The Book of Divine Decree - Libri i Kaderit - كتاب القدر

Parathënie (Hyrje) / Book Introduction / Muqaddimah
كِتَابُ الْقَدَرِ بَابُ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ بَابٌ اللَّهِ ﷺ يَقُولُ: «إِنَّ اللَّهَ ﵎ خَلَقَ خَلْقَهُ فِي ظُلْمَةٍ، فَأَلْقَى عَلَيْهِ نُورًا مِنْ نُورِهِ، فَمَنْ أَصَابَهُ مِنْ ذَلِكَ النُّورِ اهْتَدَى، وَمَنْ أَخْطَأَهُ ضَلَّ». بَابُ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: " احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا، فَقَالَ مُوسَى لآدَمَ: أَنْتَ آدَمُ الَّذِي خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ، وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ - أَحْسِبُهُ قَالَ: وَأَمَرَ الْمَلائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ - أَخْرَجْتَ ذُرِّيَّتَكَ مِنَ الْجَنَّةِ، قَالَ: فَتَجِدُهُ عَلَيَّ مَكْتُوبًا؟ قَالَ: نَعَمْ، فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى ". قُلْتُ: حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ فِي الصَّحِيحِ، وَأَمَّا حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ فَقَدْ تَقَدَّمَ إِسْنَادُهُ قَبْلَ هَذَا الْحَدِيثِ مِنْ غَيْرِ شَكٍّ. بَابُ إِذَا اسْتَقَرَّتِ النُّطْفَةُ فِي الرَّحِمِ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ مُصْعَبٍ، قَالَ: سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: " إِنَّ اللَّهَ ﵎ حِينَ يُرِيدُ أَنْ يَخْلُقَ الْخَلْقَ يَبْعَثُ مَلَكًا، فَيَدْخُلُ الرَّحِمَ، فَيَقُولُ: يَا رَبِّ! مَاذَا؟ فَيَقُولُ: غُلامٌ أَوْ جَارِيَةٌ؟ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَخْلُقَ فِي الرَّحِمِ، فَيَقُولُ: أَيْ رَبِّ! أَشَقِيٌّ أَمْ سَعِيدٌ؟ فَيَقُولُ: شَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ، فَيَقُولُ: يَا رَبِّ! مَا أَجَلُهُ؟ مَا خَلائِقُهُ؟ فَيَقُولُ: كَذَا وَكَذَا، فَيَقُولُ: يَا رَبِّ! مَا رِزْقُهُ؟ فَيَقُولُ: كَذَا وَكَذَا، فَيَقُولُ: مَا خُلُقُهُ مَا خَلائِقُهُ؟ فَمَا مِنْ شَيْءٍ إِلا وَهُوَ يُخْلَقُ مَعَهُ فِي الرَّحِمِ ". قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ يُرْوَى عَنْ عَائِشَةَ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ. بَابٌ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ، وَجَلَسَ عُمَرُ قَرِيبًا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «لِمَ ارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُكُمَا؟» فَقَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! قَالَ أَبُو بَكْرٍ: الْحَسَنَاتُ مِنَ اللَّهِ وَالسَّيِّئَاتُ مِنْ أَنْفُسِنَا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «فَمَا قُلْتَ يَا عُمَرُ؟» قَالَ: قُلْتُ: الْحَسَنَاتُ مِنْ اللَّهِ وَالسَّيِّئَاتُ مِنَ اللَّهِ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: " إِنَّ أَوَّلَ مَنْ تَكَلَّمَ جِبْرِيلُ وَمِيكَائِيلُ، فَقَالَ مِيكَائِيلُ مَقَالَتَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ، وَقَالَ جِبْرِيلُ مَقَالَتَكَ يَا عُمَرُ، فَقَالا: أَنَخْتَلِفُ فَيَخْتَلِفُ أَهْلُ السَّمَاءِ، وَإِنْ يَخْتَلِفْ أَهْلُ السَّمَاءِ يَخْتَلِفْ أَهْلُ الأَرْضِ؟ فَتَحَاكَمَا إِلَى إِسْرَافِيلَ، فَقَضَى بَيْنَهُمَا أَنَّ الْحَسَنَاتِ مِنَ اللَّهِ وَالسَّيِّئَاتِ مِنَ اللَّهِ "، ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ، فَقَالَ: «احْفَظَا قَضَائِي بَيْنَكُمَا، لَوْ أَرَادَ اللَّهُ أَنْ لا يُعْصَى لَمْ يَخْلُقْ إِبْلِيسَ». بَابٌ إِذَا بَلَغَ الْعَبْدُ أَقْصَى أَثَرِهِ قُبِضَ بَابُ خَلَقَ اللَّهُ كُلَّ صَانِعٍ وَصَنْعَتَهُ قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ، وَلا رَوَاهُ عَنِ الأَوْزَاعِيِّ إِلا مُزَاحِمٌ. بَابُ إِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَخْلُقَ الْوَلَدَ مِنْ صَخْرَةٍ خَلَقَهُ قَالَ -: مَا لَمْ يَنْزِلِ الْقَدَرُ، وَإِنَّ الدُّعَاءَ لَيَلْقَى الْبَلاءَ، فَيَعْتَلِجَانِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ". قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ. قُلْتُ: قَدْ رَوَاهُ قَبْل هَذَا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ كَمَا تَرَاهُ. بَابُ كُلِّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ سُئِلَ: مَنْ فِي الْجَنَّةِ؟ فَقَالَ: «النَّبِيُّ فِي الْجَنَّةِ، وَالشَّهِيدُ فِي الْجَنَّةِ، وَالْمَوْلُودُ فِي الْجَنَّةِ، وَالْمَوْءُودَةُ فِي الْجَنَّةِ». قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ يُرْوَى عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ، وَرُوِيَ عَنْ غَيْرِهِ مِنْ وُجُوهٍ. مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي رَجَاءٍ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ سُئِلَ عَنْ أَطْفَالِ الْمُشْرِكِينَ، فَقَالَ: «هُمْ خَدَمُ أَهْلِ الْجَنَّةِ». قَالَ الْبَزَّارُ: رَوَاهُ عَوْفٌ وَجَمَاعَةٌ، مِنْهُمْ: عَبَّادٌ، وَزَادَ عَلَى عَوْفٍ: سُئِلَ عَنْ أَطْفَالِ الْمُشْرِكِينَ، فَقَالَ: «هُمْ خَدَمُ أَهْلِ الْجَنَّةِ» وَقَالَ: «كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ»، وَرَوَاهُ أَبُو خَلْدَةَ، عَنْ أَبِي رَجَاءٍ، عَنْ سَمُرَةَ، وَزَادَ فِيهِ: فَاسْتَقْبَلَنَا بِوَجْهِهِ، وَلَمْ يَكُنْ عِنْدَ جَرِيرٍ بِطُولِ حَدِيثِ عَوْفٍ وَلا عَبَّادٍ، هَذَا أَطْوَلُ، وَلا نَعْلَمُ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ إِلا سَمُرَةُ، وَلا عَنْهُ إِلا أَبُو رَجَاءٍ. قُلْتُ: قَدْ رَوَاهُ عَنْ أَنَسٍ مَرْفُوعًا قَبْل هَذَا كَمَا تَرَاهُ. بَابٌ اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَتْلِ الأَطْفَالِ، ثُمَّ قَالَ: «وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ، هَذَا مِنَ اللاهِينَ». قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ، وَلا حَدَّثَ بِهِ عَنْ هِلالٍ إِلا أَبُو عَوَانَةَ. بَابٌ فِيمَنْ لَمْ يَبْلُغْهُ الدَّعْوَةُ وَغَيْرُ ذَلِكَ أَنْفُسِهِمْ، فَإِنِّي رَسُولُ نَفْسِي إِلَيْكُمْ، ادْخُلُوا هَذِهِ، فَيَقُولُ مَنْ كُتِبَ عَلَيْهِ الشَّقَاءُ: يَا رَبِّ! أَتُدْخِلُنَاهَا وَمِنْهَا كُنَّا نَفْرَقُ، وَمَنْ كُتِبَ لَهُ السَّعَادَةُ، فَيَمْضِي فَيَقْتَحِمُ فِيهَا مُسْرِعًا، قَالَ: فَيَقُولُ اللَّهُ: قَدْ عَصَيْتُمُونِي، وَأَنْتُمْ لِرُسُلِي أَشَدُّ تَكْذِيبًا وَمَعْصِيَةً، قَالَ: فَيُدْخِلُ هَؤُلاءِ الْجَنَّةَ وَهَؤُلاءِ النَّارَ. بَابُ النَّهْيِ عَنِ الْكَلامِ فِي الْقَدَرِ أَبِي رَجَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «لا يَزَالُ أَمْرُ هَذِهِ الأُمَّةِ مُؤَاتِيًا أَوْ مُقَارِبًا، أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا، مَا لَمْ يَتَكَلَّمُوا فِي الْوِلْدَانِ وَالْقَدَرِ». قَالَ الْبَزَّارُ: قَدْ رَوَاهُ جَمَاعَةٌ، فَوَقَفُوهُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ. بَابٌ فِيمَنْ يُكَذِّبُ بِالْقَدَرِ
CHAPTER
باب كل ميسر لما خلق له
Kapitulli: Çdokujt i lehtësohet ajo për të cilën është krijuar
#2136
2136 - Na ka treguar Ibrahim bin Said el-Xheuhari, na ka treguar el-Hakem bin Nafi', na ka treguar el-Attaf bin Halid, nga Talha bin Abdullah bin Abdurrahman bin Ebi Bekr, nga babai i tij, nga gjyshi i tij, se ai e ka dëgjuar Ebu Bekër es-Siddikun (mëshira e Allahut qoftë mbi të) duke thënë: Thashë: "O i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)! A po veprojmë për një çështje që është përfunduar (përcaktuar), apo për një çështje që sapo fillon?" Ai (s.a.v.s.) tha: "Përkundrazi, për një çështje që është përfunduar." Thashë: "Atëherë, për çfarë shërben veprimi?" Ai (s.a.v.s.) tha: "Veproni, sepse secilit i lehtësohet ajo për të cilën është krijuar."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që kjo të jetë transmetuar nga Ebu Bekri përveçse përmes këtij zinxhiri transmetimi. Nga el-Attafi kanë transmetuar një grup dijetarësh dhe ai është i mirë në hadith (salihul-hadith), edhe pse ka transmetuar nga Nafiu hadithe për të cilat nuk është pasuar (nga transmetuesit e tjerë).
٢١٣٦ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ، ثنا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، ثنا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ: أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ، يَقُولُ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! أَنَعْمَلُ فِي أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ أَمْ فِي أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ، قَالَ: «بَلْ فِي أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ»، قُلْتُ: فَفِيمَ الْعَمَلُ؟ قَالَ: «اعْمَلُوا، فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ يُرْوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ، وَالْعَطَّافُ قَدْ حَدَّثَ عَنْهُ جَمَاعَةٌ، وَهُوَ صَالِحُ الْحَدِيثِ، وَإِنْ كَانَ حَدَّثَ عَنْ نَافِعٍ بِمَا لَمْ يُتَابَعْ عَلَيْهِ.
2136 - Ibrahim ibn Sa'id al-Jawhari narrated to us, al-Hakam ibn Nafi' narrated to us, al-'Attaf ibn Khalid narrated to us, on the authority of Talhah ibn 'Abdullah ibn 'Abd al-Rahman ibn Abi Bakr, on the authority of his father, on the authority of his grandfather: that he heard Abu Bakr al-Siddiq (may Allah's mercy be upon him) saying: I said, "O Messenger of Allah (pbuh)! Do we act in a matter that has already been concluded, or in a matter that is starting anew?" He (pbuh) said, "Rather, in a matter that has already been concluded." I said, "Then for what is the purpose of action?" He (pbuh) said, "Act, for everyone is facilitated for that which he was created."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know this to be narrated from Abu Bakr except through this chain of transmission. Al-'Attaf was narrated from by a group of scholars, and he is upright in Hadith (salih al-hadith), even if he narrated from Nafi' reports for which he was not corroborated.
#2137
2137 - Na ka treguar Sadaka bin el-Fadl el-Ammi, na ka treguar Ebu Damrah Enes bin Ijad el-Lejthi, na ka treguar El-Evzaiu, nga Ez-Zuhriu, nga Saidi, nga Ebu Hurejra, se Omer bin el-Hatabi ka thënë: "O i Dërguari i Allahut! Çfarë mendon për veprat që bëjmë? A janë ato diçka që tashmë është përfunduar (paracaktuar), apo diçka që po e fillojmë (tani)?" Ai (s.a.v.s.) tha: "Përkundrazi, është diçka që tashmë është përfunduar." Ai tha: "Atëherë, për çfarë shërben puna?" Ai (s.a.v.s.) tha: "Secilit i lehtësohet ajo për të cilën është krijuar."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Këtë e kanë transmetuar më shumë se një person nga Ez-Zuhriu, nga Saidi, se Omeri ka thënë... Nuk dimë askënd që e transmeton këtë me zinxhir të lidhur (isnad) nga Ebu Hurejra, përveç Enesit. Gjithashtu, e ka transmetuar Salih bin Ebi el-Ahdari, nga Ez-Zuhriu, nga Salimi, nga babai i tij, se Omeri...
٢١٣٧ - حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ الْعَمِّيُّ، ثنا أَبُو ضَمْرَةَ أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ اللَّيْثِيُّ، ثنا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! أَرَأَيْتَ مَا نَعْمَلُ؟ أَشَيْءٌ فُرِغَ مِنْهُ، أَمْ شَيْءٌ نَسْتَأْنِفُ؟ قَالَ: «بَلْ شَيْءٌ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ» قَالَ: فَفِيمَ الْعَمَلُ؟ قَالَ: «كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، أَنَّ عُمَرَ قَالَ: ..
، لا نَعْلَمُ أَحَدًا يُسْنِدُهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ إِلا أَنَسٌ، وَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ أَبِي الأَخْضَرِ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ …
2137 - Sadaqah ibn al-Fadl al-'Ammi narrated to us, Abu Damrah Anas ibn 'Iyad al-Laythi narrated to us, al-Awza'i narrated to us, from al-Zuhri, from Sa'id, from Abu Hurayrah, that 'Umar ibn al-Khattab said: "O Messenger of Allah! What do you think of the deeds we do? Are they something already preordained, or something we are initiating?" He (pbuh) said: "Rather, it is something already preordained." He said: "Then for what purpose is the work?" He (pbuh) said: "Each is facilitated toward that for which he was created."
Commentary Al-Bazzar said: It was narrated by more than one person from al-Zuhri, from Sa'id, that 'Umar said... We do not know of anyone who reports it with a connected chain from Abu Hurayrah except for Anas. It was also narrated by Salih ibn Abi al-Akhdar, from al-Zuhri, from Salim, from his father, that 'Umar...
#2138
2138 - Na ka treguar Omeri, na ka treguar Sulejman bin Abdurrahman, na ka treguar Sulejman bin Utbe, i cili ka thënë: Kam dëgjuar Junus bin Mejserah bin Halbesin duke treguar nga Ebu Idrisi, nga Ebu Derda, i cili përmendi hadithe me këtë (zinxhir), e pastaj tha: Dhe me senedin e tij (vazhdoi e) tha: U tha: "O i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)! Çfarë mendon për atë që veprojmë? A është për diçka që tashmë ka përfunduar (është caktuar), apo për diçka që po e fillojmë rishtas?" Ai tha: "Secilit i lehtësohet ajo për të cilën është krijuar."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Zinxhiri i tij i transmetimit është i mirë (hasen).
٢١٣٨ - حَدَّثَنَا عُمَرُ، ثنا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، ثنا سُلَيْمَانُ بْنُ عُتْبَةَ، قَالَ: سَمِعْتُ يُونُسَ بْنَ مَيْسَرَةَ بْنَ حَلْبَسٍ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، فَذَكَرَ أَحَادِيثَ بِهَذَا، ثُمَّ قَالَ: وَبِإِسْنَادِهِ قَالَ: قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! أَرَأَيْتَ مَا نَعْمَلُ؟ لِشَيْءٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ أَمْ لِشَيْءٍ نَسْتَأْنِفُهُ؟ فَقَالَ: «كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: إِسْنَادُهُ حَسَنٌ.
2138 - Umar narrated to us, Sulayman bin Abd al-Rahman narrated to us, Sulayman bin Utbah narrated to us, he said: I heard Yunus bin Maysarah bin Halbas narrating from Abu Idris, from Abu al-Darda, and he mentioned hadiths with this [chain], then he said: And with his chain of narration, he said: It was said: O Messenger of Allah (pbuh)! What do you think about what we do? Is it for something that has already been concluded, or for something that we are starting anew? He said: "Everyone is facilitated for that which he was created for."
Commentary Al-Bazzar said: Its chain of narration is Hasan.
#2139
٢١٣٩ - Na tregoi el-Fadl b. Sehl, na tregoi Junus b. Muhammed, na tregoi el-Mu’temir b. Sulejman, nga babai i tij, i cili tha: Lejthi i shkroi Sulejman b. Tarhanit: Më tregoi Habib b. Ebi Thabit, nga Sa’id b. Xhubejri, nga Ibn Abbasi, i cili tha: U tha: “O i Dërguari i Allahut!” – ose përmendën nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) diçka të ngjashme me këtë: “O Pejgamber i Allahut! Çfarë mendon për veprat që bëjmë? A janë ato diçka që po e fillojmë tani, apo diçka që tashmë është përcaktuar?” Ai tha: “Përkundrazi, është diçka që tashmë është përcaktuar.” Tha: Atëherë njerëzit i thanë njëri-tjetrit: “Atëherë, (duhet) përpjekje e palodhshme.”
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush ta ketë transmetuar këtë nga Habibi përveç Lejthit, e as nga ai përveç Sulejmanit.
٢١٣٩ - حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ، ثنا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ، ثنا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: كَتَبَ لَيْثٌ إِلَى سُلَيْمَانَ بْنِ طَرْخَانَ: حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! أَوْ ذَكَرُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ نَحْوَ هَذَا: يَا نَبِيَّ اللَّهِ! أَرَأَيْتَ مَا نَعْمَلُ؟ شَيْءٌ نَبْتَدِئُهُ أَمْ شَيْءٌ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ؟ قَالَ: «بَلْ شَيْءٌ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ»، قَالَ: فَقَالَ الْقَوْمُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ: فَالْجِدُّ إِذًا.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ عَنْ حَبِيبٍ إِلا لَيْثٌ، وَلا عَنْهُ إِلا سُلَيْمَانُ.
2139 - Al-Fadl ibn Sahl narrated to us, Yunus ibn Muhammad narrated to us, Al-Mu'tamir ibn Sulayman narrated to us, from his father, who said: Layth wrote to Sulayman ibn Tarkhan: Habib ibn Abi Thabit narrated to me, from Sa'id ibn Jubayr, from Ibn 'Abbas, who said: It was said: "O Messenger of Allah!" or they mentioned from the Messenger of Allah (pbuh) something similar to this: "O Prophet of Allah! What is your view on the deeds we perform? Are they something we are just beginning, or something that has already been decreed?" He said: "Rather, it is something that has already been decreed." He said: So the people said to one another: "Then let there be earnestness."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know anyone who narrated it from Habib except Layth, nor anyone who narrated it from him except Sulayman.
CHAPTER
باب
Kapitull
#2140
٢١٤٠ - Na ka treguar Ahmed ibn el-Ferexh el-Himsi, na ka treguar Bekije ibn el-Welidi, na ka treguar ez-Zubejdi, nga Rashid ibn Sa'di, nga Abdurrahman ibn Katade, nga babai i tij, nga Hisham ibn Hakim ibn Hizami, se një burrë erdhi te Pejgamberi (s.a.v.s.) e tha: "O i Dërguari i Allahut! A po i fillojmë veprat tani (si diçka të re) apo caktimi tashmë është përcaktuar?" I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Vërtet, Allahu – i Madhëruar dhe i Lartësuar – e mori pasardhjen e Ademit nga shpina e tij, pastaj i bëri ata dëshmitarë kundër vetvetes, pastaj i shpërndau ata në pëllëmbët e Tij apo në pëllëmbën e Tij, e tha: 'Këta janë për në Xhenet dhe këta janë për në Zjarr.' Sa u përket banorëve të Xhenetit, atyre u lehtësohen veprat e banorëve të Xhenetit, ndërsa banorëve të Zjarrit u lehtësohen veprat e banorëve të Zjarrit."
Komentim Ka thënë el-Bezzari: Nuk dimë që Hishami të ketë transmetuar ndonjë hadith tjetër përveç këtij dhe një tjetri.
٢١٤٠ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْفَرَجِ الْحِمْصِيُّ، ثنا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ، ثنا الزُّبَيْدِيُّ، عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ، أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! أَنَبْتَدِئُ الأَعْمَالَ أَمْ قَدْ قُضِيَ الْقَضَاءُ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: " إِنَّ اللَّهَ ﵎ أَخَذَ ذُرِّيَّةَ آدَمَ مِنْ ظَهْرِهِ، ثُمَّ أَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ، ثُمَّ نَثَرَهُمْ فِي كَفَّيْهِ أَوْ كَفِّهِ، فَقَالَ: هَؤُلاءِ فِي الْجَنَّةِ وَهَؤُلاءِ فِي النَّارِ، فَأَمَّا أَهْلُ الْجَنَّةِ مُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَأَهْلُ النَّارِ مُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ ".
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَى هِشَامٌ إِلا هَذَا الْحَدِيثَ وَآخَرَ.
2140 - Ahmad ibn al-Faraj al-Himsi narrated to us, Baqiyyah ibn al-Walid narrated to us, al-Zubaydi narrated to us, from Rashid ibn Sa'd, from 'Abd al-Rahman ibn Qatadah, from his father, from Hisham ibn Hakim ibn Hizam, that a man came to the Prophet (pbuh) and said: "O Messenger of Allah! Do we initiate deeds or has the decree already been decided?" The Messenger of Allah (pbuh) said: "Indeed, Allah - the Mighty and Majestic - took the progeny of Adam from his back, then made them testify against themselves, then scattered them in His palms or His palm, and said: 'These are for Paradise and these are for the Fire.' As for the people of Paradise, they are facilitated for the deeds of the people of Paradise, and the people of the Fire are facilitated for the deeds of the people of the Fire."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of Hisham narrating except this hadith and another.
#2141
2141 - Na ka treguar Ibrahim bin Seid el-Xhevheri, na ka treguar Ebu Ahmedi, na ka treguar Sufjani, nga Ejubi dhe Ismail bin Umeje, nga Nafiu, nga Ibn Umeri, nga Pejgamberi (s.a.v.s.) se ai ka thënë lidhur me dy grushtat: "Këta janë për këtë, dhe këta janë për këtë." Ai tha: "Kështu, njerëzit u shpërndanë ndërsa nuk kishin mospajtime rreth kaderit (paracaktimit)."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që ta ketë transmetuar këtë nga eth-Thevriu përveç Ebu Ahmedit, as prej tij përveç Ibrahimit, dhe nuk e njohim këtë nga Ejubi dhe as nga Ismaili, përveçse përmes kësaj rruge.
٢١٤١ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ، ثنا أَبُو أَحْمَدَ، ثنا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ، وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ فِي الْقَبْضَتَيْنِ: هَؤُلاءِ لِهَذِهِ وَهَؤُلاءِ لِهَذِهِ، قَالَ: فَتَفَرَّقَ النَّاسُ وَهُمْ لا يَخْتَلِفُونَ فِي الْقَدرِ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ عَنِ الثَّوْرِيِّ إِلا أَبُو أَحْمَدَ، وَلا عَنْهُ إِلا إِبْرَاهِيمُ، وَلا نَعْرِفُهُ عَنْ أَيُّوبَ وَلا عَنْ إِسْمَاعِيلَ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ.
2141 - Ibrahim ibn Sa'id al-Jawhari narrated to us, Abu Ahmad narrated to us, Sufyan narrated to us, from Ayyub and Isma'il ibn Umayya, from Nafi', from Ibn 'Umar, from the Prophet (pbuh) that he said regarding the two handfuls: "These are for this, and these are for this." He said: "So the people dispersed while they did not differ concerning predestination."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know anyone who narrated it from al-Thawri except Abu Ahmad, nor from him except Ibrahim, and we do not know it from Ayyub nor from Isma'il except through this route.
#2142
٢١٤٢ - Na ka treguar Muhamed ibn el-Muthena, na ka treguar Muslim ibn Ibrahim, na ka treguar en-Nemir ibn Hilal, nga el-Xhurejri, nga Ebu Nadra, nga Ebu Seid el-Hudriu, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë lidhur me dy grushtet: "Këta janë për në Xhenet dhe nuk e kam dert, ndërsa këta janë për në Zjarr dhe nuk e kam dert."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë të jetë transmetuar nga Ebu Seidi përveçse përmes kësaj rruge. En-Nemiri është basri dhe nuk ka asgjë të keqe me të; prej tij ka transmetuar Imran el-Kattan, ndërsa Muslimi nuk është pasuar në këtë transmetim.
٢١٤٢ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، ثنا النَّمِرُ بْنُ هِلالٍ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ فِي الْقَبْضَتَيْنِ: «هَذِهِ فِي الْجَنَّةِ وَلا أُبَالِي، وَهَذِهِ فِي النَّارِ وَلا أُبَالِي».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ يُرْوَى عَنْ أَبِي سَعِيدٍ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ، والنَّمِرُ بَصْرِيٌّ لَيْسَ بِهِ بَأْسٌ، حَدَّثَ عَنْهُ عِمْرَانُ الْقَطَّانُ، وَمُسْلِمٌ لَمْ يُتَابَعْ عَلَى هَذَا.
2142 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Muslim ibn Ibrahim narrated to us, al-Namir ibn Hilal narrated to us, from al-Jurayri, from Abu Nadrah, from Abu Sa'id al-Khudri, from the Prophet (pbuh) that he said regarding the two handfuls: "This one is for Paradise and I do not mind, and this one is for the Fire and I do not mind."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it to be narrated from Abu Sa'id except through this route. Al-Namir is a Basran and there is no harm in him; 'Imran al-Qattan narrated from him, and Muslim was not corroborated in this.
#2143
2143 - Na ka treguar Nasr bin Aliu, na ka njoftuar Rawh bin el-Musajjebi, na ka treguar Jezid er-Rakasiju, nga Gunejm bin Kajsi, nga Ebu Musa, nga Pejgamberi (s.a.v.s.) i cili ka thënë: "Vërtet, kur Allahu (i Lartësuar qoftë) krijoi Ademin, mori nga balta e tij dy grushta: një grusht me Dorën e Tij të Djathtë dhe një grusht me Dorën e Tij tjetër. Atij që ishte në të Djathtën e Tij i tha: 'Këta janë për në Xhenet dhe nuk më intereson', ndërsa atij që ishte në Dorën e Tij tjetër i tha: 'Këta janë për në Zjarr dhe nuk më intereson'. Pastaj i ktheu ata në kurrizin e Ademit, dhe ata vazhdojnë të shumohen sipas kësaj deri tani."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush tjetër ta ketë transmetuar këtë me këtë formulim përveç Ebu Musait.
٢١٤٣ - حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، أبنا رَوْحُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، ثنا يَزِيدُ الرَّقَاشِيُّ، عَنْ غُنَيْمِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: " إِنَّ اللَّهَ ﵎ لَمَّا خَلَقَ آدَمَ، قَبَضَ مِنْ طِينَتِهِ قَبْضَتَيْنِ، قَبْضَةً بِيَمِينِهِ وَقَبْضَةً بِيَدِهِ الأُخْرَى، فَقَالَ لِلَّذِي بِيَمِينِهِ: هَؤُلاءِ لِلْجَنَّةِ وَلا أُبَالِي، وَقَالَ لِلَّذِي فِي يَدِهِ الأُخْرَى: هَؤُلاءِ لِلنَّارِ وَلا أُبَالِي، ثُمَّ رَدَّهُمْ فِي صُلْبِ آدَمَ، فَهُمْ يَتَنَاسَلُونَ عَلَى ذَلِكَ إِلَى الآنَ ".
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَاهُ بِهَذَا اللَّفْظِ إِلا أَبُو مُوسَى.
2143 - Nasr bin Ali narrated to us, Rawh bin al-Musayyab informed us, Yazid al-Raqashi narrated to us, from Ghunaym bin Qays, from Abu Musa, from the Prophet (pbuh) who said: "Indeed, when Allah (Glorified and Exalted is He) created Adam, He took two handfuls from his clay; a handful with His Right Hand and a handful with His other Hand. He said to that which was in His Right Hand: 'These are for Paradise, and I do not mind,' and He said to that which was in His other Hand: 'These are for the Fire, and I do not mind.' Then He returned them into the loins of Adam, and they have been procreating according to that until now."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who narrated it with this wording except Abu Musa.
#2144
٢١٤٤ - Na ka treguar Ibrahimi, na ka treguar el-Hejthem bin Kharaxheh, na ka treguar Sulejman bin Utbe, nga Junus bin Mejsereh, nga Ebu Idris el-Hulani, nga Ebu ed-Derda, nga Pejgamberi (s.a.v.s.) se ka thënë: "Allahu i Lartësuar e krijoi Ademin kur e krijoi atë, pastaj e goditi supin e tij të djathtë dhe nxori një pasardhje të bardhë sikur të ishin milingona të vogla, dhe e goditi supin e tij të majtë dhe nxori një pasardhje të zezë sikur të ishin thëngjill. Pastaj tha —për ata që ishin në të djathtën e tij—: 'Këta janë për në Xhenet dhe Unë nuk shqetësohem,' ndërsa tha për ata që ishin në të majtën e tij: 'Këta janë për në Zjarr dhe Unë nuk shqetësohem'."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë të jetë transmetuar me këtë tekst përveçse përmes këtij zinxhiri transmetimi, dhe zinxhiri i tij është i mirë (hasen).
٢١٤٤ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، ثنا الْهَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ، ثنا سُلَيْمَانُ بْنُ عُتْبَةَ، عَنْ يُونُسَ بْنِ مَيْسَرَةَ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلانِيِّ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: " خَلَقَ اللَّهُ ﵎ آدَمَ حِينَ خَلَقَهُ، فَضَرَبَ كَتِفَهُ الْيُمْنَى، فَأَخْرَجَ ذُرِّيَّةً بَيْضَاءَ كَأَنَّهُمُ الذَّرُّ، وَضَرَبَ كَتِفَهُ الْيُسْرَى، فَأَخْرَجَ ذُرِّيَّةً سَوْدَاءَ كَأَنَّهُمُ الْحُمَمُ، فَقَالَ: هَؤُلاءِ - لِلَّذِي فِي يَمِينِهِ -: إِلَى الْجَنَّةِ وَلا أُبَالِي، وَقَالَ لِلَّذِي فِي يَسَارِهِ: إِلَى النَّارِ وَلا أُبَالِي ".
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ يُرْوَى بِهَذَا اللَّفْظِ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ، وَإِسْنَادُهُ حَسَنٌ.
2144 - Ibrahim narrated to us, al-Haytham bin Kharijah narrated to us, Sulayman bin ‘Utbah narrated to us, from Yunus bin Maysarah, from Abu Idris al-Khawlani, from Abu al-Darda’, from the Prophet (pbuh), who said: "Allah Almighty created Adam when He created him, then He struck his right shoulder and brought forth a white progeny as if they were small ants, and He struck his left shoulder and brought forth a black progeny as if they were charcoal. Then He said—to those on his right—: 'These are for Paradise and I do not mind,' and He said to those on his left: 'These are for the Fire and I do not mind.'"
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it to be narrated with this wording except through this chain of narrators, and its chain is Hasan (good).
#2145
2145 - Na ka treguar Nehar bin Uthmani, na ka treguar Ejjub bin Suvejdi, nga Jahja bin Ebi Amr esh-Shejbaniu, nga babai i tij, nga Abdullah bin Umeri, i cili ka thënë: "E kam dëgjuar të Dërguarin (s.a.v.s.)"
٢١٤٥ - حَدَّثَنَا نَهَارُ بْنُ عُثْمَانَ، ثنا أَيُّوبُ بْنُ سُوَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ
2145 - Nahar bin 'Uthman narrated to us, Ayyub bin Suwayd narrated to us, from Yahya bin Abi 'Amr al-Shaybani, from his father, from 'Abdullah bin 'Umar, who said: I heard the Messenger (pbuh)
CHAPTER
باب احتج آدم وموسى
Kapitulli: Argumenti mes Ademit dhe Musait
#2146
2146 - Na tregoi Ahmed bin Abdeh, na tregoi Hammad bin Zejd, nga Matar el-Verrak, nga Ibn Burejde, nga Jahja bin Ja'mur, nga Ibn Umeri, nga Umeri, nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Musai u takua me Ademin dhe i tha: 'O Adem, ti je ai të cilin Allahu të krijoi me Dorën e Tij, i bëri melekët të të bëjnë sexhde dhe të vendosi në Xhenet. Sikur të mos ishte ajo që bëre, shumë nga pasardhësit e tu do të kishin hyrë në Xhenet.' Ai tha: 'O Musa! Ti je ai të cilin Allahu e zgjodhi me shpalljen e Tij dhe me fjalën e Tij; përse më qorton për diçka që tashmë ishte shkruar për mua para se të më krijonte?' Kështu, ata parashtruan argumentet e tyre para Allahut dhe Ademi e mundi Musain në argumentim."
Komentim Unë thashë: E ka transmetuar Ebu Davudi, dhe në këtë version ka një shtesë, duke përfshirë thënien e tij: "Sikur të mos ishte ajo që bëre, shumë nga pasardhësit e tu do të kishin hyrë në Xhenet," dhe thënien e tij: "Kështu, ata parashtruan argumentet e tyre para Allahut."
٢١٤٦ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، ثنا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمُرَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ: " أَنَّ مُوسَى لَقِيَ آدَمَ، فَقَالَ: يَا آدَمُ أَنْتَ الَّذِي خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ، وَأَسْجَدَ لَكَ الْمَلائِكَةَ، وَأَسْكَنَكَ الْجَنَّةَ، فَلَوْلا مَا فَعَلْتَ لَدَخَلَ كَثِيرٌ مِنْ ذُرِّيَّتِكَ الْجَنَّةَ، قَالَ: يَا مُوسَى! أَنْتَ الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلامِهِ، لِمَ تَلُومُنِي فِيمَا قَدْ كَانَ كُتِبَ عَلَيَّ قَبْل أَنْ يَخْلُقَنِي، فَاحْتَجَّا إِلَى اللَّهِ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى ". قُلْتُ: رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ، وَفِي هَذَا زِيَادَةٌ، مِنْهَا قَوْلُهُ: لَوْلا فَعَلْتَ لَدَخَلَ كَثِيرٌ مِنْ ذُرِّيَّتِكَ الْجَنَّةَ، وَقَوْلُهُ: فَاحْتَجَّا إِلَى اللَّهِ.
2146 - Ahmad bin ‘Abdah narrated to us, Hammad bin Zayd narrated to us, from Matar al-Warraq, from Ibn Buraydah, from Yahya bin Ya‘mur, from Ibn ‘Umar, from ‘Umar, from the Messenger of Allah (pbuh): "Moses met Adam and said: 'O Adam, you are the one whom Allah created with His Hand, made the angels prostrate to you, and settled you in Paradise. If it were not for what you did, many of your offspring would have entered Paradise.' He said: 'O Moses! You are the one whom Allah chose for His message and His speech; why do you blame me for something that was already decreed upon me before He created me?' Thus, they presented their arguments before Allah, and Adam surpassed Moses in the argument."
Commentary I said: Abu Dawud narrated it, and in this version there is an addition, including his statement: "If it were not for what you did, many of your offspring would have entered Paradise," and his statement: "So they presented their arguments before Allah."
#2147
2147 - Na ka rrëfyer Muhamed ibn el-Muthena, na ka rrëfyer Muadh ibn Esed, na ka rrëfyer El-Fadl ibn Musa, na ka rrëfyer El-A’mesh, nga Ebu Salih, nga Ebu Seidi, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë: ... ngjashëm me hadithin e Ebu Muavisë.
Komentim Kam thënë: Kjo që vijon është përmendur para kësaj.
٢١٤٧ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا مُعَاذُ بْنُ أَسَدٍ، ثنا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، ثنا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: … بِنَحْوٍ مِنْ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ. قُلْتُ: ذُكِرَ قَبْلَهُ هَذَا الآتِي.
2147 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Mu'adh ibn Asad narrated to us, al-Fadl ibn Musa narrated to us, al-A'mash narrated to us, from Abu Salih, from Abu Sa'id, from the Prophet (pbuh), who said: ... similar to the narration of Abu Mu'awiyah.
Commentary I said: This which follows was mentioned before it.
#2148
2148 - Na ka treguar Amr ibn Aliu, na ka treguar Ebu Muavije, na ka treguar el-A'meshi, nga Ebu...
٢١٤٨ - حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، ثنا أَبُو مُعَاوِيَةَ، ثنا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي
2148 - Amr ibn Ali narrated to us, Abu Muawiyah narrated to us, al-A'mash narrated to us, from Abi...
CHAPTER
باب إذا استقرت النطفة في الرحم
Kapitulli: Kur nutfeja (pika e farës) vendoset në mitër
#2149
٢١٤٩ - Na ka treguar Muhamed ibn Me'mer, na ka treguar Vehb ibn Xherir, na ka treguar Salih ibn Ebil-Ahdar, nga ez-Zuhriu, nga Salimi, nga babai i tij, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Kur krijohet nutfeja (pika e farës) në mitër, një engjëll thotë: 'O Zoti im! Çfarë të shkruaj?' Atëherë atij i caktohet çështja e tij. Pastaj ai thotë: 'Mashkull apo femër?' dhe i caktohet çështja e tij e shkruhet. Pastaj Ai cakton gjithçka që ai do të përjetojë derisa të vdesë, madje edhe fatkeqësinë që do ta godasë atë."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush tjetër ta ketë transmetuar këtë nga ez-Zuhriu, nga Salimi, nga babai i tij, përveç Salihut.
٢١٤٩ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، ثنا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، ثنا صَالِحُ بْنُ أَبِي الأَخْضَرِ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: " إِذَا خُلِقَتِ النُّطْفَةُ فِي الرَّحِمِ، قَالَ مَلَكٌ: أَيْ رَبِّ! مَا أَكْتُبُ؟ فَيُقْضَى إِلَيْهِ أَمْرُهُ، فَيَقُولُ: أَذَكَرٌ أَمْ أُنْثَى؟ فَيُقْضَى إِلَيْهِ أَمْرُهُ، فَيُكْتَبُ، فَيَقْضِي مَا هُوَ لاقٍ حَتَّى يَمُوتَ، حَتَّى النَّكْبَةِ يُنْكَبُهَا ".
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ إِلا صَالِحٌ.
2149 - Muhammad ibn Ma'mar narrated to us, Wahb ibn Jarir narrated to us, Salih ibn Abi al-Akhdar narrated to us, from al-Zuhri, from Salim, from his father, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "When the nutfah (drop) is formed in the womb, an angel says: 'O my Lord! What shall I write?' Thereupon his affair is decreed to him. He then says: 'A male or a female?' and his affair is decreed to him and recorded. Then He decrees what he is to encounter until he dies, even down to the calamity that befalls him."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who narrated it from al-Zuhri, from Salim, from his father, except Salih.
#2150
2150 - Na ka treguar Muhamed ibn el-Muthena, na ka treguar Abdurrahman ibn el-Mubarek, na ka treguar Hamadi, nga Hishami, nga Muhamedi, nga Ebu Hurejra, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: «I mjeri është ai që është i mjerë që në barkun e nënës së tij, ndërsa i lumturi është ai që është i lumtur që në barkun e saj.»
Komentim El-Bezzari ka thënë: «Nuk dimë që dikush ta ketë transmetuar këtë nga Hishami përveç Hamadit, e as prej tij përveç Abdurrahmanit.»
٢١٥٠ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ، ثنا حَمَّادٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: «الشَّقِيُّ مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ، وَالسَّعِيدُ مَنْ سَعِدَ فِي بَطْنِهَا».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ عَنْ هِشَامٍ إِلا حَمَّادٌ، وَلا عَنْهُ إِلا عَبْدُ الرَّحْمَنِ.
2150 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Abd al-Rahman ibn al-Mubarak narrated to us, Hammad narrated to us, from Hisham, from Muhammad, from Abu Hurayrah, from the Prophet (pbuh), who said: "The wretched is he who is wretched in his mother's womb, and the blessed is he who is blessed in her womb."
Commentary Al-Bazzar said: "We do not know of anyone who narrated it from Hisham except Hammad, nor from him except Abd al-Rahman."
#2151
2151 - Na ka treguar Muhamed ibn el-Muthenna, na ka treguar Ebu Amiri, na ka treguar Ez-Zubejr ibn Abdullahu,
٢١٥١ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا أَبُو عَامِرٍ، ثنا الزُّبَيْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ،
2151 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Abu ‘Amir narrated to us, al-Zubayr ibn ‘Abd Allah narrated to us,
CHAPTER
بَابٌ
Kapitulli
#2152
2152 - Na ka treguar Abdullah ibn Ahmedi, na ka treguar Safvan ibn Salihu, na ka treguar El-Avvam ibn Subajhu, na ka treguar Junus ibn Mejsere ibn Halbesi, nga Umm ed-Derda, nga Ebu ed-Derda, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Allahu ka përfunduar për çdo rob (përcaktimin e) afatit të tij të jetës, rrizkut (furnizimit) të tij, vendit të tij të prehjes dhe gjurmëve të tij."
Komentim El-Bezzari ka thënë: "Është transmetuar nga Ebu ed-Derda përmes më shumë se një rruge, dhe kjo është më e mira prej tyre." Kapitull.
٢١٥٢ - حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ، ثنا صَفْوَانُ بْنُ صَالِحٍ، ثنا الْعَوَّامُ بْنُ صُبَيْحٍ، ثنا يُونُسُ بْنُ مَيْسَرَةَ بْنِ حَلْبَسٍ، عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «فَرَغَ اللَّهُ إِلَى كُلِّ عَبْدٍ مِنْ أَجَلِهِ، وَرِزْقِهِ، وَمَضْجَعِهِ، وَأَثَرِهِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: رُوِيَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ، وَهَذَا أَحْسَنُهَا.
بَابٌ
2152 - Abdullah ibn Ahmad narrated to us, Safwan ibn Salih narrated to us, al-Awwam ibn Subayh narrated to us, Yunus ibn Maysarah ibn Halbas narrated to us, from Umm al-Darda, from Abu al-Darda, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Allah has finished for every servant regarding his appointed time of death, his provision, his place of rest, and his tracks."
Commentary al-Bazzar said: It has been narrated from Abu al-Darda through more than one way, and this is the best of them. Chapter.
CHAPTER
بَابٌ
Kapitulli
#2153
٢١٥٣ - Na ka treguar es-Seken bin Seid, na ka treguar Omer bin Junus, na ka treguar Ismail bin Hammad, nga Mukatil bin Hajjan, nga Amr bin Shuajb, nga babai i tij, nga gjyshi i tij, i cili ka thënë: "Ishim të ulur te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), kur u afruan Ebu Bekri dhe Omeri mes një grupi njerëzish, ndërkohë që zërat e tyre ishin lartësuar. Ebu Bekri u ul pranë..."
٢١٥٣ - حَدَّثَنَا السَّكَنُ بْنُ سَعِيدٍ، ثنا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ، ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ حَمَّادٍ، عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ: كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ، فَأَقْبَلَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي فِئَامٍ مِنَ النَّاسِ، وَقَدِ ارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا، فَجَلَسَ أَبُو بَكْرٍ قَرِيبًا مِنْ
2153 - Al-Sakan ibn Sa'id narrated to us, Umar ibn Yunus narrated to us, Isma'il ibn Hammad narrated to us, from Muqatil ibn Hayyan, from Amr ibn Shu'ayb, from his father, from his grandfather, who said: We were sitting with the Messenger of Allah (pbuh), and Abu Bakr and Umar approached among a group of people, and their voices had been raised, so Abu Bakr sat near to...
CHAPTER
بَابٌ إِذَا بَلَغَ الْعَبْدُ أَقْصَى أَثَرِهِ قُبِضَ
Kapitulli: Kur robi arrin fundin e jetës së tij, ai vdes
#2154
2154 - Na ka treguar Muhamed ibn Musa el-Harashi, na ka treguar Hammad ibn Zejdi, nga Ejjubi, nga Ebu el-Melihu, nga Ebu Azze, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Kur Allahu dëshiron t'ia marrë shpirtin një robi në një tokë të caktuar, Ai i cakton atij një nevojë për të shkuar në të; e kur ai arrin fundin e gjurmëve të tij, Ai e merr atë."
Komentim Them: E ka transmetuar Tirmidhiu, me përjashtim të thënies së tij: "e kur ai arrin fundin e gjurmëve të tij, Ai e merr atë."
٢١٥٤ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْحَرَشِيُّ، ثنا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي الْمُلَيْحِ، عَنْ أَبِي عَزَّةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «إِذَا أَرَادَ اللَّهُ قَبْضَ عَبْدٍ بِأَرْضٍ، وَلَّى لَهُ إِلَيْهَا حَاجَةً، فَإِذَا بَلَغَ أَقْصَى أَثَرِهِ قَبَضَهُ». قُلْتُ: رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ، خَلا قَوْلِهِ: «فَإِذَا بَلَغَ أَقْصَى أَثَرَهُ قَبَضَهُ».
2154 - Muhammad ibn Musa al-Harashi narrated to us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Ayyub, from Abu al-Malih, from Abu 'Azzah, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "If Allah intends to take the soul of a servant in a land, He creates a need for him to go to it; then, when he reaches the furthest extent of his steps, He takes him."
Commentary I said: At-Tirmidhi narrated it, except for his saying: "and when he reaches the furthest extent of his steps, He takes him."
CHAPTER
باب الأعمال بالخواتيم
Kapitulli: Veprat gjykohen sipas përfundimit
#2155
2155 - Na ka treguar Bishr bin Ademi, na ka treguar Zejd bin el-Hubabi, na ka treguar Muavije bin Salihu, nga Abdurrahman bin Xhubejri, nga babai i tij, nga Amr bin el-Hamiku, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Nëse Allahu ia dëshiron të mirën një robi, Ai e ëmbëlson atë." Ata pyetën: "O i Dërguari i Allahut, e çfarë është ëmbëlsimi i tij?" Ai tha: "Ai e mundëson atë të kryejë një vepër të mirë, e pastaj ia merr shpirtin ndërsa ai është në atë gjendje."
٢١٥٥ - حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ آدَمَ، ثنا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، ثنا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَمِقِ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «إِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِعَبْدٍ خَيْرًا عَسَّلَهُ» قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا عَسَّلَهُ؟ قَالَ: «يُوَفِّقُهُ لِعَمَلٍ صَالِحٍ ثُمَّ قَبَضَهُ عَلَيْهِ».
2155 - Bishr bin Adam narrated to us, Zaid bin al-Hubab narrated to us, Mu'awiyah bin Salih narrated to us, from Abdurrahman bin Jubayr, from his father, from Amr bin al-Hamiq, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "If Allah intends good for a servant, He sweetens him." They asked: "O Messenger of Allah, and what is sweetening him?" He said: "He grants him success in performing a righteous deed, and then He takes his soul while he is upon it."
#2156
٢١٥٦ - Na ka treguar Zijad bin Jahja Ebu el-Hatabi, na ka treguar Abdullah bin Mejmune el-Mekki, na ka treguar Ubejdullah bin Umeri, nga Nafiu, nga Ibn Umeri, i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) doli para nesh duke shtrënguar diçka në dorën e tij. Ai hapi dorën e tij të djathtë dhe tha: "Me emrin e Allahut, të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit. Ky është një libër nga i Gjithëmëshirshmi, Mëshirëploti, në të cilin janë shënuar banorët e Xhenetit me numrat, emrat dhe prejardhjen e tyre; llogaria e tyre është përmbledhur deri në Ditën e Kiametit, ku asnjë nuk do të pakësohet prej tyre dhe asnjë nuk do të shtohet në mesin e tyre. I lumturi mund të ndjekë rrugën e të mjerëve, derisa të thuhet: 'Ai është prej tyre, sa shumë u ngjan atyre!', pastaj ai kthehet te lumturia e tij para vdekjes, qoftë edhe sa koha mes dy mjeljeve të devesë." Pastaj hapi dorën e tij të majtë dhe tha: "Me emrin e Allahut, të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit. Ky është një libër nga i Gjithëmëshirshmi, Mëshirëploti, në të cilin janë shënuar banorët e Zjarrit me numrat, emrat dhe prejardhjen e tyre; llogaria e tyre është përmbledhur deri në Ditën e Kiametit, ku asnjë nuk do të pakësohet prej tyre dhe asnjë nuk do të shtohet në mesin e tyre. I mjeri mund të ndjekë rrugën e të lumturve, derisa të thuhet: 'Ai është prej tyre, sa shumë u ngjan atyre!', pastaj atë e zë mjerimi i tij para vdekjes, qoftë edhe sa koha mes dy mjeljeve të devesë." Pastaj i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Veprat vlerësohen sipas përfundimit të tyre, veprat vlerësohen sipas përfundimit të tyre" - tri herë.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush tjetër ta ketë transmetuar këtë nga Ubejdullahu përveç Mejmunit, dhe ai është i mirë (salih).
٢١٥٦ - حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ يَحْيَى أَبُو الْخَطَّابِ، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَيْمُونٍ الْمَكِّيُّ، ثنا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ ﷺ قَابِضًا عَلَى شَيْءٍ فِي يَدِهِ، فَفَتَحَ يَدَهُ الْيُمْنَى، فَقَالَ: " بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، كِتَابٌ مِنَ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، فِيهِ أَهْلُ الْجَنَّةِ بِأَعْدَادِهِمْ وَأَسْمَائِهِمْ وَأَحْسَابِهِمْ، يُجْملُ عَلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، لا يَنْقُصُ مِنْهُمْ أَحَدٌ، وَلا يُزَادُ فِيهِمْ أَحَدٌ، وَقَدْ يُسْلَكُ بِالسَّعِيدِ طَرِيقَ الشَّقَاءِ حَتَّى يُقَالَ: هُوَ مِنْهُمْ، مَا أَشْبَهَهُ بِهِمْ، ثُمَّ يُزَالُ إِلَى سَعَادَتِهِ قَبْل مَوْتِهِ وَلَوْ بِفَوَاقِ نَاقَةٍ "، وَفَتَحَ يَدَهُ الْيُسْرَى فَقَالَ: " بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، كِتَابٌ مِنَ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، فِيهِ أَهْل النَّارِ بِأَعْدَادِهِمْ وَأَسْمَائِهِمْ وَأَحْسَابِهِمْ، يُجْمَلُ عَلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، لا يَنْقُصُ مِنْهُمْ وَلا يُزَادُ فِيهِمْ أَحَدٌ، وَقَدْ يُسْلَكُ بِالأَشْقِيَاءِ طَرِيقَ أَهْلِ السَّعَادَةِ حَتَّى يُقَالَ: هُوَ مِنْهُمْ، وَمَا أَشْبَهَهُ بِهِمْ، ثُمَّ يُدْرِكُ أَحَدَهُمْ شَقَاءُهُ قَبْلَ مَوْتِهِ وَلَوْ بِفَوَاقِ نَاقَةٍ "، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «الْعَمَلُ بِخَوَاتِيمِهِ، الْعَمَلُ بِخَوَاتِيمِهِ» ثَلاثًا.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَاهُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ إِلا مَيْمُونٌ وَهُوَ صَالِحٌ.
2156 - Ziyad ibn Yahya Abu al-Khattab narrated to us, saying: Abdullah ibn Maymun al-Makki narrated to us, saying: Ubayd Allah ibn Umar narrated to us, from Nafi‘, from Ibn ‘Umar, who said: The Messenger of Allah (pbuh) came out to us clutching something in his hand. He opened his right hand and said: "In the name of Allah, the Entirely Merciful, the Especially Merciful. A book from the Entirely Merciful, the Especially Merciful, containing the people of Paradise with their numbers, their names, and their lineages; the total is finalized for them until the Day of Resurrection, not one of them will be decreased, and not one will be added to them. A blessed person may be led upon the path of wretchedness until it is said: 'He is one of them, how similar he is to them!' Then he is moved to his state of blessedness before his death, even if only by the duration between two milkings of a camel." Then he opened his left hand and said: "In the name of Allah, the Entirely Merciful, the Especially Merciful. A book from the Entirely Merciful, the Especially Merciful, containing the people of the Fire with their numbers, their names, and their lineages; the total is finalized for them until the Day of Resurrection, not one of them will be decreased, and not one will be added to them. The wretched may be led upon the path of the people of blessedness until it is said: 'He is one of them, how similar he is to them!' Then his wretchedness overtakes him before his death, even if only by the duration between two milkings of a camel." Then the Messenger of Allah (pbuh) said: "Actions are by their conclusions, actions are by their conclusions," three times.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who narrated it from Ubayd Allah except Maymun, and he is upright (salih).
#2157
٢١٥٧ - Na ka treguar Muhamed ibn el-Muthanna, na ka treguar Abd el-Vehabi, na ka treguar Humejdi, nga Enesi, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Nuk ju takon – ose një fjalë të ngjashme me të – që të mrekulloheni me askënd apo me veprën e askujt, derisa të shihni se si i vuloset përfundimi. Sepse një njeri mund të veprojë për një kohë të gjatë me atë lloj vepre që, po të vdiste me të, do të hynte në Xhenet, pastaj ai vepron me veprat e banorëve të Zjarrit. Dhe vërtet, një rob mund të veprojë për një periudhë të jetës së tij me atë lloj vepre që, po të vdiste me të, do të hynte në Zjarr, pastaj ai vepron me veprat e banorëve të Xhenetit."
٢١٥٧ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا عَبْدُ الْوَهَّابِ، ثنا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «لا عَلَيْكُمْ - أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهَا - أَنْ تَعْجَبُوا بِأَحَدٍ أَوْ بِعَمَلِ أَحَدٍ، حَتَّى تَنْظُرُوا بِمَ يُخْتَمُ لَهُ؟ فَإِنَّ الرَّجُلَ يَعْمَلُ الْبُرْهَةَ مِنَ الدَّهْرِ الْعَمَلَ الَّذِي لَوْ مَاتَ عَلَيْهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ، ثُمَّ يَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّ الْعَبْدَ لَيَعْمَلُ الْبُرْهَةَ مِنْ دَهْرِهِ بِالْعَمَلِ الَّذِي لَوْ مَاتَ عَلَيْهِ دَخَلَ النَّارَ، ثُمَّ يَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ».
2157 - Muhammad ibn al-Muthanna narrated to us, Abd al-Wahhab narrated to us, Humayd narrated to us, from Anas, that the Prophet (pbuh) said: "It is not for you – or a similar word – to be impressed by anyone or by anyone’s deed until you see how his life is sealed. For a man may work for a period of time with the type of deed which, if he were to die upon it, he would enter Paradise, then he performs the deeds of the people of the Fire. And indeed, a servant may work for a period of his time with the type of deed which, if he were to die upon it, he would enter the Fire, then he performs the deeds of the people of Paradise."
#2158
2158 - Na ka treguar el-Abas bin el-Ferexh, na ka treguar Muhamed bin Halid bin Uthman, na ka treguar Abdullah bin Hubajb, nga Hafsi, nga Ebu Hurejra, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë: "Vërtet, njeriu punon – ose tha: vepron – me veprat e banorëve të Zjarrit për shtatëdhjetë vjet, e pastaj jeta e tij vuloset me veprën e banorëve të Xhenetit; ndërsa punëtori punon për shtatëdhjetë vjet me veprën e banorëve të Xhenetit, e pastaj jeta e tij vuloset me veprën e banorëve të Zjarrit."
٢١٥٨ - حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْفَرَجِ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ عُثْمَانَ، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ خُبَيْبٍ، عَنْ حَفْصٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: " إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ - أَوْ قَالَ: يَعْمَلُ - بِعَمَلِ أَهْل النَّارِ سَبْعِينَ سَنَةً، ثُمَّ يُخْتَمُ لَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَيَعْمَلُ الْعَامِلُ سَبْعِينَ سَنَةً بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، ثُمَّ يُخْتَمُ لَهُ بِعَمَلِ أَهْل النَّارِ ".
2158 - Al-Abbas ibn al-Faraj narrated to us, Muhammad ibn Khalid ibn 'Uthman narrated to us, 'Abdullah ibn Khubayb narrated to us, from Hafs, from Abu Hurayrah, from the Prophet (pbuh) who said: "Indeed, a man performs—or he said: performs—the deeds of the people of the Fire for seventy years, then his end is sealed with the deeds of the people of Paradise; and a worker performs the deeds of the people of Paradise for seventy years, then his end is sealed with the deeds of the people of the Fire."
#2159
٢١٥٩ - Na ka treguar Ibrahim bin Abdilah bin el-Xhunejd, na ka treguar Said bin Kethir bin Ufejr, na ka treguar Abdullah bin Vehb, nga Junus bin Jezid, nga Ibn Ebi Ableh, nga Adi bin Adi, i cili ka thënë: E kam dëgjuar El-Ursin — i cili ishte nga shokët e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) — duke thënë: E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) të thotë: "Vërtet, robi mund të veprojë për një kohë me veprat e banorëve të Zjarrit, pastaj i shfaqet një rrugë prej rrugëve të Xhenetit dhe ai vepron sipas saj derisa të vdesë me të; e kjo për shkak të asaj që është shkruar. Dhe vërtet, njeriu mund të veprojë me veprat e banorëve të Xhenetit për një periudhë të jetës së tij, pastaj i shfaqet një rrugë prej rrugëve të banorëve të Zjarrit dhe ai vepron sipas saj derisa të vdesë me të; e kjo për shkak të asaj që i është shkruar atij."
Komentim Al-Bezzari ka thënë: Nuk dimë për këtë hadith asnjë rrugë tjetër transmetimi nga El-Ursi përveç kësaj.
٢١٥٩ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْجُنَيْدِ، ثنا سَعِيدُ بْنُ كَثِيرِ بْنِ عُفَيْرٍ، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ أَبِي عَبْلَةَ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ عَدِيٍّ، قَالَ: سَمِعْتُ الْعُرْسَ، - وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ يَقُولُ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ يَقُولُ: " إِنَّ الْعَبْدَ لَيَعْمَلُ الْبُرْهَةَ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ، ثُمَّ تُعْرَضُ لَهُ الْجَادَّةُ مِنْ جَوَادِّ الْجَنَّةِ، فَيَعْمَلُ بِهَا حَتَّى يَمُوتَ عَلَيْهَا، وَذَلِكَ لِمَا كُتِبَ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ الْبُرْهَةَ مِنْ دَهْرِهِ، ثُمَّ تُعْرَضُ لَهُ الْجَادَّةُ مِنْ جَوَادِّ أَهْلِ النَّارِ، فَيَعْمَلُ بِهَا حَتَّى يَمُوتَ عَلَيْهَا، وَذَلِكَ لِمَا كُتِبَ عَلَيْهِ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ لَهُ طَرِيقًا عَنِ الْعُرْسِ إِلا هَذَا.
2159 - Ibrahim bin Abdullah bin al-Junayd narrated to us, Sa'id bin Kathir bin 'Ufair narrated to us, Abdullah bin Wahb narrated to us, from Yunus bin Yazid, from Ibn Abi 'Ablah, from 'Adi bin 'Adi, who said: I heard al-'Urs - and he was among the companions of the Messenger of Allah (pbuh) - saying: I heard the Messenger of Allah (pbuh) say: "Verily, a servant may perform the deeds of the people of the Fire for a period of time, then a path from the paths of Paradise is presented to him, and he acts upon it until he dies upon it, and that is because of what was written. And indeed, a man may perform the deeds of the people of Paradise for a period of his life, then a path from the paths of the people of the Fire is presented to him, and he acts upon it until he dies upon it, and that is because of what was written for him."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know any route for it from al-'Urs except this one.
CHAPTER
بَابُ خَلَقَ اللَّهُ كُلَّ صَانِعٍ وَصَنْعَتَهُ
Kapitulli: Allahu krijoi çdo bërës dhe veprën e tij
#2160
2160 - Na kanë treguar Ahmed bin Abdullâh bin el-Husejn bin Kurdiu dhe Ahmed bin Abân el-Kurešiu, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Mervân bin Muâvije, na ka treguar Ebû Mâlik, nga Rib’iu, nga Hudhejfe, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë: "Allahu ka krijuar çdo prodhues dhe prodhimin e tij."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që kjo të transmetohet si merfû’ (e ngritur deri te Pejgamberi) përveçse përmes këtij zinxhiri transmetimi, ndërsa të tjerë përveç Mervânit e kanë transmetuar atë si merfû’.
Kreu: Zogjtë fluturojnë sipas caktimit (kaderit).
٢١٦٠ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ كُرْدِيٍّ، وَأَحْمَدُ بْنُ أَبَانٍ الْقُرَشِيُّ، قَالا: ثنا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، ثنا أَبُو مَالِكٍ، عَنْ رِبْعِيٍّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: «خَلَقَ اللَّهُ كُلَّ صَانِعٍ وَصَنْعَتَهُ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ هَذَا يُرْوَى مَرْفُوعًا إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ، وَرَوَاهُ غَيْرُ مَرْوَانَ مَرْفُوعًا.
بَابُ الطَّيْرِ تَجْرِي بِقَدَرٍ
2160 - Ahmad ibn Abd Allah ibn al-Husayn ibn Kurdi and Ahmad ibn Aban al-Qurashi narrated to us, they said: Marwan ibn Mu'awiyah narrated to us, Abu Malik narrated to us, from Rib'i, from Hudhayfah, from the Prophet (pbuh), who said: "Allah created every maker and his craft."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know this to be narrated as a marfu' (attributed to the Prophet) tradition except through this chain of transmission, and others besides Marwan have narrated it as marfu'.
Chapter: Birds Fly by Divine Decree.
CHAPTER
بَابُ الطَّيْرِ تَجْرِي بِقَدَرٍ
Kapitulli: Zogjtë fluturojnë sipas caktimit (kaderit)
#2161
2161 - Na ka treguar Humejd bin Mes'ade, na ka treguar Hassan bin Ibrahim, na ka treguar Ismail bin Mesruk, nga Jusuf bin Ebi Burde, nga babai i tij, nga Aisheja, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë: "Zogjtë fluturojnë sipas caktimit (paracaktimit hyjnor)."
Komentim Ka thënë el-Bezzari: "Nuk dimë që ta ketë transmetuar askush tjetër përveç Aishes, dhe ky hadith nuk ka zinxhir tjetër transmetimi përveç këtij." Kapitull.
٢١٦١ - حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، ثنا حَسَّانُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْرُوقٍ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: «الطَّيْرُ تَجْرِي بِقَدَرٍ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ إِلا عَائِشَةُ، وَلا لَهُ إِلا هَذَا الإِسْنَادُ.
بَابٌ
2161 - Humayd ibn Mas'adah narrated to us, Hassan ibn Ibrahim narrated to us, Isma'il ibn Masruq narrated to us, on the authority of Yusuf ibn Abi Burdah, from his father, from 'A'ishah, from the Prophet (pbuh), who said: "Birds fly according to divine decree."
Commentary Al-Bazzar said: "We do not know of anyone who narrated it except 'A'ishah, and it has no chain of transmission except this one." Chapter.
CHAPTER
بَابٌ
Kapitulli
#2162
2162 - Na ka treguar Muhamed bin el-Husejni, na ka treguar Muzahim bin el-Avvam bin Muzahimi, na ka treguar el-Evza'iu, nga ez-Zuhriu, nga Sa'idi, nga Ebu Hurejra, i cili ka thënë: Ne thamë: "O i Dërguari i Allahut! Kuajt po vrapojnë shpejt – ose po shkëputen – prej nesh." Atëherë dikush pyeti: "O i Dërguari i Allahut! A ishte kjo (e shënuar) në Librin e mëparshëm?" Ai (s.a.v.s.) u përgjigj: "Po."
٢١٦٢ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحُصَيْنِ، ثنا مُزَاحِمُ بْنُ الْعَوَّامِ بْنِ مُزَاحِمٍ، ثنا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ! وَالْخَيْلُ تَمْزَعُ - أَوْ تَنْزِعُ - مِنَّا، فَقَالَ قَائِلٌ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! أَكَانَ هَذَا فِي الْكِتَابِ السَّابِقِ؟ قَالَ: «نَعَمْ».
2162 - Muhammad bin al-Husayn narrated to us, Muzahim bin al-Awwam bin Muzahim narrated to us, al-Awza'i narrated to us, from al-Zuhri, from Sa'id, from Abu Hurayrah, who said: We said, "O Messenger of Allah! The horses run fast—or pull away—from us." Then someone said, "O Messenger of Allah! Was this in the previous Decree?" He (pbuh) said, "Yes."
CHAPTER
بَابُ إِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَخْلُقَ الْوَلَدَ مِنْ صَخْرَةٍ خَلَقَهُ
Kapitulli: Nëse Allahu dëshiron të krijojë fëmijën nga shkëmbi, Ai e krijon atë
#2163
٢١٦٣ - Na kanë treguar Muhamed bin el-Muthena dhe Amër bin Ali, të cilët kanë thënë: Na ka treguar Ebu Asim, na ka treguar Mubarek el-Hajat, i cili ka thënë: E pyeta Thumamen rreth azlit (tërheqjes gjatë marrëdhënies), e ai tha: E kam dëgjuar Enes bin Malikun duke thënë: Një burrë e pyeti Pejgamberin (s.a.v.s.) rreth azlit, e ai tha: "Nëse uji prej të cilit krijohet fëmija do të hidhej mbi një shkëmb, Allahu do të nxirrte prej tij fëmijën e tij – ose do të nxirrte prej tij një fëmijë – dhe Allahu me siguri do të krijojë çdo shpirt që Ai është Krijuesi i tij."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që kjo të jetë transmetuar nga Enesi përveçse përmes këtij zinxhiri transmetimi.
Kapitulli: Kujdesi nuk bën dobi ndaj Kaderit.
٢١٦٣ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالا: ثنا أَبُو عَاصِمٍ، ثنا مُبَارَكٌ الْخَيَّاطُ، قَالَ: سَأَلْتُ ثُمَامَةَ عَنِ الْعَزْلِ، فَقَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ ﷺ عَنِ الْعَزْلِ، فَقَالَ: «لَوْ أَنَّ الْمَاءَ الَّذِي يَكُونُ مِنْهُ الْوَلَدُ أُلْقِيَ عَلَى صَخْرَةٍ، لأَخْرَجَ اللَّهُ مِنْهَا وَلَدَهُ - أَوْ يَخْرُجُ مِنْهَا وَلَدًا - وَلَيَخْلُقَنَّ اللَّهُ كُلَّ نَفْسٍ هُوَ خَالِقُهَا».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ يُرْوَى عَنْ أَنَسٍ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ.
بَابُ لا يَنْفَعُ حَذَرٌ مِنْ قَدَرٍ
2163 - Muhammad ibn al-Muthanna and 'Amr ibn 'Ali narrated to us, they said: Abu 'Asim narrated to us, Mubarak al-Khayyat narrated to us, he said: I asked Thumamah about coitus interruptus, and he said: I heard Anas ibn Malik saying: A man asked the Prophet (pbuh) about coitus interruptus, and he said: "If the fluid from which a child is formed were to be cast upon a rock, Allah would bring forth from it his child—or He would bring forth a child from it—and Allah will certainly create every soul that He is the Creator of."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of it being narrated from Anas except through this chain of transmission.
Chapter: Caution is of no avail against Divine Decree.
CHAPTER
باب لا ينفع حذر من قدر
Kapitulli: Kujdesi nuk i bën dobi caktimit (kaderit)
#2164
٢١٦٤ - Na ka treguar El-Xherrah ibn Makhledi, na ka treguar Muhamedi ibn Musa, na ka treguar Ibrahim ibn Khuthejm ibn Irak ibn Maliku, nga babai i tij, nga gjyshi i tij, nga Ebu Hurejreja, i cili përmendi hadithe përmes këtij [zinxhiri], pastaj tha: Dhe përmes tij, ai tha: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Kujdesi nuk bën dobi kundër caktimit (kaderit), ndërsa lutja bën dobi për aq kohë sa nuk ka zbritur dekreti (kadaja). Vërtet, sprova dhe lutja takohen midis qiellit dhe tokës dhe ato ndeshen me njëra-tjetrën deri në Ditën e Kiametit."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që ky hadith të jetë transmetuar nga Ebu Hurejreja si i ngritur (marfu') deri te Pejgamberi, përveçse përmes këtij zinxhiri transmetimi.
٢١٦٤ - حَدَّثَنَا الْجَرَّاحُ بْنُ مَخْلَدٍ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى، ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خُثَيْمِ بْنِ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، فَذَكَرَ أَحَادِيثَ بِهَذَا، ثُمَّ قَالَ: وَبِهِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «لا يَنْفَعُ حَذَرٌ مِنْ قَدَرٍ، وَالدُّعَاءُ يَنْفَعُ مَا لَمْ يَنْزِلِ الْقَضَاءُ، وَإِنَّ الْبَلاءَ وَالدُّعَاءَ لَيَلْتَقِيَانِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ، فَيَعْتَلِجَانِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَرْفُوعًا إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ.
2164 - Al-Jarrah ibn Makhlad narrated to us, Muhammad ibn Musa narrated to us, Ibrahim ibn Khuthaym ibn 'Irak ibn Malik narrated to us, from his father, from his grandfather, from Abu Hurayrah, and he mentioned [several] hadiths through this [chain], then he said: And by it, he said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Caution is of no avail against destiny, and supplication is of avail so long as the decree has not descended. Indeed, affliction and supplication meet between the heaven and the earth, and they wrestle with each other until the Day of Resurrection."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it to be narrated from Abu Hurayrah as a marfu' report except through this chain of narrators.
#2165
2165 - Na ka treguar Ahmed bin Mensuri, na ka treguar Abdullah bin Abdylvehabi, na ka treguar Zekerija bin Menzuri, më ka treguar Attafi, nga Hishami, nga babai i tij, nga Aisha, e cila ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Nuk bën dobi kujdesi ndaj caktimit (kaderit), ndërsa lutja bën dobi – kështu mendoj (se ka thënë)."
٢١٦٥ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، ثنا زَكَرِيَّا بْنُ مَنْظُورٍ، حَدَّثَنِي عَطَّافٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: لا يَنْفَعُ حَذَرٌ مِنْ قَدَرٍ، وَالدُّعَاءُ يَنْفَعُ - أَحْسِبُهُ
2165 - Ahmad ibn Mansur narrated to us, Abdullah ibn Abd al-Wahhab narrated to us, Zakariyya ibn Manzur narrated to us, Attaf narrated to me, from Hisham, from his father, from Aishah, she said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Precaution is of no avail against the divine decree, and supplication is beneficial - I believe [he said]."
CHAPTER
بَابُ كُلِّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ
Kapitulli: Çdo i lindur lind në natyrshmërinë e pastër (Fitrah)
#2166
2166 - Na ka treguar Ibrahim bin Said el-Xhevheriu, na ka treguar Rejhan bin Saidi, na ka treguar Abad bin Mansuri, nga Ebu Raxha-i, nga Semure bin Xhundubi, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Çdo foshnjë lind në natyrshmërinë e pastër (fitrah), mandej prindërit e tij e bëjnë atë jahudi ose të krishterë."
٢١٦٦ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ، ثنا رَيْحَانُ بْنُ سَعِيدٍ، ثنا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي رَجَاءٍ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ: كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ.
2166 - Ibrahim bin Sa'id al-Jawhari narrated to us, Rayhan bin Sa'id narrated to us, 'Abbad bin Mansur narrated to us, from Abu Raja', from Samurah bin Jundub, that the Messenger of Allah (pbuh) said: "Every newborn is born upon the Fitrah (natural disposition), then his parents make him a Jew or a Christian."
#2167
٢١٦٧ - Na ka treguar Amr ibn Jahja el-Ajli, na ka treguar el-Harith ibn Gassan, na ka treguar Ibn Xhurejxhi, nga Ata'i, nga Ibn Abbasi, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Çdo i lindur lind në natyrshmërinë e pastër (el-Fitrah), pastaj prindërit e tij e bëjnë atë çifut apo të krishterë."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që ta ketë transmetuar askush tjetër përveç el-Harithit, i cili është basri (nga Basra) dhe nuk ka asgjë të keqe me të. Kapitulli: Foshnja në Xhenet.
٢١٦٧ - حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى الأَيْلِيُّ، ثنا الْحَارِثُ بْنُ غَسَّانَ، ثنا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ إِلا الْحَارِثُ، وَهُوَ بَصْرِيٌّ لَيْسَ بِهِ بَأْسٌ.
بَابُ الْمَوْلُودِ فِي الْجَنَّةِ
2167 - Amr ibn Yahya al-Ayli narrated to us, al-Harith ibn Ghassan narrated to us, Ibn Jurayj narrated to us, from 'Ata, from Ibn 'Abbas, that the Prophet (pbuh) said: "Every newborn is born upon the natural disposition (al-Fitrah), then his parents make him a Jew or a Christian."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who narrated it except al-Harith, and he is a Basran with whom there is no harm. Chapter: The newborn in Paradise.
CHAPTER
باب المولود في الجنة
Kapitulli: Foshnja në Xhenet
#2168
2168 - Na ka treguar Muhamed ibn Muavije el-Bagdadi, na ka treguar Helef ibn Halife, nga Ebu Hashimi, nga Said ibn Xhubejri, nga Ibn Abbasi, se Pejgamberi (s.a.v.s.)
٢١٦٨ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْبَغْدَادِيُّ، ثنا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ، عَنْ أَبِي هَاشِمٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ
2168 - Muhammad ibn Mu'awiyah al-Baghdadi narrated to us, Khalaf ibn Khalifah narrated to us, from Abu Hashim, from Sa'id ibn Jubayr, from Ibn Abbas, that the Prophet (pbuh)
#2169
2169 - Na ka treguar Ahmed b. Muhamed b. Jahja b. Seidi, na ka treguar Junus b. Bukejri, nga Muhamed b. Is’haku, nga Muhtar b. Ebi Muhtari, nga Abdulvarithi, nga Enesi, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë: "Foshnja (që vdes e vogël) është në Xhenet dhe vajza e varrosur për së gjalli është në Xhenet." Dhe ai përmendi edhe një të tretë, por më ka ikur (nga mendja).
٢١٦٩ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، ثنا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ مُخْتَارِ بْنِ أَبِي مُخْتَارٍ، عَنْ عَبْدِ الْوَارِثِ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: «الْمَوْلُودُ فِي الْجَنَّةِ، وَالْمَوْءُودَةُ فِي الْجَنَّةِ» وَذَكَرَ ثَالِثًا فَذَهَبَ عَنِّي.
2169 - Ahmad ibn Muhammad ibn Yahya ibn Sa'id narrated to us, Yunus ibn Bukayr narrated to us, from Muhammad ibn Ishaq, from Mukhtar ibn Abi Mukhtar, from Abd al-Warith, from Anas, from the Prophet (pbuh), who said: "The infant is in Paradise, and the girl buried alive is in Paradise," and he mentioned a third, but it has escaped me.
CHAPTER
باب في أطفال المشركين
Kapitulli: Për fëmijët e idhujtarëve
#2170
2170 - Na ka treguar el-Fadl ibn Sehli, na ka treguar el-Haxhaxh ibn Nusajri, na ka treguar Mubarek ibn Fadale, nga Ali ibn Zejdi, nga Enesi, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Fëmijët e idhujtarëve janë shërbëtorë të banorëve të Xhenetit."
٢١٧٠ - حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ، ثنا الْحَجَّاجُ بْنُ نُصَيْرٍ، ثنا مُبَارَكُ بْنُ فَضَالَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «أَطْفَالُ الْمُشْرِكِينَ خَدَمُ أَهْلِ الْجَنَّةِ».
2170 - Al-Fadl ibn Sahl narrated to us, Al-Hajjaj ibn Nusayr narrated to us, Mubarak ibn Fadalah narrated to us, from Ali ibn Zayd, from Anas, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "The children of the polytheists are the servants of the people of Paradise."
#2171
2171 - Dhe na e ka treguar atë Muhamed ibn Abdilmelik el-Vasitij, na ka treguar Mu'alla ibn Abdurrahmani, na ka treguar Mubarek ibn Fedale, nga Aliu, nga Enesi, i cili ka thënë: ....
Komentim Ngjashëm me të, por nuk e ka ngritur atë (deri te Pejgamberi s.a.v.s.).
٢١٧١ - وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الْوَاسِطِيُّ، ثنا مُعَلَّى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، ثنا مُبَارَكُ بْنُ فَضَالَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: .... بِنَحْوِهِ، وَلَمْ يَرْفَعْهُ.
2171 - And Muhammad ibn Abd al-Malik al-Wasiti narrated it to us, Mu'alla ibn Abd al-Rahman narrated to us, Mubarak ibn Fadala narrated to us, from Ali, from Anas, who said: ....
Commentary Similarly, and he did not attribute it to the Prophet (pbuh).
#2172
2172 - Na ka treguar Amr ibn Aliu, na ka treguar Isa ibn Shuejbi, na ka treguar Abad ibn...
٢١٧٢ - حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، ثنا عِيسَى بْنُ شُعَيْبٍ، ثنا عَبَّادُ بْنُ
2172 - 'Amr ibn 'Ali narrated to us, 'Isa ibn Shu'ayb narrated to us, 'Abbad ibn narrated to us.
CHAPTER
بَابٌ
Kapitulli
#2173
٢١٧٣ - Na ka treguar Ebu Kamil el-Fudejl ibn el-Husejn el-Xhahderi, na ka treguar Ebu Auane, nga Hilal ibn Xhenab, nga Ikrimeh, nga Ibn Abbasi, i cili ka thënë: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ishte në një nga betejat e tij, dhe një burrë e pyeti atë, duke thënë: "O i Dërguari i Allahut! Çfarë thua për ata që argëtohen (të shkujdesurit)?" Ai tha: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) heshti ndaj tij dhe nuk i ktheu asnjë fjalë. Kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e përfundoi betejën e tij, ai bëri një rrotullim (inspektim), dhe ja, ai hasi në një djalosh që kishte rënë dhe po luante kot me dherat e tokës. Atëherë thirrësi i tij thirri: "Ku është ai që pyeti për ata që argëtohen?" Burri u afrua te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), dhe i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ndaloi...
٢١٧٣ - حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْفُضَيْلُ بْنُ الْحُسَيْنِ الْجَحْدَرِيُّ، ثنا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ هِلالِ بْنِ جَنَابٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ، فَسَأَلَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ! مَا تَقُولُ فِي اللاهِينَ، قَالَ فَسَكَتَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ كَلِمَةً، فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ مِنْ غَزْوِهِ طَافَ، فَإِذَا هُوَ بِغُلامٍ قَدْ وَقَعَ وَهُوَ يَعْبَثُ بِالأَرْضِ، فَنَادَى مُنَادِيهِ: أَيْنَ السَّائِلُ عَنِ اللاهِينَ؟ فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ﷺ، فَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى
2173 - Abu Kamil al-Fudayl ibn al-Husayn al-Jahdari narrated to us, Abu 'Awanah narrated to us, from Hilal ibn Jinnab, from 'Ikrimah, from Ibn 'Abbas, who said: The Messenger of Allah (pbuh) was in one of his military expeditions, and a man asked him, saying: "O Messenger of Allah! What do you say regarding the idlers?" He said: So the Messenger of Allah (pbuh) remained silent toward him and did not return a single word to him. When the Messenger of Allah (pbuh) finished his expedition, he performed circumambulation, and he came across a young boy who had fallen and was playing idly with the ground. Then his caller announced: "Where is the one who asked about the idlers?" So the man approached the Messenger of Allah (pbuh), and the Messenger of Allah (pbuh) forbade...
CHAPTER
باب فيمن لم يبلغه الدعوة وغير ذلك
Kapitulli: Për ata që nuk u ka arritur thirrja dhe të tjerë
#2174
2174 - Na ka treguar Muhamed bin el-Muthanna, na ka treguar Muadh bin Hishami, më ka treguar babai im, nga Katadeja, nga el-Hasani, nga el-Esuad bin Seriu, se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Para Allahut do të paraqiten: i shurdhri që nuk dëgjon asgjë, i marri, i moshuari senil dhe njeriu që ka vdekur në periudhën fetrah (kohë pa Pejgamber). I shurdhri do të thotë: 'O Zoti im, erdhi Islami e unë nuk dëgjova asgjë.' I marri do të thotë: 'O Zoti im, erdhi Islami e unë nuk kuptoja asgjë.' Ndërsa ai që ka vdekur në periudhën fetrah do të thotë: 'O Zoti im, nuk më ka ardhur asnjë i dërguar prej Teje.'"
Komentim El-Bezzari ka thënë: "Më është harruar ajo që ka thënë i katërti." Ai [Pejgamberi] vazhdoi: "Atëherë Ai do të marrë besëlidhjet e tyre se do t'i binden Atij, pastaj do t'u dërgojë urdhër: 'Hyni në Zjarr.' Pasha Atë, në dorën e të Cilit është shpirti i Muhamedit, sikur të hynin në të, ai do të ishte për ta i ftohtë dhe shpëtim."
٢١٧٤ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ سَرِيعٍ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: " يُعْرَضُ عَلَى اللَّهِ الأَصَمُّ الَّذِي لا يَسْمَعُ شَيْئًا، وَالأَحْمَقُ، وَالْهَرِمُ، وَرَجُلٌ مَاتَ فِي الْفَتْرَةِ، فَيَقُولُ الأَصَمُّ: رَبِّ جَاءَ الإِسْلامُ وَمَا أَسْمَعُ شَيْئًا، وَيَقُولُ الأَحْمَقُ: رَبِّ جَاءَ الإِسْلامُ وَمَا أَعْقِلُ شَيْئًا، وَيَقُولُ الَّذِي مَاتَ فِي الْفَتْرَةِ: رَبِّ مَا أَتَانِي لَكَ مِنْ رَسُولٍ ".
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: وَذَهَبَ عَنِّي مَا قَالَ الرَّابِعُ، قَالَ: " فَيَأْخُذُ مَوَاثِيقَهُمْ لَيُطِيعَنَّهُ، فَيُرْسِلُ إِلَيْهِمْ ﵎: ادْخُلُوا النَّارَ، فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، لَوْ دَخَلُوهَا، لَكَانَتْ عَلَيْهِمْ بَرْدًا وَسَلامًا ".
2174 - Muhammad bin al-Muthanna narrated to us, Mu'adh bin Hisham narrated to us, my father narrated to me, from Qatadah, from al-Hasan, from al-Aswad bin Sari', from the Prophet (pbuh) who said: "Four will be presented before Allah: the deaf man who hears nothing, the fool, the senile, and a man who died during the interval (between prophets). The deaf man will say: 'My Lord, Islam came and I heard nothing.' The fool will say: 'My Lord, Islam came and I understood nothing.' And the one who died during the interval will say: 'My Lord, no messenger from You came to me.'"
Commentary Al-Bazzar said: "What the fourth one said has escaped me." He [the Prophet] said: "Then He takes their covenants that they shall surely obey Him, and He sends word to them: 'Enter the Fire.' By the One in whose hand is the soul of Muhammad, had they entered it, it would have been coolness and peace for them."
#2175
2175 - Na e ka treguar këtë Muhamed bin el-Muthenna, i cili ka thënë: Na ka treguar Muadh bin Hishami, nga babai i tij, nga Katadeja, nga el-Hasani, nga Ebu Rafi'i, nga Ebu Hurejreja, i cili ka treguar ngjashëm me këtë hadith, përveçse ai tha në fund të tij: «Kushdo që hyn në të, ajo do të jetë ftohtësi dhe shpëtim për të, ndërsa kushdo që nuk hyn në të, do të hyjë në Zjarr.»
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë të jetë transmetuar nga Ebu Hurejreja përveçse përmes këtij vargu transmetimi (isnad), por është transmetuar edhe nga të tjerë përveç tij; është transmetuar nga Theubani, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), nga El-Esved bin Seri' përmes më shumë se një rruge, si dhe nga Enesi, nga Ebu Saidi.
٢١٧٥ - وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، ثنا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ، غَيْر أَنَّهُ قَالَ فِي آخِرِهِ: «فَمَنْ دَخَلَهَا كَانَتْ عَلَيْهِ بَرْدًا وَسَلامًا، وَمَنْ لَمْ يَدْخُلْهَا دَخَلَ النَّارَ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ يُرْوَى عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ إِلا بِهَذَا الإِسْنَادِ، وَرُوِيَ عَنْ غَيْرِهِ، وَرُوِيَ عَنْ ثَوْبَانَ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، وَعَنِ الأَسْوَدِ بْنِ سَرِيعٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ، وَعَنْ أَنَسٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ.
2175 - And Muhammad bin al-Muthanna narrated it to us, saying Mu'adh bin Hisham narrated to us, from his father, from Qatadah, from al-Hasan, from Abu Rafi', from Abu Hurayrah, who narrated the like of this hadith, except that he said at its end: "So whoever enters it, it shall be coolness and peace for him, and whoever does not enter it shall enter the Fire."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it to be narrated from Abu Hurayrah except through this chain of transmission, and it has been narrated from others besides him; it was narrated from Thawban, from the Prophet (pbuh), and from al-Aswad bin Sari' from more than one route, and from Anas from Abu Sa'id.
#2176
٢١٧٦ - Na ka treguar Muhamed bin Omer bin Hejjaxh el-Kufi, na ka treguar Ubejdullah bin Musa, na ka treguar Fudejl bin Merzuk, nga Atijje, nga Ebu Seidi, nga Pejgamberi (s.a.v.s.) — besoj se ai ka thënë: "Do të sillet ai që ka vdekur në kohën e ndërmjetme (fetre), i mangëti nga mendja dhe foshnja. Ai që ka vdekur në kohën e ndërmjetme do të thotë: 'Nuk më ka ardhur asnjë libër e asnjë i dërguar.' I mangëti nga mendja do të thotë: 'O Zot, Ti nuk më dhe mendje me të cilën do të dalloja të mirën nga e keqja.' Ndërsa foshnja do të thotë: 'Nuk e arrita moshën e veprimit.' Atëherë do t'u shfaqet një zjarr dhe do t'u thuhet: 'Shkoni tek ai' — ose tha: 'Hyni në të.' Atëherë do të hyjë në të ai që në diturinë e Allahut do të ishte i lumtur (i shpëtuar), nëse do të kishte arritur moshën e veprimit." Ai tha: "Ndërsa do të përmbahet nga hyrja në të ai që në diturinë e Allahut do të ishte i mjerë (fatkeq), nëse do të kishte arritur moshën e veprimit. Atëherë Ai (i Madhëruar e i Lartësuar) do të thotë: 'Mua më kundërshtuat (kur Më keni përballë), po si do të silleshit me të dërguarit e Mi në të fshehtën?'"
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që kjo të jetë transmetuar nga Ebu Seidi përveçse përmes hadithit të Fudejlit.
٢١٧٦ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ هَيَّاجٍ الْكُوفِيُّ، ثنا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، ثنا فُضَيْلُ بْنُ مَرْزُوقٍ، عَنْ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَحْسِبُهُ قَالَ: " يُؤْتَى بِالْهَالِكِ فِي الْفَتْرَةِ، وَالْمَعْتُوهِ، وَالْمَوْلُودِ، فَيَقُولُ الْهَالِكُ فِي الْفَتْرَةِ: لَمْ يَأْتِنِي كِتَابٌ وَلا رَسُولٌ، وَيَقُولُ الْمَعْتُوهُ: أَيْ رَبِّ لَمْ تَجْعَلْ لِي عَقْلًا أَعْقِلُ بِهِ خَيْرًا وَلا شَرًّا، وَيَقُولُ الْمَوْلُودُ: لَمْ أُدْرِكِ الْعَمَلَ، قَالَ: فَتُرْفَعُ لَهُمْ نَارٌ، فَيُقَالُ لَهُمْ: رِدُوَها، أَوْ قَالَ: ادْخُلُوهَا، فَيَدْخُلُهَا مَنْ كَانَ فِي عِلْمِ اللَّهِ سَعِيدًا، إِنْ لَوْ أَدْرَكَ الْعَمَلَ ". قَالَ: " وَيُمْسِكُ عَنْهَا مَنْ كَانَ فِي عِلْمِ اللَّهِ شَقِيًّا إِنْ لَوْ أَدْرَكَ الْعَمَلَ، فَيَقُولُ ﵎: إِيَّايَ عَصَيْتُمْ، فَكَيْفَ بِرُسُلِي بِالْغَيْبِ ".
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ يُرْوَى عَنْ أَبِي سَعِيدٍ إِلا مِنْ حَدِيثِ فُضَيْلٍ.
2176 - Muhammad ibn ‘Umar ibn Hayyaj al-Kufi narrated to us, ‘Ubayd Allah ibn Musa narrated to us, Fudayl ibn Marzuq narrated to us, from ‘Atiyyah, from Abu Sa‘id, from the Prophet (pbuh)—I believe he said: “The one who perished during the interval [between prophets], the mentally impaired, and the newborn shall be brought. The one who perished during the interval will say: ‘No book nor messenger came to me.’ The mentally impaired will say: ‘O Lord, You did not grant me an intellect by which I could understand good or evil.’ The newborn will say: ‘I did not reach the age of deeds.’ He said: ‘Then a fire will be raised for them, and it will be said to them: Go into it—or he said: Enter it. Thus, whoever was among the blessed in the knowledge of Allah, had they reached the age of deeds, will enter it.’ He said: ‘And whoever was among the wretched in the knowledge of Allah, had they reached the age of deeds, will refrain from it. Then He, Mighty and Sublime, will say: Me you have disobeyed, so how would you have treated My messengers in the unseen?’”
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of it being narrated from Abu Sa‘id except from the hadith of Fudayl.
#2177
2177 - Na ka treguar Jusuf bin Musa, na ka treguar Xherir bin Abdil-Hamid, nga Lejth bin Ebi Sulejm, nga Abdil-Uarith, nga Enes bin Maliku, i cili ka thënë: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Katër persona do të sillen në Ditën e Kiametit: foshnja, i çmenduri, ai që ka vdekur në kohën e ndërmjetme (fetrah) dhe i moshuari i këputur (senil). Secili prej tyre do të flasë duke paraqitur argumentin e tij, ndërsa Allahu i Plotfuqishëm dhe i Madhërishëm do t'i thotë një pjese të zjarrit të Xhehenemit — mendoj se ka thënë —: 'Dil përpara!', e pastaj do t'u thotë atyre: 'Vërtet, Unë u dërgoja robërve të Mi të dërguar nga..."
٢١٧٧ - حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، ثنا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، عَنْ لَيْثِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ، عَنْ عَبْدِ الْوَارِثِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: " يُؤْتَى بِأَرْبَعَةٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ: بِالْمَوْلُودِ، وَالْمَعْتُوهِ، وَمَنْ مَاتَ فِي الْفَتْرَةِ، وَبِالشَّيْخِ الْفَانِي، كُلُّهُمْ يَتَكَلَّمُ بِحُجَّتِهِ، فَيَقُولُ اللَّهُ ﵎ لِعُنُقٍ مِنْ جَهَنَّمَ - أَحْسِبُهُ قَالَ -: ابْرُزِي، فَيَقُولُ لَهُمْ: إِنِّي كُنْتُ أَبْعَثُ إِلَى عِبَادِي رُسُلًا مِنْ
2177 - Yusuf bin Musa narrated to us, Jarir bin Abd al-Hamid narrated to us, from Layth bin Abi Sulaym, from Abd al-Warith, from Anas bin Malik, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Four will be brought on the Day of Resurrection: the infant, the mentally deranged, the one who died during the interval, and the senile elderly man. Each of them will speak his argument, and Allah, the Mighty and Sublime, will say to a neck from Hellfire—I think he said—: 'Come forth!' Then He will say to them: 'Verily, I used to send to My servants messengers from..."
CHAPTER
باب النهي عن الكلام في القدر
Kapitulli: Ndalimi i të folurit rreth kaderit (paracaktimit)
#2178
2178 - Na ka treguar Amr ibn Aliu, na ka treguar Ebu Asimi, nga Anbeseh el-Haddadi, nga ez-Zuhriu, nga Seid ibn el-Musejjibi, nga Ebu Hurejra, se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Diskutimi rreth Kaderit (përcaktimit hyjnor) është lënë pas për njerëzit më të këqij të këtij umeti."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që dikush tjetër ta ketë transmetuar këtë nga ez-Zuhriu përveç Anbeseh, i cili është i dobët (lejjin) në hadith, dhe ai është veçuar me transmetimin e këtij hadithi nga ez-Zuhriu.
٢١٧٨ - حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، ثنا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ عَنْبَسَةَ الْحَدَّادِ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ: «أُخِّرَ الْكَلامُ فِي الْقَدَرِ لِشِرَارِ هَذِهِ الأُمَّةِ».
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ رَوَاهُ عَنِ الزُّهْرِيِّ إِلا عَنْبَسَةُ، وَهُوَ لَيِّنُ الْحَدِيثِ، وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهِ عَنِ الزُّهْرِيِّ.
2178 - Amr ibn Ali narrated to us, Abu Asim narrated to us, from Anbasah al-Haddad, from al-Zuhri, from Sa'id ibn al-Musayyib, from Abu Hurayrah: That the Messenger of Allah (pbuh) said: "Discussion regarding Divine Decree (al-Qadar) has been delayed for the worst of this nation."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of anyone who narrated it from al-Zuhri except Anbasah, and he is lax in Hadith, and he was solitary in narrating it from al-Zuhri.
#2179
2179 - Na treguan Muhamed bin Husejni dhe Amr bin Aliu – ndërsa formulimi i takon Muhamed bin Husejnit – të cilët thanë: Na tregoi Omer bin Ebi Halife, na tregoi Hishami – domethënë Ibn Hasani – nga Muhamedi, e ky nga Ebu Hurejra: Thashë: dhe ai përmendi të ngjashmen me të.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk njohim për të asnjë rrugë transmetimi nga një burim i saktë përveç kësaj rruge, dhe nuk e ka transmetuar atë nga Hishami askush tjetër përveç Amrit.
٢١٧٩ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُصَيْنٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، وَاللَّفْظُ لِمُحَمَّدِ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالا: ثنا عُمَرُ بْنُ أَبِي خَلِيفَةَ، ثنا هِشَامٌ - يَعْنِي: ابْنَ حَسَّانٍ - عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قُلْتُ: فَذَكَرَ نَحْوَهُ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُ لَهُ طَرِيقًا مِنْ جِهَةٍ صَحِيحَةٍ غَيْرَ هَذَا الطَّرِيقِ، وَلا رَوَاهُ عَنْ هِشَامٍ إِلا عَمْرٌو.
2179 - Muhammad ibn Husayn and 'Amr ibn 'Ali narrated to us—and the wording belongs to Muhammad ibn Husayn—they both said: 'Umar ibn Abi Khalifah narrated to us, Hisham—meaning ibn Hassan—narrated to us, from Muhammad, from Abu Hurayrah: I said: and he mentioned the like of it.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know of any route for it from an authentic source other than this route, and no one narrated it from Hisham except 'Amr.
#2180
2180 - Na ka treguar Muhamed ibn Ma’meri, na ka treguar Ebu Asimi, na ka treguar Xherir ibn Hazimi, nga...
٢١٨٠ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، ثنا أَبُو عَاصِمٍ، ثنا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ
2180 - Muhammad ibn Ma'mar narrated to us, Abu 'Asim narrated to us, Jarir ibn Hazim narrated to us, from...
CHAPTER
باب فيمن يكذب بالقدر
Kapitulli: Për ata që e përgënjeshtrojnë kaderin
#2181
2181 - Na ka treguar Ahmed ibn Mansur ibn Sejjar, na ka treguar Muhamed ibn el-Kasim el-Esedi, na ka treguar Fitr, nga Ebu Halid el-Ualibi, nga Xhabir ibn Semure es-Suva'i, nga Suva’ete Kajs, i cili ka thënë: E kam dëgjuar Pejgamberin (s.a.v.s.) duke thënë: "Tri gjëra i frikësohem për umetin tim: kërkimi i shiut përmes pozicioneve të yjeve, padrejtësia e sundimtarit dhe përgënjeshtrimi i kaderit (paracaktimit hyjnor)."
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë të jetë transmetuar nga Xhabir ibn Semure përveçse përmes kësaj rruge, dhe Muhamed ibn el-Kasim është i dobët (lejjin) në hadith.
٢١٨١ - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورِ بْنِ سَيَّارٍ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ الأَسَدِيُّ، ثنا فِطْرٌ، عَنْ أَبِي خَالِدٍ الْوَالِبِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ السُّوَائِيِّ سُوَاءَةَ قَيْسٍ، قَالَ: سَمِعْتَ النَّبِيَّ ﷺ يَقُولُ: " ثَلاثٌ أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي: الاسْتِسْقَاءُ بِالأَنْوَاءِ، وَحَيفُ السُّلْطَانِ، وَالتَّكْذِيبُ بِالْقَدَرِ ".
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ يُرْوَى عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ لَيِّنُ الْحَدِيثِ.
2181 - Ahmad ibn Mansur ibn Sayyar narrated to us, Muhammad ibn al-Qasim al-Asadi narrated to us, Fitr narrated to us, from Abu Khalid al-Walibi, from Jabir ibn Samurah al-Suwa’i of Suwa’ah Qays, who said: I heard the Prophet (pbuh) say: "Three things I fear for my nation: seeking rain through the stars, the injustice of the ruler, and denial of the divine decree."
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it to be narrated from Jabir ibn Samurah except through this route, and Muhammad ibn al-Qasim is weak in Hadith.
#2182
2182 - Na ka treguar Umari, na ka treguar Sulejman bin Abdurrahmani, na ka treguar Sulejman bin Utbe, i cili ka thënë: E kam dëgjuar Junus bin Mejsere bin Halbesin duke treguar nga Ebu Idrisi, nga Ebu Derda, nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), i cili ka thënë: "Nuk hyn në Xhenet ai që sillet keq (është i pabindur) ndaj prindërve, as i alkoolizuari dhe as ai që përgënjeshtron kaderin (përcaktimin hyjnor)." Thashë: I alkoolizuari është përmendur te Ibn Maxheh.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Zinxhiri i tij i transmetimit është i mirë (hasen).
٢١٨٢ - حَدَّثَنَا عُمَرُ، ثنا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، ثنا سُلَيْمَانُ بْنُ عُتْبَةَ، قَالَ: سَمِعْتُ يُونُسَ بْنِ مَيْسَرَةَ بْنِ حَلْبَسٍ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ، قَالَ: «لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ عَاقٌّ، وَلا مُدْمِنُ خَمْرٍ، وَلا مُكَذِّبٌ بِقَدَرٍ». قُلْتُ: ذُكِرَ مُدْمِنُ الْخَمْرِ عِنْدَ ابْنِ مَاجَهْ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: إِسْنَادُهُ حَسَنٌ.
2182 - Umar narrated to us, Sulayman bin Abd al-Rahman narrated to us, Sulayman bin Utbah narrated to us, he said: I heard Yunus bin Maysarah bin Halbas narrating from Abu Idris, from Abu al-Darda', from the Messenger of Allah (pbuh), who said: "Neither the one who is undutiful to parents, nor the one addicted to wine, nor the one who denies the divine decree shall enter Paradise." I said: The one addicted to wine was mentioned in Ibn Majah.
Commentary Al-Bazzar said: Its chain of narrators is good (Hasan).
#2183
٢١٨٣ - Na ka treguar Muhamed bin Merzuk bin Bukejr, na ka treguar Amr bin Salih, gjykatësi i Ramahurmuzit, na ka treguar Jahja bin Ebi Unejsah, nga Ebu ez-Zubejri, nga Seid bin Xhubejri, i cili ka thënë: Ishim me Ibn Abbasin në xhami, në Mesxhid el-Haram, dhe ai përmendi diçka rreth kaderit (paracaktimit hyjnor). Ai zgjati dorën e tij – dhe kjo ishte pasi ai kishte humbur shikimin – dhe iu tha: "Nuk ka asnjë prej tyre në mesin e njerëzve." Ai tha: "Mendova se kishte ndonjë në mesin e njerëzve që ta kapja për qafe; dhe kjo sepse e kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë: 'Allahu nuk ka dërguar asnjë pejgamber e pastaj t'ia ketë marrë shpirtin, pa lënë pas tij një periudhë (çorientimi), me të cilën e mbush Xhehenemin, e ata janë Kaderitë.'"
٢١٨٣ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَرْزُوقِ بْنِ بُكَيْرٍ، ثنا عَمْرُو بْنُ صَالِحٍ قَاضِي رَامَهُرْمُزَ، ثنا يَحْيَى بْنُ أَبِي أُنَيْسَةَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ: كُنَّا عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي الْمَسْجِدِ مَسْجِدِ الْحَرَامِ، فَذَكَرَ شَيْئًا مِنَ الْقَدَرِ، فَأَهْوَى بِيَدِهِ وَذَاكَ بَعْدَ مَا ذَهَبَ بَصَرُهُ، فَقِيلَ: لَيْسَ فِي الْقَوْمِ مِنْهُمْ أَحَدٌ، قَالَ: كُنْتُ أَرَى أَنَّ فِي الْقَوْمِ أَحَدًا فَآخُذُ بِرَقَبَتِهِ، وَذَلِكَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ يَقُولُ: مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيًّا ثُمَّ قَبَضَهُ، إِلا جَعَلَ مِنْ بَعْدِهِ فَتْرَةً يَمْلأُ مِنْ تِلْكَ الْفَتْرَةِ جَهَنَّمَ، وَإِنَّهُمْ الْقَدَرِيُّونَ.
2183 - Muhammad ibn Marzuq ibn Bukayr narrated to us, 'Amr ibn Salih, the Judge of Ramahurmuz, narrated to us, Yahya ibn Abi Unaysah narrated to us, from Abu al-Zubayr, from Sa'id ibn Jubayr, who said: We were with Ibn 'Abbas in the Mosque, the Sacred Mosque, and he mentioned something regarding the Divine Decree (al-Qadar). He reached out with his hand—and that was after his sight had gone—and it was said to him: "There is no one from them among the people." He said: "I thought that there was someone among the people so that I might seize him by his neck; and that is because I heard the Messenger of Allah (pbuh) say: 'Allah did not send a prophet and then take his soul except that He placed after him a period of interval, filling Hell from that period, and they are the Qadariyyah.'"
#2184
2184 - Dhe na e ka treguar atë Muhamed ibn Abdurrahimi, na ka treguar Sadaka ibn Sabiku, nga Sulejman ibn Karmi, nga Ebu ez-Zubejri, nga Seid ibn Xhubejri, nga Ibn Abbasi, nga Pejgamberi (s.a.v.s.), i cili ka thënë: ... [dhe e përmendi transmetimin] ngjashëm me të ose diçka të përafërt me të.
Komentim El-Bezzari ka thënë: Nuk dimë që ky të jetë transmetuar me këtë tekst, përveçse përmes kësaj rruge që kemi përmendur.
٢١٨٤ - وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، ثنا صَدَقَةُ بْنُ سَابِقٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ قَرْمٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ، قَالَ: … ، بِنَحْوِهِ أَوْ قَرِيبًا مِنْهُ.
شرح قَالَ الْبَزَّارُ: لا نَعْلَمُهُ يُرْوَى بِهَذَا اللَّفْظِ إِلا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ الَّذِي ذَكَرْنَاهُ.
2184 - And Muhammad ibn Abd al-Rahim narrated it to us, Sadaqah ibn Sabiq narrated to us, from Sulayman ibn Qarm, from Abu al-Zubayr, from Sa'id ibn Jubayr, from Ibn Abbas, from the Prophet (pbuh), who said: ... [and he mentioned the narration] similarly or close to it.
Commentary Al-Bazzar said: We do not know it to be narrated with this wording except through this route that we have mentioned.