The Book of Fai' and the Fifth of Spoils - Libri i Feit dhe të Pestës së Plaçkës së Luftës - ١٤ - كتاب وجوه الفيء وخمس الغنائم

4994 - Na ka treguar Junus bin Abdil-A'la, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn Vehbi, i cili ka thënë: Më ka treguar Malik bin Enesi, nga Ibn Shihabi, nga Seid bin el-Musejjibi dhe nga Ebu Seleme bin Abdurrahmani, nga Ebu Hurejra (r.a.), se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Për rikaz-in (thesarin e gjetur) jepet një e pesta (hums)" ⁽¹⁾.

4995 - Na ka treguar Junus bin Abdil-A'la, ka thënë: Na ka treguar Sufjani, nga ez-Zuhriu, nga Seid bin el-Musajibi, nga Ebu Hurejra (r.a.), nga Pejgamberi (s.a.v.s.) … si ai ⁽²⁾.
Pyetësi i tha atij: O Ebu Muhamed, a është Ebu Seleme me të? Ai tha: Nëse ka qenë me të, atëherë ai është me të.
Kështu, gjykimi për të gjithë fejin (pasurinë e fituar pa luftë) dhe një të pestën e plaçkës së luftës ishte një gjykim i vetëm. Më pas, njerëzit folën pas kësaj rreth interpretimit të fjalës së Allahut të Madhëruar në ajetin e fejit: 'për Allahun', dhe në ajetin e plaçkës së luftës: 'se vërtet Allahut'.
Disa prej tyre thanë: Allahu i Madhëruar ka bërë të detyrueshme me këtë një pjesë në feji dhe në një të pestën e plaçkës së luftës, dhe këtë pjesë e caktuan për shpenzimet e Qabesë. Këtë e kanë transmetuar nga Ebu el-Alije.

4996 - Më ka shkruar Ali bin Abdul Aziz, më ka treguar nga Ebu Ubejd, nga Haxhaxhi, nga Ebu Xhafer er-Razi, nga er-Rebiu, nga Ebu Alije, i cili ka thënë: Të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) i sillej plaçka e luftës, ai godiste me dorën e tij dhe çfarëdo që i binte në dorë, e caktonte për Qaben, dhe kjo ishte pjesa e Shtëpisë së Allahut. Pastaj e ndante atë që mbetej në pesë pjesë: një pjesë për Pejgamberin (s.a.v.s.), një pjesë për të afërmit, një pjesë për jetimët, një pjesë për të varfrit dhe një pjesë për udhëtarin. Ai tha: Ajo që ai e caktoi për Qaben, është pjesa që Allahu i Madhëruar e caktoi ⁽³⁾.

Të tjerë kanë menduar ⁽⁴⁾ se ajo që Allahu i Madhëruar ia shtoi Vetes nga kjo, është një çelës fjalimi me të cilin Ai hapi atë që urdhëroi nga ndarja e fajes (plaçkës pa luftë) dhe një e pesta e ghanimes (plaçkës së luftës). Ata thanë: Po ashtu edhe ajo që Ai ia shtoi të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), kjo transmetohet nga Ibn Abasi (r.a.).

4997 - Na ka treguar Muhamed bin el-Haxhaxh bin Sulejman el-Hadrami, Muhamed bin Huzejme bin Rashid el-Basri dhe Ali bin Abdurrahman bin el-Mugira el-Kufi, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Abdullah bin Salih, nga Muavije bin Salih, nga Ali bin Ebi Talha, nga Ibn Abasi (r.a.), i cili ka thënë: Preja e luftës (ganimeti) ndahej në pesë të pestat: katër prej tyre ishin për ata që luftuan për të, ndërsa një e pesta ndahej në katër pjesë: një e katërta për Allahun, për të Dërguarin e Tij dhe për të afërmit, që do të thotë të afërmit e Pejgamberit (s.a.v.s.). Ajo që i takonte Allahut dhe të Dërguarit, u takonte të afërmve të Pejgamberit (s.a.v.s.), ndërsa Pejgamberi (s.a.v.s.) nuk merrte asgjë nga e pesta. E katërta e dytë ishte për jetimët, e katërta e tretë për të varfrit (mesakinët) dhe e katërta e katërt për udhëtarin e mbetur rrugëve (ibn es-sebil), i cili është mysafiri i varfër që bujt te myslimanët ⁽⁵⁾.
Një grup njerëzish ⁽⁶⁾ kanë mendimin se kuptimi i fjalës së Allahut të Madhëruar: 'Allahu ka të pestën e saj', është fillim i fjalës, dhe se fjala e Tij: 'dhe për të Dërguarin', e bën të detyrueshme një pjesë për të Dërguarin e Allahut, e po ashtu edhe ajo që Ai ua shtoi atyre që i përmendi në ajetin e të pestës së preve të luftës të gjithëve. Këtë e kanë transmetuar nga el-Hasan bin Muhamed bin Ali bin Ebi Talib (r.a.).

4998 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Hudhejfe Musa bin Mes'ud, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjan eth-Thevri, (h)
dhe na ka treguar Muhamed bin Huzejme, i cili ka thënë: Na ka treguar Jusuf bin Adi, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin el-Mubarek, nga Sufjani, nga Kajs bin Muslim, i cili ka thënë: E pyeta el-Hasan bin Muhamed bin Aliun rreth fjalës së Allahut të Madhëruar: ﴿وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ﴾ [el-Enfal: 41] (Dhe ta dini se çfarëdo që të merrni si pre lufte, një e pesta i takon Allahut), ai tha: Sa i përket fjalës së Tij ﴿فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ﴾ [el-Enfal: 41], ajo është çelësi i fjalës së Allahut në këtë botë dhe në botën tjetër ﴿وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ﴾ [el-Enfal: 41] (dhe të Dërguarit, dhe të afërmve të tij, dhe jetimëve, dhe të varfërve, dhe udhëtarit të mbetur në rrugë).
Njerëzit ranë në kundërshtim pas vdekjes së të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.). Dikush tha: Pjesa e të afërmve (dhul-kurba) i takon të afërmve të halifit. Dikush tjetër tha: Pjesa e Pejgamberit (s.a.v.s.) i takon halifit pas tij. Pastaj mendimi i tyre u bashkua që t'i vendosnin këto dy pjesë për kuajt dhe pajisjet në rrugë të Allahut të Madhëruar, dhe kjo ishte gjatë udhëheqjes së Ebu Bekrit dhe Omerit (r.a.) ⁽⁷⁾.
Kur ata ranë në kundërshtim rreth asaj se si ndahet fei-u (pasuria e fituar pa luftë) dhe e pesta e preve të luftës në këtë mënyrë, dhe çdo grup prej tyre tha atë që kemi përmendur, u bë e nevojshme që ne ta shqyrtojmë këtë, për të nxjerrë nga thëniet e tyre një mendim të saktë. Kështu, ne shqyrtuam mendimin e atyre që shkuan drejt asaj se ato ndahen në gjashtë pjesë, dhe e bënë atë që Allahu i Madhëruar ia atribuoi Vetes si një pjesë që duhet të shpenzohet për hakun e Allahut të Lartësuar ashtu siç përmendën; a ka kjo ndonjë kuptim apo jo? Pamë se preja e luftës (ganime) ka qenë e ndaluar për popujt e tjerë përveç këtij umeti, pastaj Allahu e lejoi atë për këtë umet si mëshirë prej Tij dhe lehtësim për të, dhe për këtë kanë ardhur transmetime nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.).

4999 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, ka thënë: Na ka treguar Ebu Hudhejfe, nga Sufjani, nga el-A'meshi, nga Dhakuani, nga Ebu Hurejra (r.a.) se ai ka thënë: Nuk i është lejuar plaçka e luftës askujt me kokë të zezë para nesh. Plaçka e luftës (ishte e tillë që) zbriste zjarri dhe e hante atë, pastaj zbriti: ﴿لَوْلَا كِتَابٌ مِّنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ﴾ [el-Enfal: 68] në Librin e mëparshëm ⁽⁸⁾.

5000 - Na ka treguar Hysejn bin Nasr, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Jusuf el-Firjabi, i cili ka thënë: Na ka treguar Kajs bin er-Rebi', nga el-A'meshi, nga Ebu Salihu, nga Ebu Hurejra (r.a.), i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.):
"Preja e luftës (ganimeti) nuk i është lejuar asnjë populli me koka të zeza para jush; zbriste një zjarr nga qielli dhe e hante atë, derisa erdhi dita e Bedrit. Atëherë ata ranë në pre (mori plaçkë lufte) dhe pati mospajtime mes tyre, kështu që Allahu i Madhëruar shpalli: ﴿Sikur të mos ishte vendimi i mëparshëm i Allahut, do t'ju godiste një dënim i madh për atë që morët (68)﴾ [el-Enfal: 68] ⁽⁹⁾.
Më pas, shokët e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) u mospajtuan rreth anfalit (plaçkës së luftës), kështu që Allahu ua hoqi atë atyre dhe ia dha të Dërguarit të Tij (s.a.v.s.), dhe Allahu shpalli për këtë: ﴿Të pyesin ty për anfalet (plaçkën e luftës). Thuaj: 'Anfalet i takojnë Allahut dhe të Dërguarit'﴾ [el-Enfal: 1]."

5001 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Said bin Ebi Merjem, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Ebi ez-Zinad, i cili ka thënë: Më ka treguar Abdurrahman bin el-Harith, nga Sulejman bin Musa, nga Mekhuli, nga Ebu Umame el-Bahili, nga Ubade bin es-Samit (r.a.), i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) doli për në Bedr dhe u takua me armikun. Kur Allahu i mposhti ata, një grup prej muslimanëve i ndoqi duke i vrarë, një grup tjetër rrethoi të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.), ndërsa një grup tjetër mori nën kontroll kampin dhe plaçkën e luftës. Kur Allahu e dëboi armikun dhe u kthyen ata që i ndoqën, thanë: 'Plaçka e luftës na takon neve, sepse ne e ndoqëm armikun dhe përmes nesh Allahu i dëboi dhe i mposhti ata.' Ata që rrethuan të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) thanë: 'Ju nuk keni më shumë të drejtë se ne; ne rrethuam të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) që armiku të mos e gjente të pambrojtur.' Ndërsa ata që morën nën kontroll kampin dhe plaçkën thanë: 'Pasha Allahun! Ju nuk keni më shumë të drejtë se ne, ne e mblodhëm dhe e morëm atë.'
Atëherë Allahu i Madhëruar shpalli: 'Të pyesin ty për plaçkën e luftës (enfal). Thuaj: Plaçka e luftës i takon Allahut dhe të Dërguarit' [el-Enfal: 1] deri te fjala e Tij 'nëse jeni besimtarë' [el-Enfal: 1]. Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e ndau atë mes tyre në mënyrë të barabartë ⁽¹⁰⁾.

5002 - Na ka treguar Malik bin Jahja, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu en-Nasr, i cili ka thënë: Na ka treguar el-Eshxhei, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani, nga Abdurrahman bin el-Harith bin Ebi Rebi'ah, nga Sulejman bin Musa, nga Mekhuli, nga Ebu Selami, nga Ebu Umame (r.a.) … ngjashëm me të, por nuk e ka përmendur Ubaden, përveçse ka thënë: Pejgamberi (s.a.v.s.) e ndau atë (plaçkën) në mënyrë të barabartë mes tyre dhe zbriti Kurani: ﴿يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفَالِ قُلِ الْأَنْفَالُ لِلَّهِ وَالرَّسُولِ﴾ [el-Enfal: 1] ⁽¹¹⁾.

Ndërsa një grup njerëzish kanë thënë ⁽¹²⁾: Ky ajet ka zbritur për një kuptim tjetër nga ky.

5003 - Na ka treguar Jahja bin Uthman, ka thënë: Na ka treguar Nu'ajm bin Hammad, ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin el-Mubarek, ka thënë: Na ka treguar Abdulmelik bin Ebi Sulejman, nga Ata, lidhur me fjalën e Tij: ﴿يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفَالِ قُلِ الْأَنْفَالُ لِلَّهِ وَالرَّسُولِ﴾ [el-Enfal: 1], ka thënë: Çfarëdo që ka ikur nga idhujtarët te muslimanët pa luftë, si kafshë e të ngjashme
me këtë, ajo është nefl për Pejgamberin (s.a.v.s.) ⁽¹³⁾.

Dhe ka thënë: Argumenti për saktësinë e këtij interpretimi është ajo që është transmetuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) lidhur me çështjen e Ebu Bekres.

5004 - Na ka treguar Fehd, i cili ka thënë: Na ka treguar Omer bin Hafs bin Gijath, i cili ka thënë: Na ka treguar babai im, nga Huxhaxhi, nga El-Hakemi, nga Miksemi, nga Ibn Abbasi (r.anhuma), i cili ka thënë: Kushdo që doli te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ditën e Taifit, ai e liroi atë. Ebu Bekre ishte njëri prej tyre, andaj ai është i liri (meula) i të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) ⁽¹⁴⁾.

5005 - Na ka treguar Fehd, i cili ka thënë: Na ka treguar Ismail bin el-Khalil el-Kufi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ali bin Mushir, nga el-Haxhaxh, nga el-Hakam, nga Miksem, nga Ibn Abbasi (r.anhuma), i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i liroi ditën e Taifit ata robër të Taifit që dolën tek ai. Prej atyre që u liruan atë ditë ishte Ebu Bekre dhe të tjerë, kështu që ata u bënë mualitë (të liruarit) e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) ⁽¹⁵⁾.

5006 - Na ka treguar Ahmed bin Davud bin Musa, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdurrahman bin Salih el-Ezdi, i cili ka thënë: Na ka treguar Jahja bin Adem, nga el-Fadl bin Muhelhel, nga el-Mugira, nga esh-Shibak, nga esh-Sha'bi, nga një burrë prej Thakifit, i cili ka thënë: I kërkuam të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) që të na e kthente Abu Bekren, por ai na refuzoi dhe tha: "Ai është i liri i Allahut dhe i liri i të Dërguarit të Tij" ⁽¹⁶⁾.

A nuk e sheh se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e liroi Abu Bekren dhe ata që zbritën tek ai prej skllevërve të Taifit me një lirim përmes të cilit u bënë mualitë e tij? Kjo tregon se pronësia mbi ta i takonte atij para lirimit, e jo pjesës tjetër të muslimanëve që ishin me të, dhe se ata, kur merren pa luftë, sikurse kur nuk përdoren kuaj apo deve, i takojnë të Dërguarit të Tij (s.a.v.s.) dhe askujt tjetër prej muslimanëve që ishin me të.

Një grup njerëzish kanë thënë ⁽¹⁷⁾: Interpretimi i këtij ajeti ka për qëllim një kuptim tjetër nga këto dy kuptime.

5007 - Na ka treguar Abdullah bin Muhamed bin Said bin Ebi Merjem, i cili ka thënë: Na ka treguar Esed bin Musa, i cili ka thënë: Na ka treguar Jahja bin Zekerija bin Ebi Zaide, i cili ka thënë: Na ka treguar Davud bin Ebi Hind, nga Ikrime, nga Ibn Abasi (r.anhuma) i cili ka thënë: Kur ishte dita e Bedrit, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: 'Kush bën këtë dhe këtë, do të ketë këtë dhe këtë'. Kështu, të rinjtë nxituan, ndërsa të moshuarit qëndruan nën flamuj. Kur erdhi koha e ndarjes së plaçkës së luftës, të rinjtë erdhën duke kërkuar pjesën e tyre, ndërsa të moshuarit thanë: 'Mos na lini pas dore, sepse ne ishim nën flamuj, dhe nëse ju do të mposhteshit, ne do të ishim
mbështetje për ju'. Atëherë Allahu i Madhëruar zbriti: ﴿يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفَالِ﴾ [El-Enfal: 1] dhe e lexoi derisa arriti te: ﴿كَمَا أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِنْ بَيْتِكَ بِالْحَقِّ وَإِنَّ فَرِيقًا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ لَكَارِهُونَ (5)﴾ [El-Enfal: 5]. Ai thotë: 'Binduni në këtë çështje, ashtu siç e patë përfundimin e çështjes sime kur dolët duke qenë të pakënaqur'. Kështu, ai e ndau atë mes tyre në mënyrë të barabartë ⁽¹⁸⁾.

A nuk e sheh se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e ndau të gjithën mes tyre ashtu siç e zbriti Allahu i Madhëruar: ﴿يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفَالِ قُلِ الْأَنْفَالُ لِلَّهِ وَالرَّسُولِ﴾. Ajo që Allahu ia atribuoi Vetes ishte në formë detyrimi, ndërsa ajo që ia atribuoi të Dërguarit të Tij ishte në formë pronësie. Lidhur me këtë është transmetuar edhe një version tjetër.

5008 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Vehb bin Xherir, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'be, nga Simak bin Harb, nga Mus'ab bin Sa'd, nga babai i tij, i cili ka thënë: Për mua kanë zbritur katër ajete: Mora një shpatë ditën e Bedrit dhe thashë: O i Dërguari i Allahut, m'i jep si plaçkë lufte (nefl). Ai tha: "Vendose aty ku e more". Pastaj thashë: O i Dërguari i Allahut, m'i jep si plaçkë lufte. Ai tha: "Vendose aty ku e more". Thashë: O i Dërguari i Allahut, m'i jep si plaçkë lufte. Ai tha: "Vendose aty ku e more. A po e bën ⁽¹⁹⁾ si atë që nuk ka asgjë?", ose tha: "Apo u bë si ai që nuk ka asgjë?" - dyshimi është nga Ibn Merzuk. Ai tha: Dhe zbriti ajeti "Të pyesin ty për plaçkën e luftës (el-Enfal)" deri në fund të ajetit ⁽²⁰⁾.
Ebu Xhaferi ka thënë: Në të gjitha këto transmetime që lejuan plaçkën e luftës, në fillim të lejimit të tyre ato iu lanë Allahut dhe të Dërguarit. Ajo që Allahu i Madhëruar ia atribuoi Vetes nuk do të thoshte se diçka prej tyre do të shpenzohej për një të drejtë të Allahut të Madhëruar, që të shpenzohej pikërisht në atë të drejtë pa u lejuar kalimi te dikush tjetër, dhe as që do të shpenzohej si një pjesë e veçantë për të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.), në mënyrë që të ndahej në dy pjesë e të shpenzohej në dy drejtime. Përkundrazi, të gjitha ato u bënë për t'u shpenzuar në një drejtim të vetëm, që është se ato iu lanë të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), por ai nuk i mbajti vetëm për vete pa shokët e tij, dhe as nuk veçoi disa prej tyre para të tjerëve, por i përfshiu të gjithë me to dhe i barazoi ata në ndarje. Ai nuk nxori prej tyre pesëshin (humusin), sepse ajeti i pesëshit për pasurinë e fituar pa luftë (el-efja) dhe ajeti i plaçkës së luftës (el-ganaim) nuk i kishin zbritur ende në atë kohë.
Në atë që përmendëm ka argument se kur zbriti ajeti i plaçkës së luftës - për tefsirin e të cilit ka pasur mospajtime siç i kemi përmendur - ajo që Allahu i Madhëruar ia atribuoi Vetes nga plaçka e luftës nuk do të thotë se Allahu ka një pjesë të detyrueshme në të, e cila do të ishte ndryshe nga pjesa e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.). Por kjo ishte prej Tij në kuptimin që Ai i Madhëruar e bëri obligim që ajo të ndahej sipas kategorive që Ai emërtoi e që ne i kemi përmendur.
Me këtë bie poshtë mendimi i atij që thotë se plaçka e luftës ndahet në gjashtë pjesë. Pastaj u kthyem te mendimi i atij që thotë se ajo ndahet në katër pjesë, duke u bazuar në argumentin e tyre nga transmetimi i Ibn Abbasit (r.a.) të cilin e kemi treguar në fillim të këtij libri, edhe pse është një transmetim i shkëputur (munkati') që nuk vërtetohet si i tillë. Megjithatë, një grup nga dijetarët e hadithit thonë se ai është i saktë, dhe se Ali bin Ebi Talha, edhe pse nuk e ka takuar Abdullah bin Abbasin (r.a.), ai e ka marrë atë nga Muxhahidi dhe Ikrime, i liri i Ibn Abbasit (r.a.).

5009 - Na ka treguar Ali bin el-Husejn bin Abdurrahman bin Fehm, i cili ka thënë: Kam dëgjuar Ahmed bin Hanbelin duke thënë: Nëse një burrë do të udhëtonte për në Egjipt dhe do të kthehej prej andej me librin e Te'vilit të Muavije bin Salihut, nuk do të konsideroja se udhëtimi i tij ka shkuar kot ⁽²¹⁾.

Kemi gjetur se ajo që i është atribuar të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) dhe përshëndetja në ajetin e Enfalit ka qenë në formë pronësie dhe jo ndryshe. Në këtë kishte një argument prerës që na mjafton për të mos pasur nevojë për argumente të tjera kundër ithtarëve të këtij mendimi. Megjithatë, ne duam të argumentojmë kundër tyre duke thënë: Kemi gjetur se Allahu i Madhëruar i ka atribuar të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) diçka nga fe'i (plaçka e luftës pa luftim) në dy ajete të tjera, përveç atyre dyve që i përmendëm në fillim të këtij kapitulli, dhe kjo ishte në formë pronësie për të. Ajo që Allahu i Madhëruar i atribuoi atij është fjala e Tij: "Ajo që Allahu i dha si fe' të Dërguarit të Tij prej tyre, ju nuk keni vrapuar për të as me kuaj e as me deve" [el-Hashr: 6].

5010 - Na ka treguar Jezid bin Sinani dhe Ebu Umeje, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Bishr bin Omer ez-Zehraniu, i cili ka thënë: Na ka treguar Malik bin Enesi, nga Ibn Shihabi, nga Malik bin Evs en-Nasriu, i cili ka thënë: Më dërgoi fjalë Omer bin Hatabi (r.a.) dhe më tha: Në Medine kanë ardhur disa familje nga populli yt, dhe ne kemi urdhëruar që t'u jepet një ndihmë (radkh), prandaj ndaje atë mes tyre. Ndërsa isha kështu, erdhi roja i tij, Jerfa, dhe tha: Këtu janë Uthmani, Abdurrahmani, Sa'di, Zubejri dhe Talha (r.a.), të cilët kërkojnë leje për të hyrë. Ai tha: Lejoji të hyjnë. Pastaj qëndruam një orë, dhe ai tha: Këtu janë Abbasi dhe Aliu që kërkojnë leje. Ai tha: Lejoji të hyjnë. Hyri Abbasi dhe tha: O prijës i besimtarëve! Gjyko mes meje dhe këtij njeriu – ndërkohë që ata po debatonin për atë që Allahu i kishte dhënë të Dërguarit të Tij nga pasuria e Beni Nadirit. Njerëzit thanë: Gjyko mes tyre, o prijës i besimtarëve, dhe çliroje secilin prej tyre nga tjetri. Omeri (r.a.) tha: Ju bëj betim në Allahun, me lejen e të Cilit qëndrojnë qiejt dhe toka, a e dini se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Ne nuk trashëgohemi, ajo që lëmë është sadaka"? Ata thanë: Po, ai e ka thënë këtë. Pastaj u tha të dyve (Aliut dhe Abbasit) të njëjtën gjë, dhe ata thanë: Po. Ai tha: Unë do t'ju njoftoj për këtë fe'i (pasuri e fituar pa luftë). Allahu e ka veçuar Pejgamberin e Tij me diçka që nuk ia ka dhënë askujt tjetër, duke thënë: ﴿وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ﴾ (Çfarëdo që Allahu i dha të Dërguarit të Tij prej tyre, ju nuk keni vrapuar për të as me kuaj e as me deve). Për Allahun, ai nuk e mori atë pa ju, as nuk e mbajti vetëm për vete duke ju lënë juve pas dore. Ai e ndau atë mes jush dhe e shpërndau te ju, derisa mbeti kjo pasuri. Ai shpenzonte prej saj për familjen e tij furnizimin e një viti, pastaj pjesën e mbetur e trajtonte si pasuri të Allahut ⁽²²⁾.

A nuk e sheh se fjala e Tij (xh.sh.): ﴿وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ﴾, i referohet një pasurie fe'i që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e zotëronte ndryshe nga njerëzit e tjerë, dhe nuk është thjesht një hyrje në fjalim që nuk nënkupton pronësi. Po ashtu, edhe ajo që Ai ia atribuoi atij në ajetin e fe'i-t dhe në ajetin e plaçkës së luftës (ganimesh), të cilat i përmendëm në fillim të këtij libri, i referohet pronësisë prej tij dhe nuk është thjesht një hyrje në fjalim që nuk nënkupton pronësi.

U vërtetua me atë që përmendëm se fe'i-i dhe e pesta (humusi) e plaçkës së luftës, në kohën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), shpenzoheshin në pesë kategori, jo në më shumë e as në më pak se aq.

5011 - Dhe më ka shkruar Ali bin Abdil Aziz, më tregon, nga Ebu Ubejdi, nga Seid bin Ufejri, nga Abdullah bin Lehia, nga Ubejdullah bin Ebi Xhaferi, nga Nafiu, nga Ibn Omeri (r.a.), ka thënë: I kam parë plaçkat e luftës të ndara në pesë pjesë, pastaj u ndaheshin atyre me short, dhe ajo që i takonte të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) ishte e tij, nuk i merrej ⁽²³⁾.

5012 - Pastaj ma tregoi këtë Jahja bin Uthmani, i cili tha: Na tregoi babai im dhe Seid bin Ufiri … dhe e përmendi atë me isnadin dhe tekstin e tij prej tyre ⁽²⁴⁾.

5013 - Na ka treguar Jezid bin Sinani, i cili ka thënë: Na ka treguar Nuajm bin Hammadi, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibnul Mubaraku, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Lehia ... dhe e përmendi me isnadin e tij të njëjtën gjë, përveçse ai tha: Çfarëdo që i takonte të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), ajo i takonte atij, ndërsa pjesën tjetër e ndante mes tyre ⁽²⁵⁾.
Kjo është transmetuar gjithashtu edhe nga Jahja bin el-Xhezzari dhe nga Ata bin Ebi Rebahu.

5014 - Na ka treguar Muhamed bin Huzejme, i cili ka thënë: Na ka treguar Jusuf bin Adij, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin el-Mubarek, nga Sufjan eth-Thevri, nga Musa bin Ebi Aisha, i cili ka thënë: E kam dëgjuar Jahja bin el-Xhezzar duke thënë: Pjesa e Pejgamberit (s.a.v.s.) është një e pesta e të pestës (humusi i humusit) ⁽²⁶⁾.

5015 - Na ka treguar Muhamed bin Huzejme, i cili ka thënë: Na ka treguar Jusuf bin Adij, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibnul Mubarek, nga Abdulmelik bin Ebi Sulejman, nga Ata, i cili ka thënë: Pesëshi i Allahut të Madhëruar dhe pesëshi i të Dërguarit janë një ⁽²⁷⁾.
Pastaj ata diskutuan rreth interpretimit të fjalës së Tij të Madhëruar: "dhe për të afërmit", se kush janë ata?
Disa prej tyre kanë thënë ⁽²⁸⁾: Ata janë Beni Hashimët, të cilëve Allahu ua ka ndaluar sadakanë, e jo të tjerët nga të afërmit e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.). Allahu u ka caktuar atyre nga feji (pasuria e fituar pa luftë) dhe nga pesëshi i preve të luftës atë që u ka caktuar si zëvendësim për atë që Allahu ua ka ndaluar nga sadakaja.
Një grup tjetër ka thënë ⁽²⁹⁾: Ata janë Beni Hashimët dhe Beni Mutalibët në veçanti, pa të tjerët nga farefisi i të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.).
Një grup tjetër ka thënë ⁽³⁰⁾: Ata janë i gjithë fisi Kurejsh, të cilët i bashkon ai me ta tek paraardhësi i tyre më i largët nga Kurejshët, pa të tjerët që kanë afrimitet nga ana e nënave të tyre e që nuk janë nga Kurejshët. Mirëpo, ai nuk e kishte obligim t'i përfshinte të gjithë, por e kishte për detyrë t'i jepte atij që shihte të arsyeshme t'i jepte prej tyre, pa pjesën tjetër.
Një grup tjetër ka thënë ⁽³¹⁾: Ata janë të afërmit e tij nga ana e baballarëve deri te paraardhësi më i largët nga Kurejshët, dhe nga ana e nënave deri te nëna më e largët, për çdo nënë prej tyre nga fisi prej të cilit ajo vjen. Mirëpo, ai nuk e kishte obligim t'i përfshinte të gjithë me dhënien e tij, por i jepte atij që shihte të arsyeshme t'i jepte prej tyre.
Secili grup prej tyre ka argumentuar për atë që ka mbrojtur me atë që do ta përmendim në këtë libër tonin, dhe do të përmendim rreth kësaj atë që rrjedh nga medhhebi i tij, në dashtë Allahu i Madhëruar.
Sa i përket ithtarëve të mendimit të parë, të cilët e caktuan këtë vetëm për Beni Hashimët, ata argumentuan me faktin se Allahu i Madhëruar i veçoi ata me këtë për shkak të ndalimit të sadakasë për ta. Ky mendim i tyre sipas nesh është i pasaktë, sepse kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ua ndaloi sadakanë Beni Hashimëve, ai ua ndaloi atë edhe lirimtarëve (mualive) të tyre ashtu siç ua ndaloi atyre, dhe për këtë janë transmetuar transmetime të shumta (mutavatir) prej tij.

5016 - Na ka treguar Muhamed bin Huzejme, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Kethiri, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjan eth-Thevriu, nga Ibn Ebi Lejla, nga el-Hakemi, nga el-Miksemi, nga Ibn Abbasi (r.anhuma) i cili ka thënë: Arkëm bin Ebi el-Arkëmi u caktua përgjegjës për sadakatë, kështu që ai kërkoi që ta ndiqte Ebu Rafi'in. Ai erdhi te Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe e pyeti atë, e ai tha: "O Ebu Rafi'! Vërtet, sadakaja është e ndaluar për Muhamedin dhe familjen e Muhamedit, dhe vërtet, lirimtari i një populli është prej tyre" ⁽³²⁾.

5017 - Na ka treguar Bekkar bin Kutejbe dhe Ibrahim bin Merzuk, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Vehb bin Xherir, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'be, nga El-Hakem, nga Ibn Ebi Rafi', mevla i të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), nga babai i tij, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dërgoi një burrë nga Beni Mahzum për të mbledhur sadakanë, e ai i tha Ebu Rafi'ut: 'Më shoqëro që të përfitojmë prej saj.' Ai tha: 'Derisa të marr leje nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.).' Ai shkoi te Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe ia përmendi këtë, e ai tha: 'Vërtet, familjes së Muhamedit nuk u lejohet sadakaja, dhe mevla i një populli është prej tyre' ⁽³³⁾.

5018 - Na ka treguar Rebi' bin Sulejman el-Muadhin, i cili ka thënë: Na ka treguar Esed bin Musa, i cili ka thënë: Na ka treguar Werka bin Omer, nga Ata bin es-Saib, i cili ka thënë: Hyra te Umm Kulthumi, e bija e Aliut (r.a.), e ajo tha: Një moli (shërbëtor i liruar) i yni, i cili quhej Hurmuz ose Kejsan, ka treguar se ka kaluar pranë të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.). Ai tha: Më thirri dhe më tha: "O Ebu ⁽³⁴⁾ filan, ne jemi njerëz të shtëpisë (Ehli Bejti) që na është ndaluar ta hamë sadakanë, dhe moli i një populli është prej tyre, andaj mos e ha
sadakanë" ⁽³⁵⁾.

Kur sadakaja u bë e ndaluar për Beni Hashimët, në këtë ndalesë u përfshinë edhe mualit (shërbëtorët e liruar) e tyre, ndërsa mualit e tyre nuk u përfshinë bashkë me ta në pjesën e të afërmve (dhu-l-kurba) me pajtimin e muslimanëve. Me këtë vërtetohet pavlefshmëria e fjalës së atij që thotë: Pjesa e të afërmve në ajetin e fej-it dhe në ajetin e të pestës së presë së luftës (ganimetit) është lënë si zëvendësim për atë që u është ndaluar atyre nga sadakaja.

Kjo thënie prishet edhe nga një anë tjetër, e ajo është se ne shohim që sadakaja, sikur të ishte e lejuar për Beni Hashimët ashtu siç është për të gjithë muslimanët, ajo do të ishte e ndaluar për të pasurit e tyre ashtu siç është e ndaluar për të pasurit e të gjithë muslimanëve të tjerë. Ne kemi parë se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i ka përfshirë të gjithë Beni Hashimët në pjesën e të afërmve, e në mesin e tyre ishte el-Abas bin Abdylmutalibi (r.a.), i cili ishte i pasur edhe në xhahilijet edhe në Islam. A nuk e sheh se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ia ka marrë atij zeqatin e pasurisë së tij për dy vite përpara? Kur pamë se pasuria e tij nuk e pengoi atë nga pjesa e të afërmve, ndërkohë që ajo pasuri do ta pengonte atë nga sadakaja para se Allahu t'ua ndalonte atë Beni Hashimëve, kjo tregon se pjesa e të afërmve nuk është lënë si zëvendësim për sadakanë
që u është ndaluar atyre.

Sa u përket atyre që mendojnë se të afërmit (dhu-l-kurba) në dy ajetet që kemi paraqitur në fillim të këtij libri, janë Beni Hashimët dhe Beni Mutalibët veçanërisht, ata argumentuan për fjalën e tyre me atë që ka transmetuar Xhubejr bin Mut'im (r.a.) nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) rreth kësaj.

5019 - Na ka treguar Ali bin Shejbe dhe Muhamed bin Bahr bin Matar el-Bagdadijun, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Jezid bin Harun, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Muhamed bin Is'hak, nga ez-Zuhriu, nga Seid bin el-Musejib, nga Xhubejr bin Mut'im (r.a.), i cili ka thënë: Kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ndau pjesën e të afërmve (dhuvi el-kurba), ua dha atë Beni Hashimëve dhe Beni el-Mutalibëve, ndërsa Beni Umejëve nuk u dha asgjë. Atëherë unë dhe Uthmani shkuam te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe i thamë: O i Dërguari i Allahut! Këta janë Beni Hashimët, të cilët Allahu i ka nderuar përmes teje, po ç'është puna me ne dhe Beni el-Mutalibët? Ne dhe ata jemi një në prejardhje. Ai tha: "Vërtet, Beni el-Mutalibët nuk janë ndarë prej meje as në xhahilijet e as në Islam" ⁽³⁶⁾.

Kanë thënë: Kur pamë se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e përfshiu me dhënien e tij atë që u urdhërua t'u jepte të afërmve të tij, Beni Hashimëve dhe Beni el-Mutalibëve, dhe i privoi ata që ishin mbi ta duke mos u dhënë asgjë, kjo tregoi se ata që janë mbi ta nuk konsiderohen nga të afërmit e tij.

Edhe ky mendim sipas nesh është i pasaktë, sepse ne kemi parë që ai i privoi Beni Umejët dhe Beni Neufelët dhe nuk u dha asgjë; sepse ata nuk ishin (në atë kategori) të afërmish, por si mund të mos jenë të afërm kur pozita e tyre ndaj tij është si pozita e Beni el-Mutalibëve? Meqenëse Beni Umejët dhe Beni Neufelët nuk dolën nga të qenit të afërm të Pejgamberit (s.a.v.s.) për shkak se ai nuk u dha atyre, po ashtu edhe ata që janë mbi ta nga degët e tjera të Kurejshëve nuk dalin nga të qenit të afërm të tij për shkak se ai nuk u dha atyre. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) gjithashtu i ka dhënë nga pjesa e të afërmve dikujt që nuk ishte as nga Beni Hashimët e as nga Beni el-Mutalibët, por ishte nga Kurejshët, prej atyre që lidhen me të në një paraardhës më të largët se paraardhësi në të cilin lidhen me të Beni Umejët dhe Beni Neufelët, e ai është ez-Zubejr bin el-Avvam (r.a.).

5020 - Na ka treguar Junus bin Abdil-A'la, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin Vehbi, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Said bin Abdurrahman el-Xhumahi, nga Hisham bin Urve, nga Jahja bin Abbad bin Abdullah bin ez-Zubejr, nga gjyshi i tij, i cili thoshte: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) në vitin e Hajberit i ndau ez-Zubejr bin el-Avvamit katër pjesë: një pjesë për ez-Zubejrin, një pjesë për të afërmit (të Dërguarit) për Safije bint Abdil-Muttalib, nënën e ez-Zubejrit, dhe dy pjesë për kalin ⁽³⁷⁾.

5021 - Na ka treguar Muhamed bin Ali bin Davud el-Bagdadi, i cili ka thënë: Na ka treguar Said bin Davud ez-Zenberi, i cili ka thënë: Na ka treguar Malik bin Enesi, nga Ebu ez-Zinadi, nga Harixhe bin Zejd bin Thabiti, nga Zejd bin Thabiti (r.a.), se Pejgamberi (s.a.v.s.) i dha Ez-Zubejr bin el-Avvamit në ditën e Hajberit katër pjesë: një pjesë për të bashkë me muslimanët, dy pjesë për kalin dhe një pjesë për të afërmit (e Pejgamberit) ⁽³⁸⁾.

5022 - Na ka treguar El-Husejn bin Abdurrahman el-Ensari, i cili ka thënë: Na ka treguar Seid bin Abdurrahman el-Mehzumi, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani, nga Hisham bin Urve, nga babai i tij, i cili ka thënë: Ez-Zubejrit i ndaheshin nga delet katër pjesë: dy pjesë për kalin e tij, një pjesë për të dhe një pjesë si i afërm (i Pejgamberit) ⁽³⁹⁾.

Fakti që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i dha Ez-Zubejr bin el-Avvamit nga pjesa e të afërmve (dhul-kurba) për shkak të afërsisë së tij me të, ndërkohë që Ez-Zubejri nuk ishte as nga Beni Hashimët e as nga Beni el-Mutalibët, por e radhiti atë në atë që i dha si Beni Hashimët dhe Beni el-Mutalibët, kjo tregon se të afërmit e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) janë Beni Hashimët, Beni el-Mutalibët dhe të tjerët përveç tyre nga farefisi i tij.

Nëse dikush thotë: Edhe pse Ez-Zubejri nuk ishte nga Beni Hashimët, nëna e tij ishte prej tyre, ajo ishte Safije bint Abdylmutalib bin Hashim, andaj për këtë arsye i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i dha atë që i dha, kështu që ai zuri vendin e tij tek ai përmes nënës së tij, ashtu si të tjerët nga Beni Hashimët.

Atij i thuhet: Sikur të ishte kështu siç e përshkrove, atëherë ai do t'u jepte edhe të tjerëve që nuk ishin nga Beni Hashimët, por që nënat e tyre ishin nga Beni Hashimët. Ndërkohë, në praninë e tij kishte njerëz që nuk ishin nga Beni Hashimët, por nënat e tyre ishin hashimite, madje që ishin më afër të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) nga lidhja e gjakut përmes nënës sesa Ez-Zubejri. Prej tyre ishte Umame bint Ebi el-As bin el-Rebi, të cilën i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e privoi dhe nuk i dha asgjë nga pjesa e të afërmve pasi privoi Beni Umejët, ndërsa ajo ishte nga Beni Umejët. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk i dha asaj për shkak të nënës së saj hashimite, e cila ishte Zejnebi, vajza e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) dhe (r.a.). Gjithashtu, ai privoi Xhade bin Hubejre el-Mehzumiun dhe nuk i dha asgjë, ndërkohë që nëna e tij ishte Ummu Hani bint Ebi Talib bin Abdylmutalib bin Hashim; ai nuk i dha asgjë për shkak të nënës së tij edhe pse ajo ishte nga Beni Hashimët. Kjo dëshmon se arsyeja për të cilën i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i dha Ez-Zubejr bin el-Avvamit atë që i dha nga pjesa e të afërmve, nuk ishte për shkak të afërsisë së tij përmes nënës, por për një arsye tjetër.

Kështu, u vërtetua me atë që përmendëm se të afërmit e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) janë: Beni Hashimët, Beni el-Mutalibët dhe të tjerët përveç tyre, nga ata që kanë afërsi me të e që nuk janë nga Beni Hashimët dhe as nga Beni el-Mutalibët. Allahu i Madhëruar e ka urdhëruar të Dërguarin e Tij në një ajet tjetër: "Dhe paralajmëro farefisin tënd më të afërt" [Esh-Shuara: 214], dhe i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk synoi me paralajmërimin vetëm Beni Hashimët dhe Beni el-Mutalibët në veçanti, por ai paralajmëroi nga populli i tij edhe ata që ishin më larg tij në lidhje gjaku, si Beni Umejët dhe Beni Neufelët.

5023 - Na ka treguar Muhamed bin Abdullah el-Asbehani, i cili ka thënë: Na ka treguar Abad bin Jakub, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin Abdulkudus, nga el-Amash, nga el-Minhal bin Amër, nga Abad bin Abdullah, i cili ka thënë: Ka thënë Aliu (r.a.): Kur zbriti ajeti: "Dhe paralajmëro farefisin tënd më të afërt" [esh-Shuara: 214], i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) më tha: "O Ali! Mblidhmi djemtë e Hashimit, e ata ishin dyzet burra, ose dyzet pa një...", pastaj e përmendi hadithin ⁽⁴⁰⁾.
Ka thënë Ebu Xhaferi (r.a.): Në këtë hadith thuhet se ai kishte për qëllim paralajmërimin posaçërisht për Beni Hashimët.

5024 - Na ka treguar Muhammed bin Abdullah el-Asbehani, ka thënë: Na ka treguar Muhammed bin Humejd, ka thënë: Na ka treguar Seleme bin el-Fadl, nga Muhammed bin Is'hak, nga Abdulgafar bin el-Kasim, nga el-Minhal bin Amër, nga Abdullah bin el-Harith, nga Ibn Abbasi, nga Aliu (a.s.) ... të njëjtin, përveç se ai tha: Mblidhmi bijtë e el-Muttalibit ⁽⁴¹⁾.

5025 - Na ka treguar Ahmed bin Davud bin Musa, i cili ka thënë: Na ka treguar Musadded bin Musarhed, i cili ka thënë: Na ka treguar Jezid bin Zurej, i cili ka thënë: Na ka treguar Sulejman et-Tejmi, nga Ebu Othman en-Nehdi, nga Kabisa bin Muharik dhe Zuhejr bin
Amr, të cilët kanë thënë: Kur u shpall ajeti: ﴿وَأَنذِرْ عَشِيرَتكَ الْأَقْرَبِينَ﴾ (Dhe paralajmëro farefisin tënd më të afërt), i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) shkoi te një gur i madh në një mal, u ngjit në majën e tij dhe pastaj tha: "O bijtë e Abd Menafit! Unë jam paralajmërues" ⁽⁴²⁾.

Në këtë hadith, ai i përfshiu bijtë e Abd Menafit bashkë me ata që ishin më të afërt me të sesa ata nga farefisi i tij.

5026 - Na ka treguar Rebi' bin Sulejmani, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu el-Esvedi dhe Hassan bin Galibi, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Dimam bin Ismaili, nga Musa bin Verdani, nga Ebu Hurejra (r.a.), nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) se ai ka thënë: "O bijtë e Hashimit, o bijtë e Kusajit, o bijtë e Abdumenafit! Unë jam paralajmëruesi, vdekja është ajo që sulmon papritur, ndërsa Ora (Kiameti) është takimi i caktuar" ⁽⁴³⁾.

Në këtë hadith thuhet se ai i thirri bijtë e Kusajit së bashku me ata që ishin më të afërt me të sesa ata.

5027 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu el-Velidi dhe Affani, nga Ebu Avane, nga Abdylmelik bin Umejri, nga Musa bin Talha, nga Ebu Hurejra (r.a.) i cili ka thënë: Kur u shpall
﴿وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ﴾ (Dhe paralajmëro farefisin tënd më të afërt), u ngrit i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe thirri: O bijtë e Ka'b bin Luejit! Shpëtoni veten tuaj nga zjarri. O bijtë e Abdumenafit! Shpëtoni veten tuaj nga zjarri. O bijtë e Hashimit! Shpëtoni veten tuaj nga zjarri. O bijtë e Abdulmutalibit! Shpëtoni veten tuaj nga zjarri. O Fatime, e bija e Muhamedit! Shpëto veten tënde nga zjarri, sepse unë nuk posedoj asgjë për ju tek Allahu, përveçse ju keni një lidhje gjaku (farefisnie) të cilën do ta mbaj me lagështinë e saj" ⁽⁴⁴⁾.

Në këtë hadith thuhet se ai i paralajmëroi bijtë e Ka'b bin Luejit së bashku me ata që ishin më të afërt me të se ata, dhe në hadith gjithashtu thuhet se ai i konsideroi të gjithë ata si njerëz të afërt (farefis).

5028 - Na ka treguar Fehd bin Sulejman, i cili ka thënë: Na ka treguar Omer bin Hafs bin Gijath, i cili ka thënë: Na ka treguar babai im, i cili ka thënë: Na ka treguar El-A'mesh, nga Amër bin Murrah, nga Seid bin Xhubejr, nga Ibn Abbasi (r.anhuma) i cili ka thënë: Kur zbriti ajeti: ﴿وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ﴾ [Esh-Shu'ara: 214] (Dhe paralajmëro farefisin tënd më të afërt), i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u ngjit në kodrën Safa dhe filloi të thërriste: "O bijtë e Adijit, o bijtë e filanit" - duke thirrur degët e fiseve të Kurejshëve, derisa u mblodhën. Madje, nëse një burrë nuk mund të dilte vetë, dërgonte një lajmëtar për të parë se çfarë po ndodhte. Erdhi edhe Ebu Lehebi dhe Kurejshët, dhe kur u mblodhën, ai (s.a.v.s.) tha: "Çfarë mendoni, sikur t'ju tregoja se në luginë ndodhet një kalorësi që dëshiron t'ju sulmojë, a do të më besonit?" Ata thanë: Po, ne nuk kemi provuar
prej teje asgjë tjetër përveç të vërtetës. Ai tha: "Atëherë, unë jam një paralajmërues për ju, përpara një dënimi të ashpër" ⁽⁴⁵⁾.
Në këtë hadith tregohet se ai i thirri të gjitha degët e fiseve të Kurejshëve.

5029 - Na ka treguar Junus bin Abdil-A'la, i cili ka thënë: Na ka treguar Selame bin Ruh, i cili ka thënë: Na ka treguar Ukajl bin Halid, i cili ka thënë: Më ka treguar Ez-Zuhriu, i cili ka thënë: Na kanë treguar Seid bin el-Musajib dhe Ebu Seleme bin Abdurrahman, se Ebu Hurejra (r.a.) ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë kur iu shpall vargu: ﴿وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ﴾ [Esh-Shu'ara: 214] (Dhe paralajmëro farefisin tënd më të afërt): "O paria e Kurejshëve, blini veten tuaj prej Allahut, unë nuk mund t'ju ndihmoj asgjë para Allahut. O bijtë e Abdumenafit, blini veten tuaj prej Allahut, unë nuk mund t'ju ndihmoj asgjë para Allahut. O Abbas bin Abdulmuttalib, unë nuk mund të të ndihmoj asgjë para Allahut. O Safije, halla e të Dërguarit të Allahut, unë nuk mund të të ndihmoj asgjë para Allahut. O Fatime, e bija e të Dërguarit të Allahut, unë nuk mund të të ndihmoj asgjë para Allahut" ⁽⁴⁶⁾.

5030 - Na ka treguar Junusi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Ibn Vehbi, i cili ka thënë: Më ka njoftuar Junusi, nga Ibn Shihabi, i cili ka thënë: Më kanë njoftuar Saidi dhe Ebu Seleme, se Ebu Hurejra (r.a.) ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë... pastaj përmendi të njëjtën gjë, përveçse tha: "O Safije, o Fatime" ⁽⁴⁷⁾.
Kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), pasi Allahu i Madhëruar e urdhëroi të paralajmëronte farefisin e tij më të afërt, paralajmëroi Kurejshët, të largëtit dhe të afërtit e tyre, kjo dëshmoi se të gjithë ata ishin të afërmit e tij. Sikur të mos ishte kështu, ai do të synonte me paralajmërimin e tij vetëm ata që ishin të afërmit e tij prej tyre dhe do t'i linte ata që nuk ishin të afërmit e tij, kështu që nuk do t'i paralajmëronte ata, ashtu siç nuk paralajmëroi ata që i bashkonte me të një baba tjetër përveç Kurejshit.
Nëse dikush thotë: Ai i mblodhi të gjithë Kurejshët dhe i paralajmëroi ata sepse Allahu i Madhëruar e urdhëroi të paralajmëronte farefisin e tij më të afërt, dhe nuk ka farefis më të afërt për të sesa Kurejshët, prandaj i thirri të gjithë Kurejshët pasi të gjithë së bashku ishin farefisi i tij që ishte farefisi më i afërt me të, atij i thuhet: Sikur të ishte ashtu siç përmende, atëherë Ai do të thoshte: 'Dhe paralajmëro farefisin tënd të afërt' (el-kurba), por Ai i Madhëruar nuk i tha kështu, por i tha: ﴿وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ﴾ [esh-Shuara: 214] (Dhe paralajmëro farefisin tënd më të afërt), kështu që e njoftoi atë se të gjithë pjesëtarët e këtij farefisi janë nga të afërmit e tij. Me këtë që përmendëm, hidhet poshtë thënia e atij që i konsideroi të afërmit e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) vetëm Beni Hashimët dhe Beni Mutalibët në veçanti. Dhe në atë që përmendëm pas kësaj argumente që sollëm, ka mjaftueshmëri për të mos pasur nevojë për argumentim të mëtejshëm për thënien e atij që tha: Të afërmit e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) janë të gjithë Kurejshët.
Është transmetuar edhe nga Abdullah bin Abbasi (r.a.) në tefsirin e fjalës së Allahut të Madhëruar: ﴿قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى﴾ [esh-Shura: 23] (Thuaj: 'Unë nuk kërkoj prej jush ndonjë shpërblim për këtë, përveç dashurisë për hir të farefisnisë'), diçka që tregon gjithashtu për këtë kuptim.

5031 - Na ka treguar Abdullah bin Muhamed bin Said bin Ebi Merjem, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Ferjabi, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani,
nga Davud bin Ebi Hind, nga Esh-Sha'bi, nga Ibn Abbasi (r.a.) lidhur me fjalën e Allahut (a.s.): ﴿Thuaj: 'Unë nuk kërkoj prej jush ndonjë shpërblim për këtë, përveç dashurisë për hir të farefisnisë'﴾ [Esh-Shura: 23], ai ka thënë: Të mbajnë lidhjet me farefisin tim dhe të mos më përgënjeshtrojnë ⁽⁴⁸⁾.

Kjo i drejtohet të gjithë kurejshëve, dhe kjo tregon se të gjithë kurejshët janë të afërmit e tij. Gjithashtu, kjo është transmetuar edhe nga Ikrime, gjë që tregon për këtë kuptim po ashtu.

5032 - Na ka treguar Ibn Ebi Merjem, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Ferjabi, i cili ka thënë: Na ka treguar Jahja bin Ejub El-Bexheli, i cili ka thënë: E pyeta Ikrimen rreth fjalës së Allahut të Madhëruar: ﴿قُلْ لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى﴾ [Esh-Shura: 23] (Thuaj: "Unë nuk kërkoj prej jush ndonjë shpërblim për këtë, përveç dashurisë për hir të farefisnisë"). Ai tha: Të afërmit e Pejgamberit (s.a.v.s.) ishin nga të gjitha degët e Kurejshëve, dhe ata ishin njerëzit që i shkaktonin atij lëndimin më të madh. Atëherë Allahu i Madhëruar shpalli për ta: ﴿قُلْ لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى﴾ [Esh-Shura: 23] ⁽⁴⁹⁾.

5033 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Haxhaxh bin Nusejr, nga Omer bin Ferruh, nga Habib bin ez-Zubejr, i cili ka thënë: Një burrë erdhi te Ikrimeja dhe i tha: O Ebu Abdilah! Fjala e Allahut të Madhëruar: ﴿قُلْ لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى﴾ [Esh-Shura: 23] (Thuaj: "Unë nuk kërkoj prej jush asnjë shpërblim për këtë, përveç dashurisë për hir të farefisnisë"). Ai tha: A je ti Sebai? Ai u përgjigj: Nuk jam Sebai, por dëshiroj të mësoj. Ai tha: Nëse dëshiron të mësosh, atëherë (dije se) nuk ka pasur asnjë fis nga fiset e Kurejshëve, veçse
i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) kishte lidhje gjaku me ta. Kurejshët i mbanin lidhjet e tyre farefisnore para tij, por kur erdhi i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe i thirri ata në Islam, ata i shkëputën ato, e penguan dhe e privuan atë. Atëherë Allahu i Madhëruar tha: ﴿قُلْ لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى﴾, domethënë: të mbani lidhjet me mua ashtu siç i mbani lidhjet me të afërmit tuaj para meje" ⁽⁵⁰⁾.
Gjithashtu është transmetuar edhe nga Muxhahidi lidhur me këtë diçka që tregon për këtë kuptim.

5034 - Na ka treguar Ibn Ebi Merjem, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Ferjabi, i cili ka thënë: Na ka treguar Werka, nga Ibn Ebi Nexhih, nga Muxhahidi lidhur me fjalën e Tij: ﴿قُلْ لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى﴾ [Esh-Shura: 23] (Thuaj: "Unë nuk kërkoj prej jush ndonjë shpërblim për këtë, përveç dashurisë për hir të farefisnisë"): Të më ndiqni, të më besoni dhe t'i mbani lidhjet me farefisin tim ⁽⁵¹⁾.

Në atë që kemi transmetuar nga Abdullah bin Abasi (r.anhuma), nga Ikrime dhe nga Muxhahidi, në tefsirin e këtij ajeti ka argument se të gjithë Kurejshët ishin të afërm të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.). Kjo përputhet me atë që kemi përmendur në tefsirin e fjalës së Allahut të Madhëruar: "Dhe paralajmëro farefisin tënd më të afërt", përveçse është transmetuar nga El-Hasani një mendim në tefsirin e këtij ajeti që ndryshon nga ky mendim.

5035 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Jakub bin Is'hak el-Hadremi, nga Hushajmi, nga Mensur bin Zadhani, nga el-Hasani lidhur me fjalën e Tij: ﴿قُلْ لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى﴾ [esh-Shura: 23] (Thuaj: "Unë nuk kërkoj prej jush asnjë shpërblim për këtë, përveç dashurisë për hir të farefisnisë"), ai ka thënë: "Afrimi tek Allahu me vepra të mira" ⁽⁵²⁾.

Sa i përket atij që mendon se Kurejshët janë nga të afërmit e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), dhe se nga të afërmit janë gjithashtu ata që kanë lidhje gjaku me të nga ana e nënave të tij deri te babai më i largët, për çdo nënë nga nënat e tij prej fisit nga i cili ajo vjen, ai ka argumentuar për këtë qëndrim me anë të analogjisë (teorisë), dhe ka thënë: Unë e shoh njeriun se ndryshon në varësi të prejardhjes nga babai dhe nëna e tij, por ndryshimi i prejardhjes prej tyre nuk e pengon atë të jetë bir i tyre. Pastaj, ne shohim se ai ka farefisni me secilin prej tyre; kështu që për shkak të pozitës së tij ndaj babait, ai është i afërm për të afërmit e babait të tij, dhe për shkak të pozitës së tij ndaj nënës, ai është i afërm për të afërmit e nënës së tij.

A nuk e sheh se ai trashëgon vëllezërit e tij nga babai dhe vëllezërit e tij nga nëna, dhe atë e trashëgojnë vëllezërit e tij nga babai dhe vëllezërit e tij nga nëna, edhe nëse trashëgimia e njërit grup që përmendëm është e ndryshme nga trashëgimia e grupit tjetër? Ky ndryshim nuk e pengon qenien e farefisnisë. Kur të afërmit e nënës së tij u bënë farefis për të, ashtu siç të afërmit e babait të tij u bënë farefis për të, atëherë ajo që meritojnë të afërmit e babait të tij për shkak të afërsisë së tyre me të, e meritojnë edhe të afërmit e nënës së tij për shkak të afërsisë së tyre me të.

Dijetarët kanë folur për raste të tilla, si p.sh. për një njeri që lë testament një të tretën e pasurisë së tij për të afërmit e filanit. Ata kanë dhënë mendime për këtë, të cilat do t'i sqarojmë, si dhe do të sqarojmë medhhebin e secilit prej tyre që i ka çuar në atë mendim në këtë libër tonin, në dashtë Allahu i Madhëruar.

Ebu Hanifja (r.a.) ka thënë: Ata janë çdo i afërm me lidhje gjaku të ndaluar (dhu rahim mahrem) nga filani, për të afërmit e të cilit është lënë testamenti, qoftë nga ana e babait apo nga ana e nënës. Megjithatë, ai fillon me ata që kanë afërsi nga ana e babait para atyre që kanë afërsi nga ana e nënës. Shpjegimi i kësaj është: nëse ai ka një axhë dhe një dajë, afërsia e axhës së tij është nga ana e babait, ndërsa afërsia e dajës së tij është nga ana e nënës; në këtë rast, axha ka përparësi ndaj dajës dhe testamenti i takon atij.

Zufer bin el-Hudhejli thoshte: Testamenti është për këdo që është i afërt me të nga ana e babait ose nga ana e nënës, duke përjashtuar ata që janë më të largët se ata, pavarësisht nëse janë me lidhje gjaku (rahim) me personin për të cilin është lënë testamenti apo jo.

Ebu Jusufi dhe Muhamedi (r.a.) kanë thënë: Testamenti në këtë rast është për këdo që bashkohet me filanin në një baba të përbashkët, që nga koha e hixhretit, qoftë nga ana e babait apo nga ana e nënës. Ata i konsideruan të barabartë në këtë mes ata që janë larg dhe ata që janë afër, ata që kanë lidhje gjaku të ndaluar (mahrem) dhe ata që nuk e kanë të tillë, dhe nuk bënë dallim mes atij që e ka lidhjen nga ana e babait dhe atij që e ka nga ana e nënës.

Të tjerë mendonin ⁽⁵³⁾ se testamenti që përshkruam është për këdo që bashkohet me personin për të cilin është lënë testamenti te babai i tretë e poshtë. Të tjerë mendonin se testamenti është për këdo që bashkohet me filanin te babai i katërt e poshtë.

Të tjerë mendonin ⁽⁵⁴⁾ se testamenti në fjalë është për këdo që bashkohet me filanin te një baba i përbashkët në Islam ose në Xhahilijet, prej atyre që kthehen përmes baballarëve ose nënave te ai, qoftë nga babai apo nga nëna, deri në atë pikë ku vërtetohen trashëgimitë dhe pranohen dëshmitë.

Sa i përket asaj që ka menduar Ebu Hanifja (r.a.) nga ajo që përmendëm në këtë kapitull, ajo sipas nesh është e pasaktë; sepse i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), kur ndau pjesën e të afërmve (dhu-l-kurba), u dha Beni Hashimëve dhe Beni Mutalibëve, ndërkohë që shumica e tyre nuk ishin me lidhje gjaku të ndaluar (rahim mahrem).

Është transmetuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) se ai e urdhëroi Ebu Talhan që diçka nga pasuria e tij, të cilën e kishte sjellë te Pejgamberi (s.a.v.s.) për Allahun dhe të Dërguarin e Tij, ta jepte për të varfrit e të afërmve të tij. Ebu Talha e dha atë për Ubejj bin Ka'bin dhe Hasan bin Thabitin (r.a.). Hasani bashkohet me të te babai i tretë, ndërsa Ubejji bashkohet me të te babai i shtatë, dhe asnjëri prej tyre nuk ishte i afërm me lidhje gjaku të ndaluar (mahrem). Për këtë kanë ardhur transmetime, prej të cilave janë:

5036 - Na ka treguar Ibrahim bin Ebi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar Ahmed bin Halid el-Vehbi, i cili ka thënë: Na ka treguar el-Maxhishun, nga Is'hak bin Abdullah bin Ebi Talha, nga Enes bin Maliku (r.a.), i cili ka thënë: Kur zbriti ky ajet: ﴿لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ﴾ [Al Imran: 92] (Nuk do ta arrini devotshmërinë derisa të jepni nga ajo që e doni), erdhi Ebu Talha ndërkohë që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ishte në minber. Ai tha: Shtëpia e Ebu Xhaferit dhe shtëpia që pasonte deri te kështjella e Hudejles ishin kopshte.

Ai tha: Kështjella e Hudejles ishin kopshte të Ebu Talhës, në të cilat kishte një pus. Pejgamberi (s.a.v.s.) hynte aty, pinte nga uji i tij dhe hante nga frutat e tij. Ebu Talha erdhi te ai kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ishte në minber dhe tha: Allahu thotë: ﴿لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ﴾ [Al Imran: 92]. Me të vërtetë, pasuria ime më e dashur për mua është ky pus; ai është për Allahun dhe të Dërguarin e Tij. Shpresoj në mirësinë dhe shpërblimin e tij (te Allahu). Vendose atë, o i Dërguari i Allahut, aty ku të tregon Allahu. Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Të lumtë, o Ebu Talha! Kjo është pasuri fitimprurëse. Ne e pranuam prej teje dhe po ta kthejmë ty; shpërndaje atë te të afërmit e tu."

Ai tha: Kështu, Ebu Talha e dha sadaka për të afërmit e tij, e prej tyre ishin Ubej bin Ka'bi dhe Hasan bin Thabiti. Ai tha: Hasani e shiti pjesën e tij te Muaviu. Atij iu tha: Hasani po e shet sadakanë e Ebu Talhës! Ai tha: Nuk po shes veçse një sa' (masë) për një sa' prej dërhemëve ⁽⁵⁵⁾.

5037 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Abdullah el-Ansari, i cili ka thënë: Na ka treguar Humajd et-Tawil, nga Enes bin Malik (r.a.), i cili ka thënë: Kur zbriti ky ajet: ﴿لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ﴾ [Al Imran: 92] (Nuk do ta arrini devotshmërinë e plotë derisa të jepni nga ajo që e doni), ose tha: ﴿مَن ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا﴾ [El-Bekare: 245] (Kush është ai që do t'i japë Allahut një hua të mirë), erdhi Ebu Talha dhe tha: O i Dërguari i Allahut! Kopshti im që ndodhet në filan vend, sikur të mundesha ta mbaja të fshehtë nuk do ta bëja publik. Ai (s.a.v.s.) tha: "Vendose atë për të varfrit e afërmve të tu dhe të varfrit e familjes sate" ⁽⁵⁶⁾.

5038 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Abdullah el-Ensari, ka thënë: Na ka treguar babai im, nga Thumame, ka thënë: Ka thënë Enesi: Ebu Talha kishte një tokë të cilën ia kushtoi Allahut të Madhëruar, kështu që erdhi Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe tha: 'Jepja të varfërve nga të afërmit e tu', kështu që ai ua dha Hasanit dhe Ubejit. Babai im ka thënë, nga Thumame, nga Enesi, Allahu qoftë i kënaqur me të, se ata të dy ishin më të afërt me të sesa unë ⁽⁵⁷⁾.

5039 - Na ka treguar Junus bin Abdil-A'la, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Abdullah bin Vehbi, se Maliku i ka treguar atij, nga Is'hak bin Abdullah bin Ebi Talha, se ai e ka dëgjuar Enes bin Malikun (r.a.) duke thënë: Ebu Talha ishte ensariu me më së shumti pasuri në Medine nga hurmat, dhe pasuria e tij më e dashur ishte kopshti Haidela, i cili ishte përballë xhamisë. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) hynte në të dhe pinte nga uji i tij i mirë. Enesi tha: Kur zbriti ky ajet: ﴿لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ﴾ [Al Imran: 92] (Nuk do ta arrini devotshmërinë derisa të shpenzoni nga ajo që doni), Ebu Talha u ngrit te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe tha: O i Dërguari i Allahut, Allahu i Madhëruar thotë në Librin e Tij: ﴿لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ﴾ [Al Imran: 92], dhe pasuria ime më e dashur është ky kopsht, ai është sadaka për të cilën shpresoj mirësinë dhe shpërblimin e saj te Allahu. Vendose atë, o i Dërguari i Allahut, ku të dëshirosh! I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Bakh (të lumtë), kjo është pasuri fitimprurëse! Bakh, kjo është pasuri fitimprurëse! E dëgjova atë që the për të, dhe unë mendoj që ta ndash atë mes të afërmve të tu". Ebu Talha tha: Do ta bëj, o i Dërguari i Allahut! Dhe Ebu Talha e ndau atë mes të afërmve të tij dhe djemve të xhaxhait të tij ⁽⁵⁸⁾.
Ebu Xhaferi ka thënë: Ky është Ebu Talha (r.a.) që e ndau atë te Ubeji dhe Hasani, ndërkohë që ai dhe Ubeji takohen te gjyshi i tyre i shtatë; sepse emri i Ebu Talhës është: Zejd bin Sehl bin el-Esved bin Haram bin Amër bin Zejd Menat bin Adi bin Amër bin Malik bin en-Nexhar, ndërsa Hasan bin Thabit bin el-Mundhir bin Haram bin Amër bin Zejd Menat bin Adi bin Amër bin Malik bin en-Nexhar. Që të dy nuk janë nga të afërmit me të cilët ndalohet martesa (dhu rahim mahrem), dhe kjo tregon pavlefshmërinë e thënies së atij që pretendon se farefisi është vetëm ai që është i afërm me të cilin ndalohet martesa.
Sa i përket asaj që ka menduar Zufer bin el-Hudhejli, sipas asaj që kemi treguar prej tij në këtë kapitull, është gjithashtu e pavlefshme; sepse ne kemi parë të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) kur u dha Beni Hashimëve dhe Beni Mutalibëve atë që u dha nga pjesa e të afërmve (dhu-l-kurba), ai barazoi mes atij që e kishte farefisin e afërt me të dhe atij që e kishte farefisin e largët prej tyre, ndërkohë që të gjithë ishin të afërm të tij. Sikur ai që është më i afërt ta pengonte atë që është më i largët, atëherë nuk do t'i jepte të largëtit bashkë me të afërtin; sepse Allahu i Madhëruar e urdhëroi atë t'u jepte të afërmve të tij dhe ai nuk do të kundërshtonte atë që Ai e urdhëroi. Dhe ky është Ebu Talha, i cili në dhuratën e tij përfshiu Ubej bin Ka'bin dhe Hasan bin Thabitin, ku njëri prej tyre ishte më i afërt me të se tjetri nëse ishin nga të afërmit e tij, dhe me këtë veprim nuk ishte kundërshtues i asaj që e urdhëroi i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ashtu siç nuk ishte i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) në dhënien e tij Beni Mutalibëve bashkë me Beni Hashimët kundërshtues i asaj që Allahu urdhëroi në dhënien e atyre që Ai urdhëroi t'u jepet nga farefisi i tij.
Ndërsa mendimi i atyre që thanë: Farefisi i njeriut janë të gjithë ata që i bashkon ai dhe babai i tij i katërt e deri te ata që janë më poshtë se ai nga baballarët e tij, është gjithashtu i pavlefshëm; sepse ithtarët e këtij mendimi u bazuan në atë që përmendën për dhënien e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) nga pjesa e të afërmve për Beni Mutalibët, të cilët janë pasardhësit e babait të tij të katërt, dhe nuk u dha pasardhësve të babait të tij të pestë e as pasardhësve të ndonjërit prej baballarëve të tij që ishin mbi këtë. Ne kemi parë që ai (s.a.v.s.) i privoi Beni Umejët dhe Beni Neufelët dhe nuk u dha asgjë, jo sepse ata nuk ishin nga të afërmit e tij, kështu që ekziston mundësia që kur privoi ata që ishin mbi ta, kjo të ishte prej tij jo sepse ata nuk ishin nga farefisi i tij. Dhe ky është Ebu Talha, i cili dha atë që Allahu dhe Pejgamberi (s.a.v.s.) e urdhëruan t'u jepte të afërmve të tij të varfër, disa prej pasardhësve të babait të tij të shtatë, dhe me këtë Ebu Talha (r.a.) nuk ishte kundërshtues i asaj që e urdhëroi i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), dhe as i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk e mohoi atë që ai bëri.
Sa i përket mendimit se farefisi i njeriut janë të gjithë ata që i bashkon ai dhe babai i tij i tretë e deri te ata që janë më poshtë se kjo, ata thanë: Kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ndau pjesën e të afërmve, u dha të gjithë Beni Hashimëve, të cilët janë pasardhësit e babait të tij të tretë, kështu që ata ishin farefisi i tij, dhe u dha Beni Mutalibëve atë që u dha sepse ishin aleatët e tij. Sikur t'u jepte sepse ishin farefisi i tij, do t'u jepte edhe atyre që ishin të barabartë me ta në farefis nga Beni Umejët dhe Beni Neufelët.
Ky mendim sipas nesh është i pavlefshëm; sepse i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) sikur t'u jepte Beni Mutalibëve për shkak të aleancës dhe jo për shkak të farefisit, do t'u jepte të gjithë aleatëve të tij, ndërkohë që fiset Huza'a ishin aleatët e tij, dhe Amër bin Salim el-Huza'i i bëri thirrje atij me atë aleancë.

5040 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Sulejman bin Harb, i cili ka thënë: Na ka treguar Hammad bin Zejd, nga Ejubi, nga Ikrime, i cili ka thënë: Kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) bëri marrëveshje me banorët e Mekës, fiset Huza'a ishin aleatë të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) që në kohën e injorancës (Xhahilijetit), ndërsa fisi Benu Bekr ishin aleatë të Kurejshëve. Kështu, Huza'a hyri në marrëveshjen e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), ndërsa Benu Bekr hyri në marrëveshjen e Kurejshëve. Më pas, ndërmjet Huza'as dhe Bekrit pati luftime, kështu që Kurejshët i ndihmuan ata me armë dhe ushqim dhe u dhanë mbrojtje, dhe Benu Bekr triumfoi mbi Huza'an dhe vranë prej tyre.
Atëherë i dërguari i Huza'as erdhi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe e njoftoi për atë që kishte bërë populli, e thirri atë për ndihmë dhe recitoi për këtë:
O Allah, unë po i kërkoj Muhamedit... aleancën e vjetër të babait tonë dhe babait të tij
Ne ishim si prindër e ti ishe si fëmijë... vërtet Kurejshët e thyen premtimin ndaj teje
Ata pretenduan se unë nuk do të thërras askënd... dhe e shkelën besëlidhjen tënde të fortë
Ata më ngritën prita në Kuda... ndërkohë që janë më të poshtëruar dhe më pak në numër
Ata na erdhën në El-Vetir ndërsa ishim në gjumë... dhe na vranë duke qenë në ruku dhe sexhde
Pastaj ne pranuam Islamin dhe nuk e tërhoqëm dorën... prandaj ndihmo, o i Dërguari i Allahut, me një ndihmë të gatshme
Dhe dërgo ushtritë e Allahut që vijnë si përforcim... në një valë si deti që vjen me shkumë
Në mesin e tyre është i Dërguari i Allahut i gatshëm... i cili nëse i bëhet padrejtësi, fytyra e tij ndryshon
Hammad ka thënë: Kjo poezi, një pjesë e saj është nga Ejubi, një pjesë nga Jezid bin Hazim, dhe shumica e saj është nga Muhamed bin Is'hak ⁽⁵⁹⁾.

5041 - Na ka treguar Fehd bin Sulejman, i cili ka thënë: Na ka treguar Jusuf bin Behlul, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin Idris, nga Muhamed bin Is'haku, nga ez-Zuhriu e të tjerë si ai, përveçse ai përmendi se ai që iu drejtua të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) me këtë poezi ishte Amër bin Salimi ⁽⁶⁰⁾.

Pasi i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk i përfshiu Huza'atët në pjesën e të afërmve (dhul-kurba) për shkak të aleancës që ishte mes tij dhe tyre, u bë e pamundur që dhënia e Beni el-Mutalibit të ishte për shkak të aleancës. Sikur dhënia e tyre të ishte gjithashtu për shkak të aleancës, ai do t'u jepte edhe liruesve të Beni Hashimit, por ai nuk u dha atyre asgjë.

Sa i përket asaj që kanë menduar Ebu Jusufi dhe Muhamed bin el-Haseni (r.h.) nga ajo që kemi përmendur prej tyre, ky është mendimi më i mirë nga të gjitha këto thënie sipas nesh; sepse ne shohim njerëzit në këtë kohën tonë që i atribuohen Abbasit, po ashtu edhe familja e Aliut, familja e Xhaferit, familja e Akilit, familja e Ez-Zubejrit dhe Talhasë, të gjithë këta nuk u atribuohen fëmijët e tyre babait të tyre më të lartë, por thuhet: Beni Abbasi, Beni Aliu dhe bijtë e atyre që përmendëm, derisa kjo u bë diçka që i bashkon ata, dhe derisa ata u bënë përmes baballarëve të tyre të ndarë si njerëzit e fiseve të ndryshme.

Nëse dikush thotë: Ne pamë të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) kur ndau pjesën e të afërmve, ai e caktoi atë vetëm për ata që i bashkonte me të një baba i kohës së injorancës (xhahilijetit), kështu që bijtë e atij babai ishin nga të afërmit e tij. Po ashtu, atë që i dha Ebu Talha atyre që përmendëm, i bashkonte me të një baba i xhahilijetit. Atëherë, përse keni thënë: Se afërsia e njeriut është nga ai që e bashkon me të babai i tij më i largët në Islam?

I thuhet atij: Ne kemi përmendur në atë që ka kaluar nga ne në këtë libër tonin se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u dha disa të afërmve dhe i privoi disa të afërm të tjerë. Secili prej atyre që u dha dhe secili prej atyre që i privoi duke mos u dhënë, ishin nga ata që pozita e tyre ndaj tij dhe pozita e atij që i dha, i bashkonte ata në një fis të vetëm të cilit i atribuohen, derisa u thuhet të gjithëve: Këta janë Kurejshët, dhe nuk atribuohen tek ajo që është pas Kurejshit, që të thuhet: Këta janë Kinanitët. Kështu, të gjithë anëtarët e fisit u bënë bij të një babai dhe një afërsie, dhe u dalluan nga të tjerët duke mos u atribuar tek ata.

Po kështu, çdo baba që u shfaq në Islam u bë një degë ose u bë një fis që fëmijët e tij i atribuohen atij në Islam, kështu që ai dhe fëmijët e tij atribuohen të gjithë në një fis të vetëm që i ka paraprirë Islamit, dhe ata të gjithë janë nga njerëzit e atij fisi.

Ky është mendimi më i mirë në këtë kapitull sipas nesh, dhe Allahut i kërkojmë sukses.

Pastaj u kthyem tek ajo që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u dha të afërmve të tij dhe gjetëm se njerëzit kanë mospajtime rreth kësaj.

Disa prej tyre kanë thënë ⁽⁶¹⁾: Ai u dha atyre për shkak të një të drejte që u takonte atyre me përmendjen që Allahu i Madhëruar u bëri atyre në ajetin e plaçkës së luftës (ganimetit) dhe në ajetin e fej-it. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk mund t'ua ndalonte atë, as t'ua kalonte të tjerëve, sepse për veten e tyre u takon një e pesta e të gjithë fej-it dhe një e pesta e të pestës së të gjithë ganimetit, ashtu siç nuk mund t'u ndalojë luftëtarëve katër të pestat e ganimetit, e as t'ua kalojë të tjerëve.

Të tjerë kanë thënë ⁽⁶²⁾: Të afërmve të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) nuk u takon ndonjë e drejtë e detyrueshme në fej, as në të pestën e ganimetit me dy ajetet që kemi përmendur në fillim të këtij libri tonë. Allahu vetëm se e ka përforcuar çështjen e tyre duke i përmendur në këto dy ajete, pastaj pas kësaj nuk u takon atyre në fej dhe në të pestën e ganimetit përveçse ashtu siç u takon të tjerëve nga të gjithë të varfrit e muslimanëve që nuk kanë afërsi mes tyre dhe të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.). Ky mendim është transmetuar nga Omer bin Abdulazizi (r.a.).

5042 - Na ka treguar Ruh bin el-Ferexh, i cili ka thënë: Na ka treguar Jahja bin Abdullah bin Bukajr, i cili ka thënë: Më ka treguar Thabit bin Jakub, nga Seid bin Davud bin Ebi ez-Zunbur, nga Malik bin Enes, nga xhaxhai i tij Ebu Suhejl bin Malik, i cili ka thënë: Ky është libri i Omer bin Abdulazizit rreth fėj-it (pasurisë së fituar pa luftë) dhe plaçkës së luftës:

E më pas, vërtet Allahu i Madhëruar i zbriti Kuranin Muhamedit (s.a.v.s.) si dritëudhëzim dhe mëshirë për një popull që beson. Ai ligjëroi në të fenë, e bëri të qartë rrugën, e diversifikoi fjalën dhe sqaroi atë që duhet bërë për të arritur kënaqësinë e Tij, si dhe atë që duhet lënë prej ndalesave dhe zemërimit të Tij. Pastaj, Ai e bëri të lejuar hallallin e Tij me të cilin dha gjerësi, dhe e bëri të ndaluar haramin e Tij duke e bërë atë të urryer dhe duke u zemëruar me ata që e veprojnë. Prej asaj me të cilën e mëshiroi këtë umet dhe u dha gjerësi, ishte lejimi i plaçkës së luftës (el-megnem), të cilën e bëri të bollshme dhe nuk ua ndaloi atyre ashtu siç i kishte sprovuar ithtarët e Pejgamberësisë dhe të Librit para tyre. Prej kësaj ishte ajo që i dha Allahu si tepricë (nefel) posaçërisht të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) pa njerëzit e tjerë, nga ajo që fitoi prej pasurive të fiseve Benu Kurejdha dhe en-Nadir, kur Allahu tha atëherë: ﴿وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (٦)﴾ [el-Hashr: 6]. Këto pasuri ishin të pastra për të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.), ku nuk ishte i detyrueshëm as pesëshi (humusi) dhe as ndarja si plaçkë lufte, që Allahu dhe i Dërguari i Tij të vendosnin për të. Ai zgjodhi për të nevojtarët e hershëm (es-sabikun) sipas asaj që Allahu e frymëzonte dhe e lejonte. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk dëmtoi askënd me to, nuk i zgjodhi për veten e tij, as për të afërmit e tij, dhe nuk u caktoi atyre prej tyre ndonjë detyrim apo pjesë të caktuar. Por, ai u dha më të gjerën dhe më të shumtën e tyre njerëzve të së drejtës dhe të hershmëve prej Muhaxhirëve: ﴿الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا وَيَنْصُرُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ (٨)﴾ [el-Hashr: 8]. Allahu ndau grupe prej tyre edhe për nevojtarët e Ensarëve, ndërsa i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) mbajti një pjesë për nevojat e tij emergjente, të drejtën e tij dhe atë që i ndodhte, pa i munguar asgjë prej tyre dhe pa i mbajtur për vete si privilegj, e as pa dashur t'ia jepte dikujt pas tij. Ai e bëri atë lëmoshë (sadaka) që nuk trashëgohet nga askënd, si një udhëzim në këtë botë, duke e parë atë si të vogël dhe duke preferuar atë që është tek Allahu. Kjo ishte ajo për të cilën nuk u vrapua me kuaj e as me deve.

Dhe prej tepricave (el-enfal) me të cilat Allahu e privilegjoi të Dërguarin e Tij dhe nuk i dha askujt tjetër diçka të ngjashme me atë që i dha prej plaçkës së luftës (el-megnem), për të cilën ka mospajtim në fjalën e Allahut të Madhëruar: ﴿مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنكُمْ﴾ [el-Hashr: 7], pastaj tha: ﴿وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ (٧)﴾ [el-Hashr: 7]. Sa i përket fjalës së Tij: ﴿فَلِلَّهِ﴾ [el-Hashr: 7], vërtet Allahu i Madhëruar është i Pavarur nga bota, njerëzit e saj dhe çdo gjë që është në të, dhe e Tija është e gjitha, por Ai thotë: vendoseni atë në rrugën e Tij që Ai ka urdhëruar. Dhe fjala e Tij: ﴿وَلِلرَّسُولِ﴾ [el-Hashr: 7], vërtet i Dërguari nuk kishte pjesë në plaçkën e luftës përveçse si pjesa e njerëzve të thjeshtë prej muslimanëve, por Ai thotë: tek i Dërguari takon ndarja e saj, veprimi me të dhe gjykimi për të. Sa i përket fjalës së Tij: ﴿وَلِذِى الْقُرْبَى﴾ [el-Hashr: 7], disa njerëz të paditur kanë menduar se të afërmit e Muhamedit (s.a.v.s.) kanë një pjesë të caktuar (sehm) nga plaçka e luftës, e cila u është ndërprerë dhe nuk u është dhënë. Sikur të ishte ashtu, Ai do ta sqaronte ashtu siç sqaroi pjesët e trashëgimisë në gjysmë, çerek, të gjashtën dhe të tetën, dhe nuk do t'u pakësohej pjesa e tyre nga pasuria që mund të kishte ndonjëri prej tyre, apo nga varfëria, ashtu siç nuk u ndërpritet pjesa trashëgimtarëve nga hiset e tyre. Mirëpo, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u ka dhënë atyre diçka si tepricë (nefel) nga ajo plaçkë, prej pasurive të paluajtshme, robërve, bagëtive, mallrave dhe parave, por në asnjë prej këtyre nuk kishte ndonjë detyrim (fard) të njohur, as ndonjë gjurmë (ether) që duhet ndjekur, derisa Allahu e mori Pejgamberin e Tij (s.a.v.s.). Përveçse ai kishte ndarë mes tyre një pjesë ditën e Hajberit, por nuk i përfshiu të gjithë ata atë ditë, dhe nuk veçoi një të afërm ndaj një tjetri që ishte më nevojtar se ai. Atë ditë ai i dha edhe dikujt që nuk kishte afërsi gjaku, dhe kjo ndodhi kur ata iu ankuan për nevojë. Ai nuk i favorizoi ata për shkak të afërsisë së tyre. Sikur të afërmit të kishin një të drejtë ashtu siç menduan ata, atëherë dajat e tij do të ishin të afërm, dajat e babait të tij, të gjyshit të tij dhe çdo kush që ka lidhje gjaku, sepse kjo është e gjitha afërsi. Po ashtu, sikur të ishte ashtu siç menduan, do t'ua jepnin atë Ebu Bekri dhe Omeri (r.a.) pasi u zgjerua fėj-i dhe u shtua, dhe Ebu el-Hasani (Aliu) (r.a.) kur sundoi atë që sundoi dhe nuk kishte askënd që ta kundërshtonte. A nuk do t'u mësonte atyre një rregull që të veprohej me të dhe të njihej pas tij? Sikur të ishte ashtu siç pretenduan, Allahu i Madhëruar nuk do të thoshte: ﴿كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ﴾ [el-Hashr: 7], sepse prej të afërmve të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) kishte që ishin të pasur dhe në bollëk ditën kur zbriti Kurani dhe pas saj. Sikur ajo pjesë të ishte e lejueshme për të dhe për ta, ajo do të ishte një qarkullim pasurie (devleh), madje do të ishte trashëgimi për të afërmit e tij që askush nuk do të kishte të drejtë ta ndërpriste apo ta shfuqizonte. Por Ai thotë: për të afërmit sipas të drejtës së tyre dhe afërsisë së tyre në nevojë, dhe e drejta e domosdoshme është si e drejta e muslimanëve në varfërinë dhe nevojën e tyre. Nëse bëhet i pasur, nuk ka të drejtë. Jetimi është në jetiminë e tij, por nëse jetimi trashëgon nga trashëgimlënësi i tij, nuk ka të drejtë. Udhetari (ibn es-sebil) është në udhëtimin e tij, por nëse ka pasuri të madhe dhe bollëk, nuk ka të drejtë në të. Kjo e drejtë u kthye tek nevojtarët. Allahu dërgoi ata që dërgoi dhe përmendi jetimin e afërt dhe të varfrin e mjerë. Të gjithë këta janë kështu; as Pejgamberi i Allahut (s.a.v.s.) dhe as të devotshmit e kaluar nuk do të linin një të drejtë që Allahu i Madhëruar e ka bërë detyrim për të afërmit e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.). Ata do t'ua jepnin të drejtën e Allahut në të, ashtu siç ka thënë: "Falni namazin dhe jepni zeqatin" dhe gjykimet e Kuranit. Ata kanë zbatuar dhurata prej dhuratave që i vendosën në pasuritë fėj të njerëzve, madje disa prej atyre që u dhanë këto dhurata ishin njerëz që nuk ishin në fenë e Islamit, dhe ata ua dhanë atyre. Kush pretendon ndryshe nga kjo, ai ka shpifur dhe ka folur gënjeshtra ndaj Allahut të Madhëruar, të Dërguarit të Tij dhe besimtarëve të mirë prej atyre që ndoqën të vërtetën.

Sa i përket fjalës së atij që thotë për pesëshin (humusin): se Allahu i Madhëruar e ka bërë atë detyrim të caktuar ku ka të drejtë ai që është emëruar, vërtet pesëshi në këtë çështje është në pozitën e plaçkës së luftës. Allahu i solli Pejgamberit të Tij (s.a.v.s.) robër, ai mori prej tyre njerëz dhe la vajzën e tij, edhe pse ajo i tregoi duart e saj të vrarë nga rrotullimi i mullirit, por ai e udhëzoi atë në përmendjen e Allahut të Madhëruar dhe tesbihun. Kjo (vajza e tij) kërkoi një të drejtë për shkak të afërsisë së saj. Sikur ky pesësh dhe fėj-i të ishin sipas asaj që mendon ai që thotë këtë fjalë, kjo do të ishte padrejtësi ndaj muslimanëve dhe uzurpim i asaj që Allahu u ka dhënë atyre, dhe kur u pezullua ndarja e kësaj tek ata që pretendojnë afërsinë, prejardhjen dhe trashëgiminë, do të hynin në të edhe pjesët e asabës (të afërmve nga dega e mashkullit) dhe grave, nënave të fëmijëve. Ai që është i thelluar në fe e sheh se kjo nuk përputhet me fjalën e Allahut të Madhëruar drejtuar Pejgamberit të Tij (s.a.v.s.): ﴿قُلْ مَا سَأَلْتُكُم مِّنْ أَجْرِ فَهُوَ لَكُمْ﴾ [Sebe: 47] dhe ﴿مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ﴾, dhe fjalët e Pejgamberëve drejtuar popujve të tyre si kjo. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk ishte i tillë që të pretendonte atë që nuk i takonte, as të linte ndonjë pjesë apo ndarje për veten e tij apo për dikë tjetër që Allahu e kishte zgjedhur për ta dhe u kishte bërë mirë me të, e as t'ua ndalonte atë. Atij i kërkuan gratë e fisit Benu Sad bin Bekr lirimin dhe lënien e lirë të robërve të tyre pasi ishin bërë fėj, dhe ai i liroi e i lëshoi. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha ndërsa po i kërkonin nga bagëtitë e tyre sa një pemë me rrobën e tij, saqë mendoi se do t'ia hiqnin: "Sikur numri i pemëve të Tihames të ishte bagëti, do ta ndaja mes jush, dhe unë nuk jam më i merituar për të se ju as sa një qime që marr nga gunga e devesë, përveç pesëshit (humusit), i cili ju kthehet juve". Në këtë ka sqarim për vendet e fėj-it që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i drejtoi me gjykimin e Allahut të Madhëruar dhe drejtësinë e Tij. Kush largohet nga kjo, ose devijon në të, dhe e quan të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) me diçka tjetër nga ajo që e quajti Zoti i tij, ai me këtë është shpifës, përgënjeshtrues dhe ndryshues i fjalës së Allahut të Madhëruar nga vendet e veta, duke u bërë ai dhe kushdo që e ndjek në përgënjeshtrim, ashtu siç u bë humbja e ithtarëve të dy Librave që shpifin ndaj Pejgamberëve të tyre ⁽⁶³⁾.

Ka thënë Ebu Xhaferi: Të tjerë kanë thënë ⁽⁶⁴⁾ se Allahu e ka lënë çështjen e pesëshit (humusit) tek Pejgamberi i Tij (s.a.v.s.) që ta vendosë tek kushdo që ai sheh të arsyeshme prej të afërmve të tij, qoftë i pasur apo i varfër, bashkë me ata që është urdhëruar t'u japë nga pesëshi përveç tyre, të cilët janë sqaruar në ajetin e pesëshit, dhe për këtë e urdhëroi edhe në ajetin e fėj-it.

Kur ata ranë në kundërshtim me këtë mospajtim që përshkruam, u bë e detyrueshme që të shikojmë në këtë për të nxjerrë nga këto thënie një thënie të saktë.

Shqyrtuam thënien e atij që tha: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u dha të afërmve të tij atë që u dha si një të drejtë të detyrueshme për ta, të cilën Allahu e përmendi në ajetin e plaçkës së luftës dhe në ajetin e fėj-it. E gjetëm këtë thënie të pasaktë; sepse pamë që ai (s.a.v.s.) i dha disa të afërmve dhe i privoi disa të tjerë. Sikur ajo që Allahu i Madhëruar ua shtoi atyre në ajetin e plaçkës dhe të fėj-it të ishte në formë detyrimi (fard) për ta, atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk do të privonte askënd prej tyre dhe do t'i përfshinte të gjithë me atë që Allahu u caktoi, në mënyrë që të mos dilte në asgjë nga ajo që Allahu e urdhëroi për ta.

A nuk e shihni se nëse një njeri do të linte testament për të afërmit e filanit me një të tretën e pasurisë së tij, dhe ata njihen e dallohen, ai që zbaton testamentin nuk ka të drejtë ta vendosë të tretën tek disa të afërm e jo tek të tjerët, derisa t'i përfshijë të gjithë me të tretën që u është lënë testament, dhe të barazojë mes tyre. Nëse vepron ndryshe, ai ka kundërshtuar atë që është urdhëruar. Larg qoftë që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) të ishte kundërshtues në ndonjë prej veprave të tij ndaj asaj që Allahu e urdhëroi, apo lënës i gjykimit të Tij.

Kur ajo që ai dha dhe shpenzoi për të afërmit e tij nuk i përfshiu të gjithë të afërmit, u bë e pamundur që Allahu i Madhëruar t'u kishte caktuar të afërmve të tij (s.a.v.s.) diçka që ai ua kishte ndaluar; sepse sikur t'u ishte caktuar diçka specifike, ata do të ishin si të afërmit e filanit të cilëve u është lënë testament një e treta e pasurisë, ku ekzekutuesi i testamentit nuk ka të drejtë t'i ndalojë disa prej tyre e as të favorizojë njërin mbi tjetrin. Kështu, kjo thënie ra poshtë.

Pastaj shqyrtuam thënien e atyre që thanë: Nuk u bë e detyrueshme për të afërmit e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) ndonjë e drejtë në ajetin e fėj-it e as në ajetin e plaçkës, por çështja e tyre u përforcua me përmendjen e tyre nga Allahu, domethënë: u jepet për shkak të afërsisë së tyre, varfërisë dhe nevojës së tyre. E gjetëm edhe këtë thënie të pasaktë; sepse sikur të ishte ashtu siç thanë, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk do t'u jepte të pasurve të Benu Hashimit, mes tyre el-Abas bin Abdulmutalibit (r.a.), të cilit i dha bashkë me ta, ndërkohë që ai ishte i kamur në xhahilijet dhe në Islam. Madje i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nxitoi t'u jepte të afërmve jo për varfëri por për një kuptim tjetër. Sikur t'u jepte për shkak të varfërisë, ajo që do t'u jepte do të kishte natyrën e lëmoshës (sadakasë), ndërsa lëmosha u është e ndaluar atyre.

5043 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Vehb bin Xherir, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'be, nga Burejd bin Ebi Merjem, nga Ebu el-Havra es-Sa'di, i cili ka thënë: I thashë el-Hasan bin Aliut (r.anhuma): Çfarë mban mend nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)? Ai tha: Mbaj mend se mora një hurmë nga hurmat e sadakasë dhe e futa në gojën time, por i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e nxori atë dhe e hodhi te hurmat e tjera. Atëherë një burrë tha: O i Dërguari i Allahut! Çfarë do të të gjente ty për këtë hurmë për këtë djalosh? Ai tha: "Ne, familja e Muhamedit, nuk na lejohet sadakaja" ⁽⁶⁵⁾.

5044 - Na ka treguar Bekar bin Kutejbe dhe Ibrahim bin Merzuk, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Ebu Asim, nga Thabit bin Umare, nga Rebi'a bin Shejban, i cili ka thënë: I thashë El-Hasanit... dhe përmendi të njëjtën gjë, përveçse në fund të saj tha: "dhe as për askënd nga familja e tij" ⁽⁶⁶⁾.

5045 - Na ka treguar Er-Rebi' bin Sulejman el-Mu'edhin, ka thënë: Na ka treguar Esed bin Musa, ka thënë: Na ka treguar Hammad bin Zejd, nga Ebu Xhehdem Musa bin Salim, nga Abdullah bin Ubejdullah bin Abbas, i cili ka thënë:

Hymë te Ibn Abbasi (r.a.), e ai tha: "I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk na ka veçuar me asgjë para njerëzve të tjerë, përveç me tri gjëra: kryerjen e plotë të abdestit, të mos hamë sadakanë dhe të mos i çiftëzojmë gomarët me kuajt ⁽⁶⁷⁾."

5046 - Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Omer el-Havdi (h)
Na ka treguar Husejn bin Nasri, i cili ka thënë: Na ka treguar Shebabe bin Sevvari (h)
Na ka treguar Muhamed bin Huzejme, i cili ka thënë: Na ka treguar Ali bin el-Xha'di (h)
Na ka treguar Sulejman bin Shuajbi, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdurrahman bin Zijadi, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Shube, nga Muhamed bin Zijadi, nga Ebu Hurejra r.a. i cili ka thënë: El-Hasan bin Aliu r.a. mori një hurmë prej hurmave të sadakasë dhe e futi në gojën e tij, e Pejgamberi (s.a.v.s.) i tha: "Këh, këh! Hidhe, hidhe! A nuk e di se ne nuk e hamë sadakanë?" ⁽⁶⁸⁾.

5047 - Na kanë treguar Bekar bin Kutejbe dhe Ibrahim bin Merzuk, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Abdullah bin Bekr es-Sehmi, nga Behz bin Hakim, nga babai i tij, nga gjyshi i tij, i cili ka thënë: E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë për devetë që kullosin: "Për çdo dyzet (deve), jepet një bint lebun (deve dyvjeçare). Kush e jep atë duke kërkuar shpërblimin, ai do ta ketë shpërblimin e saj, e kush e refuzon atë, unë do t'ia marr atë dhe gjysmën e deveve të tij, si një detyrim ⁽⁶⁹⁾ prej detyrimeve të Zotit tonë. Nuk i lejohet askujt prej nesh asgjë prej saj" ⁽⁷⁰⁾.

5048 - Na ka treguar Ali bin Ma'bed, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Hekem bin Mervan ed-Darir. (H) Dhe na ka treguar Ibrahim bin Ebi Davud, i cili ka thënë: Na ka treguar Ahmed bin Abdullah bin Junus, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Muarrif bin Vasili es-Sa'di, i cili ka thënë: E kam dëgjuar Hafsën në vitin nëntëdhjetë, - Ibn Ebi Davudi në hadithin e tij thotë: vajzën e Talkut - duke thënë: Na ka treguar Rushejd bin Malik Ebu Amire, i cili ka thënë: Ishim te Pejgamberi (s.a.v.s.) kur i sollën një pjatë me hurma. Ai pyeti: "A është sadaka apo dhuratë?" I thanë: "Përkundrazi, është sadaka." Ai e vendosi atë para njerëzve, ndërkohë që El-Hasani po rrotullohej ⁽⁷¹⁾ para tij. Fëmija mori një hurmë dhe e futi në gojë. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) futi gishtin e tij duke vepruar me butësi, e nxori atë dhe e hodhi, pastaj tha: "Ne, familja e Muhamedit, nuk e hamë sadakanë" ⁽⁷²⁾.

5049 - Na ka treguar Ali bin Abdurrahman, i cili ka thënë: Na ka treguar Ali bin Hakim el-Evdi, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Sherik, nga Abdullah bin Isa, nga Abdurrahman bin Ebi Lejla, nga babai i tij, i cili ka thënë: Hyra me Pejgamberin (s.a.v.s.) në shtëpinë e sadakasë, dhe Hasani mori një hurmë, ndërsa ai (Pejgamberi) ia nxori atë nga goja dhe tha: 'Ne jemi njerëzit e shtëpisë, neve nuk na lejohet sadakaja' ⁽⁷³⁾.

5050 - Na ka treguar Fehd bin Sulejman, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Seid el-Asbehani, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Sheriku ... dhe përmendi me isnadin e tij të njëjtën gjë, përveç se ai tha: "Ne jemi një familje (Ehlul Bejt) të cilëve nuk u lejohet sadakaja" dhe nuk dyshoi ⁽⁷⁴⁾.
Ebu Xhaferi ka thënë: A nuk shihet se sadakaja që u lejohet të varfërve të tjerë që nuk janë nga Beni Hashimët për shkak të varfërisë, nuk u lejohet Beni Hashimëve ashtu siç u lejohet të tjerëve? Po ashtu edhe fei-u dhe ghanimeti (plaçka e luftës), sikur ajo që u jepet prej tyre të ishte për shkak të varfërisë, atëherë nuk do t'u lejohej atyre.
Sa i përket asaj me të cilën argumentuan ithtarët e këtij mendimi për fjalën e tyre rreth urdhrit të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) drejtuar Fatimes për tesbihun, kur ajo i kërkoi t'i jepte një shërbëtor me rastin e mbërritjes së robërve tek ai, ai e la atë në atë që e urdhëroi prej tesbihut dhe nuk i dha asaj asnjë shërbëtor nga robërit, dhe përmendi në lidhje me këtë atë që...

5051 - Na ka treguar Sulejman bin Shuajb, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdurrahman bin Zijad, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'be, nga El-Hakemi, i cili ka thënë: E kam dëgjuar Abdurrahman bin Ebi Lejla duke treguar nga Aliu (r.a.), se Fatimja (r.a.) erdhi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) për t'u ankuar për gjurmët e mokrës në duart e saj. Ajo kishte dëgjuar se Pejgamberit (s.a.v.s.) i kishin ardhur disa robër lufte, kështu që erdhi për t'i kërkuar një shërbëtor, por nuk e gjeti atë, por takoi Aishen (r.a.) dhe e njoftoi atë.
Hadithi vazhdon: Kur erdhi Pejgamberi (s.a.v.s.), ajo (Aishja) e njoftoi për këtë. Ai (Aliu) tha: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) erdhi tek ne kur ne kishim rënë në shtretërit tanë. Ne u bëmë gati të ngriheshim, por ai tha: "A t'ju udhëzoj për diçka më të mirë se ajo që kërkuat? Thoni 'Allahu Ekber' tridhjetë e katër herë, 'Subhanallah' tridhjetë e tri herë dhe 'Elhamdulilah' tridhjetë e tri herë, kur të shkoni në shtretërit tuaj, sepse kjo është më e mirë për ju sesa një shërbëtor" ⁽⁷⁵⁾.

5052 - Na ka treguar Er-Rebi' bin Sulejman el-Muadhin, i cili ka thënë: Na ka treguar Esed bin Musa, i cili ka thënë: Na ka treguar Hammad bin Seleme, nga Ata bin es-Saib, nga babai i tij, nga Aliu (r.a.) se ai i tha Fatimes një ditë: "Allahu i ka sjellë babait tënd një bollëk robërish, andaj kërkoji atij një shërbëtor." Ajo shkoi te ai dhe ia përmendi këtë, e ai tha: "Pasha Allahun, nuk do t'ju jap juve të dyve e t'i lë banorët e Suffes me barqe të zbrazëta (të uritur), ndërkohë që nuk gjej çfarë të shpenzoj për ta. Por do t'i shes ata dhe do të shpenzoj për ta. A t'ju udhëzoj për diçka më të mirë se ajo që kërkuat, të cilën ma ka mësuar Xhibrili (a.s.): Madhëroni Allahun (Allahu Ekber) pas çdo namazi dhjetë herë, falënderoni (Elhamdulilah) dhjetë herë dhe lartësoni (Subhanallah) dhjetë herë, e kur të shkoni në shtratin tuaj..." Pastaj përmendi të njëjtën gjë siç u përmend në hadithin e Sulejman bin Shuajbit ⁽⁷⁶⁾.
Ebu Xhaferi ka thënë: Nëse dikush thotë: A nuk e shihni se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk i dha asaj asnjë shërbëtor nga robërit e luftës? Sikur ajo të kishte të drejtë në të, sipas asaj që Allahu ka përmendur për të afërmit (dhul-kurba) në ajetin e plaçkës së luftës (ganimet) dhe në ajetin e fej-it, atëherë ai nuk do t'ia mohonte këtë asaj duke preferuar të tjerët mbi të. A nuk e shihni atë duke thënë: "Pasha Allahun, nuk do t'ju jap juve të dyve e t'i lë banorët e Suffes me barqe të zbrazëta, ndërkohë që nuk gjej çfarë të shpenzoj për ta."
I thuhet atij: Refuzimi i tij ndaj saj mund të jetë sepse ajo nuk konsiderohej te ai thjesht si 'e afërme' (kurabe), por ajo ishte te ai më afër se sa 'e afërmja'; sepse për fëmijën nuk lejohet të thuhet se është 'e afërmja' e babait të tij, por 'e afërmja' është ajo që vjen pas fëmijës. A nuk e shihni fjalën e Allahut të Madhëruar në Librin e Tij: "Thuaj: Çfarëdo që të shpenzoni nga e mira, le të jetë për prindërit dhe të afërmit", kështu Ai i bëri prindërit diçka tjetër nga të afërmit. Pra, ashtu siç prindërit dalin nga kategoria e 'të afërmve' të fëmijës së tyre, po ashtu edhe fëmija i tyre del nga kategoria e 'të afërmve' të tyre.
Muhammed bin el-Haseni (r.h.) ka thënë për një njeri që ka lënë testament një të tretën e pasurisë së tij për 'të afërmit' e filanit: Prindërit dhe fëmijët e tij nuk hyjnë në këtë; sepse ata janë më afër se sa 'të afërmit'. Kështu që, ekziston mundësia që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) të mos i ketë dhënë Fatimes atë që kërkoi për këtë arsye.
E nëse dikush thotë: Është transmetuar nga ai gjithashtu edhe për të tjerë përveç Fatimes (r.a.) nga Beni Hashimët diçka e ngjashme me këtë, atëherë përmendet ajo që...

5053
- Na ka treguar Ibn Ebi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Abdullahu bin Numejri, i cili ka thënë: Na ka treguar Zejd bin el-Hubabi, i cili ka thënë: Më ka treguar Ajash bin Ukbe, i cili ka thënë: Më ka treguar el-Fadl bin el-Hasen bin Amri, nga Ibn Umm el-Hakemi, se nëna e tij i ka treguar atij se ajo dhe motra e saj shkuan derisa hynë te Fatimja (r.a.), pastaj dolën të gjitha dhe erdhën te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), i cili sapo ishte kthyer nga disa prej betejave të tij dhe kishte me vete robër. Ato i kërkuan atij t'u jepte ndonjë shërbëtor, por ai tha: "Ju kanë paraprirë jetimët e Bedrit" ⁽⁷⁷⁾.

5054 - Na ka treguar Jahja bin Uthman bin Salih, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Seleme el-Muradi, i cili ka thënë: Na ka diktuar Abdullahu bin Vehbi, nga Ajash bin Ukbe el-Hadrami, se el-Fadl bin el-Hasan bin Amër bin Umeje i ka treguar atij, se Ibn Um el-Hakem ose Duba'ah, dy vajzat e ez-Zubejr bin Abdylmutalibit, i kanë treguar atij nga njëra prej tyre se ajo ka thënë: "I dërguari i Allahut (s.a.v.s.) mori disa robër lufte, kështu që shkova unë, motra ime dhe Fatimja, vajza e Pejgamberit (s.a.v.s.), dhe iu ankuam atij për gjendjen tonë dhe i kërkuam të na jepte diçka nga robërit. Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Ju kanë paraprirë jetimët e Bedrit, por do t'ju udhëzoj për diçka që është më e mirë për ju: Madhëroni Allahun (Tekbir) pas çdo namazi tridhjetë e tri herë, lartësoni Allahun (Tesbih) tridhjetë e tri herë, dhe falënderoni Allahun (Tahmid) tridhjetë e tri herë, dhe 'La ilahe il-lallahu vahdehu la sherike leh, lehul-mulku ve lehul-hamdu ve huve ala kul-li shej'in kadir' një herë."

Ajashi tha: Ato të dyja ishin vajzat e xhaxhait të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) ⁽⁷⁸⁾.

5055 - Na ka treguar Jahja bin Uthmani, ka thënë: Na ka treguar Asbag bin el-Ferexh, ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin Vehbi ... dhe e përmendi me isnadin e tij të ngjashëm, përveçse ai tha: Dhe nuk e di cili është emri i burrit e as emri i babait të tij? ⁽⁷⁹⁾.
Iu tha atij: Kjo nuk është argument për ty kundër atij që e ka bërë obligim pjesën e të afërmve (dhu-l-kurba); sepse ai e bën atë obligim vetëm për atë që e ka parë Pejgamberin (s.a.v.s.) duke e veçuar me të. Kështu që, mund të jetë që ai ka veçuar me të të afërmit e tij prej jetimëve të njerëzve të Bedrit, dhe prej të dobëtve të cilët për shkak të dobësisë së tyre u bënë prej njerëzve të Sufes.
Kur u hodh poshtë thënia e atij që mendon se pjesa e të afërmve është një e tëra për ta, duke qenë se sipas tij ata janë vetëm bijtë e Hashimit dhe bijtë e el-Mutalibit, pa u kaluar te të tjerët; si dhe thënia e atij që tha: E drejta e të afërmve në një të pestën e plaçkës së luftës dhe në el-Fej' është për shkak të varfërisë dhe nevojës së tyre, me atë që argumentuam kundër secilës prej këtyre dy thënieve, u vërtetua thënia tjetër, e cila është: Se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) kishte të drejtë të veçonte me të kë të donte prej tyre dhe të privonte kë të donte prej tyre.
Nëse dikush thotë: Cili është argumenti yt për këtë?.
Iu tha atij: Ne kemi përmendur argumente për këtë në pjesët e mëparshme të këtij libri, gjë që na mjafton për të mos e përsëritur këtu, megjithëse ne do të shtojmë edhe më shumë sqarim rreth kësaj.

5056 - Na ka treguar Ibrahim bin Ebi Davud, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin Muhamed bin Esma, i cili ka thënë: Na ka treguar Xhuvejrije bin Esma, nga Malik bin Enes, nga Ez-Zuhriu, se Abdullah bin Abdullah bin Noufel bin el-Harith i ka treguar atij, se Abdulmutalib bin Rebi'a bin el-Harith i ka treguar atij, duke thënë:
U mblodhën Rebi'a bin el-Harith dhe el-Abas bin Abdulmutalib (r.a.) dhe thanë: Sikur t'i dërgonim këta dy djem, mua dhe el-Fadl bin Abasin, për mbledhjen e sadakasë, që të kryejnë atë që kryejnë njerëzit dhe të përfitojnë atë që përfitojnë njerëzit. Tha: Ndërsa ata ishin në këtë bisedë, erdhi Ali bin Ebi Talib (r.a.) dhe qëndroi pranë tyre, e ata ia përmendën këtë atij. Aliu tha: Mos e bëni këtë, sepse pasha Allahun! Ai nuk do ta bëjë këtë. Ata i thanë: Ti nuk po na e ndalon këtë veçse nga smira ndaj nesh, pasha Allahun, ti e arrite krushqinë me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) dhe ne nuk të patëm smirë. Atëherë Aliu (r.a.) tha: Unë jam Ebu Hasani, dërgojini ata! Dhe ai u shtri. Kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) fali drekën, ne e paraprimë te dhoma dhe qëndruam aty derisa erdhi. Ai na kapi për veshësh dhe tha: "Nxirrni atë që fshihni". Pastaj hyri dhe ne hymë pas tij, e ai atë ditë ishte te Zejneb bint Xhahsh. Ne ia lamë fjalën njëri-tjetrit, pastaj foli njëri prej nesh e tha: O i Dërguari i Allahut! Ti je njeriu më bamirës dhe më i lidhur me farefisin, ne kemi arritur moshën e martesës dhe kemi ardhur te ti që të na emërosh mbi disa sadaka, që të të shërbejmë siç të shërbejnë të tjerët dhe të përfitojmë siç përfitojnë ata. Ai heshti derisa deshëm t'i flisnim përsëri, ndërsa Zejnebja (r.a.) po na bënte shenjë ⁽⁸⁰⁾ nga pas perdes që të mos i flisnim. Atëherë ai tha: "Vërtet, sadakaja nuk i takon familjes së Muhamedit, ajo është vetëm ndotja e njerëzve. Më thirrni Mahmijen - i cili ishte përgjegjës për të pestën (humsin) - dhe Noufel bin el-Harith bin Abdulmutalib". Ata erdhën, dhe ai i tha Mahmijes: "Martoje këtë djalë me vajzën tënde, për el-Fadl bin Abasin", dhe ai e martoi. Dhe i tha Noufel bin el-Harithit: "Martoje këtë djalë me vajzën tënde", dhe ai më martoi mua. Pastaj i tha Mahmijes: "Jepu mehër për të dy nga e pesta (humsi) kaq e kaq" ⁽⁸¹⁾.
A nuk e sheh se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e urdhëroi Mahmijen që t'u jepte mehër atyre nga e pesta, dhe nuk e ndau të pestën pas kësaj sipas numrit të Beni Hashimëve dhe Beni Mutalibëve, që të dihej sasia e secilit prej tyre? Kjo tregon se ai e dha atë që Allahu e emërtoi për të afërmit (dhul-kurba) në dy ajetet që i përmendëm në fillim të këtij libri tonë,
jo për një grup njerëzish konkretë vetëm për shkak të afërsisë së tyre. Sikur të ishte ashtu, atëherë do të ishte e detyrueshme barazia mes tyre në të, dhe atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk do ta mbante atë në dorën e Mahmijes pa familjen e tij derisa ta shpërndante tek ata, ashtu siç nuk i mbajti katër të pestat e plaçkës së luftës nga pronarët e tyre dhe nuk caktoi mbi to një rojtar pa pronarët e tyre.
Pra, caktimi nga ana e Pejgamberit (s.a.v.s.) i dikujt mbi të pestën e plaçkës së luftës që ta ruajë derisa ta vendosë aty ku e urdhëron Pejgamberi (s.a.v.s.), është argument se vendimi për të i takon atij se cilin sheh të arsyeshëm nga të afërmit e tij. Sikur të afërmit të kishin një të drejtë të caktuar, nuk do të lejohej që pjesa e secilit prej tyre të kalonte te dikush tjetër, edhe nëse ishin të afërm. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk do të mbante një të drejtë të el-Fadl bin el-Abas bin Abdulmutalibit, as të Abdulmutalib bin Rebi'a bin el-Harithit e as të dikujt tjetër, derisa t'ia jepte secilit prej tyre të drejtën e tij, dhe el-Fadl bin el-Abas e Abdulmutalib bin Rebi'a nuk do të kishin nevojë që t'u jepej mehër nga diçka që Allahu ua kishte bërë të tyre me ajetin në të cilin i përmendi ata.
Në mohimin e asaj që përmendëm, ka një argument të saktë dhe një provë të qartë se ajo që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u dha të afërmve të tij ishte për ata që ai i caktoi, dhe ai kishte mundësi ta kthente atë prej tyre te të afërmit e tjerë si ata. Disa prej tyre nuk ishin më parësorë se të tjerët, përveç atij që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) shihte t'ia jepte, duke u bërë kështu më parësor se ai që nuk e shihte t'ia jepte. Në këtë ka edhe një argument tjetër, i cili është: se

5057 - Fahd bin Sulejman bin Jahja na ka treguar, ka thënë: Na ka treguar El-Haxhaxh bin el-Minhal, ka thënë: Na ka treguar Hammad bin Seleme, nga Budejl bin Mejsere, nga Abdullah bin Shekik, nga një burrë prej Belkinëve, i cili ka thënë: Erdha te Pejgamberi (s.a.v.s.) kur ai ishte në Uadi el-Kura, dhe i thashë: O i Dërguari i Allahut! Për kë është plaçka e luftës? Ai tha: "Për Allahun është një pjesë, kurse për këta janë katër pjesë". Thashë: A ka ndonjë që ka më shumë të drejtë në diçka nga plaçka e luftës se tjetri? Ai tha: "Jo, madje edhe për shigjetën që dikush prej jush e merr
nga anash tij, ai nuk ka më shumë të drejtë në të sesa vëllai i tij" ⁽⁸²⁾.

5058 - Na ka treguar Muhamed bin Huzajme, ka thënë: Na ka treguar Jusuf bin Adij, ka thënë: Na ka treguar Ibnul Mubarek, nga Halid el-Hadhdha', nga Abdullah bin Shekik, nga një burrë prej Belkinëve, nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ... të njëjtin (hadith) ⁽⁸³⁾.

5059 - Na ka treguar Er-Rebi' bin Sulejman el-Muradi, i cili ka thënë: Na ka treguar Esed bin Musa, i cili ka thënë: Na ka treguar Shu'be, nga Ebu Xhemre, i cili ka thënë: Qëndroja me Ibn Abbasin (r.a.), e ai tha: Kur delegacioni i Abdulkajsit erdhi te Pejgamberi (s.a.v.s.), ai tha: "Kush është ky popull? Apo kush është ky delegacion?" Ata thanë: "Rebi'a". Ai tha: "Mirë se vjen ky popull, apo ky delegacion, pa u poshtëruar e pa u penduar". Ata thanë: "O i Dërguari i Allahut! Ne nuk mund të vijmë te ti përveçse në muajin e shenjtë, prandaj na urdhëro me diçka përfundimtare (thelbësore) që t'u tregojmë atyre që kemi lënë pas dhe me të cilën të hyjmë në Xhenet". Ai tha: "A e dini çfarë është besimi tek Allahu i Vetëm?" Ata thanë: "Allahu dhe i Dërguari i Tij e dinë më së miri". Ai tha: "Dëshmia se nuk ka zot tjetër përveç Allahut dhe se Muhamedi është i Dërguari i Allahut, falja e namazit, dhënia e zeqatit, agjërimi i Ramazanit dhe dhënia e një të pestës nga plaçka e luftës" ⁽⁸⁴⁾.

5060 - Na ka treguar Rebi el-Muadhini, i cili ka thënë: Na ka treguar Esedi, i cili ka thënë: Na ka treguar Hammad bin Zejdi, nga Ebu Xhemre, nga Ibn Abbasi (r.anhuma) i cili ka thënë: Delegacioni i Abdulkajsit erdhi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ⁽⁸⁵⁾.

Kështu u mësua se ai ia kishte bashkëngjitur të pestën (hums) e presë së luftës Allahut të Madhëruar, dhe nuk ia kishte bashkëngjitur Atij katër të pestat e saj, dhe se ajo që mbetet përveç saj u takon njerëzve pa i specifikuar ata, ku i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e vendos atë tek ata sipas asaj që sheh të arsyeshme. Sikur t'u takonte të afërmve (dhul-kurba) me numër të caktuar, nuk do të ishte kështu. A nuk e sheh se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e merrte të pestën për ta vendosur atë aty ku shihte të arsyeshme, dhe e ndante atë që mbetej pas saj sipas pjesëve (sehman)? Kjo tregon se ajo që ai e ndante sipas pjesëve u takonte njerëzve të caktuar, të cilëve nuk lejohet t'u ndalohet, ndërsa ajo që ai e merrte dhe nuk e ndante derisa të jepte mendimin e tij, është ajo që nuk u takon njerëzve të caktuar, dhe se ajo i kthehet të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) derisa ta vendosë atë aty ku sheh të arsyeshme. Pastaj njerëzit folën për gjykimin e asaj që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e vendoste te të afërmit e tij gjatë jetës së tij, se si është gjykimi i saj pas vdekjes së tij (s.a.v.s.)?.

Disa thanë: Ajo kthehet nga afërsia e tij te afërsia e halifit pas tij.

Të tjerë thanë ⁽⁸⁶⁾: Ajo u takon posaçërisht Beni Hashimit dhe Beni Muttalibit.

Të tjerë thanë ⁽⁸⁷⁾: Ata janë ata që menduan se ajo që ishte gjatë jetës së Pejgamberit (s.a.v.s.) për ata që Pejgamberi (s.a.v.s.) shihte të arsyeshme ta vendoste te të afërmit e tij, ndërpritet për ta me vdekjen e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.). Ne i shqyrtuam këto thënie për të nxjerrë prej tyre një thënie të saktë, dhe pamë se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) gjatë jetës së tij kishte në prenë e luftës pjesën e zgjedhur (sehm es-safi), për të cilën nuk ka mospajtim mes dijetarëve. Dhe është transmetuar prej tij lidhur me këtë

5061 - Na ka treguar Er-Rebi' bin Sulejman el-Muradi, i cili ka thënë: Na ka treguar Esed bin Musa, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu Hilal er-Rasibi, nga Ebu Xhemre, nga Ibn Abasi (r.a.) i cili ka thënë:
Erdhi delegacioni i Abd el-Kajsit te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe thanë: 'Midis nesh dhe teje është ky fisi i Mudarit dhe ne nuk mund të vijmë te ti përveçse në muajin e shenjtë. Prandaj, na urdhëro me diçka që ta zbatojmë dhe t'ua përcjellim atyre që vijnë pas nesh.'
Ai tha: 'Ju urdhëroj për katër gjëra dhe ju ndaloj nga katër: dëshmia se nuk ka zot tjetër përveç Allahut, falja e namazit, dhënia e zekatit dhe dhënia e pjesës së Allahut nga plaçka e luftës dhe el-Safi, dhe ju ndaloj nga hantami, dubba-ja, nekiri dhe muzaffati' ⁽⁸⁸⁾.

5062 - Na ka treguar Ahmed bin Davud bin Musa, i cili ka thënë: Na ka treguar Abu al-Walid al-Tayalisi, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn Abi al-Zinad, nga babai i tij, nga Ubejdullah bin Abdullah, nga Ibn Abbasi (r.a.), se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e mori si plaçkë lufte shpatën e tij Dhul-Fikar në ditën e Bedrit ⁽⁸⁹⁾.

5063 - Na ka treguar Malik bin Jahja el-Hamdani, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu en-Nadr, i cili ka thënë: Na ka treguar el-Eshxha'i, nga Sufjani, nga Mutarrifi, i cili ka thënë: E pyeta esh-Sha'biun për pjesën e Pejgamberit (s.a.v.s.) dhe për as-Safi (pjesën e zgjedhur), e ai tha: Pjesa e Pejgamberit (s.a.v.s.) ishte si pjesa e një njeriu prej muslimanëve, ndërsa as-Safi ishte ajo që ai zgjidhte për vete, nëse dëshironte një rob, nëse dëshironte një robëreshë, ose nëse dëshironte një kalë ⁽⁹⁰⁾.

5064
- Na ka treguar Ruh bin el-Ferexh, ka thënë: Na ka treguar Jusuf bin Adij, ka thënë: Na ka treguar Abdurrahman bin Ebi ez-Zinad, nga babai i tij, nga Ubejdullah bin Abdullah, nga Ibn Abbasi (r.a.), ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e mori si plaçkë lufte shpatën e tij Dhul-Fikar ditën e Bedrit, dhe ajo është ajo për të cilën ai pa ëndrrën ditën e Uhudit ⁽⁹¹⁾.

5065 - Na ka treguar Junusi, ka thënë: Na ka treguar Ibn Vehbi, ka thënë: Më ka njoftuar Abdulaziz bin Muhamedi, nga Usame bin Zejd el-Lejthi, nga Ibn Shihabi, nga Malik bin Evsi, se Omer bin el-Hatabi (r.a.) ka thënë në atë që ka argumentuar:
I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) kishte tri prona të zgjedhura: Beni Nadirin, Hajberin dhe Fedekun. Sa i përket Beni Nadirit: ajo ishte e rezervuar për nevojat e tij; sa i përket Fedekut: ajo ishte e rezervuar për udhëtarët; ndërsa Hajberin e ndau në tri pjesë: një pjesë e ndau mes muslimanëve, një pjesë e mbajti për shpenzime, dhe çfarë tepronte nga familja e tij, ua kthente të varfërve të Muhaxhirëve (r.anhum) ⁽⁹²⁾.

5066 - Na ka treguar Malik bin Jahja el-Hamdani, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdulvehab bin Ata, i cili ka thënë: Na ka njoftuar el-Xhurejri, nga Ebu el-Ala, i cili ka thënë: Ndërsa isha me Mutarrifin në pjesën e lartë të el-Merbedit ⁽⁹³⁾, në tregun e deveve, na erdhi një beduin që kishte me vete një copë lëkure, ose një copë traste - dyshoi el-Xhurejri - dhe tha: A ka ndonjë mes jush që di të lexojë? Unë i thashë: Unë lexoj. Ai tha: Ja, lexoje këtë, sepse i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na e ka shkruar atë. Aty shkruhej: "Nga Muhamedi Pejgamber, për fisin e Zuhejr bin Afishit, një degë e Uklit: Nëse ata dëshmojnë se nuk ka zot tjetër përveç Allahut dhe se Muhamedi është i Dërguari i Allahut, ndahen nga idhujtarët, japin të pestën (hums) nga plaçka e tyre e luftës, si dhe pjesën e Pejgamberit (s.a.v.s.) dhe zgjedhjen e tij (safij), atëherë ata janë të sigurt me mbrojtjen e Allahut". Disa prej tyre i thanë: A ke dëgjuar diçka nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) që të na e tregosh? Ai tha: Po, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kë e gëzon largimi i vrerit ⁽⁹⁴⁾ të gjoksit, le të agjërojë muajin e durimit (Ramazanin) dhe tri ditë nga çdo muaj". Një burrë nga njerëzit tha: Ti e ke dëgjuar këtë nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)? Ai tha: A nuk po ju shoh se po mendoni se unë po gënjej ndaj të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.)? Nuk do t'ju tregoj asnjë hadith sot! Pastaj e mori atë (shkresën) dhe u largua ⁽⁹⁵⁾.
Ebu Xhaferi ka thënë: Të gjithë kanë rënë dakord se kjo pjesë (e Pejgamberit) nuk i takon halifit pas Pejgamberit (s.a.v.s.) dhe se ai nuk është në të si Pejgamberi (s.a.v.s.). Kur halifi nuk e pason Pejgamberin (s.a.v.s.) në atë që i takonte atij dhe me të cilën Allahu e kishte veçuar atë para luftëtarëve të tjerë me të, atëherë afërsia e tij (halifit) është edhe më parësore të mos e pasojë afërsinë e Pejgamberit (s.a.v.s.) në atë që u takonte atyre gjatë jetës së tij nga fei dhe plaçka e luftës. Me këtë bie poshtë thënia e atij që thotë: Pjesa e të afërmve (dhu el-kurba) pas vdekjes së Pejgamberit (s.a.v.s.) i takon të afërmve të halifit pas tij.
Zgjedhja (es-Safi) ishte vetëm për Pejgamberin (s.a.v.s.) si një e drejtë e qëndrueshme dhe e veçantë që nuk mbeti pas tij. Nuk njohim askënd që e kundërshton këtë përveç Ebu Thaurit, i cili ka thënë: Nëse zgjedhja (es-safi) ishte e qëndrueshme për Pejgamberin (s.a.v.s.), atëherë imami ka të drejtë ta marrë atë në mënyrën si e merrte Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe ta vendosë atë. Ai e bëri pjesën e Pejgamberit (s.a.v.s.) nga e pesta e të pestës. Ai (Ebu Xhaferi) tha: Ai bashkoi mes dyshimit gjatë jetës së Pejgamberit (s.a.v.s.) dhe kundërshtimit të ixhmasë për mbetjen e saj pas vdekjes së tij ⁽⁹⁶⁾.
Pastaj u kthyem te ajo që kanë thënë njerëzit përveç këtij mendimi nga këto mendime që kemi përmendur në këtë kapitull. Sa i përket atij që i veçoi Beni Hashimët dhe Beni Mutalibët pa të tjerët nga të afërmit e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) dhe e bëri pjesën e të afërmve vetëm për ta, ne e kemi përmendur pavlefshmërinë e thënies së tij më parë në këtë libër tonin, kështu që kjo na mjafton për të mos e përsëritur këtu.
Gjithashtu, ai që e bëri atë për të varfrit e të afërmve të Pejgamberit (s.a.v.s.) pa të pasurit e tyre, dhe i bëri ata si të tjerët nga të gjithë të varfrit e muslimanëve, ne gjithashtu kemi përmendur më parë në këtë libër pavlefshmërinë e thënies së tij, kështu që na mjafton për të mos e përsëritur këtu. Mbetet thënia e atyre që thonë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) kishte të drejtë ta vendoste atë te kushdo që shihte të arsyeshme nga të afërmit e tij, dhe se askush prej tyre nuk meritonte asgjë prej saj derisa t'ia jepte i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.). Ai kishte të drejtë të zgjidhte nga plaçka për veten e tij çfarë të shihte të arsyeshme, dhe kjo u ndërpre me vdekjen e tij dhe nuk është e detyrueshme për askënd pas vdekjes së tij.
Rrjedhimisht, gjykimi mbi këtë është që të jetë po ashtu edhe ajo me të cilën ai veçonte kë të shihte të arsyeshme nga të afërmit e tij pa të tjerët gjatë jetës së tij, përveç nëse kjo i kalon dikujt pas vdekjes së tij. Kur u bë e pavlefshme që kjo t'i kalojë dikujt pas vdekjes së tij, u bë e pavlefshme që ajo pjesë t'i takojë dikujt prej të afërmve të tij pas vdekjes së tij.
Nëse dikush thotë: Këtë jua ka kundërshtuar Abdullah bin Abbasi (r.a.), pastaj përmendi atë që...

5067 - Na ka treguar Ibrahim bin Ebi Davudi, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin Muhamed bin Esma, i cili ka thënë: Më ka treguar xhaxhai im, Xhuvejrije bin Esma, nga Maliku, nga Ibn Shihabi, nga Jezid bin Hormuzi, i cili i ka treguar atij se Nexhdeja, zotëria i Jemames, i kishte shkruar Ibn Abbasit (r.a.) duke e pyetur për pjesën e të afërmve, prandaj Ibn Abbasi (r.a.) i shkroi atij: 'Ajo na takon neve. Omer bin Hatabi (r.a.) na ftoi që me të të martonim të pamartuarit tanë dhe të shlyenim borxhet tona, por ne refuzuam përveç nëse ai na e dorëzonte të gjithën neve, sepse ne konsideronim se ajo na takonte neve ⁽⁹⁷⁾.'

5068 - Na ka treguar Ibrahim bin Merzuk, i cili ka thënë: Na ka treguar Vehb bin Xherir, i cili ka thënë: Më ka treguar babai im, i cili ka thënë: Kam dëgjuar Kajsin duke treguar nga Jezid bin Hormuz, i cili ka thënë: Nexhde i shkroi Ibn Abbasit (r.anhuma) duke e pyetur për pjesën e të afërmve (dhul-kurba) të cilët i ka përmendur Allahu (xh.sh.) dhe ua ka bërë obligim atyre. Ai i shkroi atij ndërkohë që unë isha dëshmitar i letrës së tij ⁽⁹⁸⁾: Ata janë të afërmit e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), por populli ynë na e mohoi këtë ⁽⁹⁹⁾.
Iu tha atij: Ne nuk e mohojmë se ka pasur kundërshtime ndaj nesh në atë që kemi synuar nga ajo që përmendëm, por Abdullah bin Abbasi (r.anhuma) mendonte se pjesa e të afërmve është e qëndrueshme dhe se ata janë Beni Hashimët gjatë jetës së Pejgamberit (s.a.v.s.) dhe pas vdekjes së tij. Ai ka njoftuar se populli i tij ia mohoi këtë atij, e në mesin e tyre ishte Omer bin Hatabi (r.a.) dhe ata që e ndoqën atë prej tyre (r.anhum). Për këtë arsye, ai që përmendëm, fjala e tij është në kundërshtim me fjalën e Abdullah bin Abbasit (r.anhuma), dhe vërtet

5069 - Na ka treguar Junus bin Abdil-A'la, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjan bin Ujejne, nga Abdullah bin Bishr el-Khath'ami, nga Ibn Hameme, i cili ka thënë: Gjeta një qyp me monedha argjendi në një manastir të rrënuar dhe e solla te Ali bin Ebi Talibi (r.a.). Ai tha: 'Pjesëtoje në pesë pjesë; merr katër dhe sill njërën pjesë (pestin)'. Kur u ktheva, ai më pyeti: 'A ka në anën tënde të varfër e nevojtarë?' Thashë: 'Po'. Ai tha: 'Atëherë merre atë dhe ndaje mes tyre' ⁽¹⁰⁰⁾.
A nuk shihet se Aliu (r.a.) e ka urdhëruar atë që ta ndajë pestin e thesarit (rikaz) te të varfrit e zonës së tij, dhe nuk e ka obliguar atë që t'i japë asgjë prej tij ndonjërit prej të afërmve të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.)? Kjo është në kundërshtim me atë që Abdullah bin Abbasi (r.a.) mendonte për këtë çështje.

5070 - Na ka treguar Jezid bin Sinani, i cili ka thënë: Na ka treguar Ezher bin Sa'd es-Semman, nga Ibn Auni, i cili ka thënë:
Më ka treguar Umejr bin Is'haku, i cili ka thënë: Më ka treguar Abdullah bin Abdullah bin Umeje - o Allah, ose ia tregoi popullit ndërsa unë isha me ta - i cili ka thënë: Më ka treguar Abdurrahman bin Aufi, i cili ka thënë: Omeri (r.a.) më dërgoi një kafshë udhëtimi, kështu që shkova tek ai. Kur arrita te dera, dëgjova një ngashërim të fortë, e thashë: 'Të Allahut jemi dhe tek Ai do të kthehemi, u lodh Omeri, Amirul-Mu'minini'. Hyra brenda derisa erdha dhe vura dorën mbi të, e i thashë: 'Nuk ka asgjë të keqe me ty, o Amirul-Mu'minin'. Ai tha: 'A të pëlqeu ajo që pe?'. Thashë: 'Po'. Ai tha: 'Ja, vërtet familja e Hattabit është para Allahut, sikur të ishim përpjekur për të, do të ishte njësoj si dy shokët e mi para meje'. Tha: Pastaj tha: 'Ulu me ne të mendohemi'. Kështu, shënuam ata që kishin të drejtë në rrugën e Allahut, shënuam gratë e Pejgamberit (s.a.v.s.) dhe ata nën këtë gradë. Atyre që kishin të drejtë në rrugën e Allahut u takuan katër mijë, ndërsa nënave të besimtarëve (r.anhunne) dhe atyre nën këtë gradë u takuan një mijë, derisa e shpërndamë pasurinë ⁽¹⁰¹⁾.
A nuk e sheh se Omeri dhe Abdurrahman bin Aufi i barazuan ata që kishin të drejtë me ata të gradës pas tyre, dhe nuk i përfshinë në këtë të afërmit e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) për shkak të afërsisë së tyre, ashtu siç i përfshinë ata që kishin të drejtë për shkak të meritës së tyre.

5071
- Dhe na ka treguar gjithashtu Jezid bin Sinani, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Ebi Rexha el-Hashimi, i cili ka thënë:
Na ka treguar Ebu Ma'shari, nga Zejd bin Eslemi, nga babai i tij, nga Omer bin Abdullahu, maula i Guferas, i cili ka thënë: Kur ndërroi jetë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe mori udhëheqjen Ebu Bekri (r.a.), i erdhi atij një pasuri nga Bahrejni. Ai tha: Kushdo që ka pasur një premtim nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), le të vijë tek unë dhe ta marrë. Atëherë erdhi Xhabir bin Abdullahu (r.a.) dhe tha: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) më premtoi se nëse i vjen pasuri nga Bahrejni, do të më jepte kështu, kështu dhe kështu – tri herë me grushtet e tij plot. Ai i tha: Merre me dorën tënde. Ai e mori me dorën e tij dhe gjeti se ishin pesëqind. Atëherë i tha: Numëro edhe një mijë të tjera. Pastaj i dha kujtdo që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i kishte premtuar diçka, e më pas e ndau pjesën tjetër mes njerëzve, ku çdo personi i takuan dhjetë dërhemë. Kur erdhi viti i ardhshëm dhe i erdhi pasuri e madhe, më shumë se ajo, ai e ndau mes njerëzve dhe çdo personi i takuan njëzet dërhemë. Teproi një pjesë e pasurisë dhe ai tha: O njerëz, ka tepruar një tepricë, dhe ju keni shërbëtorë që kujdesen për ju dhe punojnë për ju, nëse dëshironi, do t'u japim edhe atyre. Kështu u dha atyre nga pesë dërhemë secilit. Iu tha: O halife i të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), sikur t'i kishe dalluar me tepricë Muhaxhirët dhe Ensarët për shkak të vlerës së tyre? Ai tha: Shpërblimi i tyre është tek Allahu, kjo është vetëm plaçkë lufte (maganim), dhe barazia në plaçkë është më e mirë se favorizimi. Kur ndërroi jetë Ebu Bekri (r.a.) dhe u bë halife Omeri (r.a.), u arritën çlirime të mëdha dhe u erdhi pasuri edhe më e madhe. Ai tha: Ebu Bekri (r.a.) kishte një mendim për këtë pasuri, ndërsa unë kam një mendim tjetër. Ebu Bekri mendonte ta ndante në mënyrë të barabartë, ndërsa unë mendoj t'i dalloj Muhaxhirët dhe Ensarët, dhe nuk do ta bëj atë që ka luftuar kundër të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) si ai që ka luftuar bashkë me të. Kështu, ai i dalloi Muhaxhirët dhe Ensarët: u caktoi atyre që kishin marrë pjesë në Bedër pesë mijë, ndërsa atyre që kishin hyrë në Islam herët por nuk kishin marrë pjesë në Bedër, nga katër mijë. Njerëzve të tjerë u caktoi sipas gradës së tyre në Islam dhe pozitës së tyre. Ai caktoi
për bashkëshortet e Pejgamberit (s.a.v.s.) nga dymbëdhjetë mijë për secilën, përveç Safijes dhe Xhuvejrijes, të cilave u caktoi nga gjashtë mijë. Ato refuzuan t'i merrnin, e ai tha: Unë jua caktova këtë për shkak të hixhretit. Ato thanë: Ti ua caktove atyre për shkak të pozitës së tyre tek i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), dhe ne kemi të njëjtën pozitë si ato. Omeri (r.a.) e pa këtë dhe i barazoi ato. Ai i caktoi El-Abas bin Abdylmutalibit dymbëdhjetë mijë për shkak të afërsisë së tij me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.). Për veten e tij caktoi pesë mijë, dhe për Ali bin Ebi Talibin (r.a.) pesë mijë, e ndonjëherë shtohej diçka. Për Hasanin dhe Husejnin (r.a.) caktoi nga pesë mijë secilit, duke i bashkuar me babanë e tyre për shkak të afërsisë së tyre me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.). Caktoi për Usame bin Zejdin (r.a.) katër mijë, ndërsa për Abdullah bin Omerin (r.a.) tri mijë. Abdullah bin Omeri (r.a.) i tha: Përse e shtove atë mbi mua? Babai i tij nuk kishte vlerë që babai yt nuk e kishte, dhe as ai nuk kishte vlerë që unë nuk e kam? Ai tha: Babai i tij ishte më i dashur për të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) sesa babai yt, dhe ai vetë ishte më i dashur për të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) sesa ti. Ai u caktoi bijve të Muhaxhirëve dhe Ensarëve që kishin dëshmuar Bedrin nga dy mijë. Pranë tij kaloi Omer bin Ebi Seleme dhe ai tha: Shtoja edhe një mijë, o djalosh. Muhamed bin Abdullah bin Xhahshi tha: Përse e shtove atë mbi mua? Për Allahun, babai i tij nuk kishte vlerë që baballarët tanë nuk e kishin. Ai tha: Ebu Selemes i caktova dy mijë, dhe ia shtova një mijë për shkak të Ummu Selemes; nëse do të kishit një nënë si Ummu Seleme, do t'ju shtoja edhe juve një mijë. Ai u caktoi banorëve të Mekës nga tetëqind për ata me fisnikëri, e pastaj njerëzve sipas gradave të tyre. I caktoi Osman bin Ubejdullah bin Osman bin Amrit tetëqind, dhe i caktoi En-Nadr bin Enesit dy mijë dërhemë. Talha bin Ubejdullahu i tha: Të erdhi djali i Osman bin Amrit – dhe e lidhi me gjyshin e tij – dhe i caktove tetëqind, ndërsa të erdhi një person i thjeshtë nga Ensarët dhe i caktove dy mijë? Ai tha: Unë e takova babanë e këtij në ditën e Uhudit, ai më pyeti për të Dërguarin
e Allahut (s.a.v.s.) dhe unë i thashë: Nuk shoh tjetër veçse se është vrarë. Atëherë ai nxori shpatën, theu millin e saj dhe tha: Nëse i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) është vrarë, Allahu është i Gjallë dhe nuk vdes kurrë! Ai luftoi derisa u vra. Ndërsa ky tjetri ruan delet në Mekë; a mendon se do t'i bëj të barabartë? Thotë: Omeri veproi kështu gjatë gjithë jetës së tij, derisa në fund të vitit kur u vra, në vitin 23, kreu haxhin. Disa njerëz thanë: Sikur të vdiste Prijësi i Besimtarëve, do të shkonim te filani i biri i filanit dhe do t'i jepnim besën. Ebu Ma'shari thotë: E kishin fjalën për Talha bin Ubejdullahun. Kur Omeri erdhi në Medine, mbajti hytbe dhe në të tha: Ebu Bekri kishte një mendim për këtë pasuri, ai mendonte t'i ndante mes tyre në mënyrë të barabartë, ndërsa unë mendova t'i dalloj Muhaxhirët dhe Ensarët sipas vlerës së tyre. Nëse jetoj këtë vit, do t'i kthehem mendimit të Ebu Bekrit, sepse ai është më i mirë se mendimi im ⁽¹⁰²⁾.
A nuk e sheh se Ebu Bekri (r.a.), kur e ndau pasurinë, i barazoi të gjithë njerëzit, nuk i dha përparësi të afërmve të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) mbi të tjerët dhe nuk u caktoi atyre ndonjë pjesë në atë pasuri që t'i veçonte nga njerëzit e tjerë? Kjo është dëshmi se ai nuk shihte për ta, pas vdekjes së të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), ndonjë të drejtë në pasurinë e 'fejit' (plaçkës pa luftë) përveç asaj që merrnin të tjerët, ashtu siç merr ai që nuk është i afërm.
Pastaj, ky është Omer bin el-Hatabi (r.a.), kur i kaloi atij pushteti dhe pa të arsyeshme dallimin mes njerëzve sipas gradave, nuk u la të afërmve (të Pejgamberit) ndonjë pjesë me të cilën do të dalloheshin mbi njerëzit, por i bëri ata dhe njerëzit e tjerë të barabartë, dhe bëri dallimin mes tyre sipas gradave, jo për shkak të asaj që do të meritonin nga afërsia gjinore, sikur të kishte për ta
ndonjë pjesë të caktuar.
Kjo dëshmon atë që kemi thënë për pushimin e pjesës së të afërmve pas vdekjes së të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), bazuar në hadithin e transmetuar nga Omeri (r.a.).

5072 - Na ka treguar Jezid bin Sinani, i cili ka thënë: Na ka treguar Ibn Hilali, i cili ka thënë: Na ka treguar Hammad bin Zejdi, nga Ejubi, nga Ikrimah bin Halidi, nga Malik bin Evsi, i cili ka thënë: Isha i ulur me Omer bin el-Hattabin (r.a.), kur i erdhën Aliu dhe Abbasi (r.anhuma) duke debatuar. Abbasi tha: O prijës i besimtarëve! Gjyko mes meje dhe këtij kështu e kështu. Hammadi tha: Unë po e anashkaloj fjalën e rëndë (po përdor eufemizëm). Omeri tha: Pasha Allahun, unë do të gjykoj mes jush. Kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ndërroi jetë dhe erdhi në pushtet Ebu Bekri (r.a.), ai e konsideroi atë (pasurinë) si sadaka, u tregua i fortë në menaxhimin e saj dhe e kreu amanetin. Ndërsa ky (Aliu) pretendoi se ai (Ebu Bekri) tradhtoi dhe bëri padrejtësi – dhe një fjalë tjetër që e tha Ejubi. Omeri tha: Allahu e di se ai as nuk tradhtoi, as nuk bëri padrejtësi, e as kështu. Hammadi tha: Dhe na ka treguar Amër bin Dinari nga Maliku, dhe më shumë se një person, nga ez-Zuhriu se ai ka thënë: Ai (Ebu Bekri) në atë çështje ishte i udhëzuar dhe ndjekës i të vërtetës ⁽¹⁰³⁾.
Pastaj iu kthye hadithit të Ejubit: Kur ndërroi jetë Ebu Bekri (r.a.), unë e morra përsipër pas tij, u tregova i fortë në të dhe e kreva amanetin. Ndërsa ky pretendoi se unë tradhtova dhe bëra padrejtësi, por Allahu e di se unë as nuk tradhtova, as nuk bëra padrejtësi, e as atë fjalën tjetër. Në hadithin e Amrit nga ez-Zuhriu thuhet: Dhe unë në atë çështje isha i udhëzuar dhe ndjekës i të vërtetës.
Pastaj iu kthye hadithit të Ikrimës: Pastaj ata të dy më erdhën e më thanë: Na e jep sadakanë e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.). Unë ua dhashë atë atyre. Ky i tha këtij: Më jep pjesën time nga nipi im, dhe ky i tha këtij: Më jep pjesën time të gruas sime nga babai i saj. Ndërkohë që ai e dinte se Pejgamberi i Allahut (s.a.v.s.) nuk trashëgohet, çfarë ka lënë është sadaka. Në hadithin e Amrit nga ez-Zuhriu thuhet: E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë: "Ne nuk trashëgohemi, ajo që lëmë është sadaka".
Pastaj iu kthye hadithit të Ikrimës, ku Omeri (r.a.) lexoi: {Sadakatë (zekati) u takojnë vetëm të varfërve, të nevojtarëve, atyre që punojnë me to...} [et-Teube: 60] deri në fund të ajetit, dhe tha: Kjo është për këta. Pastaj lexoi: {Dhe dijeni se çfarëdo që të merrni si plaçkë lufte, një e pesta i takon Allahut, të Dërguarit dhe të afërmve...} [el-Enfal: 41] deri në fund të ajetit, pastaj tha: Edhe kjo është për këta. Në hadithin e Amrit nga ez-Zuhriu thuhet se ai lexoi: {Për atë që Allahu i dha të Dërguarit të Vet prej tyre, ju nuk galopuat mbi kuaj as mbi deve} [el-Hashr: 6] deri në fund të ajetit. Kjo ishte e veçantë për të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.), për të cilën muslimanët nuk kishin vrapuar me kuaj as me deve. Ai merrte prej saj furnizimin e tij dhe të familjes së tij, ndërsa pjesën tjetër të pasurisë e linte për familjen e tij.
Pastaj iu kthye hadithit të Ejubit, e lexoi: {Atë që Allahu i dha të Dërguarit të Vet nga banorët e vendbanimeve, i takon Allahut, të Dërguarit dhe të afërmve...} [el-Hashr: 7] deri në fund të ajetit, pastaj: {Për muhaxhirët e varfër, të cilët u dëbuan nga shtëpitë e tyre dhe pasuritë e tyre...} deri te {të tillët janë ata të sinqertët} [el-Hashr: 8]. Këta janë muhaxhirët. Pastaj lexoi: {Edhe ata që u vendosën në shtëpi (Medine) dhe pranuan besimin para tyre...} derisa Hammadi arriti te: {të tillët janë të shpëtuarit} [el-A'raf: 8]. Tha: Këta janë ensarët. Tha: Pastaj lexoi: {Edhe ata që erdhën pas tyre...} derisa arriti te {i Butë, Mëshirues}. Ky ajet i përfshiu të gjithë muslimanët, kështu që nuk mbeti askush nga muslimanët pa pasur të drejtë në të, përveç atyre që keni si skllevër. Nëse jetoj, në dashtë Allahu, nuk do të mbetet askush nga muslimanët pa i dhënë të drejtën e tij, derisa edhe bariut të kopesë t'i vijë pjesa e tij, ose tha: e drejta e tij.
Tha: Ky është Omeri (r.a.) i cili ka lexuar në këtë hadith: {Dhe dijeni se çfarëdo që të merrni si plaçkë lufte, një e pesta i takon Allahut, të Dërguarit dhe të afërmve} [el-Enfal: 41] deri në fund të ajetit, e pastaj tha: Kjo është për këta. Kjo tregon se pjesa e të afërmve ishte e qëndrueshme sipas tij për ta edhe pas vdekjes së Pejgamberit (s.a.v.s.), ashtu siç ishte për ta gjatë jetës së tij.
Iu tha atij: Nuk ka në atë që përmende argument për atë që pretendon. Si mund të ketë në të argument për atë që pretendon, kur Abdullah bin Abbasi (r.anhuma) i kishte shkruar Nexhdes kur ky i fundit i shkroi për ta pyetur rreth pjesës së të afërmve: "Omer bin el-Hattabi na ftoi që me të të martonim të vejat tona dhe të vishnim të zhveshurit tanë, por ne refuzuam përveçse të na e dorëzonte të gjithën neve, e ai na e refuzoi këtë".
Ky është Abdullah bin Abbasi (r.anhuma) që njofton se Omeri refuzoi t'ua jepte pjesën atyre, sepse sipas tij nuk u takonte atyre. Atëherë, si mund të supozohet ndryshe për të në atë që transmeton Malik bin Evsi? Por kuptimi i asaj që transmeton Malik bin Evsi në këtë hadith nga thënia e tij: "Kjo është për këta", do të thotë: ajo është për ta sipas kuptimit që Allahu e caktoi për ta në kohën e zbritjes së ajetit te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) rreth tyre, dhe sipas asaj që ka synuar Allahu i Madhëruar me atë që i caktoi të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) në të nga pjesa që ia atribuoi Atij. Ajo pjesë nuk ishte e vlefshme për të (s.a.v.s.) gjatë jetës së tij dhe pas vdekjes së tij pa ndërprerje deri në Ditën e Kiametit, por ishte e vlefshme për të gjatë jetës së tij dhe u ndërpre me vdekjen e tij. Po ashtu, edhe ajo që ia atribuoi në të të afërmve të tij, ishte gjithashtu e detyrueshme për ta gjatë jetës së tij, të cilën ai (s.a.v.s.) e shpërndante te kush dëshironte prej tyre, dhe u hoq me vdekjen e tij. Ashtu siç thënia e Omerit (r.a.) "Kjo është për këta" nuk nënkupton mbetjen e pjesës së të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) deri në kohën kur ai tha atë që tha, ashtu edhe thënia e tij "ajo është për këta" nuk nënkupton mbetjen e pjesës së të afërmve deri në kohën kur ai tha atë që tha, si një kundërshtim i saktë dhe i mbetur që hadithi i Malik bin Evsit nga Omeri (r.a.) të jetë në kundërshtim me hadithin e Abdullah bin Abbasit (r.anhuma) nga Omeri (r.a.) rreth pjesës së të afërmve. Dhe vërtet...

5073 - Na ka treguar Muhamed bin Huzajme, ka thënë: Na ka treguar Haxhaxh bin el-Minhal, ka thënë: Na ka treguar Hamad bin Seleme, nga el-Kelbi, nga Ebu Salihu, nga Umm Hani se Fatimja (r.a.) ka thënë: O Ebu Bekër, kush të trashëgon ty kur të vdesësh? Ai tha: Fëmijët e mi dhe familja ime. Ajo tha: Atëherë, pse ti e trashëgon Pejgamberin (s.a.v.s.) e jo unë? Ai tha: O bija e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), unë nuk kam trashëguar nga babai yt as shtëpi, as ar, e as shërbëtor. Ajo tha: Po pjesa e Allahut të Madhëruar që Ai na e ka caktuar neve dhe pronat tona të veçanta që janë në dorën tënde? Ai tha: E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë: "Kjo është vetëm një furnizim që Allahu i Madhëruar ma ka dhënë mua, e kur të vdes, ajo do të jetë mes muslimanëve" ⁽¹⁰⁴⁾.

5074 - Na ka treguar Jezid bin Sinani, i cili ka thënë: Na ka treguar Musa bin Ismaili, i cili ka thënë: Na ka treguar Hammad bin Seleme, nga Muhamed bin Saibi, nga Ebu Salihu, nga Umm Haniu, se Fatimja (r.a.) i tha Ebu Bekrit: "Kush të trashëgon ty kur të vdesësh?" Ai tha: "Fëmijët e mi dhe familja ime." Ajo tha: "Atëherë, si ka mundësi që ti e trashëgon të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) e jo ne!" Ai tha: "O bija e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.)! Babai yt nuk la trashëgim as shtëpi, as pasuri, as rob, as ar, e as argjend." Ajo tha:
"Po Fedeku që Allahu na e dha neve, dhe pjesa jonë e pastër që është në dorën tënde?" Ai tha: "E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë: 'Kjo është vetëm një furnizim (ushqim) që Allahu i Madhëruar ma ka dhënë mua, e kur të vdes, ajo u takon muslimanëve'" ⁽¹⁰⁵⁾.
A nuk shihet se Ebu Bekri (r.a.) ka njoftuar në këtë hadith nga Pejgamberi (s.a.v.s.) se ajo që u jepte të afërmve të tij, ishte vetëm nga furnizimi që Allahu ia kishte dhënë atij dhe ia kishte lënë në pronësi gjatë jetës së tij, dhe e ndërpreu atë për të afërmit e tij me vdekjen e tij.
Ne kemi përmendur në fillim të këtij libri nga El-Hasan bin Muhamed bin Ali bin Ebi Talib (r.a.) se ai ka thënë: Njerëzit ranë në kundërshtim pas vdekjes së të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.).
Dikush tha: Pjesa e të afërmve (dhu-l-kurba) i takon të afërmve të kalifit.
Dikush tjetër tha: Pjesa e Pejgamberit (s.a.v.s.) i takon kalifit pas tij. Pastaj mendimi i tyre u bashkua që t'i vendosnin këto dy pjesë për kuajt dhe pajisjet në rrugën e Allahut. Kjo ndodhi gjatë udhëheqjes së Ebu Bekrit (r.a.). Pasi ata u pajtuan pasi kishin pasur mospajtime, ixhmai (konsensusi) i tyre u bë argument. Dhe në atë që u pajtuan, qëndron shfuqizimi i pjesës së të afërmve nga plaçka e luftës (ganimet) dhe fei-u pas vdekjes së të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.).
Nëse dikush thotë: Sa i përket asaj që keni transmetuar nga Aliu (r.a.), ai në atë që ka ndjekur ka qenë pasues i Ebu Bekrit dhe Omerit (r.anhuma), nga urrejtja që të pretendohej kundërshtimi i tij ndaj tyre. Dhe përmendi në këtë atë që...

5075 - Na ka treguar Muhamed bin Huzejme, i cili ka thënë: Na ka treguar Jusuf bin Adij, i cili ka thënë: Na ka treguar Abdullah bin el-Mubarek, nga Muhamed bin Is'haku, i cili ka thënë: E pyeta Ebu Xhaferin, i thashë: Çfarë mendon për Ali bin Ebi Talibin (r.a.), kur mori në dorë Irakun dhe mori përsipër çështjet e njerëzve, si veproi me pjesën e të afërmve (sehm dhu-l-kurba)? Ai tha: Për Allahun, ai ndoqi rrugën e Ebu Bekrit dhe Omerit (r.anhuma). I thashë: Po si atëherë ju thoni atë që thoni? Ai tha: Për Allahun, familja e tij nuk vepronte veçse sipas mendimit të tij. I thashë: Po çfarë e pengoi atë? Ai tha: Për Allahun, ai e urrente që t'i mvishej kundërshtimi i Ebu Bekrit (r.a.) ⁽¹⁰⁶⁾.

Iu tha atij: Këtë e ka interpretuar Muhamed bin Aliu për Ali bin Ebi Talibin (r.a.) sa i përket lënies së kundërshtimit të Ebu Bekrit dhe Omerit (r.anhuma), ndërkohë që ai në realitet shihte ndryshe nga ajo që shihnin ata; kjo nuk lejohet sipas nesh për Ali bin Ebi Talibin (r.a.) dhe as nuk mund të imagjinohet për një si ai. Si mund të imagjinohet kjo për të, kur ai e ka kundërshtuar Ebu Bekrin dhe Omerin (r.anhuma) në disa gjëra, dhe e ka kundërshtuar Omerin (r.a.) i vetëm në gjëra të tjera, prej tyre: mendimi i tij për lejueshmërinë e shitjes së nënave të fëmijëve (umehatul-uled) pasi Omeri e kishte ndaluar shitjen e tyre, dhe prej tyre: mendimi i tij për barazinë mes njerëzve në dhënie (atâ), ndërkohë që Omeri (r.a.) i jepte përparësi disave mbi të tjerët sipas meritave të tyre të hershme. Ali bin Ebi Talibi (r.a.) ishte më i njohur me Allahun sesa të zbatonte diçka që sipas tij ishte e drejta në të kundërtën e saj. Përkundrazi, ai e zbatoi çështjen e pjesës së të afërmve sipas asaj që e shihte si të vërtetë dhe drejtësi, andaj nuk i kundërshtoi Ebu Bekrin dhe Omerin (r.anhuma) në këtë. Ali bin Ebi Talibi (r.a.) i kundërshtonte Ebu Bekrin dhe Omerin (r.anhuma) gjatë jetës së tyre në disa gjëra, ku ata shihnin ndryshe nga ai, dhe nuk
shihej kjo çështje si barrë mbi të ⁽¹⁰⁷⁾, as nuk e ndalonin nga kjo dhe as nuk e ndëshkonin për këtë. Atëherë, si mund t'i lejohej kjo në gjendjen kur imami ishte dikush tjetër, e pastaj të sillej ndryshe në gjendjen kur ai vetë ishte imami? Kjo sipas nesh është e pamundur. Dhe vërtet

5076 - Na ka treguar Sulejman bin Shuajbi, i cili ka thënë: Na ka treguar El-Hasib bin Nasih, i cili ka thënë: Na ka treguar Xherir bin Hazimi, nga Isa bin Asimi, nga Zadni, i cili ka thënë: Ishim te Aliu (r.a.) dhe po diskutonim për zgjedhjen (el-hijar), e ai tha: Sa i përket Prijësit të Besimtarëve, Omerit (r.a.), ai më pati pyetur për këtë dhe unë i thashë: 'Nëse ajo zgjedh burrin e saj, ajo llogaritet një (shkurorëzim) dhe ai ka më shumë të drejtë ndaj saj, e nëse zgjedh veten e saj, ajo është një (shkurorëzim) i prerë (bain)'. Omeri tha: 'Nuk është kështu, por nëse ajo zgjedh veten e saj, ajo është një dhe ai ka më shumë të drejtë ndaj saj, e nëse zgjedh burrin e saj, atëherë nuk ka asgjë'. Unë nuk munda tjetër veçse të ndiqja Prijësin e Besimtarëve. Kur çështja më kaloi mua, e dita se jam përgjegjës për organet gjenitale (martesat), prandaj veprova sipas asaj që unë shihja si të drejtë. Disa nga shokët e tij i thanë: 'Mendimi që ke pasur, e që të ka ndjekur në të Prijësi i Besimtarëve, është më i dashur për mua sesa një mendim në të cilin je i vetmuar'. Ai tha: 'Pasha Allahun, më ka dërguar lajm Zejd bin Thabiti, i cili më kundërshtoi edhe mua edhe atë (Omerin), duke thënë: Nëse ajo zgjedh burrin e saj, është një dhe ai ka më shumë të drejtë ndaj saj, e nëse zgjedh veten e saj, atëherë janë tri, dhe ajo nuk i lejohet atij derisa të martohet me një burrë tjetër' ⁽¹⁰⁸⁾.

A nuk po shihet se Aliu (r.a.) ka njoftuar në këtë hadith se kur i kaloi çështja atij dhe e diti se është përgjegjës për organet gjenitale, ai mori atë që shihte si të drejtë, dhe se ai nuk e pa të udhës ta pasonte Omerin (r.a.) në atë që e shihte ndryshe nga ai (r.a.). Po kështu, kur i kaloi çështja atij, ishte e pamundur, me njohjen e tij për Allahun dhe me dijen e tij se është përgjegjës për pasuritë, që t'ua lejojë ato atyre që nuk i shihte si njerëz të tyre, dhe t'ua ndalojë njerëzve të tyre. Por, mendimi i tij për pjesën e të afërmve (dhu-l-kurba) ishte si mendimi që kishin Ebu Bekri dhe Omeri (r.anhuma), prandaj e zbatoi çështjen mbi atë bazë, dhe jo mbi diçka tjetër.

Sa i përket Ebu Hanifes, Ebu Jusufit dhe Muhamed bin el-Hasanit, rahmetullahi alejhim, mendimi i njohur prej tyre është se pjesa e të afërmve është shfuqizuar me vdekjen e Pejgamberit (s.a.v.s.), dhe se e pesta (humusi) e plaçkës së luftës dhe e gjithë pasuria e fituar pa luftë (fej'i) ndahen në tri pjesë: për jetimët, të varfrit dhe udhëtarët e mbetur rrugëve.

5077 - Dhe po ashtu më ka treguar Muhamed bin el-Abas bin er-Rebi' el-Lu'lu'i, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin Ma'bed, i cili ka thënë: Na ka treguar Muhamed bin el-Hasan, i cili ka thënë: Na ka njoftuar Jakub bin Ibrahim, nga Ebu Hanife ⁽¹⁰⁹⁾.
Dhe kështu njihet nga Muhamed bin el-Hasan, në gjithçka që transmetohet prej tij lidhur me këtë nga mendimi i tij, dhe nga ajo që ai ka treguar nga Ebu Hanife dhe Ebu Jusufi, rahmetullahi alejhim. Sa u përket ashabëve të imlasë (shënuesve të diktimit),
Xhafer bin Ahmedi na ka treguar, ka thënë: Na ka treguar Bishr bin el-Velid, i cili ka thënë: Na ka diktuar Ebu Jusufi në Ramazan të vitit 181, ku ka thënë lidhur me fjalën e Allahut të Lartësuar: {Dhe dijeni se çfarëdo që të merrni si pre (nga lufta), një e pesta i takon Allahut, të Dërguarit, të afërmve të tij, jetimëve, të varfërve dhe udhëtarëve} [el-Enfal: 41]. Kjo, sipas asaj që na ka mbërritur - e Allahu e di më mirë -, ka të bëjë me atë që ushtritë marrin nga plaçka e luftës prej idhujtarëve. E pesta (humusi) prej saj ndahet sipas asaj që Allahu i Madhëruar ka emërtuar në Librin e Tij, ndërsa katër të pestat e saj ndahen mes ushtarëve që e kanë fituar atë: për kalin një pjesë dhe për njeriun një pjesë, sipas asaj që ka ardhur në hadithe dhe gjurmë (ethere).
Ebu Hanife (rahmetullahi alejhi) ka thënë: Për njeriun një pjesë dhe për kalin një pjesë. E pesta ndahet në pesë pjesë: pjesa e Allahut dhe e të Dërguarit është një, dhe pjesa e të afërmve për çdo kategori që Allahu i Madhëruar ka emërtuar në këtë ajet është një e pesta e të pestës. Në këtë transmetim vërtetohet pjesa e të afërmve.
Kanë thënë: Dhe na ka diktuar Ebu Jusufi (r.a.) në një çështje: Ka thënë Ebu Hanife: Nëse imami triumfon mbi një vend prej vendeve të idhujtarëve, ai ka të drejtën e zgjedhjes të veprojë ashtu siç e sheh se është më e dobishme dhe më mirë për muslimanët. Nëse sheh të arsyeshme të marrë të pestën e tokës dhe të pasurisë, dhe t'i ndajë katër të pestat mes ushtarëve që e çliruan atë bashkë me të, e bën këtë, dhe e ndan të pestën në tri pjesë: për të varfrit, të mjerët dhe udhëtarët. E nëse sheh të arsyeshme t'i lërë tokat dhe t'i lërë banorët e tyre në to, duke i bërë ata dhimmi (të mbrojtur) dhe duke u vënë atyre dhe tokës së tyre haraçin, ashtu siç veproi Omer bin el-Hatabi (r.a.) me Sevadin, të gjitha këto janë të mundshme.
Ebu Xhaferi ka thënë: Në këtë transmetim bie pjesa e të afërmve, dhe ky mendim është i njohur prej tyre. Ajo për të cilën pajtohen këto dy transmetime sa i përket fej-it (pasurisë së fituar pa luftë) dhe të pestës së plaçkës së luftës (ganimes), është se kur ato mblidhen të gjitha, e pesta e plaçkës së luftës vendoset aty ku duhet të vendoset sipas asaj që përmendëm. Ndërsa sa i përket fej-it, fillohet me të për riparimin e urave, ndërtimin e xhamive, rrogat e gjykatësve, rrogat e ushtarëve dhe shpërblimet e delegacioneve, pastaj ajo që mbetet prej tij pas kësaj, vendoset në të njëjtat vende ku vendoset e pesta e plaçkës së luftës.
Këto janë format e fej-it dhe të pestave të plaçkës së luftës që zbatoheshin në kohën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) derisa ai ndërroi jetë, dhe ajo që duhet të ndiqet në to pas vdekjes së tij (s.a.v.s.) deri në Ditën e Kiametit. Ne e kemi sqaruar dhe shpjeguar këtë me aq sa kemi pasur mundësi, dhe prej Allahut kërkojmë sukses. Ndërsa Sufjan eth-Thevriu, na ka treguar Malik bin Jahja, i cili ka thënë: Na ka treguar Ebu en-Nadr, i cili ka thënë: Na ka treguar el-Eshxha'i, i cili ka thënë: Na ka treguar Sufjani: Pjesa e Pejgamberit (s.a.v.s.) nga e pesta është një e pesta e të pestës, ndërsa ajo që mbetet u takon këtyre kategorive që Allahu ka emërtuar, dhe katër të pestat u takojnë atyre që kanë luftuar për të.