمَّ أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ فَجَعَلَ يُحَدِّثُ، قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَيِّ السَّبْعِينَ هِيَ؟ فَغَضِبَ عَلَيَّ غَضْبَةً لَمْ يَغْضَبْ عَلَيَّ قَبْلَهَا وَلا بَعْدَهَا مِثْلَهَا، ثُمَّ قَالَ: أَلَمْ أَنْهَكَ عَنْهَا لَوْ أُذِنَ لِي لأَنْبَأْتُكَ بِهَا، وَلَكِنْ وَذَكَرَ كَلِمَةً أَنْ تَكُونَ فِي السَّبْعِ الأَوَاخِرِ. قُلْتُ: لَمْ أَرَهُ بِهَذَا السِّيَاقِ عِنْدَ أَحَدٍ، وَلَهُ فِي الصَّحِيحِ حَدِيثٌ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ غَيْرَ هَذَا بِغَيْرِ هَذَا السِّيَاقِ، وَاللَّهُ أَعْلَمُ.
1035 - Muhammad bin Ma'mar narrated to us, Abu 'Asim narrated to us, from al-Awza'i, Marthad or Abu Marthad narrated to me, from his father, who said: I met Abu Dharr at the middle Jamrah and asked him about the Night of Decree. He said: No one was more inquisitive about it than me. I said: "O Messenger of Allah, was it sent down upon the Prophets as something revealed to them then taken up?" He said: "Rather, it is until the Day of Resurrection." I said: "O Messenger of Allah, which of the nights is it?" He said: "If I were permitted, I would have informed you of it, but seek it in the nine and the seven, and do not ask me after this." He said: Then the Messenger of Allah (pbuh) turned and began to speak, so I said: "O Messenger of Allah, in which of the seven is it?" He became angry with me with an anger the likes of which he had never felt toward me before nor after. Then he said: "Did I not forbid you from it? If I were permitted, I would have informed you of it, but"—and he mentioned a word—"it is in the last seven."
Commentary I say: I have not seen it with this context with anyone else, and he has a hadith in the Sahih regarding the Night of Decree other than this and with a different context, and Allah knows best.
#1036
1036 - Na ka treguar Muhamed bin Me’meri dhe Zurejk bin es-Sehti, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Jakub bin...
١٠٣٦ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، وَزُرَيْقُ بْنُ السَّخْتِ، قَالا: حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ
1036 - Muhammad bin Ma'mar and Zurayq bin al-Sakht narrated to us, they both said: Ya'qub bin narrated to us.
CHAPTER
باب في صوم التطوع
Kapitull: Rreth agjërimit vullnetar
#1037
١٠٣٧ - Na ka rrëfyer Ahmed bin Is'hak el-Ahvazi, na ka rrëfyer Ebu Abdurrahman el-Mukri' Abdullah bin Jezid, nga Ibn Lehi'ah, nga Zeban bin Faid, nga Ebu esh-Sha'tha', nga Seleme bin Kajsar, nga Ebu Hurejre, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë: "Kush agjëron një ditë duke kërkuar Fytyrën e Allahut, Allahu do ta largojë atë nga Zjarri aq sa është largësia që përshkon një korb duke fluturuar që kur është zog e derisa të vdesë nga pleqëria."
Komentim Thashë: Ai ka një hadith te Tirmidhiu përveç këtij.
١٠٣٧ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ الأَهْوَازِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ لَهِيعَةَ، عَنْ زَبَانَ بْنِ فَائِدٍ، عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْصَرَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: مَنْ صَامْ يَوْمًا ابْتَغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ بَعَّدَهُ اللَّهُ مِنَ النَّارِ كَبُعْدِ غُرَابٍ طَارَ، وَهُوَ فَرْخً حَتَّى مَاتَ هَرِمًا. قُلْتُ: لَهُ عِنْدَ التِّرْمِذِيِّ حَدِيثٌ غَيْرَ هَذَا.
1037 - Ahmad bin Ishaq al-Ahwazi narrated to us, Abu Abd al-Rahman al-Muqri' Abdullah bin Yazid narrated to us, from Ibn Lahi'ah, from Zabban bin Fa'id, from Abu al-Sha'tha', from Salamah bin Qaysar, from Abu Hurayrah, from the Prophet (pbuh), who said: "Whoever fasts a day seeking the Countenance of Allah, Allah will distance him from the Fire by the distance a crow flies from the time it is a fledgling until it dies of old age."
Commentary I said: He has a Hadith narrated by al-Tirmidhi other than this one.
#1038
1038 - Na ka treguar Bishr ibn Ademi, na ka treguar Hafs ibn Omer ibn el-Harith el-Nemeri, na ka treguar el-Hasan ibn Ebi Xhaferi, nga Muhamed ibn Xhuhade, nga Nuajm ibn Ebi Hind, nga Rib'i, nga Hudhejfe, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë: "Atij që i vuloset jeta me agjërimin e një dite, do të hyjë në Xhenet."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush ta ketë transmetuar këtë nga Nuajmi përveç Muhamedit, e as nga ai përveç el-Hasanit.
١٠٣٨ - حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْحَارِثِ النَّمَرِيُّ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ، عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ رِبْعِيٍّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: مَنْ خُتِمَ لَهُ بِصِيَامِ يَوْمٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ عَنْ نُعَيْمٍ إِلا مُحَمَّدٌ، وَلا عَنْهُ إِلا الْحَسَنُ.
1038 - Bishr ibn Adam narrated to us, Hafs ibn 'Umar ibn al-Harith al-Namari narrated to us, al-Hasan ibn Abi Ja'far narrated to us, from Muhammad ibn Juhadah, from Nu'aym ibn Abi Hind, from Rib'i, from Hudhayfah, from the Prophet (pbuh), who said: "Whoever has his life sealed with a day of fasting shall enter Paradise."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who narrated it from Nu'aym except Muhammad, nor from him except al-Hasan.
#1039
١٠٣٩ - Na ka treguar Ahmed ibn Is'hak el-Ehvazi, na ka treguar Musa ibn Davudi, na ka treguar Abdullah ibn el-Mu'emmel, nga Ata'i, nga Ibn Abbasi, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e dërgoi Ebu Musain në një ekspeditë detare. Ndërsa ata ishin në atë gjendje, duke pasur të ngritur velën në një natë të errët, papritmas një thirrës mbi ta thirri: "O njerëz të anijes, ndaluni që t'ju njoftoj për një vendim që Allahu e ka caktuar për Veten e Tij." Ebu Musai tha: "Na njofto, nëse ke për të na njoftuar." Ai tha: "Vërtet, Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Madhërishmi, ka caktuar për Veten e Tij se kushdo që e bën veten e tij të etur për hirin e Tij në një ditë të nxehtë vere, Allahu do t'i japë atij të pijë në Ditën e Etjes."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë (hadith) nga Ibn Abbasi përveçse përmes kësaj rruge, ndërsa është transmetuar edhe nga Ebu Musai si thënie e tij (meukuf), dhe në të ka shtim fjalësh nga fjalët e Ebu Musait.
١٠٣٩ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ الأَهْوَازِيُّ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُؤَمَّلِ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ بَعَثَ أَبَا مُوسَى سَرِيَّةً فِي الْبَحْرِ، فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ قَدْ رَفَعُوا الشِّرَاعَ فِي لَيْلَةٍ مُظْلِمَةٍ إِذَا هَاتِفٌ مِنْ فَوْقَهِمْ يَهْتِفُ: يَا أَهْلَ السَّفِينَةِ قِفُوا أُخْبِرْكُمْ بِقَضَاءٍ قَضَاهُ اللَّهُ عَلَى نَفْسِهِ، قَالَ أَبُو مُوسَى: أَخْبِرْنَا إِنْ كُنْتَ مُخْبِرًا، قَالَ: إِنَّ اللَّهَ ﵎ قَضَى عَلَى نَفْسِهِ أَنَّهُ مَنْ أَعْطَشَ نَفْسَهُ لَهُ فِي يَوْمٍ صَائِفٍ سَقَاهُ اللَّهُ يَوْمَ الْعَطَشِ
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ، وَرَوَى عَنْ أَبِي مُوسَى قَوْلَهُ، وَفِيهِ زِيَادَةُ كَلامٍ مِنْ قَوْلِ أَبِي مُوسَى.
1039 - Ahmad ibn Ishaq al-Ahwazi narrated to us, Musa ibn Dawud narrated to us, Abdullah ibn al-Mu'ammal narrated to us, from 'Ata, from Ibn 'Abbas, that the Messenger of Allah (pbuh) sent Abu Musa on a naval expedition. While they were in that state, having raised the sail on a dark night, suddenly a caller from above them called out: "O people of the ship, stay, that I may inform you of a decree that Allah has decreed upon Himself." Abu Musa said: "Inform us if you are to inform." He said: "Indeed, Allah, the Mighty and Sublime, has decreed upon Himself that whoever makes himself thirsty for His sake on a hot summer day, Allah will give him to drink on the Day of Thirst."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it from Ibn 'Abbas except through this route, and it was narrated from Abu Musa as his own statement, and in it is additional speech from the words of Abu Musa.
CHAPTER
باب صيام الدهر
Kapitull: Agjërimi i pandërprerë gjatë gjithë vitit
#1040
Na ka treguar Muhamed ibn el-Muthena dhe Amër ibn Aliu, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Muhamed ibn Ebi Adij, nga Sa'idi, nga Katadeja, nga Ebu Temimeja, nga Ebu Musa, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: „Kush agjëron vazhdimisht (pa ndërprerje), Xhehenemi do të ngushtohet për të kështu“, dhe formoi me gishtat e tij shenjën e numrit nëntëdhjetë.
١٠٤٠ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالا: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: مَنْ صَامَ الأَبَدَ ضُيِّقَتْ عَلَيْهِ جَهَنَّمُ هَكَذَا، وَعَقَدَ تِسْعِينَ.
1040 - Muhammad ibn al-Muthanna and 'Amr ibn 'Ali narrated to us, they said: Muhammad ibn Abi 'Adi narrated to us, from Sa'id, from Qatadah, from Abu Tamimah, from Abu Musa, from the Prophet (pbuh), he said: "Whoever fasts perpetually, Hellfire will be narrowed for him like this," and he gestured ninety.
#1041
1041 - Na ka treguar Amr ibn Aliu, na ka treguar Ebu Davudi, na ka treguar Ed-Dahak ibn Jesari, na ka treguar Ebu Temimeja, nga Ebu Musa, thashë: dhe ai e përmendi atë.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Disa prej tyre e kanë transmetuar këtë nga Ebu Temimeja, nga Ebu Musa si transmetim meukuf, ndërsa Ibn Ebi Adiu dhe Ibn Ebi Arubeja e kanë transmetuar si transmetim musned.
١٠٤١ - حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ يَسَارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو تَمِيمَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قُلْتُ: فَذَكَرَهُ
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: قَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ، عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى مَوْقُوفًا، وَأَسْنَدَهُ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، وَابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ.
1041 - Amr ibn Ali narrated to us, Abu Dawud narrated to us, al-Dahhak ibn Yasar narrated to us, Abu Tamimah narrated to us, from Abu Musa, I said: and he mentioned it.
Commentary Al-Bazzar said: Some of them narrated it on the authority of Abu Tamimah, from Abu Musa as a mawquf report, while Ibn Abi Adi and Ibn Abi Arubah narrated it as a musnad report.
CHAPTER
باب ما يفعل مع الصيام من الخبر
Kapitull: Veprat e mira që bëhen gjatë agjërimit
#1042
١٠٤٢ - Na ka treguar Ibrahim ibn Ismail ibn Jahja ibn Seleme ibn Kuhejl, më ka treguar babai im, nga babai i tij, nga Seleme ibn Kuhejl, nga esh-Sha'bi, nga Mesruku, nga Aisha, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), se ai u tha shokëve të tij: "Cili prej jush u gdhi sot agjërueshëm?" Ebu Bekri tha: "Unë, o i Dërguari i Allahut." Ai pyeti: "Cili prej jush ka vizituar një të sëmurë?" Ebu Bekri tha: "Unë, o i Dërguari i Allahut." Ai pyeti: "Cili prej jush ka përcjellë një xhenaze?" Ebu Bekri tha: "Unë, o i Dërguari i Allahut." Ai pyeti: "Cili prej jush ka ushqyer një të varfër?" Ebu Bekri tha: "Unë." Ai tha: "Kujtdo që i gjenden këto të katërta, do t'i ndërtohet një shtëpi në Xhenet."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë hadith të transmetuar nga Aisha, përveçse përmes këtij zinxhiri transmetimi.
١٠٤٢ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ يَحْيَى بْنِ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، أَنَّهُ قَالَ لأَصْحَابِهِ: أَيُّكُمْ أَصْبَحَ صَائِمًا "؟، قَالَ أَبُو بَكْرٍ: أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ: فَأَيُّكُمْ عَادَ مَرِيضًا؟، قَالَ أَبُو بَكْرٍ: أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ: أَيُّكُمْ شَيَّعَ جِنَازَةً؟، قَالَ أَبُو بَكْرٍ: أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ: أَيُّكُمْ أَطْعَمَ مِسْكِينًا؟، قَالَ أَبُو بَكْرٍ: أَنَا، قَالَ: مَنْ كَانَتْ لَهُ هَذِهِ الأَرْبَعُ، بُنِيَ لَهُ بَيْتٌ فِي الْجَنَّةِ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ عَائِشَةَ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ.
1042 - Ibrahim ibn Isma'il ibn Yahya ibn Salamah ibn Kuhayl narrated to us, my father narrated to me, from his father, from Salamah ibn Kuhayl, from al-Sha'bi, from Masruq, from 'Aishah, from the Prophet (pbuh), that he said to his companions: "Which of you woke up fasting today?" Abu Bakr said: "I did, O Messenger of Allah." He asked: "Which of you visited a sick person?" Abu Bakr said: "I did, O Messenger of Allah." He asked: "Which of you followed a funeral procession?" Abu Bakr said: "I did, O Messenger of Allah." He asked: "Which of you fed a needy person?" Abu Bakr said: "I did." He said: "Whoever possesses these four traits, a house shall be built for him in Paradise."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of it being narrated from 'Aishah except through this chain of narrators.
#1043
1043 - Na tregoi Muhamed ibn Ma'mer-i, na tregoi Xhafer ibn Avn-i, na njoftoi Seleme ibn Verdan-i, nga Enesi, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kush prej jush është gdhirë sot me agjërim?" Omeri tha: "Unë." Ai pyeti: "Kush ka vizituar një të sëmurë?" Omeri tha: "Unë." Ai pyeti: "Kush ka marrë pjesë në një xhenaze?" Omeri tha: "Unë." Atëherë ai tha: "U bë e merituar (hyrja në Xhenet), u bë e merituar."
١٠٤٣ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، أنبا سَلَمَةُ بْنُ وَرْدَانَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ، قَالَ: مَنْ أَصْبَحَ الْيَوْمَ صَائِمًا؟، قَالَ عُمَرُ: أَنَا، فَقَالَ: مَنْ عَادَ مَرِيضًا؟، فَقَالَ عُمَرُ: أَنَا، قَالَ: مَنْ شَهِدَ جِنَازَةً؟، فَقَالَ عُمَرُ: أَنَا، فَقَالَ: وَجَبَتْ وَجَبَتْ.
1043 - Muhammad ibn Ma'mar narrated to us, Ja'far ibn 'Awn narrated to us, Salamah ibn Wardan informed us, from Anas, that the Messenger of Allah (pbuh) said: "Who among you began the day fasting today?" Umar said: "I did." He asked: "Who has visited a sick person?" Umar said: "I did." He asked: "Who has attended a funeral?" Umar said: "I did." He then said: "It has become mandatory, it has become mandatory."
CHAPTER
باب صيام عاشوراء
Kapitull: Agjërimi i Ashurës
#1044
1044 - Na ka treguar Temim ibn el-Muntesir el-Wasiti, na ka treguar Is’hak ibn Jusufi, nga Sheriku; (H) dhe na e ka treguar këtë el-Fadl ibn Jakub er-Ruhami, na ka treguar el-Hejthem ibn Humejdi, nga Sheriku, nga Xhabiri, nga Sad ibn Ubejde, nga Ebu Abdurrahmani, nga Aliu (r.a.), se Pejgamberi (s.a.v.s.) e agjëronte Ashuren.
١٠٤٤ - حَدَّثَنَا تَمِيمُ بْنُ الْمُنْتَصِرِ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ شَرِيكٍ، ح، وَحَدَّثَنَاهُ الْفَضْلُ بْنُ يَعْقُوبَ الرُّخَامِيُّ، حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أبو عبد الرحمن، عَنْ عَلِيٍّ ﵁، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ " يَصُومُ عَاشُورَاءَ ".
1044 - Tamim ibn al-Muntasir al-Wasiti narrated to us, Ishaq ibn Yusuf narrated to us, from Sharik; (H) and al-Fadl ibn Ya'qub al-Rukhami narrated it to us, al-Haytham ibn Humayd narrated to us, from Sharik, from Jabir, from Sa'd ibn 'Ubaydah, from Abu 'Abd al-Rahman, from 'Ali (may Allah be pleased with him), that the Prophet (pbuh) used to fast 'Ashura'.
#1045
1045 - Na ka treguar Shuajb ibn Ajjub es-Sarifini, na ka treguar Muavije ibn Hishami, na ka treguar Sufjani, nga Xhabiri, nga Sad ibn Ubejde, i cili tha: Thashë: dhe pastaj përmendi të ngjashmen me të.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e dimë këtë nga Aliu si transmetim marfu' përveçse përmes këtij zinxhiri të transmetimit.
١٠٤٥ - وَحَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَيُّوبَ الصَّرِيفِينِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، قُلْتُ: فَذَكَرَ نَحْوَهُ
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ عَلِيٍّ مَرْفُوعًا إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ.
1045 - And Shu’ayb ibn Ayyub al-Sarifini narrated to us, Mu’awiyah ibn Hisham narrated to us, Sufyan narrated to us, from Jabir, from Sa’d ibn ‘Ubaydah, who said: I said: and then he mentioned the like of it.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it from ‘Ali as a marfu’ report except through this chain of transmission.
#1046
1046 - Na ka treguar Ali bin el-Mundhiri, na ka treguar Muhamed bin Fudejli, nga el-Hexheriu – domethënë Ibrahimi – nga Ebu Ijadi, nga Ebu Hurejra, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Ashuraja është festa e një Pejgamberi që ka qenë para jush, prandaj agjërojeni atë edhe ju."
١٠٤٦ - حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنِ الْهَجَرِيِّ، يَعْنِي: إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي عِيَاضٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: عَاشُورَاءُ عِيدُ نَبِيٍّ كَانَ قَبْلَكُمْ فَصُومُوهُ أَنْتُمْ.
1046 - Ali ibn al-Mundhir narrated to us, Muhammad ibn Fudayl narrated to us, from al-Hajari—meaning Ibrahim—from Abu Iyad, from Abu Hurayrah, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "'Ashura is the festival of a prophet who was before you, so observe the fast on it yourselves."
#1047
١٠٤٧ - Na ka treguar Ibrahim bin Zijadi, na ka treguar Ali bin Hakim el-Eudiu, na ka treguar Sheriku, nga Mexhzeat bin Zahiri, nga babai i tij, Zahiri, i cili ka thënë: E kam dëgjuar thirrësin e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) ditën e Ashurasë duke thënë: "Kushdo që është duke agjëruar sot, le ta plotësojë agjërimin e tij, ndërsa kush nuk është duke agjëruar, le ta plotësojë pjesën e mbetur të ditës së tij, ose le të agjërojë."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që Zahiri të ketë transmetuar ndonjë hadith tjetër përveç këtij dhe një tjetri.
١٠٤٧ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَكِيمٍ الأَوْدِيُّ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ ، عَنْ مَجْزَأَةَ بْنِ زَاهِرٍ، عَنْ أَبِيهِ زَاهِرٍ، قَالَ: سَمِعْتُ مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ ﷺ يَوْمَ عَاشُورَاءَ، وَهُوَ يَقُولُ: مَنْ كَانَ صَائِمًا الْيَوْمَ فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ، وَمَنْ لَمْ يَكُنْ صَائِمًا فَلْيُتِمَّ مَا بَقِيَ مِنْ يَوْمِهِ أَوْ لِيَصُمْ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَى زَاهِرٌ إِلا هَذَا وَآخَرَ.
1047 - Ibrahim bin Ziyad narrated to us, Ali bin Hakim al-Awdi narrated to us, Sharik narrated to us, from Majza’ah bin Zahir, from his father Zahir, who said: I heard the caller of the Messenger of Allah (pbuh) on the day of Ashura saying: "Whoever is fasting today, let him complete his fast, and whoever is not fasting, let him complete the remainder of his day or let him fast."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of any narrations from Zahir except this one and another.
#1048
١٠٤٨ - Na ka treguar Ahmed bin Aban, na ka treguar Abdul Aziz bin Muhamed, na ka treguar Abdurrahman bin Harmale, nga Jahja bin Hind bin Harithe, nga Esma bin Harithe, i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Shko te populli yt dhe urdhëroji ata të agjërojnë këtë ditë" – që do të thotë: ditën e Ashurasë. Ai tha: I thashë: "Unë nuk i shoh ata veçse kanë ngrënë (tashmë)." Ai tha: "Urdhëroji ata që të agjërojnë dhe të plotësojnë pjesën e mbetur të ditës së tyre."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Ne nuk dimë që Esmaja të ketë transmetuar ndonjë hadith tjetër përveç këtij.
١٠٤٨ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبَانَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حَرْمَلَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ هِنْدِ بْنِ حَارِثَةَ، عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ حَارِثَةَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: ائْتِ قَوْمَكَ فَمُرْهُمْ أَنْ يَصُومُوا هَذَا الْيَوْمَ " يَعْنِي: يَوْمَ عَاشُورَاءَ قَالَ: قُلْتُ: مَا أَرَاهُمْ إِلا قَدْ طَعِمُوا، قَالَ: مُرْهُمْ فَلْيَصُومُوا وَلْيُتِمُّوا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمْ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَى أَسْمَاءُ إِلا هَذَا.
1048 - Ahmad bin Aban narrated to us, Abd al-Aziz bin Muhammad narrated to us, Abd al-Rahman bin Harmalah narrated to us, from Yahya bin Hind bin Harithah, from Asma bin Harithah, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Go to your people and command them to fast this day"—meaning: the Day of Ashura. He said: I said: "I do not see them except that they have already eaten." He said: "Command them to fast and complete the remainder of their day."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know that Asma narrated anything except this.
#1049
1049 - Na ka treguar Abdullah bin Ahmed bin Shebuvejh, na ka treguar Jahja bin Salih, na ka treguar Muavije bin Selam, nga Jahja bin Ebi Kethir, nga B’axheh bin Abdullah bin Bedr, nga babai i tij, se Pejgamberi (s.a.v.s.) dërgoi një lajmëtar gjatë ditëve të Ashurës, i cili thërriste mes banorëve të el-Avelit: "Kush e ka filluar ditën duke agjëruar, le ta plotësojë agjërimin e tij, ndërsa kush e ka filluar ditën pa agjëruar, le të agjërojë."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që Abdullah bin Bedri të ketë transmetuar ndonjë hadith tjetër përveç këtij.
١٠٤٩ - حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ شَبُّوَيْهِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ سَلامٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ بَعْجَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَرْسَلَ رَسُولا أَيَّامَ عَاشُورَاءَ، يُنَادِي فِي أَهْلِ الْعَوَالِي: مَنْ أَصْبَحَ صَائِمًا فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ، وَمَنْ أَصْبَحَ مُفْطِرًا فَلْيَصُمْ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَدْرٍ إِلا هَذَا.
1049 - Abdullah bin Ahmad bin Shabbuwayh narrated to us, Yahya bin Salih narrated to us, Mu'awiyah bin Salam narrated to us, from Yahya bin Abi Kathir, from Ba'jah bin Abdullah bin Badr, from his father, that the Prophet (pbuh) sent a messenger during the days of Ashura, announcing among the people of al-Awali: "Whoever started the day fasting, let him complete his fast, and whoever started the day not fasting, let him fast."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know that Abdullah bin Badr narrated anything except this.
#1050
1050 - Na ka treguar Muhamed bin Merzuk bin Bukejr, na ka treguar Muemmel bin Ismail, na ka treguar Israili, nga Thuvejr bin Ebi Fahiteh, i cili ka thënë: E kam dëgjuar Ibn ez-Zubejrin duke thënë: Se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) "ka urdhëruar agjërimin e Ashures". Dhe na e ka treguar këtë Ma’mer bin Sehl, na ka treguar Mus’ab bin el-Mikdam, na ka treguar Israili, nga Thuvejri, i cili ka transmetuar ngjashëm me të.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë (hadith) nga Ibn ez-Zubejri përveçse përmes kësaj rruge, dhe prej Thuvejrit kanë transmetuar Shu’be, Israili dhe të tjerë.
١٠٥٠ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَرْزُوقِ بْنِ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ ثُوَيْرِ بْنِ أَبِي فَاخِتَةَ، قَالَ: سَمِعْتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ " أَمَرَ بِصَوْمِ عَاشُورَاءَ " وَحَدَّثَنَاهُ مَعْمَرُ بْنُ سَهْلٍ، حَدَّثَنَا مُصْعَبُ بْنُ الْمِقْدَامِ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ ثُوَيْرٍ، قَالَ بِنَحْوِهِ
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنِ ابْنِ الزُّبَيْرِ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ، وَثُوَيْرٌ حَدَّثَ عَنْهُ شُعْبَةَ، وَإِسْرَائِيلَ، وَغَيْرِهِمَا.
1050 - Muhammad bin Marzuq bin Bukayr narrated to us, Mu’ammal bin Isma’il narrated to us, Isra’il narrated to us, from Thuwayr bin Abi Fakhitah, who said: I heard Ibn al-Zubayr saying: The Messenger of Allah (pbuh) commanded the fasting of ‘Ashura’. And Ma’mar bin Sahl narrated it to us, Mus’ab bin al-Miqdam narrated to us, Isra’il narrated to us, from Thuwayr, who narrated the like of it.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it from Ibn al-Zubayr except through this route, and Shu’bah, Isra’il, and others narrated from Thuwayr.
CHAPTER
باب أي يوم عاشوراء
Kapitulli: Cila ditë është Ashura
#1051
1051 - Na ka treguar Muhamed ibn Aliu, na ka treguar Ebu Asimi, na ka treguar Ibn Ebi Dhibi, nga ez-Zuhriu, nga Urve, nga Aisha, se Pejgamberi (s.a.v.s.) urdhëroi agjërimin e Ashures në ditën e dhjetë. Thashë: E kam nxjerrë këtë hadith për shkak të shprehjes së tij: "ditën e dhjetë", ndërsa pjesa tjetër e tij gjendet në Sahih.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush tjetër ta ketë transmetuar këtë formulim përveç Ibn Ebi Dhibit.
١٠٥١ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ " أَمَرَ بِصِيَامِ عَاشُورَاءَ يَوْمَ الْعَاشِرِ. قُلْتُ: أَخْرَجْتُهُ لِقَوْلِهِ: يَوْمَ الْعَاشِرِ، وَبَاقِيهِ فِي الصَّحِيحِ
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَى هَذَا اللَّفْظَ إِلا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ.
1051 - Muhammad ibn Ali narrated to us, Abu Asim narrated to us, Ibn Abi Dhib narrated to us, from al-Zuhri, from Urwah, from Aisha, that the Prophet (pbuh) ordered the fasting of Ashura on the tenth day. I say: I cited it because of his statement: "the tenth day," while the rest of it is in the Sahih.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who narrated this wording except Ibn Abi Dhib.
CHAPTER
باب الصوم قبله وبعده
Kapitull: Agjërimi para dhe pas saj
#1052
1052 - Na ka treguar Ahmad bin Uthman bin Hakim, na ka treguar Ebu Bekr bin Abdurrahman.
١٠٥٢ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
1052 - Ahmad bin 'Uthman bin Hakim narrated to us, Abu Bakr bin 'Abd al-Rahman narrated to us.
CHAPTER
باب ثواب صوم عرفة وعاشوراء
Kapitulli: Shpërblimi i agjërimit të ditës së Arafatit dhe Ashurës
#1053
1053 - Na ka treguar Muhamed ibn Hejjaxhi, na ka treguar Ubejdullah ibn Musa, na ka treguar Omer ibn Suhbāni – i cili është Omer ibn Abdilah ibn Suhbāni – nga Zejd ibn Eslemi, nga Ijad ibn Abdillahu, nga Ebu Seid el-Hudriu, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Kush agjëron ditën e Arafatit, do t'i falet (mëkati i) një viti para tij dhe një viti pas tij; ndërsa kush agjëron Ashuren, do t'i falet një vit."
Komentim El-Bezzari ka thënë: "Nuk dimë që dikush ta ketë transmetuar këtë në këtë formë përveç Omer ibn Suhbānit, e ai nuk është i fortë (në transmetim), ndonëse prej tij kanë transmetuar një grup i madh nga njerëzit e dijes."
١٠٥٣ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ هَيَّاجٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ صُهْبَانَ، وَهُوَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صُهْبَانَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: مَنْ صَامَ يَوْمَ عَرَفَةَ غُفِرَ لَهُ سَنَةٌ أَمَامَهُ وَسَنَةٌ خَلْفَهُ، وَمَنْ صَامَ عَاشُورَاءَ غُفِرَ لَهُ سَنَةٌ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ هَكَذَا إِلا عُمَرُ بْنُ صُهْبَانَ، وَلَيْسَ بِالْقَوِيِّ، وَقَدْ حَدَّثَ عَنْهُ جَمَاعَةٌ كَثِيرَةُ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ.
1053 - Muhammad ibn Hayyaj narrated to us, 'Ubayd Allah ibn Musa narrated to us, 'Umar ibn Suhbān narrated to us—and he is 'Umar ibn 'Abd Allah ibn Suhbān—from Zayd ibn Aslam, from 'Iyad ibn 'Abd Allah, from Abu Sa'id al-Khudri, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Whoever fasts the Day of 'Arafah, he will be forgiven for a year ahead of him and a year behind him, and whoever fasts 'Ashura', he will be forgiven for a year."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who narrated it in this manner except 'Umar ibn Suhbān, and he is not strong, though a large group from the people of knowledge have narrated from him.
CHAPTER
باب صوم ثلاثة أيام من كل شهر
Kapitull: Agjërimi i tri ditëve të çdo muaji
#1054
١٠٥٤ - Na tregoi Abd el-Vahid ibn Gijathi, na tregoi Hamad ibn Seleme, nga el-Haxhaxhi, nga Ebu Is’haku, nga Asim ibn Damre, nga Aliu, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: «Agjërimi i muajit të durimit dhe i tri ditëve nga çdo muaj, e largojnë smirën e zemrës.»
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush ta ketë transmetuar këtë nga Ebu Is’haku në këtë formë përveç el-Haxhaxhit, dhe as prej tij përveç Hamadit; si dhe është transmetuar edhe nga el-Harithi.
١٠٥٤ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ غِيَاثٍ، ثنا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنِ الْحَجَّاجِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «صَوْمُ شَهْرِ الصَّبْرِ وَثَلاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ يُذْهِبْنَ بِوَحَرِ الصَّدْرِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ هَكَذَا إِلا الْحَجَّاجُ، وَلا عَنْهُ إِلا حَمَّادٌ، وَقَدْ رَوَى عَنِ الْحَارِثِ.
1054 - Abd al-Wahid ibn Ghiyath narrated to us, Hammad ibn Salamah narrated to us, from al-Hajjaj, from Abu Ishaq, from 'Asim ibn Damrah, from Ali, that the Prophet (pbuh) said: "Fasting the month of patience and three days from every month removes the rancor of the chest."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who narrated it from Abu Ishaq in this manner except for al-Hajjaj, and no one narrated it from him except for Hammad; and it has also been narrated from al-Harith.
#1055
1055 - Na ka treguar Abdul-Uahid bin Gijath, na ka rrëfyer Hammad bin Seleme, nga El-Haxhaxh bin Ertah, nga Ebu Is-haku, nga El-Harithi, nga Aliu (r.a.), thashë: dhe ai përmendi të ngjashmen e saj.
١٠٥٥ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ غِيَاثٍ، ثنا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَأَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْحَارِثِ، عَنْ عَلِيّ ٍ، قُلْتُ: فَذَكَرَ نَحْوَهُ.
1055 - Abdul Wahid bin Ghiyath narrated to us, Hammad bin Salamah narrated to us, from al-Hajjaj bin Artah, from Abu Ishaq, from al-Harith, from Ali, I said: and he mentioned the like of it.
#1056
1056 - Na ka treguar Muhamed bin el-Munteshir el-Kufiu: Na ka treguar el-Velid bin el-Kasimi, nga Junus bin Ebi Is’haku, nga babai i tij, nga el-Harithi, nga Aliu, i cili ka thënë diçka të ngjashme me këtë.
١٠٥٦ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْتَشِرِ الْكُوفِيُّ، ثنا الْوَلِيدُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْحَارِثِ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ بِنَحْوِهِ.
1056 - Muhammad ibn al-Muntashir al-Kufi narrated to us: al-Walid ibn al-Qasim narrated to us, from Yunus ibn Abi Ishaq, from his father, from al-Harith, from Ali, who said something similar to it.
#1057
1057 - Na ka treguar Jusuf ibn Musa, na ka treguar Husejn ibn Aliu, nga Zaideja, nga Simaku, nga Ikrimja, nga Ibn Abbasi, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Agjërimi i muajit të durimit dhe i tri ditëve të çdo muaji e largon ligësinë e gjoksit."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Zaideja është i vetmi që e ka transmetuar këtë nga Simaku.
١٠٥٧ - حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، ثنا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «صَوْمُ شَهْرِ الصَّبْرِ وَثَلاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ يُذْهِبْنَ وَحَرَ الصَّدْرِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: تَفَرَّدَ بِهِ زَائِدَةُ، عَنْ سِمَاكٍ.
1057 - Yusuf ibn Musa narrated to us, Husayn ibn 'Ali narrated to us, from Za'idah, from Simak, from 'Ikrimah, from Ibn 'Abbas, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Fasting the month of patience and three days of every month removes the rancor of the chest."
Commentary Al-Bazzar said: Za'idah was the sole narrator of it from Simak.
#1058
1058 - Na ka treguar Muhamed ibn Uthman ibn Karameh, na ka treguar Ubejdullah ibn Musa, na ka treguar Israili, nga Ibrahim ibn Muhaxhiri, nga Ebu ez-Zubejri, nga Xhabiri, i cili ka thënë: Një burrë erdhi te Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe e pyeti atë për agjërimin, por ai (Pejgamberi) ishte i zënë. Atëherë Abdullah ibn Mes’udi i tha atij: "Agjëro Ramazanin dhe tri ditë nga çdo muaj." Ai u përgjigj: "Kërkoj mbrojtje tek Allahu."
١٠٥٨ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ كَرَامَةَ، ثنا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، ثنا إِسْرَائِيلُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ، فَسَأَلَهُ عَنِ الصِّيَامِ فَشُغِلَ عَنْهُ، فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ: صُمْ رَمَضَانَ وَثَلاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ، فَقَالَ: أَعُوذُ بِاللَّهِ
1058 - Muhammad ibn 'Uthman ibn Karamah narrated to us, 'Ubayd Allah ibn Musa narrated to us, Isra'il narrated to us, from Ibrahim ibn Muhajir, from Abu al-Zubayr, from Jabir, who said: A man came to the Prophet (pbuh) and asked him about fasting, but he was occupied from [attending to] him. 'Abdullah ibn Mas'ud said to him: "Fast Ramadan and three days of every month." He replied: "I seek refuge in Allah."
#1059
1059 - Na ka treguar Muhamed ibn el-Muthena, na ka treguar Muhamed ibn Xhaferi, na ka treguar Shu’be, nga Muavije ibn Kurrah, nga babai i tij, se Pejgamberi (s.a.v.s.), (h) – dhe na ka treguar Amr ibn Aliu, na ka treguar Jahja ibn Seid el-Katani, na ka treguar Shu’be, nga Muavije ibn Kurrah, (i cili tha): më ka treguar babai im, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë: "Agjërimi i tri ditëve të çdo muaji është si agjërimi i tërë jetës dhe i mosagjërimit të saj."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk njohim ndonjë rrugë tjetër transmetimi për këtë hadith nga Kurrah përveç kësaj. Kapitulli: Agjërimi i gjashtë ditëve të Shevalit.
١٠٥٩ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، ثنا شُعْبَةُ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ، عَنْ أَبِيه ِ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ، ح، وَحَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، ثنا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ، ثنا شُعْبَةُ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ، ثنا أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: «صَوْمُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ صَوْمُ الدَّهْرِ كُلِّهِ وَإِفْطَارِهِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ لَهُ طَرِيقًا عَنْ قُرَّةَ إِلا هَذَا.
بَابٌ: صِيَامُ سِتَّةِ أَيَّامٍ مِنْ شَوَّالٍ
1059 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Muhammad ibn Ja'far narrated to us, Shu'bah narrated to us, from Mu'awiyah ibn Qurrah, from his father, that the Prophet (pbuh) [h]; and 'Amr ibn 'Ali narrated to us, Yahya ibn Sa'id al-Qattan narrated to us, Shu'bah narrated to us, from Mu'awiyah ibn Qurrah, my father narrated to us, from the Prophet (pbuh), who said: "Fasting three days of every month is the fasting of the entire lifetime and its breaking."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of any route for it from Qurrah except this one. Chapter: Fasting six days of Shawwal.
CHAPTER
باب: صيام ستة أيام من شوال
Kapitull: Agjërimi i gjashtë ditëve të Shevalit
#1060
1060 - Na ka treguar Omer ibn Hafs esh-Shejbaniu, na ka treguar Ebu Amiri, na ka treguar Zuhejri, nga el-Ala, nga babai i tij, nga Ebu Hurejra, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë: "Kush agjëron Ramazanin dhe e pason atë me gjashtë ditë nga Shevali, është sikur të ketë agjëruar gjithë vitin."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Kështu e ka transmetuar Ebu Amiri, ndërsa e kanë transmetuar edhe Amër ibn Ebi Seleme dhe Zuhejri.
١٠٦٠ - حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ، ثنا أَبُو عَامِرٍ، ثنا زُهَيْرٌ، عَنِ الْعَلاءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: «مَنْ صَامَ رَمَضَانَ وَأَتْبَعَهُ بِسِتٍّ مِنْ شَوَّالٍ فَكَأَنَّمَا صَامَ الدَّهْرَ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: هَكَذَا رَوَاهُ أَبُو عَامِرٍ، وَرَوَاهُ عَمْرُو بْنُ أَبِي سَلَمَةَ وَزُهَيْرٌ،
1060 - Umar ibn Hafs al-Shaybani narrated to us, Abu 'Amir narrated to us, Zuhayr narrated to us, from al-Ala', from his father, from Abu Hurayrah, from the Prophet (pbuh), who said: "Whoever fasts Ramadan and follows it with six [days] from Shawwal, it is as if he fasted for the entire year."
Commentary Al-Bazzar said: This is how it was narrated by Abu 'Amir, and it was narrated by 'Amr ibn Abi Salamah and Zuhayr.
#1061
١٠٦١ - Na ka treguar Muhamed ibn Miskini, na ka treguar Amri, na ka treguar Suhejli, nga babai i tij, nga Ebu Hurejra, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë ngjashëm me të.
١٠٦١ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ، ثنا عَمْرٌو، ثنا سُهَيْلٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَة َ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ بِنَحْوِهِ.
1061 - Muhammad ibn Miskeen narrated to us, Amr narrated to us, Suhayl narrated to us, from his father, from Abu Hurayrah, from the Prophet (pbuh), who said something similar to it.
#1062
1062 - Na ka treguar Muhamed ibn Ma’meri, na ka treguar Bishr ibn Omeri, na ka treguar Bekr ibn Mudari, na ka treguar Amr ibn Halid el-Hadremi Ebu Zur’ah, se ai e ka dëgjuar Xhabir ibn Abdullahun duke thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: «Kush agjëron Ramazanin dhe gjashtë ditë nga Sheuali, është sikur të ketë agjëruar gjithë vitin».
Komentim El-Bezzari ka thënë: Amri është i vetmi që e ka transmetuar këtë. Kapitulli: Rreth atij që e prish agjërimin vullnetar.
١٠٦٢ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، ثنا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ، ثنا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ، ثنا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ الْحَضْرَمِيُّ أَبُو زُرْعَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «مَنْ صَامَ رَمَضَانَ وَسِتًّا مِنْ شَوَّالٍ كَانَ كَصِيامِ الدَّهْرِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: تَفَرَّدَ بِهِ عَمْرٌو.
بَابٌ فِيمَنْ أَفْطَرَ مِنْ صَوْمِ التَّطَوُّعِ
1062 - Muhammad ibn Ma'mar narrated to us, Bishr ibn 'Umar narrated to us, Bakr ibn Mudar narrated to us, 'Amr ibn Khalid al-Hadrami Abu Zur'ah narrated to us, that he heard Jabir ibn 'Abdullah saying: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Whoever fasts Ramadan and six days of Shawwal, it is as if he fasted for the whole year."
Commentary Al-Bazzar said: 'Amr was unique in narrating this. Chapter: Concerning whoever breaks a voluntary fast.
CHAPTER
باب فيمن أفطر من صوم التطوع
Kapitull: Për atë që e prish agjërimin vullnetar
#1063
1063 - Na ka treguar El-Husejn ibn Ali ibn Jezid es-Suda'i, na ka treguar Hammad ibn el-Velidi, nga Ubejdullahu – domethënë Ibn Umeri – nga Nafiu, nga Ibn Umeri, i cili ka thënë: Aishja dhe Hafsa u gdhinë agjërueshëm, kur atyre u erdhi si dhuratë ushqim dhe e prishën agjërimin. Atëherë hyri Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe njëra prej tyre – besoj se ka thënë: Hafsa – e pyeti atë, e ai tha: "Zëvendësojeni këtë me një ditë tjetër në vend të saj."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë hadith nga Ibn Umeri përveçse përmes kësaj rruge. Hammad ibn el-Velidi është i dobët (lejjin) në hadith; ne nuk e shënojmë prej haditheve të tij atë që e gjejmë te të tjerët. Besoj se Ez-Zuhriu e ka transmetuar atë si mursel nga Aishja dhe Hafsa.
١٠٦٣ - حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ الصُّدَائِيُّ، ثنا حَمَّادُ بْنُ الْوَلِيدِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، يَعْنِي: ابْنَ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: أَصْبَحَتْ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ صَائِمَتَيْنِ، فَأُهْدِيَ لَهُمَا طَعَامٌ فَأَفْطَرَتَا، فَدَخَلَ النَّبِيُّ ﷺ فَسَأَلَتْهُ إِحْدَاهُمَا أَحْسِبُهُ قَالَ: حَفْصَةُ قَالَ: «اقْضِيَا يَوْمًا مَكَانَهُ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ، وَحَمَّادُ بْنُ الْوَلِيدِ لَيِّنُ الْحَدِيثِ، وَلا نَكْتُبُ مِنْ حَدِيثِهِ مَا نَجِدُهُ عِنْدَ غَيْرِهِ، وَأَحْسِبُ أَنَّ الزُّهْرِيَّ أَرْسَلَهُ، عَنْ عَائِشَةَ وَحَفْصَةَ.
1063 - Al-Husayn ibn 'Ali ibn Yazid al-Suda'i narrated to us, Hammad ibn al-Walid narrated to us, from 'Ubayd Allah, meaning: Ibn 'Umar, from Nafi', from Ibn 'Umar, who said: 'A'ishah and Hafsah began the day fasting, and they were given a gift of food, so they broke their fast. The Prophet (pbuh) entered and one of them—I believe he said: Hafsah—asked him, and he said: "Make up for it with a day in its place."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it from Ibn 'Umar except through this route, and Hammad ibn al-Walid is weak (layyin) in hadith; we do not record from his hadith that which we find with others, and I believe that al-Zuhri narrated it as a mursal report from 'A'ishah and Hafsah.
#1064
١٠٦٤ - Na ka treguar Hashim bin Sa'id, na ka treguar Utbeh bin el-Seken el-Himsi, na ka treguar el-Evza'i, më ka treguar Ubadeh bin Nusejj dhe Hubejrah bin Abdurrahman, të cilët e kanë dëgjuar Ebu Esma-në duke thënë: Na ka treguar Theubani, i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ishte duke agjëruar jashtë muajit të Ramazanit dhe e goditi – mendoj – vjellja, kështu që mori abdest e pastaj e prishi agjërimin. Unë i thashë: "O i Dërguari i Allahut! A nuk ishe duke agjëruar?" Ai tha: "Po, por unë volla dhe e prisha agjërimin." Kur erdhi e nesërmja, e dëgjova atë duke thënë: "Kjo ditë është në vend të prishjes sime të agjërimit dje." Unë (autori) them: Ngjarja e Ebu Derdasë ose e Theubanit, se ai volli dhe e prishi agjërimin, gjendet te Ebu Davudi e të tjerë.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Është transmetuar nga Theubani dhe të tjerë, por ky formulim nuk gjendet te askush tjetër prej atyre që e kanë transmetuar atë, ndërsa ne e kemi përmendur më parë mendimin tonë për Utbeh-në.
١٠٦٤ - حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ سَعِيدٍ، ثنا عُتْبَةُ بْنُ السَّكَنِ الْحِمْصِيُّ، ثنا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي عُبَادَةُ بْنُ نُسَيٍّ، وَهُبَيْرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعَا أَبَا أَسْمَاءَ يَقُولُ: ثنا ثَوْبَانُ، قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ صَائِمًا فِي غَيْرِ رَمَضَانَ، فَأَصَابَهُ أَحْسِبُهُ: قَيْءٌ فَتَوَضَّأَ، ثُمَّ أَفْطَرَ، فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! أَلَمْ تَكُنْ صَائِمًا؟ قَالَ: «بَلَى، وَلَكِنَّنِي قِئْتُ فَأَفْطَرْتُ»، فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ سَمِعْتُهُ يَقُولُ: «هَذَا الْيَوْمُ مَكَانَ إِفْطَارِي أَمْسِ». قُلْتُ: قِصَّةُ أَبِي الدَّرْدَاءِ، أَوْ ثَوْبَانَ، أَنَّهُ قَاءَ فَأَفْطَرَ عِنْدَ أَبِي دَاوُدَ وَغَيْرِهِ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: قَدْ رَوَى، عَنْ ثَوْبَانَ وَغَيْرِهِ، وَلَيْسَ هَذَا اللَّفْظُ عِنْدَ أَحَدٍ مِمَّنْ رَوَاهُ، وَقَدْ تَقَدَّمَ ذِكْرُنَا لِعُتْبَةَ.
1064 - Hashim ibn Sa'id narrated to us, 'Utbah ibn al-Sakan al-Himsi narrated to us, al-Awza'i narrated to us, 'Ubadah ibn Nusayy and Hubayrah ibn 'Abd al-Rahman narrated to me that they both heard Abu Asma' saying: Thawban narrated to us, he said: The Messenger of Allah (pbuh) was fasting at a time other than Ramadan, and he was afflicted by—I believe—vomiting, so he performed ablution and then broke his fast. I said: "O Messenger of Allah! Were you not fasting?" He said: "Yes, but I vomited and broke my fast." When the next day came, I heard him saying: "This day is in place of my breaking the fast yesterday." I said: The story of Abu al-Darda' or Thawban, that he vomited and broke his fast, is found in Abu Dawud and others.
Commentary Al-Bazzar said: It has been narrated from Thawban and others, but this wording is not with anyone among those who narrated it, and we have previously mentioned our remarks concerning 'Utbah.
#1065
1065 - El-Bezzari ka thënë: Ebu Talha gdhihej duke agjëruar agjërim vullnetar, pastaj vinte te familja e tij dhe thoshte: "A keni diçka?" Na e ka treguar këtë Ali bin el-Mundhiri, na ka treguar Muhamed bin Fudejli, na ka treguar Abdurrahman bin Ishaku, nga Husejni, nga Enesi.
١٠٦٥ - قَالَ الْبَزَّارُ: كَانَ أَبُو طَلْحَةَ يُصْبِحُ صَائِمًا مُتَطَوِّعًا، ثُمَّ يَأْتِي أَهْلَهُ فَيَقُولُ: هَلْ عِنْدَكُمْ شَيْءٌ؟ حَدَّثَنَاهُ عَلِيُّ بْنُ الْمُنْذِرِ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، ثنا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ حُسَيْنٍ، عَنْ أَنَسٍ.
1065 - Al-Bazzar said: Abu Talha used to reach the morning fasting voluntarily, then he would come to his family and say: "Do you have anything?" Ali ibn al-Mundhir narrated it to us, Muhammad ibn Fudayl narrated to us, Abd al-Rahman ibn Ishaq narrated to us, from Husayn, from Anas.
CHAPTER
بَابٌ: مَا نَهَى عَنْ صِيَامِهِ
Kapitulli: Ditët kur ndalohet agjërimi
#1066
1066 - Na ka treguar Muhamed bin el-Muthena, na ka treguar Safuan bin Isa, na ka treguar Abdullah bin Seid, nga gjyshi i tij, nga Ebu Hurejra, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka ndaluar agjërimin e gjashtë ditëve të vitit: ditën e el-Adha (Kurban Bajramit), ditën e el-Fitr (Fitër Bajramit), ditët e teshrikut dhe ditën për të cilën ekziston dyshimi nëse është nga muaji i Ramazanit.
١٠٦٦ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا صَفْوَانُ بْنُ عِيسَى، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ جَدِّهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ " نَهَى عَنْ صِيَامِ سِتَّةِ أَيَّامٍ مِنَ السَّنَةِ: يَوْمِ الأَضْحَى، وَيَوْمِ الْفِطْرِ، وَأَيَّامِ التَّشْرِيقِ، وَالْيَوْمِ الَّذِي يُشَكُّ فِيهِ مِنْ رَمَضَانَ ".
1066 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Safwan ibn 'Isa narrated to us, 'Abdullah ibn Sa'id narrated to us, from his grandfather, from Abu Hurayrah, that the Prophet (pbuh) forbade fasting six days of the year: the Day of al-Adha, the Day of al-Fitr, the Days of Tashreeq, and the day which is doubted regarding Ramadan.
CHAPTER
باب: النهي عن صوم أيام التشريق
Kapitull: Ndalimi i agjërimit në ditët e Teshrikut
#1067
١٠٦٧ - Na ka treguar Muhamed bin el-Muthenna, na ka treguar Ibn Ebi Adij, nga Muhamed bin Ebi Humejd, nga Ismail bin Muhamed bin Sad, nga babai i tij, nga gjyshi i tij, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e urdhëroi atë që të thërriste gjatë ditëve të Teshrikut: "Vërtet, ato janë ditë të ngrënies dhe të pirjes."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë transmetim nga Sadi përveçse përmes këtij zinxhiri transmetimi.
١٠٦٧ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي حُمَيْدٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ أَمَرَهُ أَنْ يَصِيحَ أَيَّامَ التَّشْرِيقِ: «إِنَّهَا أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ سَعْدٍ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ.
1067 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Ibn Abi 'Adi narrated to us, from Muhammad ibn Abi Humayd, from Isma'il ibn Muhammad ibn Sa'd, from his father, from his grandfather, that the Messenger of Allah (pbuh) commanded him to proclaim during the days of Tashriq: "Verily, they are days of eating and drinking."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of this report from Sa'd except through this chain of transmission.
#1068
1068 - Na ka treguar Muhamed ibn el-Muthena, na ka treguar Muhamed ibn Halid ibn Athme, më ka treguar Seid ibn Beshir, nga Katade, nga Ebu Kilabe, nga Ebu el-Esh'ath, nga Junus ibn Shedad, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka ndaluar agjërimin e ditëve të teshrikut.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që Junus ibn Shedadi të ketë përcjellë ndonjë hadith musned (me zinxhir të lidhur) përveç këtij, dhe nuk dimë ndonjë zinxhir tjetër transmetimi për të përveç këtij, si dhe Muhamed ibn Halidi nuk është pasuar nga të tjerët në këtë transmetim.
١٠٦٨ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ عَثْمَةَ، حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ بَشِيرٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي قِلابَةَ، عَنْ أَبِي الأَشْعَثِ، عَنْ يُونُسَ بْنِ شَدَّادٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ «نَهَى عَنْ صَوْمِ أَيَّامِ التَّشْرِيقِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ أَسْنَدَ يُونُسُ بْنُ شَدَّادٍ إِلا هَذَا، وَلا نَعْلَمُ لَهُ إِسْنَادًا إِلا هَذَا، وَلَمْ يُتَابَعْ مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ عَلَيْهِ.
1068 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Muhammad ibn Khalid ibn 'Athma narrated to us, Sa'id ibn Bashir narrated to me, from Qatadah, from Abu Qilabah, from Abu al-Ash'ath, from Yunus ibn Shaddad, that the Messenger of Allah (pbuh) prohibited fasting on the days of Tashriq.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know Yunus ibn Shaddad to have narrated a connected (musnad) report except this one, and we do not know of any chain of transmission for it except this one, and Muhammad ibn Khalid was not corroborated in it.
CHAPTER
بَابٌ: مَا جَاءَ فِي صَوْمِ يَوْمِ الْجُمُعَةِ
Kapitulli: Çfarë është transmetuar rreth agjërimit të ditës së xhuma
#1069
1069 - Na ka treguar Muhamed bin Miskin, na ka treguar Esed bin Musa, na ka treguar Muavije bin Salih, më ka treguar Ebu Bishr, muezini i Damaskut, nga Amir bin Ludejn el-Esh'ari, i cili ka thënë: E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë: «Vërtet, dita e xhumasë është festa (Bajrami) juaj, prandaj mos agjëroni në të, përveç nëse agjëroni një ditë para saj ose një ditë pas saj.»
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë ndonjë transmetim të mbështetur (musned) nga Amir bin Ludejn përveç këtij. Kapitull.
١٠٦٩ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ، ثنا أَسَدُ بْنُ مُوسَى، ثنا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنِي أَبُو بِشْرٍ مُؤَذِّنُ دِمَشْقَ، عَنْ عَامِرِ بْنِ لُدَيْنٍ الأَشْعَرِيِّ، قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ يَقُولُ: «إِنَّ يَوْمَ الْجُمُعَةِ عِيدُكُمْ فَلا تَصُومُوهُ إِلا أَنْ تَصُومُوا قَبْلَهُ أَوْ بَعْدَهُ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ أَسْنَدَ عَامِرُ بْنُ لُدَيْنٍ إِلا هَذَا.
بَابُ
1069 - Muhammad ibn Miskin narrated to us, Asad ibn Musa narrated to us, Mu'awiyah ibn Salih narrated to us, Abu Bishr the muezzin of Damascus narrated to me, from 'Amir ibn Ludayn al-Ash'ari, who said: I heard the Messenger of Allah (pbuh) say: "Indeed, Friday is your Eid, so do not fast on it unless you fast a day before it or a day after it."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of any attributed (musnad) report by 'Amir ibn Ludayn except this one. Chapter.
CHAPTER
باب
Kapitull
#1015
١٠١٥ - Na ka treguar Mahmud ibn Bekr ibn Abdurrahman, i cili ka thënë: më ka treguar babai im, i cili ka thënë: na ka treguar Isa ibn el-Muhtar, nga Muhamed ibn Ebi Lejla; (h) gjithashtu na e ka treguar këtë Ahmed ibn Uthman, i cili ka thënë: na ka treguar Bekri, na ka treguar Isai, nga Ibn Ebi Lejla, nga Davud ibn Ali, nga babai i tij, nga Ibn Abasi, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka bërë hixhame në El-Kahah ndërkohë që ishte me agjërim, dhe rrodhi gjak derisa i ra të fikët.
Komentim Them: Ky hadith gjendet në Sahih, përveç thënies së tij: "dhe rrodhi gjak derisa i ra të fikët."
١٠١٥ - حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ الْمُخْتَارِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، ح، وَحَدَّثَنَاهُ أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا بَكْرٌ، حَدَّثَنَا عِيسَى، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ " احْتَجَمَ وَهُوَ صَائِمٌ بِالْقَاحَةِ، فَنَزَفَ حَتَّى غُشِيَ عَلَيْهِ. قُلْتُ: هُوَ فِي الصَّحِيحِ خَلا قَوْلِهِ: فَنَزَفَ حَتَّى غُشِيَ عَلَيْهِ.
1015 - Mahmud ibn Bakr ibn Abd al-Rahman narrated to us, my father narrated to me, Isa ibn al-Mukhtar narrated to us, from Muhammad ibn Abi Layla; (h) and Ahmad ibn Uthman narrated it to us, Bakr narrated to us, Isa narrated to us, from Ibn Abi Layla, from Dawud ibn Ali, from his father, from Ibn Abbas, that the Prophet (pbuh) was cupped while he was fasting at al-Qahah, and he bled until he fainted.
Commentary I say: It is in the Sahih except for his saying: "and he bled until he fainted."
#1070
1070 - Na ka treguar Amru bin Aliu, na ka treguar Mejmun bin Zejdi, nga Lejthi, nga Tavusi, nga Ibn Abbasi, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk është parë asnjëherë që të mos agjëronte ditën e xhuma.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk e njohim këtë hadith nga Ibn Abbasi përveçse përmes kësaj rruge, ndërsa është transmetuar nga të tjerë me formulim të ndryshëm.
١٠٧٠ - حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، ثنا مَيْمُونُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ «لَمْ يُرَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ أَفْطَرَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَطُّ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ، وَقَدْ رَوَى عَنْ غَيْرِهِ بِغَيْرِ لَفْظِهِ.
1070 - 'Amr ibn 'Ali narrated to us, Maymun ibn Zayd narrated to us, from Layth, from Tawus, from Ibn 'Abbas, that the Messenger of Allah (pbuh) was never seen not fasting on a Friday.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it from Ibn 'Abbas except through this route, and it has been narrated from others with a different wording.
#1071
1071 - Na ka treguar Muhamed ibn el-Muthanna, na ka treguar Muslimi, na ka treguar el-Hasen ibn Ebi Xha'fer, nga Ejjubi, nga Muhamed ibn Sirini, nga Ibn Umeri, i cili ka thënë: "Nuk e kam parë asnjëherë të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) që të mos agjëronte në ditën e xhuma."
١٠٧١ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا مُسْلِمٌ، ثنا الْحَسَنُ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: «مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ مُفْطِرًا فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ قَطُّ».
1071 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Muslim narrated to us, al-Hasan ibn Abi Ja'far narrated to us, from Ayyub, from Muhammad ibn Sirin, from Ibn ‘Umar, who said: "I never saw the Messenger of Allah (pbuh) not fasting on a Friday."