Sunan al-Darimi - Suneni i Darimiut - سنن الدارمي

CHAPTER 1
#2758
Transmeton Abdullahu (r.a.):

Një njeri tha: "O i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): A do të merret në llogari njeriu për atë që ka vepruar në xhahilijet?" Ai tha: "Kush vepron mirë në Islam, nuk do të merret në llogari për atë që ka bërë në xhahilijet. Ndërsa kush vepron keq në Islam, do të merret në llogari për të parat dhe të fundit."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَجُلٌ : يَا رَسُولَ اللَّهِ K : أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ؟، قَالَ :" مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ، أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ "
Muhammad bin Yusuf narrated to us, from Sufyan, from Al-A'mash, from Abu Wa'il, from Abdullah (may Allah be pleased with him), who said: A man said, "O Messenger of Allah (pbuh), will a person be held accountable for what he did during the period of ignorance (Jahiliyyah)?" He said, "Whoever excels in Islam will not be held accountable for what he did during the period of ignorance, but whoever does evil in Islam will be held accountable for the former and the latter."
#2759
Transmeton El-Wedini: Një burrë erdhi te Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe tha: "O i Dërguari i Allahut, ne ishim njerëz të xhahilijetit dhe adhurues të idhujve, prandaj i vrisnim fëmijët tanë. Unë kisha një vajzë dhe kur ajo u rrit e gëzohej kur e thirrja, një ditë e thirra dhe ajo më ndoqi. Shkova derisa arrita te një pus i familjes sime aty pranë. E kapa për dore dhe e hodha në pus. Fjalët e saj të fundit që dëgjova ishin: 'O babai im! O babai im!'" Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) qau aq shumë saqë i rrodhën lotët nga sytë. Një burrë nga të pranishmit i tha: "E lëndove të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.)." Mirëpo, ai (s.a.v.s.) i tha: "Lere, sepse ai po pyet për atë që e mundon." Pastaj i tha: "Ma trego prapë ngjarjen tënde." Ai e përsëriti dhe ai (s.a.v.s.) qau derisa lotët i rrodhën mbi mjekër. Pastaj i tha: "Vërtet, Allahu ua ka falur njerëzve të xhahilijetit atë që kanë bërë, andaj fillo punën tënde nga e para."
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ ، عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ ، عَنْ الْوَضِينِ ، أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ، فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ، وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةُ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ، وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا، فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا، فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ، فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ، وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ : يَا أَبَتَاهُ ! يَا أَبَتَاهُ ! فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ، فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ لَهُ : " كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ "، ثُمَّ قَالَ لَهُ : " أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ " فَأَعَادَهُ، فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ، ثُمَّ قَالَ لَهُ :" إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا، فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ "
Al-Walid bin al-Nadr al-Ramli informed us, from Masarrah bin Ma’bad of the Banu al-Harith bin Abi al-Haram of the Lakhm tribe, from al-Wadin, that a man came to the Prophet (pbuh) and said: "O Messenger of Allah, we were a people of ignorance and idol worship, and we used to kill our children. I had a daughter of mine, and when she reached an age where she could respond and was delighted by my call whenever I called her, I called her one day and she followed me. I walked until I came to a well belonging to my family that was not far off. I took her by her hand and cast her into the well, and the last I heard from her was her crying: 'O my father! O my father!'" Thereupon, the Messenger of Allah (pbuh) wept until the tears flowed from his eyes. A man among those sitting with the Messenger of Allah (pbuh) said to the caller: "You have grieved the Messenger of Allah (pbuh)." But the Prophet (pbuh) said to him: "Refrain, for he is asking about what is of great concern to him." Then he said to the man: "Repeat your story to me," and he repeated it. He (pbuh) wept until the tears flowed from his eyes onto his beard. Then he said to him: "Indeed, Allah has remitted for the people of the Pre-Islamic Ignorance what they did, so start your deeds anew."
#2760
Transmeton Mujahidi nga zotëria i tij: Ai tregon se familja e tij e dërguan me një enë me gjalpë dhe qumësht tek idhujt e tyre. Ai tha: "Frika ndaj tyre më pengoi që ta haja gjalpin." Pastaj erdhi një qen, e hëngri gjalpin, e piu qumështin dhe më pas urinoi mbi idhujt, që ishin Isafi dhe Naila. Haruni tregon se në kohën e injorancës (Xhahilijetit), kur njeriu udhëtonte, merrte me vete katër gurë: tre për t'i vendosur nën enën e tij të gatimit dhe të katërtin për ta adhuruar. Ai e rriste qenin e tij, por e vriste fëmijën e tij.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ : حَدَّثَنِي مَوْلَايَ :" أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ، قَالَ : فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا، قَالَ : فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ، ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ : أُسَافٌ وَنَائِلَةُ، قَالَ هَارُونُ : كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ، حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ : ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ، وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ "
Harun bin Mu'awiya informed us, on the authority of Ibrahim bin Sulayman al-Mu'addib, on the authority of al-A'mash, on the authority of Mujahid, who said: My master narrated to me: "That his family sent him with a vessel containing butter and milk to their deities. He said: Fear of them prevented me from eating the butter. He said: Then a dog came and ate the butter and drank the milk, and then it urinated on the idol—which were Isaf and Na'ila."
Commentary Harun said: "In the pre-Islamic period of ignorance (Jahiliyya), when a man traveled, he would carry four stones with him: three for his cooking pot and the fourth he would worship; and he would raise his dog while killing his child."
#2761
Transmeton Ebu Rexhai: Në kohën e xhahilijetit, kur gjenim ndonjë gur të bukur, ne e adhuronim atë. E nëse nuk gjenim gur, mblidhnim një pirg me rërë, pastaj sillnim devenë që jepte shumë qumësht, e cila qëndronte me këmbë të hapura mbi të, dhe ne e mjelim mbi atë pirg rëre derisa ta njomnim mirë, e pastaj e adhuronim atë pirg për aq kohë sa qëndronim në atë vend.
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ ، حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ ، عَنْ أَبِي رَجَاءٍ ، قَالَ :" كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا، عَبَدْنَاهُ، وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا، جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ، ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجَّ عَلَيْهَا، فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا، ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ "، قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ : الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ
Mujahid bin Musa narrated to us, Rayhan—who is Ibn Sa'id al-Sami—narrated to us, Abbad—who is Ibn Mansur—narrated to us, from Abu Raja', who said: "During the Pre-Islamic Period of Ignorance (Jahiliyyah), if we found a beautiful stone, we would worship it. If we did not find a stone, we would gather a mound of sand, then we would bring a productive she-camel and make her straddle over it, and we would milk her onto the mound until we saturated it; then we would worship that mound for as long as we remained in that place."
Commentary Abu Muhammad said: 'Al-Safi' refers to the one with abundant milk.
#2762
Transmeton Ka’bi: Ne e gjejmë të shkruar: "Muhamedi është i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ai nuk është i ashpër, as i vrazhdë dhe nuk bërtet nëpër tregje. Ai nuk e kthen të keqen me të keqe, por fal dhe toleron. Ummeti i tij janë lavdëruesit e mëdhenj, që e madhërojnë Allahun në çdo lartësi dhe e falënderojnë Atë në çdo vendqëndrim. Ata e lidhin rrobën e tyre deri në gjysmën e këmbëve dhe marrin abdest në gjymtyrët e tyre. Thirrësi i tyre thërret në hapësirën e qiellit. Rreshtimi i tyre në luftë dhe rreshtimi i tyre në namaz është i njëjtë. Gjatë natës, ata kanë një ushtimë si zhurma e bletëve. Lindja e tij është në Mekë, vendi i hixhretit të tij është në Tajbe dhe sundimi i tij do të jetë në Sham."
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ ، حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، قَالَ : قَالَ كَعْبٌ : نَجِدُهُ مَكْتُوبًا :" مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ، وَلَا غَلِيظٌ، وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ، وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ، وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ، وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ G عَلَى كُلِّ نَجْدٍ، وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ، وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ، وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ، مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ، وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ، لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ، مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ ، وَمُهَاجِرُهُ بِطَيْبَةَ ، وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ "
Al-Hasan ibn al-Rabi' informed us, Abu al-Ahwas related to us, from al-A'mash, from Abu Salih, who said: Ka'b said: "We find him written [in the scriptures]: 'Muhammad is the Messenger of Allah (pbuh); he is neither coarse, nor harsh, nor shouting in the marketplaces. He does not repay evil with evil, but rather he pardons and forgives. His community are the frequent praisers; they proclaim Allah's greatness upon every height and praise Him at every station. They wrap their lower garments at their midsections and perform ablution on their limbs. Their caller calls out in the expanse of the sky. Their row in battle and their row in prayer are one and the same. They have at night a humming like the humming of bees. His birthplace is in Mecca, his place of migration is in Taybah, and his dominion is in Ash-Sham.'"
#2763
Transmeton Ibn Selami: Ne e gjejmë përshkrimin e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.): "Vërtet Ne të kemi dërguar ty si dëshmitar, përgëzues dhe paralajmërues, si dhe mbrojtje për të pashkolluarit. Ti je robi Im dhe i Dërguari Im. Unë e emërova atë El-Mutewekkil. Ai nuk është i ashpër, as i vrazhdë dhe nuk bërtet nëpër tregje. Ai nuk e kthen të keqen me të keqe, por fal dhe toleron. Nuk do t'ia marr shpirtin derisa ta drejtojë fenë e devijuar, duke bërë që njerëzit të dëshmojnë se nuk ka zot tjetër përveç Allahut. Përmes tij do të hapim sy të verbër, veshë të shurdhër dhe zemra të mbyllura." Ata bin Jasari tregon se edhe Ke'bi ka thënë të njëjtën gjë si Ibn Selami.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ ، عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ ، عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ ابْنِ سَلَامٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ :" إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا، وَحِرْزًا، لِلْأُمِّيِّينَ، أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي، سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ، لَيْسَ بِفَظٍّ، وَلَا غَلِيظٍ، وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ، وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا، وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ، وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى يُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ يَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، نَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًا، وَقُلُوبًا غُلْفًا "، قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ : وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ : أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ
Abdullah ibn Salih narrated to us, al-Layth narrated to me, Khalid—who is Ibn Yazid—narrated to me, from Sa'id—who is Ibn Abi Hilal—from Hilal ibn Usamah, from 'Ata' ibn Yasar, from Ibn Salam (may Allah be pleased with him), that he used to say: "Verily, we find the description of the Messenger of Allah (pbuh) [as follows]: 'Verily, We have sent you as a witness, a bringer of glad tidings, and a warner, and a sanctuary for the unlettered. You are My servant and My messenger; I have named him Al-Mutawakkil (the Reliant). He is not coarse, nor harsh, nor shouting in the marketplaces. He does not recompense evil with its like, but rather he pardons and overlooks. And I shall not take him [in death] until he straightens the crooked creed by their witnessing that there is no god but Allah. Through him, We shall open blind eyes, deaf ears, and wrapped hearts.'" 'Ata' ibn Yasar said: And Abu Waqid al-Laythi informed me that he heard Ka'b saying the same as what Ibn Salam said.
#2764
Transmeton Kab'i:
Në rreshtin e parë: Muhamedi (s.a.v.s.) është i Dërguari i Allahut, robi Im i zgjedhur. Ai nuk është i ashpër, as i vrazhdë dhe nuk bërtet nëpër tregje. Ai nuk ua kthen të keqen me të keqe, por fal dhe toleron. Lindja e tij është në Mekë, hixhreti i tij në Tajba (Medine) dhe sundimi i tij në Sham. Në rreshtin e dytë: Muhamedi (s.a.v.s.) është i Dërguari i Allahut. Ummeti i tij janë falënderuesit që e lavdërojnë Allahun në mirëqenie dhe në vështirësi. Ata e falënderojnë Allahun në çdo gjendje dhe e madhërojnë Atë në çdo lartësi. Ata janë vëzhgues të diellit dhe e falin Namazin sa herë që vjen koha e tij, qoftë edhe mbi një grumbull plehrash. Ata lidhin rrobat rreth belit të tyre, marrin Abdest në gjymtyrët e tyre dhe zërat e tyre gjatë natës në kupën e qiellit janë si gumëzhima e bletëve.
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ ، قَالَ : حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ ، عَنْ كَعْبٍ :" فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ : مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ، عَبْدِي الْمُخْتَارُ، لَا فَظٌّ، وَلَا غَلِيظٌ، وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ، وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ، وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ، مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ ، وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ ، وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ ، وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي : مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ، أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ، يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ، وَيُكَبِّرُونَه عَلَى كُلِّ شَرَفٍ، رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ، وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ، وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ، وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ "
Zayd ibn 'Awf informed us, he said: Abu 'Awanah narrated to us, from 'Abd al-Malik ibn 'Umayr, from Dhakwan Abi Salih, from Ka'b: "In the first line: Muhammad is the Messenger of Allah, My chosen servant; he is neither coarse, nor harsh, nor clamorous in the marketplaces. He does not repay evil with evil, but rather he pardons and forgives. His birthplace is in Makkah, his migration is to Taybah, and his dominion is in al-Sham. And in the second line: Muhammad is the Messenger of Allah; his nation are the frequent praisers who praise Allah in prosperity and adversity. They praise Allah at every stage and proclaim His greatness upon every elevation. They are observers of the sun; they perform the prayer when its time arrives even if they are atop a refuse heap. They wrap their waist-cloths around their midsections, wash their extremities, and their voices at night in the expanse of the sky are like the buzzing of bees."
#2765
Transmeton Ibn Abasi se ai e pyeti Ke'b el-Ahbarin: "Si e gjen të përshkruar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) në Tevrat?" Ke'bi u përgjigj: "E gjejmë të tillë: Muhamedi, biri i Abdullahut, lind në Mekë, emigron në Tabe (Medinë) dhe pushteti i tij do të jetë në Sham. Ai nuk është i pamoralshëm në fjalë e as i zhurmshëm nëpër tregje. Nuk ia kthen të keqen me të keqe, por fal dhe toleron. Ummeti i tij janë 'Hamadunët' (lavdëruesit), të cilët e falënderojnë Allahun në çdo gëzim e fatkeqësi dhe e madhërojnë Atë në çdo lartësi. Ata marrin abdest për gjymtyrët e tyre dhe lidhin rrobat në bel. Rreshtohen në namazin e tyre ashtu siç rreshtohen në luftë. Nëpër xhamitë e tyre dëgjohet një uturimë si zhurma e bletëve dhe thirrësi i tyre dëgjohet në lartësitë e qiellit."
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي فَرْوَةَ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ : كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ؟، فَقَالَ كَعْبٌ :" نَجِدْهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ ، وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ ، وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ ، وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ، وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ، وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ، وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ، أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ، يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ، وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ، يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ، وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ، يُصَفُّونَ فِي صَلاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ، دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ، يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ "
Mujahid ibn Musa informed us, Ma'n ibn 'Isa narrated to us, Mu'awiyah ibn Salih narrated to us, from Abi Farwah, from Ibn 'Abbas, may Allah be pleased with them both, that he asked Ka'b al-Ahbar: "How do you find the description of the Messenger of Allah (pbuh) in the Torah?" Ka'b said: "We find him as: Muhammad ibn 'Abdullah, born in Mecca, migrating to Tabah, and his dominion shall be in ash-Sham. He is neither obscene, nor shouting in the markets, nor does he requite evil with evil; rather, he pardons and forgives. His nation are the 'Hammadun' (those who praise much), who praise Allah in every state of ease and hardship and proclaim Allah's greatness upon every high ground. They perform ablution on their limbs and wrap lower garments around their waists. They stand in ranks for their prayers just as they stand in ranks for their fighting. Their humming in their mosques is like the humming of bees, and their caller is heard in the heights of the heaven."
#2766
Transmeton Xhubejr bin Nufejri se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Vërtet ju ka ardhur një i Dërguar i cili nuk është as i dobët e as dembel, që të gjallërojë zemrat e mbuluara, të hapë sytë e verbër, të bëjë të dëgjojnë veshët e shurdhër dhe të drejtojë rrugën e shtrembëruar, derisa të thuhet: Nuk ka zot tjetër përveç Allahut, Një të Vetëm."
أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ ، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ التَّمِيمِيِّ ، حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ، وَلَا كَسِلٍ، لِيُحْيِيَ قُلُوبًا غُلْفًا، وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا، وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا، وَيُقِيمَ السُّنَّةَ العَوْجَاءَ، حَتَّى يُقَالَ : لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ "
Haywah bin Shurayh informed us, Baqiyyah bin al-Walid al-Tamimi narrated to us, Bahir bin Sa'd narrated to us, from Khalid bin Ma'dan, from Jubayr bin Nufayr al-Hadrami, that the Messenger of Allah (pbuh) said: "Verily, a Messenger has come to you who is neither feeble nor lazy, to revive wrapped hearts, to open blind eyes, to make deaf ears hear, and to straighten the crooked path, until it is said: 'There is no deity but Allah alone.'"
#2767
Transmeton Amiri: Një burrë prej shokëve të Pejgamberit (s.a.v.s.) kishte një nevojë tek ai, prandaj eci bashkë me të derisa ai hyri brenda. Pejgamberi (s.a.v.s.) qëndroi me njërën këmbë brenda shtëpisë dhe me tjetrën jashtë, sikur po bisedonte fshehurazi me dikë. Pastaj ai u kthye dhe tha: "A e di me kë po bisedoja? Ky është një melek që nuk e kam parë kurrë para kësaj dite; ai kërkoi leje nga Zoti i tij që të më përshëndeste dhe tha: 'Ne të kemi dhënë (ose të kemi zbritur) Kuranin si fjalë ndarëse, qetësinë si durim dhe Furkanin si lidhje'."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ ، حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنْ عَامِرٍ ، قَالَ : كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ، فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ، قَالَ : فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَة كَأَنَّهُ يُنَاجِي، فَالْتَفَتَ، فَقَالَ :" أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ؟ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا، اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ، قَالَ : إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا، وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا، وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا "
Muhammad ibn Yazid al-Hizami informed us, Ishaq ibn Sulayman narrated to us, on the authority of 'Amr ibn Abi Qays, on the authority of 'Ata', on the authority of 'Amir, who said: There was a man from among the companions of the Prophet (pbuh) who had a need with him, so he walked with him until he entered. He said: One of his feet was inside the house and the other was outside, as if he were in a private conversation. Then he turned and said: "Do you know whom I was speaking to? This is an angel I have never seen before this day of mine; he sought permission from his Lord to greet me with peace." He said: "Indeed, We have given you—or We have sent down—the Quran as a distinction, tranquility as patience, and the Criterion as a connection."
#2768
Transmeton Rabi'a el-Xhurashi: Pejgamberit (s.a.v.s.) i erdhën dhe i u tha: "Le të flejnë sytë e tu, le të dëgjojnë veshët e tu dhe le të kuptojë zemra jote." Ai tha: "Sytë e mi fjetën, veshët e mi dëgjuan dhe zemra ime kuptoi." Atij i u tha: "Një zotëri ndërtoi një shtëpi, përgatiti një gosti dhe dërgoi një thirrës. Kush i përgjigjet thirrësit, hyn në shtëpi, ha nga gostia dhe zotëriu është i kënaqur me të. Ndërsa kush nuk i përgjigjet thirrësit, nuk hyn në shtëpi, nuk ha nga gostia dhe zotëriu është i zemëruar me të." Pejgamberi (s.a.v.s.) shpjegoi: "Allahu është Zotëriu, Muhammedi është thirrësi, shtëpia është Islami dhe gostia është Xheneti."
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، عَنْ عَطِيَّةَ ، أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ ، يَقُولُ : أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقِيلَ لَهُ : لِتَنَمْ عَيْنُكَ، وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ، وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ، قَالَ :" فَنَامَتْ عَيْنَايَ، وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ، وَعَقَلَ قَلْبِي "، قَالَ : فَقِيلَ لِي : سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً، وَأَرْسَلَ دَاعِيًا، فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ، دَخَلَ الدَّارَ، وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ، وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ، وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ، لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ، وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ، وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ، قَالَ : " فَاللَّهُ : السَّيِّدُ، وَمُحَمَّدٌ : الدَّاعِي، وَالدَّارُ : الْإِسْلَامُ، وَالْمَأْدُبَةُ : الْجَنَّةُ "
Mujahid ibn Musa informed us, Rayhan—he is Ibn Sa'id—narrated to us, Abbad—he is Ibn Mansur—narrated to us, from Ayyub, from Abu Qilabah, from Atiyyah, that he heard Rabi'ah al-Jurashi saying: The Prophet (pbuh) was approached and it was said to him: "Let your eye sleep, let your ear hear, and let your heart understand." He said: "So my eyes slept, my ears heard, and my heart understood." He said: "And it was said to me: 'A master built a house and prepared a banquet, then he sent a caller. Whoever responds to the caller enters the house, eats from the banquet, and the master is pleased with him. But whoever does not respond to the caller does not enter the house, does not eat from the banquet, and the master is angry with him.'" He said: "Allah is the Master, Muhammad is the caller, the house is Islam, and the banquet is Paradise."
#2769
Transmeton Ibn Mes’udi:

I dërguari i Allahut (s.a.v.s.) doli drejt El-Batha-së dhe me të ishte Ibn Mes’udi. Ai e uli atë dhe vizoi një vijë rreth tij, pastaj tha: "Mos lëviz fare, sepse tek ti do të vijnë disa burra, por mos u fol atyre, pasi as ata nuk do të të flasin ty."

I dërguari i Allahut (s.a.v.s.) shkoi atje ku dëshironte. Pastaj, ata filluan të vinin deri te vija por nuk e kalonin atë, pastaj ktheheshin te Pejgamberi (s.a.v.s.). Kur ishte fundi i natës, ai erdhi tek unë dhe u mbështet në kofshën time. Kur flinte, ai merrte frymë thellë gjatë gjumit. Ndërsa i dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ishte i mbështetur në kofshën time duke fjetur, më erdhën disa burra (që dukeshin) si kamilë, me rroba të bardha, dhe Allahu e di më së miri për bukurinë e tyre. Një grup prej tyre u ul te koka e tij dhe një grup te këmbët e tij.

Ata thanë mes vete: "Nuk kemi parë ndonjë rob t’i jetë dhënë diçka e ngjashme me atë që i është dhënë këtij Pejgamberi (s.a.v.s.). Sytë e tij flejnë, por zemra e tij është zgjuar. Tregoni një shembull për të: Një zotëri ndërtoi një pallat, pastaj shtroi një gosti dhe i ftoi njerëzit në ushqimin dhe pijen e tij."

Pastaj ata u larguan dhe i dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u zgjua në atë çast e tha: "A e din kush ishin ata?" Unë thashë: "Allahu dhe i dërguari i Tij e dinë më së miri." Ai tha: "Ata ishin melaiket." Pastaj tha: "A e din se çfarë ishte shembulli që treguan?" Thashë: "Allahu dhe i dërguari i Tij e dinë më së miri." Ai tha: "I Gjithëmëshirshmi ka ndërtuar Xhenetin dhe i ka ftuar robërit e Tij në të. Kush i përgjigjet Atij, hyn në Xhenetin e Tij, ndërsa kush nuk i përgjigjet Atij, Ai e ndëshkon dhe e dënon atë."
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ ، وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ، فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا، ثُمَّ قَالَ :" لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ، فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ "، فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ، ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ، ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ، جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي، وَكَانَ إِذَا نَامَ، نَفَخَ فِي النَّوْمِ، نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي، رَاقِدٌ، إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ، وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ، فَقَالُوا بَيْنَهُمْ : مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ، وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ، اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا : سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ، ثُمَّ ارْتَفَعُوا، وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ، فَقَالَ : " أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ؟ "، قُلْتُ : اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ، قَالَ : " هُمْ الْمَلَائِكَةُ "، قَالَ : " وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ؟ "، قُلْتُ : اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ، قَالَ : " الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ، فَمَنْ أَجَابَهُ، دَخَلَ جَنَّتَهُ، وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ، عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ "
Al-Hasan bin 'Ali informed us, saying: Abu Usamah narrated to us, from Ja'far bin Maymun al-Tamimi, from Abu 'Uthman al-Nahdi, that the Messenger of Allah (pbuh) went out to al-Batha' accompanied by Ibn Mas'ud. He made him sit down and drew a line around him, then said: "Do not leave this spot, for men will come to you, but do not speak to them, for they will not speak to you." The Messenger of Allah (pbuh) then proceeded to where he intended. Thereafter, they [the men] began arriving at the line but would not cross it; instead, they would depart towards the Prophet (pbuh). When it was the end of the night, he came to me and rested his head on my thigh as a pillow. Whenever he slept, he would breathe audibly. While the Messenger of Allah (pbuh) was resting his head on my thigh, sleeping, men suddenly came to me like camels [in stature], wearing white garments—Allah knows best the beauty they possessed—until a group of them sat at his head and a group of them at his feet. They said among themselves: "We have never seen a servant given the like of what has been given to this Prophet (pbuh); indeed, his eyes sleep, but his heart remains awake. Strike a parable for him: A master built a palace, then prepared a feast and invited the people to his food and drink." Then they ascended. At that moment, the Messenger of Allah (pbuh) woke up and said: "Do you know who those were?" I said: "Allah and His Messenger know best." He said: "They were the angels." He asked: "And do you know the parable they struck?" I said: "Allah and His Messenger know best." He said: "The Most Merciful built Paradise and invited His servants to it. Whoever responds to Him enters His Paradise, and whoever does not respond to Him, He punishes and chastises him."
#2770
Transmeton Utbe ibn Abd es-Sulemiu:

Një burrë e pyeti të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.): "Si ishte fillimi i çështjes sate, o i Dërguar i Allahut?" Ai tha: "Mëndesha ime ishte nga fisi Beni Sa'd b. Bekr. Dolëm unë dhe djali i saj me qengjat tanë, por nuk morëm ushqim me vete. I thashë: 'O vëllai im, shko dhe na merr ushqim te nëna jonë.' Vëllai im shkoi, ndërsa unë qëndrova te qengjat. Atëherë erdhën dy zogj të bardhë, sikur të ishin shqiponja. Njëri prej tyre i tha shokut të tij: 'A është ai ky?' Tjetri u përgjigj: 'Po.' Ata u afruan me shpejtësi drejt meje, më kapën dhe më shtrinë në shpinë. Ma çanë barkun, ma nxorën zemrën dhe e çanë atë, pastaj nxorën prej saj dy pika gjaku të zi. Njëri prej tyre i tha shokut të tij: 'Më sill ujë dëbore,' dhe me të ma lau brendësinë. Pastaj tha: 'Më sill ujë breshëri,' dhe me të ma lau zemrën. Më pas tha: 'Më sill qetësinë (sekineh),' dhe e hodhi atë në zemrën time. Pastaj njëri prej tyre i tha shokut: 'Qepe,' dhe ai e qepi dhe e vulosi me vulën e profecisë. Pastaj njëri i tha tjetrit: 'Vëre atë në një anë të peshores dhe një mijë prej umetit të tij në anën tjetër.'" I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "I pashë të një mijëtit mbi mua dhe u frikësova se mos po rrëzoheshin mbi mua. Atëherë ai tha: 'Sikur i gjithë umeti i tij të peshohej me të, ai do t'i rëndonte ata.' Pastaj ata u larguan dhe më lanë." I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "U frikësova shumë, andaj shkova te nëna ime (mëndesha) dhe e njoftova për atë që më kishte ndodhur. Ajo u shqetësua se mos më kishte prekur diçka e keqe dhe tha: 'Të lë në mbrojtje të Allahut.' Ajo përgatiti devenë e saj, më vuri në shalë dhe hipi pas meje derisa arritëm te nëna ime. Ajo i tha: 'E kreva amanetin tim,' dhe i tregoi asaj se çfarë kishte ndodhur. Kjo nuk e frikësoi atë (nënën time), por tha: 'Vërtet unë kam parë kur ai doli prej meje një dritë, prej së cilës u ndriçuan pallatet e Shamit.'"
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ ، عَنْ بَحِيرٍ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ ، عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ ، أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ لَهُ رَجُلٌ : كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟، قَالَ :" كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ، فَانْطَلَقْتُ أَنَا، وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا، فَقُلْتُ : يَا أَخِي، اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا، فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ، فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ، فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ : أَهُوَ هُوَ؟، قَالَ الْآخَرُ : نَعَمْ، فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ، فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ، فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ : ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ، فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي، ثُمَّ قَالَ : ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ، فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي، ثُمَّ قَالَ : ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي، ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ : حُصْهُ، فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ، ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ : اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ "، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ، فَقَالَ : لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ، ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي "، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا، ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ، فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي، فَقَالَتْ : أُعِيذُكَ بِاللَّهِ، فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا، فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلَغْنَا إِلَى أُمِّي، فَقَالَتْ : أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي، وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ، فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ، وَقَالَتْ : إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي شَيْئًا، يَعْنِي : نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ "
Nu'aym ibn Hammad informed us, Baqiyyah narrated to us, from Bahir, from Khalid ibn Ma'dan, Abd al-Rahman ibn 'Amr al-Salami narrated to us, from 'Utbah ibn 'Abd al-Salami, that he narrated to them—and he was from among the companions of the Messenger of Allah (pbuh): that a man said to the Messenger of Allah (pbuh), "How was the beginning of your affair, O Messenger of Allah?" He said: "My foster-mother was from the Banu Sa'd ibn Bakr. I went out, I and a son of hers, with some lambs of ours, and we had not taken any provisions with us. I said, 'O my brother, go and bring us some provisions from our mother.' So my brother departed and I remained with the lambs. Then two white birds, as if they were vultures, approached. One of them said to his companion, 'Is it he?' The other said, 'Yes.' They both rushed toward me, took me, and threw me down on the back of my neck. They split open my belly, then they extracted my heart and split it. They took out from it two black clots. One of them said to his companion, 'Bring me snow water,' and he washed my insides with it. Then he said, 'Bring me hail water,' and he washed my heart with it. Then he said, 'Bring me tranquility (as-Sakinah),' and he sprinkled it into my heart. Then one of them said to his companion, 'Sew it up,' so he sewed it and sealed it with the seal of prophethood. Then one of them said to his companion, 'Place him in one scale and place a thousand of his nation in the other scale.'" The Messenger of Allah (pbuh) said: "And there I was, looking at the thousand above me, fearing that some of them might fall upon me. Then he said, 'If his nation were weighed against him, he would outweigh them.' Then they departed and left me." The Messenger of Allah (pbuh) said: "And I was struck with intense fear. Then I went to my [foster] mother and informed her of what I had encountered. She feared that I had been possessed, and she said, 'I seek refuge for you with Allah.' She readied a camel of hers, placed me on the saddle, and rode behind me until we reached my [biological] mother. She said, 'I have fulfilled my trust and my duty,' and she informed her of what I had encountered. But that did not alarm her, and she said, 'I saw when he came out of me something—meaning a light—from which the palaces of Sham were illuminated.'"
#2771
Transmeton Ebu Dherr el-Gifariu: I thashë: "O i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), si e dite se ishe pejgamber derisa u binde plotësisht?" Ai tha: "O Ebu Dherr, më erdhën dy melekë ndërsa isha në një luginë të Mekës. Njëri prej tyre zbriti në tokë, ndërsa tjetri qëndronte mes qiellit dhe tokës. Njëri i tha shokut të tij: 'A është ky ai?' Ai u përgjigj: 'Po.' Tha: 'Peshone atë me një burrë.' U peshova me të dhe peshova më shumë se ai. Pastaj tha: 'Peshone me dhjetë burra.' U peshova me ta dhe peshova më shumë se ata. Pastaj tha: 'Peshone me njëqind.' U peshova me ta dhe peshova më shumë se ata. Pastaj tha: 'Peshone me një mijë.' U peshova me ta dhe peshova më shumë se ata; sikur po i shihja duke u shpërndarë para meje nga lehtësia e peshores. Atëherë, njëri prej tyre i tha shokut të tij: 'Sikur ta peshoje atë me gjithë umetin e tij, ai do të peshonte më rëndë se ata.'"
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ ، قَالَ : قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ؟، فَقَالَ : " يَا أَبَا ذَرٍّ،أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَي الْأَرْضِ، وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ، فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ : أَهُوَ هُوَ؟، قَالَ : نَعَمْ، قَالَ : فَزِنْهُ بِرَجُلٍ، فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ، ثُمَّ قَالَ : فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ، فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ، ثُمَّ قَالَ : زِنْهُ بِمِئَةٍ، فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ، ثُمَّ قَالَ : زِنْهُ بِأَلْفٍ، فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ، قَالَ : فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ : لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا "
Abd Allah ibn 'Imran informed us, Abu Dawud narrated to us, Ja'far ibn 'Uthman al-Qurashi narrated to us, from 'Uthman ibn 'Urwah ibn al-Zubayr, from his father, from Abu Dharr al-Ghifari, who said: I said, "O Messenger of Allah (pbuh), how did you know that you were a Prophet until you attained certainty?" He (pbuh) said, "O Abu Dharr, two angels came to me while I was in a part of the valley of Mecca. One of them landed on the ground, and the other was between the heaven and the earth. One of them said to his companion, 'Is it he?' He replied, 'Yes.' He said, 'Then weigh him against one man.' So I was weighed against him, and I outweighed him. Then he said, 'Weigh him against ten.' So I was weighed against them, and I outweighed them. Then he said, 'Weigh him against a hundred.' So I was weighed against them, and I outweighed them. Then he said, 'Weigh him against a thousand.' So I was weighed against them, and I outweighed them, as if I were looking at them scattering over me due to the lightness of the scale. He said: Then one of them said to his companion, 'If you were to weigh him against his nation, he would surely outweigh it.'"
#2772
Transmeton Ebu Salihu: Pejgamberi (s.a.v.s.) u bënte thirrje njerëzve duke u thënë: "O njerëz, unë jam vetëm një mëshirë e dhuruar."
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، قَالَ : كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ : " يَا أَيُّهَا النَّاسُ،إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ "
Isma'il ibn Khalil informed us, 'Ali ibn Mushir narrated to us, Al-A'mash narrated to us, from Abu Salih, who said: The Prophet (pbuh) used to call out to them: "O people, I am but a mercy bestowed."
#2773
Transmeton Ibn Omeri: Ishim me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) në një udhëtim, kur u afrua një beduin. Kur iu afrua, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e pyeti: "Ku po shkon?" Ai u përgjigj: "Te familja ime." Pejgamberi (s.a.v.s.) i tha: "A dëshiron diçka të mirë?" Ai pyeti: "Çfarë është ajo?" Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Të dëshmosh se nuk ka zot tjetër përveç Allahut, Një i Vetëm dhe pa ortak, dhe se Muhamedi është robi dhe i Dërguari i Tij." Beduini pyeti: "Kush dëshmon për këtë që po thua?" Ai (s.a.v.s.) u përgjigj: "Kjo pemë." I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e thirri atë, ndërsa ajo ishte në anë të luginës. Pema erdhi duke çarë tokën derisa u ndal para tij. Ai i kërkoi asaj të dëshmonte tri herë, dhe ajo dëshmoi tri herë se ishte ashtu siç tha ai. Pastaj pema u kthye në vendin e saj, ndërsa beduini u kthye te populli i tij dhe tha: "Nëse ata më ndjekin, do t'i sjell te ti, përndryshe do të kthehem e do të jem me ty."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ، قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" أَيْنَ تُرِيدُ؟ "، قَالَ : إِلَى أَهْلِي، قَالَ : " هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ؟ "، قَالَ : وَمَا هُوَ؟، قَالَ : " تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ "، فَقَالَ : وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ؟، قَالَ : " هَذِهِ السَّلَمَةُ "، فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا، فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ، ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا، وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ، وَقَالَ : إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ، وَإِلَّا رَجَعْتُ، فَكُنْتُ مَعَكَ
Muhammad bin Tarif informed us, Muhammad bin Fudayl narrated to us, Abu Hayyan narrated to us, from Ata, from Ibn 'Umar (may Allah be pleased with them both), who said: We were with the Messenger of Allah (pbuh) on a journey when a Bedouin approached. When he drew near to him, the Messenger of Allah (pbuh) said to him: "Where are you heading?" He said: "To my family." He (pbuh) said: "Would you like something good?" He asked: "What is it?" He (pbuh) said: "That you testify that there is no god but Allah alone, without partner, and that Muhammad is His servant and Messenger." The Bedouin asked: "And who will testify to what you say?" He (pbuh) said: "This Salamah tree." So the Messenger of Allah (pbuh) called it while it was on the bank of the valley, and it approached, furrowing the ground, until it stood before him. He (pbuh) asked it to testify three times, and it testified three times that it was as he said. Then it returned to its place of growth, and the Bedouin returned to his people and said: "If they follow me, I shall bring them to you; otherwise, I shall return and be with you."
#2774
Transmeton Xhabiri (r.a.):

Dola me Pejgamberin (s.a.v.s.) në një udhëtim. Ai nuk shkonte për të kryer nevojën derisa të largohej aq shumë sa të mos shihej. Ndaluam në një vend të shkretë ku nuk kishte as pemë e as ndonjë shenjë. Ai tha: "O Xhabir, mbushe enën me ujë dhe pastaj eja me ne." Shkuam derisa u larguam sa nuk shiheshim, kur papritmas ai pa dy pemë që kishin një largësi prej katër krahësh mes tyre. Ai tha: "O Xhabir, shko te kjo pemë dhe thuaji: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) të thotë: Bashkohu me shoqen tënde që të mund të ulem pas jush." Pema u bashkua me tjetrën. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u ul pas tyre, pastaj ato u kthyen në vendet e tyre.

Vazhduam udhëtimin me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) dhe ai ishte në mesin tonë, ndërsa ne ishim aq të qetë e të përqendruar sikur mbi kokat tona të kishte zogj që na bënin hije. Atij i doli përpara një grua me fëmijën e saj dhe tha: "O i Dërguari i Allahut, këtë djalin tim e kap shejtani tri herë në ditë." Ai e mori fëmijën, e vendosi mes tij dhe pjesës së përparme të shalës dhe tha tri herë: "Largohu, o armik i Allahut! Unë jam i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)." Pastaj ia ktheu atë gruas. Kur përfunduam udhëtimin tonë dhe kaluam sërish në atë vend, na doli përpara po ajo grua me fëmijën e saj dhe me dy desh që po i ngiste. Ajo tha: "O i Dërguari i Allahut, pranoje dhuratën time, sepse pasha Atë që të dërgoi me të Vërtetën, atij nuk i është përsëritur më ajo gjendje." Ai tha: "Merrni njërin prej tyre dhe kthejani tjetrin."

Pastaj vazhduam rrugën dhe i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ishte mes nesh. Papritmas u shfaq një deve e egërsuar, e cila kur erdhi mes dy rreshtave të njerëzve, ra në sexhde. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u ndal dhe tha: "Kush është pronari i kësaj deveje?" Disa të rinj nga Ensarët thanë: "Është jona, o i Dërguari i Allahut." Ai pyeti: "Çfarë ka kështu?" Ata u përgjigjën: "Kemi punuar me të për njëzet vjet, e tani që u majm, deshtëm ta therrim e ta ndajmë mishin mes shërbëtorëve tanë, por ajo na iku." Ai tha: "Ma shitni mua." Ata thanë: "Jo, ajo është e jotja, o i Dërguari i Allahut." Ai tha: "Nëse jo, atëherë silluni mirë me të derisa t'i vijë vdekja." Me këtë rast, muslimanët thanë: "O i Dërguari i Allahut, ne kemi më shumë të drejtë të të bëjmë sexhde ty sesa kafshët." Ai tha: "Nuk i takon askujt t'i bëjë sexhde dikujt tjetër. Sikur të ishte kështu, gratë do t'u bënin sexhde burrave të tyre."
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ إِسْمَاعِيل بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ ، عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ، وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى، فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرةٌ، وَلَا عَلَمٌ، فَقَالَ : " يَا جَابِرُ،اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا "، قَالَ : فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى، فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ ، فَقَالَ : " يَا جَابِرُ، انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ، فَقُلْ : يُقُولُ لَكِ رَسولُ اللَّهِ K : الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا "، فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا، فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَ، ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا، فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا، فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ، قَالَ : فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ، ثُمَّ قَالَ : " اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ، أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا "، ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا، فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا، مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا، وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي، فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ، فَقَالَ : " خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ "، قَالَ : ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا، فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا، فَجَلَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ : " مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ؟ " فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ، قَالُوا : هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ : " فَمَا شَأْنُهُ "؟، قَالُوا : اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا، فَانْفَلَتَ مِنَّا، قَالَ : " بِيعُونِيهِ "، قَالُوا : لَا، بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ : " أَمَّا لا، فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ "، قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ، قَالَ : " لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ، كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ "
Ubayd Allah ibn Musa informed us, from Isma'il ibn Abd al-Malik, from Abu al-Zubayr, from Jabir (may Allah be pleased with him), who said: I went out with the Prophet (pbuh) on a journey, and he would not go to answer the call of nature until he was hidden and could not be seen. We alighted in a desert land where there was no tree and no landmark. He said: "O Jabir, put water in your leather vessel and then come with us." He said: So we went until we were not seen, and suddenly there were two trees with four cubits between them. He said: "O Jabir, go to this tree and say: The Messenger of Allah (pbuh) says to you: Join your companion so that I may sit behind both of you." So it moved back to join the other, and the Messenger of Allah (pbuh) sat behind them. Then they both returned to their original places. Then we rode with the Messenger of Allah (pbuh), and the Messenger of Allah was between us as if birds were shading us. A woman with a young son of hers appeared before him and said: "O Messenger of Allah, this son of mine is seized by the devil three times every day." He said: So he took the boy and placed him between himself and the front of the saddle, then he said: "Be gone, O enemy of Allah, I am the Messenger of Allah (pbuh). Be gone, O enemy of Allah, I am the Messenger of Allah (pbuh)"—three times. Then he handed him back to her. When we finished our journey, we passed by that same place, and the woman appeared to us with her son and two rams she was driving. She said: "O Messenger of Allah, accept my gift from me, for by the One who sent you with the truth, it has not returned to him since." He said: "Take one from her and return the other to her." He said: Then we traveled, and the Messenger of Allah (pbuh) was between us as if birds were shading us. Suddenly, a runaway camel appeared, and when it was between two rows of people, it fell down prostrating. The Messenger of Allah (pbuh) sat down and said: "Bring the people to me; who is the owner of this camel?" There were some young men from the Ansar, and they said: "It is ours, O Messenger of Allah." He asked: "What is its matter?" They said: "We have used it for drawing water for twenty years, and it had some fat on it, so we wanted to slaughter it and divide it among our servants, but it escaped from us." He said: "Sell it to me." They said: "No, rather it is yours, O Messenger of Allah." He said: "Since you will not sell it, then treat it well until its appointed time comes." Thereupon the Muslims said: "O Messenger of Allah, we are more entitled to prostrate to you than the animals." He said: "It is not appropriate for anything to prostrate to anything, and if it were so, it would be women to their husbands."
#2775
Transmeton Xhabir bin Abdullahu: Erdhëm bashkë me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) derisa arritëm te një kopsht i fisit Beni Nexhar. Aty ndodhej një deve, e cila sulmonte këdo që tentonte të hynte në kopsht. Kur ia treguan këtë Pejgamberit (s.a.v.s.), ai shkoi te ajo dhe e thirri. Deva erdhi duke e ulur turirin përtokë derisa u gjunjëzua para tij. Ai tha: "Sillni një kapistall", ia vuri atë dhe ia dorëzoi pronarit të saj. Pastaj u kthye dhe tha: "Çdo gjë që gjendet mes qiellit dhe tokës e di se unë jam i Dërguari i Allahut, përveç të pabindurve prej xhindëve dhe njerëzve."
حَدَّثَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ ، عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ، فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ، فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ، فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَقَالَ :" هَاتُوا خِطَامًا "، فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ، ثُمَّ الْتَفَتَ، فَقَالَ : " مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ أَحَدٌ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ، إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ "
Ya'la narrated to us, al-Ajlah narrated to us, from al-Dhayyal bin Harmalah, from Jabir bin 'Abdullah (may Allah be pleased with him), who said: We approached with the Messenger of Allah (pbuh) until we arrived at an orchard belonging to the Banu al-Najjar. In it, there was a camel; no one would enter the orchard without the camel charging at him. They mentioned that to the Prophet (pbuh), so he went to it and called it. It came, placing its lip upon the ground, until it knelt before him. He said: "Bring a halter." He then haltered it and handed it over to its owner. Then he turned and said: "There is nothing between the heaven and the earth but that it knows I am the Messenger of Allah, except for the rebellious among the Jinn and mankind."
#2776
Transmeton Ibn Abbasi: Një grua solli djalin e saj te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe tha: "O i Dërguari i Allahut, djali im është i prekur nga çmenduria dhe kjo gjendje e kap atë kur ne hamë mëngjes e darkë, duke na e prishur ushqimin." Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ia fërkoi gjoksin dhe u lut, e djali volli diçka që i ngjante një këlyshi të zi, i cili u largua me vrap.
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، إِنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ، وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا، "فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ، وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً، وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ، فَسَعَى "
Al-Hajjaj ibn Minhal informed us, Hammad ibn Salamah narrated to us, from Farqad al-Sabakhi, from Sa'id ibn Jubayr, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them both), that a woman came with a son of hers to the Messenger of Allah (pbuh) and said: "O Messenger of Allah, my son is afflicted with madness, and it seizes him during our lunch and dinner, spoiling our meal for us." So the Messenger of Allah (pbuh) wiped his chest and supplicated; the boy then vomited, and something like a black puppy emerged from his inside and ran away.
#2777
Transmeton Xhabir bin Semurah: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Unë me të vërtetë e njoh një gur në Mekë, i cili më përshëndeste para se të dërgohesha Pejgamber. Unë e njoh atë edhe tani."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ ، عَنْ سِمَاكٍ ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ "
Muhammad ibn Sa'id narrated to us, Yahya ibn Abi Bukayr al-Abdi informed us, from Ibrahim ibn Tahman, from Simak, from Jabir ibn Samurah, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Indeed, I know a stone in Makkah that used to greet me before I was sent [as a Prophet]; indeed, I know it now."
#2778
Transmeton Aliu bin Ebi Talibi: Ishim me Pejgamberin (s.a.v.s.) në Mekë dhe dolëm me të në disa rrethina të saj. Kalonim mes maleve dhe pemëve, dhe nuk kalonim pranë asnjë peme e asnjë mali, pa thënë ajo: "Es-selamu alejke, o i Dërguari i Allahut!"
حَدَّثَنَا فَرْوَةُ ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي ثَوْرٍ الْهَمْدَانِيُّ ، عَنْ إِسْمَاعِيل السُّدِّيِّ ، عَنْ عَبَّادٍ أَبِي يَزِيدَ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ، قَالَ :" كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَكَّةَ فَخَرَجْنَا مَعَهُ فِي بَعْضِ نَوَاحِيهَا، فَمَرَرْنَا بَيْنَ الْجِبَالِ وَالشَّجَرِ، فَلَمْ نَمُرَّ بِشَجَرَةٍ وَلَا جَبَلٍ إِلَّا قَالَ : السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ "
Farwah narrated to us, Al-Walid ibn Abi Thawr al-Hamdani narrated to us, from Isma'il al-Suddi, from 'Abbad Abi Yazid, from 'Ali ibn Abi Talib (may Allah be pleased with him), who said: "We were with the Prophet (pbuh) in Mecca, and we went out with him to some of its outskirts. We passed between the mountains and the trees, and we did not pass by a tree or a mountain except that it said: 'Peace be upon you, O Messenger of Allah.'"
#2779
Transmeton një burrë nga Muzina ose Xhuhejna: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) fali namazin e sabahut dhe vuri re se aty ishin rreth njëqind ujqër që qëndronin ulur, si një delegacion ujqërish. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u tha atyre (njerëzve): "A dëshironi t’u ndani atyre diçka nga ushqimi juaj, që të jeni të sigurt për pjesën tjetër?" Ata iu ankuan i Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) për nevojën dhe skamjen e tyre. Atëherë ai tha: "Atëherë i dëboni." Ata i dëbuan dhe ata u larguan duke ulëritur.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ شِمْرِ بْنِ عَطِيَّةَ ، عَنْ رَجُلٍ مِنْ مُزَيْنَةَ، أَوْ جُهَيْنَةَ، قَالَ : صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْفَجْرَ فَإِذَا هُوَ بِقَرِيبٍ مِنْ مِئَةِ ذِئْبٍ قَدْ أَقْعَيْنَ وُفُودُ الذِّئَابِ، فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" تَرْضَخُونَ لَهُمْ شَيْئًا مِنْ طَعَامِكُمْ وَتَأْمَنُونَ عَلَى مَا سِوَى ذَلِكَ؟ "، فَشَكَوْا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَاجَةَ، قَالَ : " فَآذِنُوهُنَّ "، قَالَ : فَآذَنُوهُنَّ فَخَرَجْنَ وَلَهُنَّ عُوَاءٌ
Muhammad ibn Yusuf informed us, Sufyan narrated to us, on the authority of al-A'mash, from Shimr ibn 'Atiyyah, from a man from Muzaynah or Juhaynah, who said: The Messenger of Allah (pbuh) prayed the dawn prayer, and suddenly there were nearly a hundred wolves sitting on their haunches, a delegation of wolves. The Messenger of Allah (pbuh) said to them: "Will you allot a portion of your food to them and be secure regarding the rest of your livestock?" They complained of their need to the Messenger of Allah (pbuh). He said: "Then signal them to leave." He said: So they signalled them to leave, and they departed while howling.
#2780
Transmeton Enes bin Maliku: Xhibrili i erdhi të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) teksa ai ishte ulur i trishtuar dhe i përgjakur nga ajo që i kishin bërë kurejshët e Mekës. Xhibrili (a.s.) i tha: "O i Dërguari i Allahut, a dëshiron të të tregoj një shenjë?" Ai tha: "Po". Ai shikoi drejt një peme pas tij dhe tha: "Thirre atë". Ai e thirri dhe ajo erdhi e u ndal para tij. Atëherë i tha: "Urdhëroje të kthehet". Ai e urdhëroi dhe ajo u kthye. Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Më mjafton, më mjafton".
أَخْبَرَنَا إِسْحَاق بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : جَاءَ جِبْرِيلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ جَالِسٌ حَزِينٌ، وَقَدْ تَخَضَّبَ بِالدَّمِ مِنْ فِعْلِ أَهْلِ مَكَّةَ مِنْ قُرَيْشٍ، فَقَالَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلامُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلْ تُحِبُّ أَنْ أُرِيَكَ آيَةً؟، قَالَ :" نَعَمْ، فَنَظَرَ إِلَى شَجَرَةٍ مِنْ وَرَائِهِ "، فَقَالَ : ادْعُ بِهَا، فَدَعَا بِهَا، فَجَاءَتْ وَقَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَقَالَ : مُرْهَا فَلْتَرْجِعْ، فَأَمَرَهَا فَرَجَعَتْ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " حَسْبِي حَسْبِي "
Ishaq ibn Ibrahim informed us, Abu Mu'awiyah narrated to us, al-A'mash narrated to us, from Abu Sufyan, from Anas ibn Malik (may Allah be pleased with him), who said: Gabriel came to the Messenger of Allah (pbuh) while he was sitting grieved, having been stained with blood due to the actions of the people of Mecca from among the Quraysh. Gabriel (peace be upon him) said: "O Messenger of Allah, would you like me to show you a sign?" He said: "Yes." Then he looked at a tree behind him and said: "Call it." So he called it, and it came and stood before him. He then said: "Command it to return." So he commanded it and it returned. Then the Messenger of Allah (pbuh) said: "That is enough for me, that is enough for me."
#2781
Transmeton Ibn Abbasi: Një burrë nga fisi Beni Amir erdhi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.). I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i tha: "A dëshiron të të tregoj një shenjë?" Ai u përgjigj: "Po." Pejgamberi (s.a.v.s.) i tha: "Shko dhe thirre atë pemë hurme." Ai e thirri dhe ajo erdhi duke kërcyer derisa doli para tij. Pejgamberi (s.a.v.s.) i tha: "Thuaji të kthehet." I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i tha asaj: "Kthehu," dhe ajo u kthye derisa zuri vendin e saj. Atëherë burri tha: "O bijtë e Amirit, nuk kam parë kurrë njeri më magjistar se ky sot!"
أَخْبَرَنَا إِسْحَاق بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : أَتَى رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَامِرٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" أَلَا أُرِيكَ آيَةً "، قَالَ : بَلَى، قَالَ : " فَاذْهَبْ فَادْعُ تِلْكَ النَّخْلَةَ "، فَدَعَاهَا فَجَاءَتْ تَنْقُزُ بَيْنَ يَدَيْهِ، قَالَ : قُلْ لَهَا تَرْجِعْ، قَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " ارْجِعِي "، فَرَجَعَتْ حَتَّى عَادَتْ إِلَى مَكَانِهَا، فَقَالَ : يَا بَنِي عَامِرٍ، مَا رَأَيْتُ رَجُلًا كَالْيَوْمِ أَسْحَرَ مِنْهُ !
Ishaq ibn Ibrahim informed us, Jarir and Abu Mu'awiyah narrated to us, from al-A'mash, from Abu Zhabyan, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with him), who said: A man from Banu 'Amir came to the Messenger of Allah (pbuh), and the Messenger of Allah (pbuh) said: "Shall I show you a sign?" He replied: "Yes." He said: "Go and call that palm tree." So he called it, and it came hopping until it stood before him. He said: "Tell it to return." The Messenger of Allah (pbuh) said to it: "Return," and it returned until it went back to its place. Then the man said: "O Banu 'Amir, I have never seen a man more skilled in sorcery than him today!"
#2782
Transmeton Ibn Abbasi: Pejgamberi (s.a.v.s.) e thirri Bilallin, i cili kërkoi ujë e pastaj u kthye dhe tha: "Jo, pasha Allahun, nuk gjeta ujë." Pejgamberi (s.a.v.s.) pyeti: "A ka ndonjë calik (enë lëkure)?" Ai ia solli një calik, dhe ai (s.a.v.s.) i hapi pëllëmbët e tij në të, e nën duart e tij shpërtheu një burim uji. Ibn Mes'udi pinte prej tij, ndërsa të tjerët merrnin abdest.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ صَفْوَانَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ ، عَنْ أَبِي الضُّحَى ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : دَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلَالًا، فَطَلَبَ بِلَالٌ الْمَاءَ ثُمَّ جَاءَ، فَقَالَ : لَا وَاللَّهِ مَا وَجَدْتُ الْمَاءَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" فَهَلْ مِنْ شَنٍّ؟ " فَأَتَاهُ بِشَنٍّ، فَبَسَطَ كَفَّيْهِ فِيهِ فَانْبَعَثَتْ تَحْتَ يَدَيْهِ عَيْنٌ، قَالَ : فَكَانَ ابْنُ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ يَشْرَبُ، وَغَيْرُهُ يَتَوَضَّأُ
Isma'il bin Ibrahim informed us, Shu'ayb bin Safwan narrated to us, from 'Ata' bin al-Sa'ib, from Abu al-Duha, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them both), who said: The Prophet (pbuh) called Bilal, and Bilal searched for water and then returned, saying: "No, by Allah, I did not find any water." The Prophet (pbuh) said: "Is there an old water skin?" So he brought him an old water skin, and he spread his palms in it, and a spring gushed from beneath his hands. He said: Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him) would drink, and others would perform ablution.
#2783
Transmeton Xhabir bin Abdullahu: Ishim në një betejë ose udhëtim me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) dhe atë ditë ishim rreth dyqind e dhjetë e ca persona. Kur erdhi koha e namazit, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) pyeti: "A ka kush prej njerëzve ujë për t'u pastruar?" Atëherë erdhi një burrë duke vrapuar me një enë lëkure që kishte pak ujë në të, e nuk kishte ujë tjetër mes njerëzve përveç tij. i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e derdhi atë ujë në një enë, pastaj mori abdest në mënyrën më të mirë, u largua dhe e la enën aty. Njerëzit u turrën drejt asaj ene dhe thoshin: "Merrni abdest, merrni abdest!" Kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i dëgjoi duke thënë këtë, u tha: "Qetësohuni!" Pastaj i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e vendosi pëllëmbën e tij në ujë brenda enës, tha: "Bismillah", e pastaj tha: "Merrni abdest plotësisht." Pasha Atë që më sprovoi me shikimin tim, i pashë burimet e ujit duke dalë mes gishtave të tij dhe ai nuk e hoqi dorën derisa të gjithë morën abdest.
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانَ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ ، عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ ، قَالَ : قَالَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا : غَزَوْنَا أَوْ سَافَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ يَوْمَئِذٍ بِضْعَةَ عَشَرَ وَمِائَتَانِ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" هَلْ فِي الْقَوْمِ مِنْ طَهُورٍ؟ "، فَجَاءَ رَجُلٌ يَسْعَى، بِإِدَاوَةٍ فِيهَا شَيْءٌ مِنْ مَاءٍ، لَيْسَ فِي الْقَوْمِ مَاءٌ غَيْرُهُ، " فَصَبَّهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَدَحٍ، ثُمَّ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ، ثُمَّ انْصَرَفَ وَتَرَكَ الْقَدَحَ "، فَرَكِبَ النَّاسُ ذَلِكَ الْقَدَحَ، وَقَالُوا : تَمَسَّحُوا تَمَسَّحُوا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " عَلَى رِسْلِكُمْ " حِينَ سَمِعَهُمْ يَقُولُونَ ذَلِكَ، " فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَّهُ فِي الْمَاءِ وَالْقَدَحِ "، وَقَالَ : " بِسْمِ اللَّهِ "، ثُمَّ قَالَ : " أَسْبِغُوا الطُّهُورَ "، فَوَالَّذِي هُوَ ابْتَلَانِي بِبَصَرِي لَقَدْ رَأَيْتُ الْعُيُونَ، عُيُونَ الْمَاءِ تَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ فَلَمْ يَرْفَعْهَا حَتَّى تَوَضَّئُوا أَجْمَعُونَ
Abu al-Nu'man informed us, Abu 'Awanah narrated to us, from al-Aswad ibn Qays, from Nubayh al-'Anazi, who said: Jabir ibn 'Abdullah (may Allah be pleased with them both) said: We were on a military expedition or a journey with the Messenger of Allah (pbuh), and we were on that day two hundred and some ten [between 213 and 219]. When the time for prayer arrived, the Messenger of Allah (pbuh) said: "Is there any water for purification among the people?" A man came running with a small water-skin containing a little water, and there was no other water among the people besides it. The Messenger of Allah (pbuh) poured it into a bowl, then he performed ablution and did so excellently. Then he finished and left the bowl, so the people rushed toward that bowl and said: "Wipe [with the water], wipe!" When the Messenger of Allah (pbuh) heard them saying that, he said: "Be calm." Then the Messenger of Allah (pbuh) placed his palm into the water in the bowl and said: "In the name of Allah." Then he said: "Perform the purification thoroughly." By the One who has tested me with my sight, I certainly saw springs—springs of water—gushing out from between his fingers, and he did not lift his hand until they had all performed ablution.
#2784
Transmeton Xhabir bin Abdullahu: Na goditi një etje e madhe dhe u dëshpëruam, kështu që shkuam te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.). Ai e vendosi dorën e tij në një enë dhe uji filloi të gufonte midis gishtave të tij sikur të ishin burime. Ai tha: "Përmendni emrin e Allahut." Ne pimë derisa u ngopëm dhe na mjaftoi. Në transmetimin e Amr bin Murrës thuhet: E pyetëm Xhabirin: "Sa ishit?" Ai tha: "Ishim një mijë e pesëqind veta, e sikur të ishim edhe njëqind mijë, do të na mjaftonte."
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، وَسَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ ، قَالَا : حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ ، وَحُصَيْنٍ ، سَمِعَا سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ ، يَقُولُ : سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : أَصَابَنَا عَطَشٌ فَجَهَشْنَا، فَانْتَهَيْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، " فَوَضَعَ يَدَهُ فِي تَوْرٍ، فَجَعَلَ يَفُورُ كَأَنَّهُ عُيُونٌ، مِنْ خَلَلِ أَصَابِعِهِ "، وَقَالَ :" اذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ "، فَشَرِبْنَا حَتَّى وَسِعَنَا وَكَفَانَا، وَفِي حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ : فَقُلْنَا لِجَابِرٍ : كَمْ كُنْتُمْ؟، قَالَ : كُنَّا أَلْفًا وَخَمْسَ مِئَةٍ وَلَوْ كُنَّا مِئَةَ أَلْفٍ لَكَفَانَا
Abu al-Walid al-Tayalisi and Sa'id bin al-Rabi' informed us, they said: Shu'bah narrated to us, from Amr bin Murrah and Husayn, who both heard Salim bin Abi al-Ja'd saying: I heard Jabir bin Abd Allah (may Allah be pleased with them both) say: "Thirst afflicted us and we rushed in distress until we reached the Messenger of Allah (pbuh). He placed his hand in a vessel, and water began to gush forth from between his fingers as if it were springs. He said: 'Mention the name of Allah.' So we drank until it sufficed us and was enough for us." And in the narration of Amr bin Murrah: We said to Jabir: "How many were you?" He said: "We were one thousand five hundred, and had we been a hundred thousand, it would have sufficed us."
#2785
Transmeton Xhabir bin Abdullahu: Shokët e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) iu ankuan atij për etjen, kështu që ai kërkoi një enë ku u hodh pak ujë dhe i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e vendosi dorën e tij në të. Fillova të shikoja ujin që buronte si burime midis gishtave të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), ndërsa njerëzit pinin derisa u ngopën të gjithë.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيُّ ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، حَدَّثَنَا الْجَعْدُ أَبُو عُثْمَانَ ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : شَكَى أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَطَشَ،" فَدَعَا بِعُسٍّ، فَصُبَّ فِيهِ مَاءٌ، وَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ فِيهِ "، قَالَ : فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَى الْمَاءِ يَنْبُعُ عُيُونًا مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ يَسْتَقُونَ حَتَّى اسْتَقَى النَّاسُ كُلُّهُمْ
Muhammad ibn Abd Allah al-Raqashi informed us, Ja'far ibn Sulayman narrated to us, al-Ja'd Abu 'Uthman narrated to us, Anas ibn Malik (may Allah be pleased with him) narrated to us, Jabir ibn Abd Allah narrated to us, who said: The companions of the Messenger of Allah (pbuh) complained to the Messenger of Allah (pbuh) of thirst. He called for a vessel, and water was poured into it, and the Messenger of Allah (pbuh) placed his hand in it. He said: "I then began looking at the water gushing forth like springs from between the fingers of the Messenger of Allah (pbuh), and the people were drawing water until all of the people had drawn their fill."
#2786
Transmeton Abdullahu: Kur ai dëgjoi për një shembje të tokës, tha: "Ne, shokët e Muhamedit (s.a.v.s.), i konsideronim shenjat si bekim, ndërsa ju i konsideroni ato si frikësim. Njëherë, kur ishim me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) dhe nuk kishim ujë me vete, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: 'Kërkoni nëse dikush ka tepricë uji.' Iu soll pak ujë, të cilin ai e hodhi në një enë, pastaj e futi pëllëmbën e dorës në të dhe uji filloi të rridhte midis gishtave të tij. Pastaj ai tha: 'Ejani te uji i bekuar pastrues, ndërsa bekimi është prej Allahut të Madhëruar.' Ne pimë prej tij, dhe Abdullahu tha: 'Ne e dëgjonim ushqimin duke bërë tesbih ndërkohë që hahej.'"
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ إِسْرَائِيلَ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَلْقَمَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : سَمِعَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ بِخَسْفٍ ، فَقَالَ : كُنَّا أَصْحَابَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعُدُّ الْآيَاتِ بَرَكَةً، وَأَنْتُمْ تَعُدُّونَهَا تَخْوِيفًا، إِنَّا بَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ولَيْسَ مَعَنَا مَاءٌ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" اطْلُبُوا مَنْ مَعَهُ فَضْلُ مَاءٍ "، " فَأُتِيَ بِمَاءٍ، فَصَبَّهُ فِي الْإِنَاءِ، ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ فِيهِ، فَجَعَلَ الْمَاءُ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ "، ثُمَّ قَالَ : " حَيَّ عَلَى الطَّهُورِ الْمُبَارَكِ، وَالْبَرَكَةُ مِنْ اللَّهِ تَعَالَى "، فَشَرِبْنَا، وقَالَ عَبْدُ اللَّهِ : كُنَّا نَسْمَعُ تَسْبِيحَ الطَّعَامِ وَهُوَ يُؤْكَلُ
Ubayd Allah ibn Musa informed us, from Isra'il, from Mansur, from Ibrahim, from 'Alqama, from 'Abdullah, who said: 'Abdullah, may Allah be pleased with him, heard of an instance of the earth swallowing and said: "We, the companions of Muhammad (pbuh), used to consider the signs as a blessing, while you consider them as a source of fear. Once, while we were with the Messenger of Allah (pbuh) and we had no water, the Messenger of Allah (pbuh) said: 'Seek whoever has extra water.' Some water was brought, which he poured into a vessel, then he placed his palm into it, and the water began to flow from between his fingers. He then said: 'Come to the blessed water for purification, and the blessing is from Allah the Exalted.' So we drank." 'Abdullah also said: "We used to hear the food glorifying Allah while it was being eaten."
#2787
Transmeton Abdullahu: Toka u drodh në kohën e Abdullahut dhe ai u njoftua për këtë. Ai tha: "Ne, shokët e Muhamedit (s.a.v.s.), i shihnim mrekullitë si begati, ndërsa ju i shihni ato si frikësim. Derisa ishim me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) në një udhëtim, erdhi koha e Namazit dhe nuk kishim me vete veçse pak ujë. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) kërkoi ujë në një enë dhe e vendosi pëllëmbën e tij në të. Atëherë uji filloi të gufonte midis gishtave të tij. Pastaj ai thirri: 'Ejani në Abdest, e begatia është prej Allahut!' Njerëzit u afruan dhe morën Abdest. Unë nuk kisha tjetër synim veçse të pija prej tij për shkak të fjalës së tij: 'E begatia është prej Allahut'." Kur ia tregova këtë Salim ibn Ebi el-Xhadit, ai tha: "Ata ishin një mijë e pesëqind veta."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوَّابِ ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَلْقَمَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : زُلْزِلَتْ الْأَرْضُ عَلَى عَهْدِ عَبْدِ اللَّهِ، فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ، فَقَالَ : إِنَّا كُنَّا أَصْحَابَ مُحَمَّدٍ K نَرَى الْآيَاتِ بَرَكَاتٍ، وَأَنْتُمْ تَرَوْنَهَا تَخْوِيفًا، بَيْنَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ إِذْ حَضَرَتْ الصَّلَاةُ وَلَيْسَ مَعَنَا مَاءٌ إِلَّا يَسِيرٌ، " فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَاءٍ فِي صَحْفَةٍ، وَوَضَعَ كَفَّهُ فِيهِ، فَجَعَلَ الْمَاءُ يَتْبَجِّسُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ "، ثُمَّ نَادَى :" حَيَّ عَلَى الْوَضُوءِ، وَالْبَرَكَةُ مِنْ اللَّهِ "، قالَ : فَأَقْبَلَ النَّاسُ فَتَوَضَّئُوا، وَجَعَلْتُ لَا هَمَّ لِي إِلَّا مَا أُدْخِلُهُ بَطْنِي لِقَوْلِهِ : " وَالْبَرَكَةُ مِنْ اللَّهِ "، فَحَدَّثْتُ بِهِ سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ، فَقَالَ : كَانُوا خَمْسَ عَشْرَةَ مِئَةٍ
Muhammad ibn ‘Abd Allah ibn Numayr informed us, Abu al-Jawab narrated to us, from ‘Ammar ibn Ruzayq, from al-A‘mash, from Ibrahim, from ‘Alqama, from ‘Abd Allah (may Allah be pleased with him), who said: "The earth shook during the time of ‘Abd Allah, and when he was informed of that, he said: 'Indeed, we, the companions of Muhammad (pbuh), used to regard signs as blessings, while you regard them as a means of striking fear. Once, while we were with the Messenger of Allah (pbuh) on a journey, the time for prayer arrived and we had only a little water. The Messenger of Allah (pbuh) called for some water in a bowl and placed his palm in it, and water began to gush forth from between his fingers. Then he called out: "Come to the ablution, and the blessing is from Allah."' He said: 'So the people approached and performed ablution, and I had no concern except for what I could put into my stomach due to his saying: "And the blessing is from Allah."' I narrated this to Salim ibn Abi al-Ja‘d, and he said: 'They were fifteen hundred.'"
#2788
Transmeton Ibn Umeri: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) mbante hutben duke u mbështetur në një trup palme. Kur u punua minberi, trupi i palmës filloi të rënkonte derisa ai erdhi dhe e përkëdheli.
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ، أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ الْعَلَاءِ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ" يَخْطُبُ إِلَى جِذْعٍ، فَلَمَّا اتَّخَذَ الْمِنْبَرَ حَنَّ الْجِذْعُ حَتَّى أَتَاهُ، فَمَسَحَهُ "
Uthman ibn Umar informed us, Mu'adh ibn al-Ala informed us, on the authority of Nafi', on the authority of Ibn Umar (may Allah be pleased with them both), that the Messenger of Allah (pbuh) used to deliver the sermon leaning against a tree trunk; then when he took to using the pulpit, the trunk moaned until he came to it and stroked it.
#2789
Transmeton Burejde: Pejgamberi (s.a.v.s.) kur mbante hytbe, qëndronte në këmbë për një kohë të gjatë, gjë që filloi t'i shkaktonte lodhje. Prandaj, i sollën një trung palme, i cili u vendos pranë tij që ai (s.a.v.s.) të mbështetej në të. Një njeri që kishte ardhur në Medine e pa atë duke qëndruar pranë atij trungu dhe u tha njerëzve: "Sikur ta dija se Muhamedi do të pëlqente diçka që do t'ia lehtësonte qëndrimin, do t'i ndërtoja një vend ku mund të qëndronte; po të donte ulej, e po të donte rrinte në këmbë." Kjo i arriti Pejgamberit (s.a.v.s.), i cili kërkoi ta sillnin atë njeri dhe e urdhëroi që t'i ndërtonte këto tri apo katër shkallë që janë sot në minberin e Medines. Pejgamberi (s.a.v.s.) gjeti rehati në këtë, por kur u nda nga trungu për të shkuar te minberi që u ndërtua për të, trungu u dëshpërua dhe filloi të rënkonte ashtu siç rënkon deveja kur ndahet. Kur Pejgamberi (s.a.v.s.) e dëgjoi rënkimin e trungut, u kthye te ai, vuri dorën mbi të dhe i tha: "Zgjidh: të të mbjell përsëri në vendin ku ishe që të jesh siç ke qenë, apo dëshiron të të mbjell në Xhenet, që të pish nga lumenjtë dhe burimet e tij, të rritesh mirë e të japësh fruta, që të dashurit e Allahut të hanë nga frutat e tua?" Pejgamberi (s.a.v.s.) u dëgjua duke i thënë trungut: "Po, e bëra," dy herë. Kur u pyet Pejgamberi (s.a.v.s.) për këtë, ai tha: "Ai zgjodhi që ta mbjell në Xhenet."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا تَمِيمُ بْنُ عَبْدِ الْمُؤْمِنِ ، حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ حَيَّانَ ، حَدَّثَنِي ابْنُ بُرَيْدَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَطَبَ قَامَ فَأَطَالَ الْقِيامَ، فَكَانَ يَشُقُّ عَلَيْهِ قِيَامُهُ، فَأُتِيَ بِجِذْعِ نَخْلَةٍ فَحُفِرَ لَهُ وَأُقِيمَ إِلَى جَنْبِهِ قَائِمًا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَطَبَ فَطَالَ الْقِيَامُ عَلَيْهِ، اسْتَنَدَ إِلَيْهِ فَاتَّكَأَ عَلَيْهِ فَبَصُرَ بِهِ رَجُلٌ كَانَ وَرَدَ الْمَدِينَةَ ، فَرَآهُ قَائِمًا إِلَى جَنْبِ ذَلِكَ الْجِذْعِ، فَقَالَ : لِمَنْ يَلِيهِ مِنْ النَّاسِ : لَوْ أَعْلَمُ أَنَّ مُحَمَّدًا يَحْمَدُنِي فِي شَيْءٍ يَرْفُقُ بِهِ، لَصَنَعْتُ لَهُ مَجْلِسًا يَقُومُ عَلَيْهِ، فَإِنْ شَاءَ، جَلَسَ مَا شَاءَ، وَإِنْ شَاءَ، قَامَ، فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ :" ائْتُونِي بِهِ "، فَأَتَوْهُ بِهِ، فَأُمِرَهُ أَنْ يَصْنَعَ لَهُ هَذِهِ الْمَرَاقِيَ الثَّلَاثَ، أَوْ الْأَرْبَعَ هِيَ الْآنَ فِي مِنْبَرِ الْمَدِينَةِ ، فَوَجَدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ رَاحَةً، فَلَمَّا فَارَقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجِذْعَ وَعَمَدَ إِلَى هَذِهِ الَّتِي صُنِعَتْ لَهُ، جَزِعَ الْجِذْعُ فَحَنَّ كَمَا تَحِنُّ النَّاقَةُ حِينَ فَارَقَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَزَعَمَ ابْنُ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ سَمِعَ حَنِينَ الْجِذْعِ، رَجَعَ إِلَيْهِ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَيْهِ وَقَالَ : " اخْتَرْ أَنْ أَغْرِسَكَ فِي الْمَكَانِ الَّذِي كُنْتَ فِيهِ، فَتَكُونَ كَمَا كُنْتَ، وَإِنْ شِئْتَ أَنْ أَغْرِسَكَ فِي الْجَنَّةِ فَتَشْرَبَ مِنْ أَنْهَارِهَا وَعُيُونِهَا فَيَحْسُنُ نَبْتُكَ، وَتُثْمِرُ فَيَأْكُلَ أَوْلِيَاءُ اللَّهِ مِنْ ثَمَرَتِكَ وَنَخْلِكَ فَعَلْتُ " فَزَعَمَ أَنَّهُ سَمِعَ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ لَهُ : " نَعَمْ قَدْ فَعَلْتُ مَرَّتَيْنِ "، فَسُأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ : " اخْتَارَ أَنْ أَغْرِسَهُ فِي الْجَنَّةِ "
Muhammad ibn Humayd informed us, Tamim ibn Abd al-Mu'min narrated to us, Salih ibn Hayyan narrated to us, Ibn Buraydah narrated to me, from his father, who said: The Prophet (pbuh) used to stand when he delivered a sermon and would prolong his standing, such that his standing became difficult for him. So a palm trunk was brought, a hole was dug for it, and it was set up standing beside the Prophet (pbuh). Thus, whenever the Prophet (pbuh) delivered a sermon and the standing became long for him, he would lean against it and support himself on it. Then a man who had arrived in Medina saw him, and seeing him standing beside that trunk, he said to those near him among the people: "If I knew that Muhammad would commend me for something that would bring him ease, I would make for him a seat to stand upon; if he wished, he could sit as long as he wished, and if he wished, he could stand." This reached the Prophet (pbuh), and he said: "Bring him to me." So they brought him to him, and he commanded him to make these three or four steps that are now in the Minbar of Medina. The Prophet (pbuh) found comfort in that. When the Prophet (pbuh) left the trunk and went towards this which was made for him, the trunk grieved and moaned just as a she-camel moans when the Prophet (pbuh) parted from it. Ibn Buraydah maintained, from his father, that when the Prophet (pbuh) heard the moaning of the trunk, he returned to it, placed his hand upon it, and said: "Choose: that I plant you in the place where you were, so you will be as you were; or, if you wish, that I plant you in Paradise, so you may drink from its rivers and springs, your growth will be beautiful, and you will bear fruit so that the allies of Allah may eat from your fruit and your palm-dates—then I shall do so." He maintained that he heard the Prophet (pbuh) while he was saying to it: "Yes, I have done so," twice. The Prophet (pbuh) was then asked and he said: "It chose that I plant it in Paradise."
#2790
Transmeton Xhabir bin Abdullah el-Ensariu: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) qëndronte te një trung peme para se të ndërtohej minberi. Kur u ndërtua minberi, ai trung vajtoi aq sa ne e dëgjuam ofshamën e tij. Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e vendosi dorën mbi të dhe ai u qetësua.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ كَثِيرٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" يَقُومُ إِلَى جِذْعٍ قَبْلَ أَنْ يُجْعَلَ الْمِنْبَرُ، فَلَمَّا جُعِلَ الْمِنْبَرُ حَنَّ ذَلِكَ الْجِذْعُ حَتَّى سَمِعْنَا حَنِينَهُ، فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ عَلَيْهِ فَسَكَنَ "
Muhammad ibn Kathir informed us, from Sulayman ibn Kathir, from al-Zuhri, from Sa'id ibn al-Musayyib, from Jabir ibn 'Abdullah al-Ansari (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) used to stand by a tree trunk before the pulpit was made. When the pulpit was made, that tree trunk moaned until we heard its moaning, so the Messenger of Allah (pbuh) placed his hand upon it, and it became still.
#2791
Transmeton Xhabir bin Abdullahu: Pejgamberi (s.a.v.s.) mbante hytben i mbështetur në një trung druri. Kur u punua minberi dhe i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u ul mbi të, trungu rënkoi si rënkimi i devesë shtatzënë, derisa i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e vendosi dorën mbi të dhe ai u qetësua.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ ، عَنْ حَفْصِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ إِلَى خَشَبَةٍ، فَلَمَّا صُنِعَ الْمِنْبَرُ فَجَلَسَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، حَنَّتْ حَنِينَ الْعِشَارِ حَتَّى وَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ عَلَيْهَا فَسَكَنَتْ "
Muhammad bin Kathir narrated to us, Sulayman bin Kathir narrated to us, from Yahya bin Sa'id, from Hafs bin 'Ubayd Allah, from Jabir bin 'Abd Allah (may Allah be pleased with him), who said: "The Prophet (pbuh) used to deliver sermons while leaning against a wooden trunk. When the pulpit was constructed and the Messenger of Allah (pbuh) sat upon it, the trunk groaned like the groaning of a pregnant camel, until the Messenger of Allah (pbuh) placed his hand upon it, and it became still."
#2792
Transmeton Xhabir bin Abdullahu: Trungu i palmës rënkoi ashtu si rënkimi i devesë që ka humbur të voglin e saj.
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي كَرِيبٍ ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" حَنَّتْ الْخَشَبَةُ حَنِينَ النَّاقَةِ الْخَلُوجِ "
Farwah informed us, Yahya bin Zakariyya narrated to us, on the authority of his father, on the authority of Abu Ishaq, on the authority of Sa'id bin Abi Karib, on the authority of Jabir bin Abdullah (may Allah be pleased with him), who said: "The wooden beam moaned with the yearning of a she-camel that has lost its calf."
#2793
Transmeton Ubejj ibn Ka'bi:

I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) falej drejt një trungu palme dhe mbante hytben pranë tij kur xhamia ishte një strehë e thjeshtë. Një burrë prej shokëve të tij i tha: "A të të ndërtojmë diçka mbi të cilën mund të qëndrosh, që njerëzit të të shohin ditën e xhuma dhe ta dëgjojnë hytben tënde?" Ai (s.a.v.s.) tha: "Po." Kështu, u ndërtuan tri shkallë, të cilat janë ato që ndodhen në minber. Kur u mbarua minberi dhe u vendos në vendin që i kishte caktuar i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ai u drejtua për tek ai. Kur kaloi pranë trungut, trungu rënkoi aq fort saqë u ça dhe u nda. Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u kthye tek ai dhe e fërkoi me dorën e tij derisa u qetësua, pastaj u kthye te minberi. Kur ai falej, falej drejt tij. Kur xhamia u rindërtua, atë trung e mori Ubejj ibn Ka'bi dhe mbeti tek ai derisa u kalb, u hëngër nga termitet dhe u bë pluhur.
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ ، عَنْ الطُّفَيْلِ بْنِ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : يُصَلِّي إِلَى جِذْعٍ وَيَخْطُبُ إِلَيْهِ إِذْ كَانَ الْمَسْجِدُ عَرِيشًا، فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ : أَلَا نَجْعَلُ لَكَ عَرِيشًا تَقُومُ عَلَيْهِ يَرَاكَ النَّاسُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ، وَتُسْمِعُ مِنْ خُطْبَتِكَ؟، قَالَ :" نَعَمْ "، فَصُنِعَ لَهُ الثَّلَاثَ دَرَجَاتٍ، هُنَّ اللَّوَاتِي عَلَى الْمِنْبَرِ، فَلَمَّا صُنِعَ الْمِنْبَرُ وَوُضِعَ فِي مَوْضِعِهِ الَّذِي وَضَعَهُ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرِيدُ الْمِنْبَرَ مَرَّ عَلَيْهِ، فَلَمَّا جَاوَزَهُ، خَارَ الْجِذْعُ حَتَّى تَصَدَّعَ وَانْشَقَّ، فَرَجَعَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَسَحَهُ بِيَدِهِ حَتَّى سَكَنَ، ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْمِنْبَرِ، قَالَ : فَكَانَ إِذَا صَلَّى، صَلَّى إِلَيْهِ فَلَمَّا هُدِمَ الْمَسْجِدُ أَخَذَ ذَلِكَ الْجِذْعَ أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَلَمْ يَزَلْ عِنْدَهُ حَتَّى بَلِيَ فَأَكَلَتْهُ الْأَرَضَةُ وَعَادَ رُفَاتًا
Zakariyya ibn Adi informed us, from Ubaydullah ibn Amr, from Abdullah ibn Muhammad ibn Aqil, from al-Tufayl ibn Ubayy ibn Ka'b, from his father, who said: The Messenger of Allah (pbuh) used to pray toward a palm trunk and deliver his sermon by it when the mosque was a thatched structure. A man from among his companions said to him: "Shall we not make for you a structure to stand upon so that the people may see you on the day of Friday and hear your sermon?" He said: "Yes." So three steps were made for him, which are the ones on the pulpit. When the pulpit was made and placed in the position where the Messenger of Allah (pbuh) had put it, he said: When the Messenger of Allah (pbuh) came, intending to use the pulpit, he passed by it (the trunk). When he moved past it, the trunk moaned until it cracked and split. Then the Messenger of Allah (pbuh) returned to it and wiped it with his hand until it became still, then he returned to the pulpit. He said: Whenever he prayed, he would pray toward it. When the mosque was demolished, Ubayy ibn Ka'b took that trunk and it remained with him until it decayed, termites ate it, and it turned into dust.
#2794
Transmeton Ebu Saidi:

I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) mbante hutbe i mbështetur pas një trungu, kur i erdhi një burrë romak dhe i tha: "A të ndërtoj një minber mbi të cilin të mbash hutben?" Kështu, ai ia ndërtoi këtë minber që po shihni. Kur Pejgamberi (s.a.v.s.) u ngjit mbi të për të mbajtur hutbe, trungu rënkoi sikurse rënkon deveja për të voglin e saj. Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) zbriti, e përqafoi dhe ai u qetësua. Pastaj urdhëroi që të hapet një gropë dhe ai të varroset.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ مُجَالِدٍ ، عَنْ أَبِي الْوَدَّاكِ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" يَخْطُبُ إِلَى لِزْقِ جِذْعٍ فَأَتَاهُ رَجُلٌ رُومِيٌّ، فَقَالَ : أَصْنَعُ لَكَ مِنْبَرًا تَخْطُبُ عَلَيْهِ، فَصَنَعَ لَهُ مِنْبَرًا هَذَا الَّذِي تَرَوْنَ، قَالَ : فَلَمَّا قَامَ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ، حَنَّ الْجِذْعُ حَنِينَ النَّاقَةِ إِلَى وَلَدِهَا، فَنَزَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَضَمَّهُ إِلَيْهِ فَسَكَنَ، فَأَمَرَ بِهِ أَنْ يُحْفَرَ لَهُ وَيُدْفَنَ "
Abdullah bin Sa'id narrated to us, Abu Usama narrated to us, from Mujalid, from Abu al-Waddak, from Abu Sa'id (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) used to deliver sermons while leaning against a tree trunk. A Roman man came to him and said: "I shall make for you a pulpit upon which you may deliver your sermons." So he made for him a pulpit, this one which you see. He said: When the Prophet (pbuh) stood upon it to deliver the sermon, the tree trunk yearned with the yearning of a she-camel for her offspring. So the Messenger of Allah (pbuh) descended to it and embraced it, and it became quiet. Then he commanded that a hole be dug for it and that it be buried.
#2795
Transmeton Hasani: Kur Pejgamberi (s.a.v.s.) erdhi në Medine, ai filloi ta mbështeste shpinën e tij pas një trungu druri ndërsa u fliste njerëzve. Kur njerëzit rreth tij u shtuan, Pejgamberi (s.a.v.s.) dëshironte që t’i dëgjonin të gjithë, andaj tha: "Më ndërtoni diçka ku të mund të ngjitem." Ata i thanë: "Si, o i Dërguar i Allahut?" Ai tha: "Një tendë si tenda e Musait." Pasi ia ndërtuan atë, Hasani tha: "Pasha Allahun, trungu i drurit rënkoi (nga malli)." Hasani më pas tha: "SubhanAllah! Vallë, a nuk duhet të preken zemrat e njerëzve që e dëgjuan këtë?"
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا الصَّعْقُ ، قَالَ : سَمِعْتُ الْحَسَنَ ، يَقُولُ : لَمَّا أَنْ قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ جَعَلَ" يُسْنِدُ ظَهْرَهُ إِلَى خَشَبَةٍ وَيُحَدِّثُ النَّاسَ "، فَكَثُرُوا حَوْلَهُ، فَأَرَادَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُسْمِعَهُمْ، فَقَالَ : " ابْنُوا لِي شَيْئًا أَرْتَفِعُ عَلَيْهِ "، قَالُوا : كَيْفَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ؟، قَالَ : " عَرِيشٌ كَعَرِيشِ مُوسَى "، فَلَمَّا أَنْ بَنَوْا لَهُ، قَالَ الْحَسَنُ : حَنَّتْ وَاللَّهِ الْخَشَبَةُ، قَالَ الْحَسَنُ : سُبْحَانَ اللَّهِ ! هَلْ تُبْتَغَى قُلُوبُ قَوْمٍ سَمِعُوا؟ قَالَ أَبُو مُحَمَّدٍ : يَعْنِي هَذَا
Muslim bin Ibrahim informed us, al-Sa‘q narrated to us, he said: I heard al-Hasan saying: When the Prophet (pbuh) arrived in Medina, he used to lean his back against a wooden post and address the people. They increased in number around him, so the Prophet (pbuh) wanted to make them hear him, and he said: "Build for me something that I may rise upon." They said: "How, O Prophet of Allah?" He said: "A booth like the booth of Moses." When they had built it for him, al-Hasan said: "By Allah, the wooden post yearned." Al-Hasan said: "Glory be to Allah! Should the hearts of a people who heard [this] not be sought?"
Commentary Abu Muhammad said: meaning this.
#2796
Transmeton Ibn Abbasi (r.a.): Pejgamberi (s.a.v.s.) mbante hytbe pranë një trungu peme para se të fillonte të përdorte minberin. Kur ai u zhvendos te minberi, trungu filloi të rënkonte, kështu që ai e përqafoi atë dhe ai u qetësua. Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Sikur të mos e kisha përqafuar, do të vazhdonte të rënkonte deri në Ditën e Kiametit."
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ : يَخْطُبُ إِلَى جِذْعٍ قَبْلَ أَنْ يَتَّخِذَ الْمِنْبَرَ، فَلَمَّا اتَّخَذَ الْمِنْبَرَ وَتَحَوَّلَ إِلَيْهِ، حَنَّ الْجِذْعُ، فَاحْتَضَنَهُ، فَسَكَنَ "، وَقَالَ :" لَوْ لَمْ أَحْتَضِنْهُ، لَحَنَّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ "، أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ ثَابِتٍ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، بِمِثْلِهِ
Al-Hajjaj bin Minhal informed us, Hammad bin Salamah narrated to us, from 'Ammar bin Abi 'Ammar, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them both), that the Prophet (pbuh) used to deliver the sermon toward a tree trunk before he adopted the pulpit. When he adopted the pulpit and shifted to it, the trunk whimpered, so he embraced it and it became still. He said: "Had I not embraced it, it would have whimpered until the Day of Resurrection." Al-Hajjaj bin Minhal informed us, Hammad narrated to us, from Thabit, from Anas (may Allah be pleased with him), with a similar narration.
#2797
Transmeton Sehl bin Sa’di: Trungu i pemës, pranë të cilit ai qëndronte (për të mbajtur hytben), rënkoi. Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u ngrit, shkoi drejt tij dhe vuri dorën mbi të, kështu që ai u qetësua.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : حَنَّتِ الْخَشَبَةُ الَّتِي كَانَ يَقُومُ عِنْدَهَا، " فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهَا،وَوَضَعَ يَدَهُ عَلَيْهَا "، فَسَكَنَتْ
Abdullah bin Yazid informed us, Al-Mas'udi narrated to us, from Abu Hazim, from Sahl bin Sa'd (may Allah be pleased with him), who said: "The wooden log by which he used to stand yearned, so the Messenger of Allah (pbuh) went to it and placed his hand upon it, and it became quiet."
#2798
Transmeton Enes ibn Maliku: Pejgamberi (s.a.v.s.) ditën e xhuma mbante hytbe duke u mbështetur pas një trungu palme të vendosur në xhami. Një burrë romak i tha: "A dëshiron të të ndërtoj diçka mbi të cilën mund të ulesh e të dukesh sikur je në këmbë?" Ai i ndërtoi një minber me dy shkallë, ndërsa ulej në të tretën. Kur Pejgamberi (s.a.v.s.) u ul mbi atë minber, trungu filloi të rënkonte si rënkimi i kaut, saqë xhamia u drodh nga trishtimi për të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.). Pejgamberi (s.a.v.s.) zbriti nga minberi dhe e përqafoi trungun ndërsa ai po rënkonte, e pasi e përqafoi, ai u qetësua. Pastaj Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Pasha Atë në dorën e të Cilit është shpirti i Muhamedit, sikur të mos e kisha përqafuar, ai do të vazhdonte të rënkonte kështu deri në Ditën e Kiametit nga malli për të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.)." Pastaj i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) urdhëroi që trungu të varrosej.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ ، حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ أَبِي طَلْحَةَ ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ : يَقُومُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ، فَيُسْنِدُ ظَهْرَهُ إِلَى جِذْعٍ مَنْصُوبٍ فِي الْمَسْجِدِ فَيَخْطُبُ النَّاسَ، فَجَاءَهُ رُومِيٌّ، فَقَالَ : أَلَا أَصْنَعُ لَكَ شَيْئًا تَقْعُدُ عَلَيْهِ وَكَأَنَّكَ قَائِمٌ؟ فَصَنَعَ لَهُ مِنْبَرًا لَهُ دَرَجَتَانِ، وَيَقْعُدُ عَلَى الثَّالِثَةِ، فَلَمَّا قَعَدَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ذَلِكَ الْمِنْبَرِ، خَارَ الْجِذْعُ كَخُوَارِ الثَّوْرِ حَتَّى ارْتَجَّ الْمَسْجِدُ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَنَزَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمِنْبَرِ، فَالْتَزَمَهُ وَهُوَ يَخُورُ، فَلَمَّا الْتَزَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، سَكَنَ، ثُمَّ قَالَ : " أَمَا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِلَوْ لَمْ أَلْتَزِمْهُ، لَمَا زَالَ هَكَذَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "، فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدُفِنَ
Muhammad bin Ahmad bin Abi Khalaf informed us, Umar bin Yunus related to us, Ikrimah bin Ammar related to us, Ishaq bin Abi Talhah related to us, Anas bin Malik, may Allah be pleased with him, related to us that the Prophet (pbuh) used to stand on Friday and lean his back against a fixed trunk in the mosque to deliver the sermon to the people. A Roman man came to him and said: "Shall I not make for you something to sit upon, yet you would be as if you were standing?" So he constructed for him a pulpit (minbar) with two steps, and he would sit on the third. When the Prophet of Allah (pbuh) sat upon that pulpit, the trunk bellowed like the bellowing of a bull until the mosque shook out of grief for the Messenger of Allah (pbuh). The Messenger of Allah (pbuh) descended from the pulpit toward it and embraced it while it was bellowing. When the Messenger of Allah (pbuh) embraced it, it became still. He then said: "By Him in Whose Hand is the soul of Muhammad, had I not embraced it, it would have remained as such until the Day of Resurrection out of grief for the Messenger of Allah (pbuh)." Then the Messenger of Allah (pbuh) gave an order regarding it, and it was buried.
#2799
Transmeton Xhabir bin Abdullahu:

Isha me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) në ditën e Hendekut ndërsa po e gërmonim atë. Qëndruam tri ditë pa ngrënë asgjë dhe pa pasur mundësi për ushqim. Në hendek doli një shkëmb i fortë, kështu që shkova te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe i thashë: "O i Dërguari i Allahut, na doli një shkëmb në hendek, të cilit i hodhëm ujë." Pejgamberi (s.a.v.s.) u ngrit, ndërsa në barkun e tij kishte lidhur një gur nga uria. Ai mori kazmën apo lopatën, tha "Bismilah" tri herë, pastaj e goditi shkëmbin dhe ai u kthye në rërë të shkrifët. Kur e pashë atë gjendje të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), i thashë: "O i Dërguari i Allahut, më jep leje (të shkoj në shtëpi)." Ai më dha leje. Shkova te gruaja ime dhe i thashë: "Të faltë nëna! Pashë te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) diçka që nuk mund ta duroj. A ke ndonjë gjë?" Ajo tha: "Kam një sa' elbi dhe një kec." Atëherë e bluam elbin, e therrëm kecin dhe e rregullova mishin në poçe, ndërsa brumin e elbit e zura. Pastaj u ktheva te Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe qëndrova një kohë. Kërkova leje për herë të dytë dhe ai më lejoi. Kur erdha në shtëpi, pashë se brumi ishte gati. E urdhërova gruan ta piqte bukën dhe e vendosa poçen mbi gurët e vatrës. Pastaj shkova te Pejgamberi (s.a.v.s.) dhe i thashë: "Kemi pak ushqim, ndaj nëse dëshiron, eja ti dhe një apo dy burra me ty." Ai pyeti: "Sa është ushqimi?" I thashë: "Një sa' elb dhe një kec." Ai tha: "Kthehu te familja jote dhe thuaji asaj të mos e heqë poçen nga vatra dhe as bukën nga furra derisa të vij unë." Pastaj u tha njerëzve: "Ngrihuni (të shkojmë) në shtëpinë e Xhabirit!" U turpërova aq shumë sa vetëm Allahu e di dhe i thashë gruas sime: "Të faltë nëna! I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) erdhi me të gjithë shokët e tij." Ajo pyeti: "A të pyeti Pejgamberi (s.a.v.s.) se sa ushqim kishe?" I thashë: "Po." Ajo tha: "Allahu dhe i Dërguari i Tij e dinë më mirë; ti e njoftove atë për atë që kishim." Me këtë m'u largua shqetësimi dhe thashë: "Ke të drejtë." I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) erdhi, hyri brenda dhe u tha shokëve të tij: "Mos u shtyni." Pastaj kërkoi bekim mbi furrën dhe mbi poçen. Filluam të nxirrnim bukën nga furra dhe mishin nga poçja, i bënim përshesh dhe ua shërbenim atyre. Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Të ulen nga shtatë apo tetë vetë rreth një ene." Sa herë që ata hanin, ne e zbulonim furrën dhe poçen dhe i gjenim ato më plot se ç'ishin më parë. Vazhduam ta bënim këtë; sa herë që hapnim furrën apo zbulonim poçen, i gjenim plot derisa të gjithë muslimanët u ngopën. Mbeti edhe një pjesë e ushqimit, ndaj i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na tha: "Njerëzit i ka goditur uria, kështu që hani vetë dhe jepuni të tjerëve." Vazhduam atë ditë duke ngrënë dhe duke dhënë ushqim. Ata ishin tetëqind ose treqind burra.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ ، عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ أَيْمَنَ الْمَكِّيِّ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ حَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ أَرْوِيهِ عَنْكَ، فَقَالَ جَابِرٌ : كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفُرُهُ، فَلَبِثْنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لَا نَطْعَمُ طَعَامًا، وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْهِ، فَعَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ كُدْيَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَذِهِ كُدْيَةٌ قَدْ عَرَضَتْ، فِي الْخَنْدَقِ فَرَشَشْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ، فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ، فَأَخَذَ الْمِعْوَلَ، أَوْ الْمِسْحَاةَ، ثُمَّ سَمَّى ثَلَاثًا، ثُمَّ ضَرَبَ فَعَادَتْ كَثِيبًا أَهْيَلَ، فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، ائْذَنْ لِي، قَالَ : فَأَذِنَ لِي، فَجِئْتُ امْرَأَتِي، فَقُلْتُ : ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا لَا صَبْرَ لِي عَلَيْهِ، فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ؟، فَقَالَتْ : عِنْدِي صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ، وَعَنَاقٌ، قَالَ : فَطَحَنَّا الشَّعِيرَ، وَذَبَحْنَا الْعَنَاقَ، وَسَلَخْتُهَا، وَجَعَلْتُهَا، فِي الْبُرْمَةِ وَعَجَنْتُ الشَّعِيرَ، قَالَ : ثُمَّ قَالَ : رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَبِثْتُ سَاعَةً، ثُمَّ اسْتَأْذَنْتُهُ الثَّانِيَةَ فَأَذِنَ لِي، فَجِئْتُ، فَإِذَا الْعَجِينُ قَدْ أَمْكَنَ، فَأَمَرْتُهَا بِالْخَبْزِ وَجَعَلْتُ الْقِدْرَ عَلَى الْأَثَاثِي، قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ : إِنَّمَا هِيَ الْأَثَافِيُّ وَلَكِنْ هَكَذَا، قَالَ : ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقُلْتُ : إِنَّ عِنْدَنَا طُعَيِّمًا لَنَا، فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَقُومَ مَعِي أَنْتَ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلَانِ مَعَكَ، فَقَالَ :" وَكَمْ هُوَ؟ "، قُلْتُ : صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ، وَعَنَاقٌ، فَقَالَ : " ارْجِعْ إِلَى أَهْلِكَ وَقُلْ لَهَا لَا تَنْزِعْ الْقِدْرَ مِنْ الْأَثَافِيِّ، وَلَا تُخْرِجْ الْخُبْزَ مِنْ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ "، ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ : " قُومُوا إِلَى بَيْتِ جَابِرٍ "، قَالَ : فَاسْتَحْيَيْتُ حَيَاءً لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ، فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي : ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ، قَدْ جَاءَكِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ، فَقَالَتْ : أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَكَ : كَمْ الطَّعَامُ؟، فَقُلْتُ : نَعَمْ، فَقَالَتْ : اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ، قَدْ أَخْبَرْتَهُ بِمَا كَانَ عِنْدَنَا، قَالَ : فَذَهَبَ عَنِّي بَعْضُ مَا كُنْتُ أَجِدُ، وَقُلْتُ : لَقَدْ صَدَقْتِ، فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ، ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ : " لَا تَضَاغَطُوا "، " ثُمَّ بَرَّكَ عَلَى التَّنُّورِ وَعَلَى الْبُرْمَةِ "، قَالَ : فَجَعَلْنَا نَأْخُذُ مِنْ التَّنُّورِ الْخُبْزَ، وَنَأْخُذُ اللَّحْمَ مِنْ الْبُرْمَةِ، فَنُثَرِّدُ وَنَغْرِفُ لَهُمْ، وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لِيَجْلِسْ عَلَى الصَّحْفَةِ سَبْعَةٌ أَوْ ثَمَانِيَةٌ "، فَإِذَا أَكَلُوا كَشَفْنَا عَنْ التَّنُّورِ، وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ، فَإِذَا هُمَا أَمْلَأُ مِمَّا كَانَا، فَلَمْ نَزَلْ نَفْعَلُ ذَلِكَ كُلَّمَا فَتَحْنَا التَّنُّورَ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ، وَجَدْنَاهُمَا أَمْلَأَ مَا كَانَا حَتَّى شَبِعَ الْمُسْلِمُونَ كُلُّهُمْ، وَبَقِيَ طَائِفَةٌ مِنْ الطَّعَامِ، فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ النَّاسَ قَدْ أَصَابَتْهُمْ مَخْمَصَةٌ، فَكُلُوا وَأَطْعِمُوا "، فَلَمْ نَزَلْ يَوْمَنَا ذَلِكَ نَأْكُلُ وَنُطْعِمُ، قَالَ : وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُمْ كَانُوا ثَمَانَ مِئَةٍ، أَوْ قَالَ : ثَلَاثَ مِئَةٍ، قَالَ أَيْمَنُ : لَا أَدْرِي أَيُّهُمَا قَالَ
Abdullah bin Umar bin Aban informed us, saying: Abdul-Rahman bin Muhammad al-Muharibi narrated to us, from Abdul-Wahid bin Ayman al-Makki, from his father, who said: I said to Jabir bin Abdullah (may Allah be pleased with him): "Narrate to me a hadith from the Messenger of Allah (pbuh) that you heard from him, so that I may narrate it on your authority." Jabir said: "We were with the Messenger of Allah (pbuh) on the Day of the Trench digging it. We remained for three days without tasting any food, nor were we able to obtain any. A hard rock appeared in the trench, so I came to the Messenger of Allah (pbuh) and said: 'O Messenger of Allah, this is a hard rock that has appeared in the trench,' so we sprinkled water upon it. The Prophet (pbuh) stood up while his stomach was bound with a stone, took the pickaxe or the shovel, then mentioned the name of Allah three times and struck it, and it turned into a heap of pouring sand. When I saw that from the Messenger of Allah (pbuh), I said: 'O Messenger of Allah, permit me.' He permitted me, so I came to my wife and said: 'May your mother be bereaved of you! I have seen something from the Messenger of Allah (pbuh) for which I have no patience. Do you have anything?' She said: 'I have a sa' of barley and a young she-goat.' He said: So we ground the barley, slaughtered the young goat, and I skinned it and placed it in the clay pot, and I kneaded the barley. He said: Then he said: I returned to the Prophet (pbuh) and stayed for a while, then I asked his permission a second time and he permitted me. I arrived and found the dough was ready, so I commanded her to bake and I placed the pot upon the tripod. Abu Abdur-Rahman said: 'It is only al-athafi (with a fa), but he said it thus (with a tha).' He said: Then I came to the Prophet (pbuh) and said: 'We have a small amount of food, so if you see fit to come with me, you and a man or two with you.' He (pbuh) said: 'And how much is it?' I said: 'A sa' of barley and a young she-goat.' He said: 'Return to your family and tell her not to remove the pot from the tripod, nor take the bread out of the oven until I come.' Then he said to the people: 'Rise and go to the house of Jabir.' He said: I felt a sense of embarrassment that only Allah knows, and I said to my wife: 'May your mother be bereaved of you! The Messenger of Allah (pbuh) has come to you with all of his companions.' She said: 'Did the Prophet (pbuh) ask you how much food there was?' I said: 'Yes.' She said: 'Allah and His Messenger know best; you have informed him of what was with us.' He said: So some of what I was feeling left me, and I said: 'You have spoken the truth.' The Prophet (pbuh) came and entered, then said to his companions: 'Do not crowd one another,' then he blessed the oven and the clay pot. He said: We began taking bread from the oven and meat from the clay pot, making tharid and scooping for them. The Prophet (pbuh) said: 'Let seven or eight sit around the bowl.' When they ate, we uncovered the oven and the clay pot, and they were both fuller than they had been. We continued to do that every time we opened the oven and uncovered the clay pot; we found them fuller than they had been until all the Muslims were satisfied. A portion of the food remained, and the Messenger of Allah (pbuh) said to us: 'Indeed, the people have been afflicted by severe hunger, so eat and give food.' So we continued throughout our day to eat and feed others. He said: And he informed me that they were eight hundred, or he said three hundred. Ayman said: I do not know which of the two he said."
#2800
Transmeton Enes bin Maliku: Ebu Talha e urdhëroi Umm Sulejmin që të përgatiste ushqim për të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.). Pastaj, Ebu Talha më dërgoi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.). Shkova tek ai dhe i thashë: "Më ka dërguar Ebu Talha te ju." Ai u tha njerëzve: "Ngrihuni!", dhe u nis, e njerëzit u nisën bashkë me të. Ebu Talha tha: "O i Dërguari i Allahut, unë kam përgatitur ushqim posaçërisht vetëm për ty!" Ai tha: "Nuk ka problem, vazhdo." Ata u nisën dhe njerëzit shkuan me të. Kur u soll ushqimi, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) vendosi dorën mbi të dhe përmendi emrin e Allahut, pastaj tha: "Lejoji dhjetë persona." Ai i lejoi dhe u tha: "Hani me emrin e Allahut." Hëngrën derisa u ngopën e pastaj u ngritën. Më pas, ai vendosi dorën përsëri siç bëri herën e parë dhe përmendi emrin e Allahut, e tha: "Lejoji dhjetë të tjerë." Ai i lejoi dhe u tha: "Hani me emrin e Allahut." Ata hëngrën derisa u ngopën e pastaj u ngritën, derisa këtë e bëri me tetëdhjetë burra. Në fund, hëngri i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe njerëzit e shtëpisë, madje mbeti edhe tepricë.
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ عَمْرٍو ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : أَمَرَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، أَنْ تَجْعَلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا يَأْكُلُ مِنْهُ، قَالَ : ثُمَّ بَعَثَنِي أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ، فَقُلْتُ : بَعَثَنِي إِلَيْكَ أَبُو طَلْحَةَ، فَقَالَ لِلْقَوْمِ :" قُومُوا "، فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ مَعَهُ، فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّمَا صَنَعْتُ طَعَامًا لِنَفْسِكَ خَاصَّةً؟، فَقَالَ : " لَا عَلَيْكَ انْطَلِقْ "، قَالَ : فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ، قَالَ : فَجِيءَ بِالطَّعَامِ، " فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ وَسَمَّى عَلَيْهِ "، ثُمَّ قَالَ : " ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ "، قَالَ : فَأَذِنَ لَهُمْ، فَقَالَ : " كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ "، فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا، ثُمَّ قَامُوا، " ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ كَمَا صَنَعَ فِي الْمَرَّةِ الْأُولَى وَسَمَّى عَلَيْهِ "، ثُمَّ قَالَ : " ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ "، فَأَذِنَ لَهُمْ، فَقَالَ : " كُلُوا، بِاسْمِ اللَّهِ " فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا، ثُمَّ قَامُوا حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ بِثَمَانِينَ رَجُلًا، قَالَ : " وَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُ الْبَيْتِ وَتَرَكُوا سُؤْرًا "
Zakariyya ibn ‘Adi informed us, ‘Ubayd Allah—who is Ibn ‘Amr—narrated to us, from ‘Abd al-Malik ibn ‘Umayr, from ‘Abd al-Rahman ibn Abi Layla, from Anas ibn Malik (may Allah be pleased with him), who said: Abu Talha ordered Umm Sulaym (may Allah be pleased with her) to prepare food for the Messenger of Allah (pbuh) for him to eat from. He said: Then Abu Talha sent me to the Messenger of Allah (pbuh), and I came to him and said: "Abu Talha has sent me to you." He then said to the people: "Stand up." So he set out, and the people set out with him. Abu Talha said: "O Messenger of Allah, I have only prepared food specifically for you yourself?" He replied: "Do not worry; proceed." He said: So he proceeded, and the people proceeded. He said: Then the food was brought, "and the Messenger of Allah (pbuh) placed his hand and mentioned the name of Allah over it." Then he said: "Give permission for ten." He said: So he gave permission to them, and he said: "Eat in the name of Allah." They ate until they were satisfied, then they stood up. "Then he placed his hand as he had done the first time and mentioned the name of Allah over it." Then he said: "Give permission for ten." So he gave permission to them, and he said: "Eat in the name of Allah." They ate until they were satisfied, then they stood up, until he had done that for eighty men. He said: "And the Messenger of Allah (pbuh) and the people of the household ate, and they left over some remains."
#2801
Transmeton Ebu Ubejdij: Ai gatoi një tenxhere me ushqim për Pejgamberin (s.a.v.s.), i cili i tha: "Më jep shpatullën". Atij (s.a.v.s.) i pëlqente shpatulla, prandaj ai ia dha një shpatull. Pastaj tha: "Më jep shpatullën", dhe ai ia dha një tjetër. Pastaj tha përsëri: "Më jep shpatullën". Atëherë unë thashë: "O i Dërguari i Allahut, sa shpatulla ka delja?". Ai tha: "Pasha Atë, në dorën e të Cilit është shpirti im, sikur të heshtje, do të më jepje shpatulla sa herë që të kërkoja".
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ الْعَطَّارُ ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، أَنَّهُ طَبَخَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِدْرًا، فَقَالَ لَهُ :" نَاوِلْنِي الْذِّرَاعَ "، وَكَانَ يُعْجِبُهُ الذِّرَاعُ، فَنَاوَلَهُ الذِّرَاعَ، ثُمَّ قَالَ : " نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ "، فَنَاوَلَهُ ذِرَاعًا، ثُمَّ قَالَ : " نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ "، فَقُلْتُ : يَا نَبِيَّ اللَّهِ، وَكَمْ لِلشَّاةِ مِنْ ذِرَاعٍ؟ فَقَالَ : " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ أَنْ لَوْ سَكَتَّ لَأُعْطَيْتَ أَذْرُعًا مَا دَعَوْتُ بِهِ "
Muslim bin Ibrahim informed us, Aban—he is al-Attar—narrated to us, Qatadah narrated to us, on the authority of Shahr bin Hawshab, on the authority of Abu Ubaid (may Allah be pleased with him), that he cooked a pot for the Prophet (pbuh), and he said to him: "Hand me the shoulder"—and he used to like the shoulder—so he handed him the shoulder. Then he said: "Hand me the shoulder," so he handed him a shoulder. Then he said: "Hand me the shoulder," so I said: "O Prophet of Allah, how many shoulders does a sheep have?" He said: "By the One in Whose Hand is my soul, had you remained silent, you would have handed me shoulders as long as I called for them."
#2802
Transmeton Xhabir bin Abdullahu:

I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) doli drejt idhujtarëve për t'u luftuar me ta. Babai im, Abdullahu, më tha: "O Xhabir, nuk ka asgjë të keqe nëse qëndron me vëzhguesit e Medines derisa të mësosh se si do të përfundojë çështja jonë. Pasha Allahun, sikur të mos i lija vajzat pas meje, do të dëshiroja të vriteshe para syve të mi."

Ndërsa isha me vëzhguesit, erdhi halla ime duke sjellë trupat e babait dhe dajës tim për t'i varrosur në varrezat tona. Atëherë erdhi një njeri duke thirrur: "Pejgamberi (s.a.v.s.) ju urdhëron t'i ktheni të vrarët dhe t'i varrosni aty ku kanë rënë." I kthyem dhe i varrosëm në vendin e rënies së tyre.

Gjatë kohës së hilafetit të Muavije bin Ebi Sufjanit, erdhi një njeri dhe më tha: "O Xhabir bin Abdullah, punëtorët e Muavijes i kanë zbuluar eshtrat e babait tënd." Shkova dhe e gjeta ashtu siç e kisha varrosur, trupi i tij nuk kishte ndryshuar fare, përveç asaj që i ndodh çdo të vrari. E mbulova përsëri.

Babai im kishte lënë borxh një sasi hurmash. Disa nga huadhënësit u treguan shumë të rreptë me mua për shlyerjen e borxhit. Shkova te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe i thashë: "O i Dërguari i Allahut, babai im u vra në atë ditë, dhe ka lënë borxh hurma. Disa huadhënës po kërkojnë me ngulm borxhin, ndaj dëshiroj të më ndihmosh që ndoshta të ma shtyjnë shlyerjen e një pjese të hurmave deri në vjeljen e ardhshme."

Ai tha: "Po, do të vij te ti inshallah rreth mesditës." Erdhi bashkë me shokët e tij të ngushtë. U ulën në hije, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dha selam, kërkoi leje dhe hyri brenda. I kisha thënë gruas sime: "I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) do të vijë sot në mesditë, prandaj mos u shfaq para tij, mos e shqetëso për asgjë dhe mos i fol." Ajo shtroi një shtrat dhe një jastëk; ai vendosi kokën dhe fjeti.

I thashë shërbëtorit tim: "There këtë kec, është i majmë. Shpejt, mbaro punë me të para se të zgjohet i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)." Punova bashkë me të derisa mbaruam, ndërsa ai ishte ende fjetur. Thashë me vete: "Kur të zgjohet, do të kërkojë ujë për t'u pastruar, dhe kam frikë se do të ngrihet sapo të mbarojë, prandaj duhet që mishi të jetë gati para se ai të përfundojë abdestin."

Kur u zgjua, tha: "O Xhabir, më sille ujë për t'u pastruar." Sapo përfundoi abdestin, mishi u vendos para tij. Ai më shikoi dhe tha: "Sikur e ke ditur që ne e duam mishin. Thirre Ebu Bekrin." Pastaj thirri edhe shokët e tjerë. U soll ushqimi dhe ai vuri dorën e tij duke thënë: "Bismillah, hani!" Hëngrën derisa u ngopën, e prapë mbeti shumë mish.

Pasha Allahun, njerëzit e fisit Beni Selime po i shikonin dhe ata ishin më të dashur për ta se sytë e tyre, por nuk u afroheshin nga frika se mos e shqetësonin. Pastaj ai u ngrit, u ngritën edhe shokët e tij dhe dolën para tij. Ai thoshte: "Lëreni hapësirën pas meje për melaiket."

I ndoqa deri te pragu i derës. Gruaja ime, e cila ishte shumë e turpshme, doli dhe tha: "O i Dërguari i Allahut, lute Allahun për mua dhe për bashkëshortin tim." Ai tha: "Allahu të bekoftë ty dhe bashkëshortin tënd."

Pastaj ai tha: "Më thirrni filanin (huadhënësin)." I tha atij: "Lërua Xhabirit një pjesë të borxhit që i ka babai i tij deri në vjeljen e ardhshme." Ai refuzoi duke u arsyetuar: "Kjo është pasuri e jetimëve." Pejgamberi (s.a.v.s.) pyeti: "Ku është Xhabiri?" I thashë: "Këtu jam, o i Dërguari i Allahut." Tha: "Mate hurmat për të, se Allahu i Madhëruar do ta shlyejë borxhin plotësisht."

Pejgamberi (s.a.v.s.) ngriti kokën drejt qiellit kur dielli kishte anuar dhe tha: "Namazi, o Ebu Bekr!" Ata u nxituan drejt xhamisë. I thashë huadhënësit tim: "Afroji enët e tua." Ia mata hurmat dhe Allahu ia plotësoi borxhin, ndërsa neve na mbeti një tepricë e madhe.

Shkova me vrap te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) në xhami. E gjeta pasi kishte falur namazin dhe i thashë: "O i Dërguari i Allahut, ia mata hurmat huadhënësit tim, Allahu ia shlyeu borxhin plotësisht dhe na mbetën edhe neve kaq e kaq." I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Ku është Omer bin Hatabi?" Ai erdhi me nxitim. I tha: "Pyete Xhabir bin Abdullahun për huadhënësin dhe hurmat e tij." Omeri tha: "Nuk e pyes, sepse e dija që Allahu do ta plotësonte pasi ti na njoftove se kështu do të ndodhte." Pejgamberi (s.a.v.s.) ia përsëriti këtë tri herë, dhe ai çdo herë thoshte: "Nuk e pyes."

U ktheva te gruaja ime dhe i thashë: "A nuk të ndalova t'i flisje të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) në shtëpinë time?" Ajo tha: "A mendove se Allahu do ta sillte Pejgamberin e Tij në shtëpinë time e pastaj ai të dilte pa e lutur që të kërkonte bekim për mua dhe bashkëshortin tim?"
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَان ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ الْأَسْوَدِ ، عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ، فَقَالَ أَبِي عَبْدُ اللَّهِ : يَا جَابِرُ، لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ، فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا، فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي، لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ، قَالَ : فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي لِتَدْفُنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا، فَلَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي، إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرُدُّوا الْقَتْلَى فَتَدْفُنُوهَا فِي مَضَاجِعَهَا حَيْثُ قُتِلَتْ، فَرَدَدْنَاهُمَا، فَدَفَنَّاهُمَا فِي مَضْجَعِهِمَا حَيْثُ قُتِلَا : فَبَيْنَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ، فَقَالَ : يَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عُمَّالُ مُعَاوِيَةَ، فَبَدَا، فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ، فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعِ الْقَتِيلَ، قَالَ : فَوَارَيْتُهُ، وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ، فِي التَّقَاضِي، فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا، وَإِنَّهُ تَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا مِنَ التَّمْرِ، وَإِنَّهُ قَدْ اشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي الطَّلَبِ، فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّهُ أَنْ يُنْظِرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ، قَالَ :" نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ "، قَالَ : فَجَاءَ وَمَعَهُ حَوَارِيُّوهُ، قَالَ : فَجَلَسُوا فِي الظِّلِّ وَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْنَا، قَالَ : وَقَدْ قُلْتُ لِامْرَأَتِي : إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَنِي الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ، فَلَا يَرَيَنَّكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي بِشَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ، فَفَرَشَتْ فِرَاشًا وَوِسَادَةً فَوَضَعَ رَأْسَهُ، فَنَامَ، فَقُلْتُ لِمَوْلًى لِي : اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ، وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَة، فَالْوَحَا وَالْعَجْلَ افْرَغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ، فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا، وَهُوَ نَائِمٌ، فَقُلْتُ : إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَسْتَيْقِظُ يَدْعُو بِطَهُورِ، وَأَنَا أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ، فَلَا يَفْرَغْ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى يُوضَعَ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ، قَالَ : " يَا جَابِرُ ائْتِنِي بِطَهُورٍ "، قَالَ : نَعَمْ، فَلَمْ يَفْرَغْ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى وُضِعَتِ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ، قَالَ : فَنَظَرَ إِلَيَّ، فَقَالَ : " كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا اللَّحْمَ، ادْعُ أَبَا بَكْر "، ثُمَّ دَعَا حَوَارِيِّيهِ، قَالَ : فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوُضِعَ، قَالَ : فَوَضَعَ يَدَهُ، وَقَالَ : " بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا "، فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ مِنْهَا لَحْمٌ كَثِيرٌ، وَقَالَ : وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلِمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ، هُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ، مَا يَقْرَبُونَهُ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ، ثُمَّ قَامَ، وَقَامَ أَصْحَابُهُ، فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ، وَكَانَ يَقُولُ : " خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ "، قَالَ : فَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغْتُ سَقُفَّةَ الْبَابِ، فَأَخْرَجَتِ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ سَتِّيرَةً، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي، قَالَ : " صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ "، ثُمَّ قَالَ : " ادْعُوا لِي فُلَانًا لِلْغَرِيمِ الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ، فَقَالَ : " أَنْسِ جَابِرًا طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ "، قَالَ : مَا أَنَا بِفَاعِلٍ، قَالَ : وَاعْتَلَّ وَقَالَ : إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَيْنَ جَابِرٌ؟ " قَالَ : قُلْتُ : أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ : " كِلْ لَهُ، فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَوْفَ يُوَفِّيهِ "، فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ، فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ، قَالَ : " الصَّلَاةُ يَا أَبَا بَكْرٍ "، فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ، فَقُلْتُ لِغَرِيمِي : قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ، فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضُلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا، قَالَ : فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ، فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى، فَقُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضُلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ؟ "، قَالَ : فَجَاءَ يُهَرْوِلُ، قَالَ : " سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ "، قَالَ : مَا أَنَا بِسَائِلِهِ، قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَدَّدَ عَلَيْهِ، وَرَدَّدَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ : مَا أَنَا بِسَائِلِهِ، وَكَانَ لَا يُرَاجَعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ، فَقَالَ : مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ؟، قَالَ : قُلْتُ : وَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضُلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا، قالَ : فَرَجَعْتُ إِلَى امْرَأَتِي، فَقُلْتُ : أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي؟، فَقَالَتْ : تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُورِدُ نَبِيَّهُ فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي
Abu al-Nu'man informed us, Abu 'Awanah narrated to us, from al-Aswad, from Nubayh al-'Anazi, from Jabir ibn 'Abdullah, who said: The Messenger of Allah (pbuh) went out to the polytheists to fight them. My father, 'Abdullah, said: "O Jabir, it is no concern of yours to be among the observers of the people of Medina until you know what becomes of our affair. For by Allah, were it not that I am leaving behind daughters of mine after me, I would have loved for you to be killed before me." He said: While I was among the observers, my paternal aunt came with my father and my maternal uncle to bury them in our cemeteries. Then a man caught up, calling out: "The Prophet (pbuh) commands you to return the slain and bury them in their resting places where they were killed." So we returned them and buried them in their resting place where they were killed. He said: While I was living during the caliphate of Mu'awiya ibn Abi Sufyan (may Allah be pleased with him), a man came to me and said: "O Jabir ibn 'Abdullah, the workers of Mu'awiya have uncovered your father, and he has appeared." So a group of them went out, and I went to him and found him in the same state as when I buried him; nothing had changed except for that which naturally affects a slain person. He said: So I reburied him. My father had left a debt of dates upon him, and one of his creditors was very harsh with me in demanding payment. So I came to the Messenger of Allah (pbuh) and said: "O Messenger of Allah, my father was martyred on such-and-such a day, and he left a debt of dates upon him. One of his creditors has been very harsh with me in demanding it, so I would like for you to assist me with him, that perhaps he might grant me a delay for a portion of his dates until the upcoming harvest." He said: "Yes, I shall come to you, if Allah wills, near the middle of the day." He said: So he came, accompanied by his close companions. He said: They sat in the shade, and the Messenger of Allah (pbuh) gave the greeting of peace and asked for permission, then he entered upon us. He said: I had said to my wife: "The Messenger of Allah (pbuh) is coming to me today at midday, so let him not see you, and do not disturb the Messenger of Allah (pbuh) in my house with anything, and do not speak to him." She spread out a bedding and a pillow, and he placed his head down and slept. I said to a servant of mine: "Slaughter this young female goat—it is a fat, domestic one—and be quick and hasty; finish it before the Messenger of Allah (pbuh) wakes up, and I will be with you." We continued working on it until we finished it while he was sleeping. I said: "When the Messenger of Allah (pbuh) wakes up, he will call for water for purification, and I fear that when he finishes, he might stand up to leave. Let him not finish his purification until the goat is placed before him." When he awoke, he said: "O Jabir, bring me water for purification." He said: I said, "Yes." He did not finish his ablution until the goat was placed before him. He said: He looked at me and said: "It is as if you knew our love for meat. Call Abu Bakr." Then he called his close companions. He said: The food was brought and placed. He said: He placed his hand and said: "In the name of Allah, eat." They ate until they were full, and a great deal of meat remained. He said: By Allah, the assembly of the Banu Salimah were looking at them, and he was more beloved to them than their own eyes, yet they did not approach him for fear of disturbing him. Then he stood up, and his companions stood up, and they walked in front of him. He used to say: "Leave my back for the angels." He said: I followed them until I reached the threshold of the door. My wife then peeked out—and she was a modest woman—and said: "O Messenger of Allah, pray for me and for my husband." He said: "May Allah bless you and your husband." Then he said: "Call so-and-so for me," referring to the creditor who was harsh with me in his demand. He said: "Grant Jabir a delay for a portion of your debt that is upon his father until this upcoming harvest." He said: "I will not do so." He said: He made excuses and said: "It is only the wealth of orphans." The Messenger of Allah (pbuh) said: "Where is Jabir?" He said: I said: "Here I am, O Messenger of Allah." He said: "Measure for him, for Allah the Exalted will fulfill it for him." Then he raised his head to the sky, and the sun had just passed its zenith. He said: "The prayer, O Abu Bakr." They hurried to the mosque. I said to my creditor: "Bring your containers." I measured out the 'Ajwa dates for him, and Allah fulfilled it for him, and there remained a surplus for us of such-and-such amount of dates. He said: I came running to the Messenger of Allah (pbuh) in his mosque like a spark. I found that the Messenger of Allah (pbuh) had already prayed. I said: "O Messenger of Allah, I have measured for my creditor his dates, and Allah has fulfilled it for him, and there remained a surplus for us of such-and-such amount of dates." The Messenger of Allah (pbuh) said: "Where is 'Umar ibn al-Khattab?" He said: He came trotting. He said: "Ask Jabir ibn 'Abdullah about his creditor and his dates." He said: "I am not one to ask him; I already knew that Allah would fulfill it when you informed us that Allah would fulfill it." He repeated it to him, and he repeated this statement three times, and every time he said: "I am not one to ask him." And he was not questioned further after the third time. Then he said: "What did your creditor and your dates do?" He said: I said: "Allah fulfilled it for him, and there remained a surplus for us of such-and-such amount of dates." He said: I returned to my wife and said: "Did I not forbid you from speaking to the Messenger of Allah (pbuh) in my house?" She said: "Did you think that Allah the Exalted would bring His Prophet into my house, then he would leave and I would not ask him to pray for me and my husband?"
#2803
Transmeton Ibn Abasi: Vërtet Allahu e ka lartësuar Muhamedin (s.a.v.s.) mbi pejgamberët dhe mbi banorët e qiellit. Ata e pyetën: O Ibn Abas, me çfarë e ka lartësuar mbi banorët e qiellit? Ai tha: Allahu u tha banorëve të qiellit: "Këdo prej tyre që thotë: 'Unë jam zot në vend të Tij', do ta ndëshkojmë me Xhehenem. Kështu i ndëshkojmë ne zullumqarët" (Suretu El-Enbija, 29), ndërsa Allahu i Madhëruar i tha Muhamedit (s.a.v.s.): "Ne të kemi dhënë ty një fitore të qartë, që Allahu të t'i falë gjynahet e mëparshme dhe ato të mëvonshmet" (Suretu El-Fet'h, 1-2). Ata thanë: E cila është vlefta e tij mbi pejgamberët? Ai tha: Allahu i Madhëruar ka thënë: "Ne nuk kemi dërguar asnjë të dërguar, përveçse në gjuhën e popullit të tij, që t'ua shpjegojë atyre" (Suretu Ibrahim, 4), ndërsa Allahu i Madhëruar i tha Muhamedit (s.a.v.s.): "Ne të kemi dërguar ty për të gjithë njerëzit" (Suretu Sebe, 28). Kështu, Ai e dërgoi atë te xhindët dhe njerëzit.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ ، حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" إِنَّ اللَّهَ فَضَّلَ مُحَمَّدًا K عَلَى الْأَنْبِيَاءِ عَلَيْهِمْ السَّلامُ وَعَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ، فَقَالُوا : يَا ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، بِمَ فَضَّلَهُ عَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ؟، قَالَ : إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِأَهْلِ السَّمَاءِ # وَمَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلَهٌ مِنْ دُونِهِ فَذَلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ سورة الأنبياء آية 29 #، وَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : # إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا { 1 } لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ سورة الفتح آية 1-2 #، قَالُوا : فَمَا فَضْلُهُ عَلَى الْأَنْبِيَاءِ عَلَيْهِمْ السَّلامُ؟ قَالَ : قَالَ اللَّهُ G : # وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ سورة إبراهيم آية 4 #، وَقَالَ اللَّهُ G لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : # وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلا كَافَّةً لِلنَّاسِ سورة سبأ آية 28 #، فَأَرْسَلَهُ إِلَى الْجِنِّ وَالْإِنْسِ "
Ishaq ibn Ibrahim informed us, Yazid ibn Abi Hakim informed us, al-Hakam ibn Aban narrated to me, from 'Ikrimah, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with him), who said: "Indeed, Allah has favored Muhammad (pbuh) over the Prophets (peace be upon them) and over the inhabitants of heaven." They asked: "O Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them both), in what way has He favored him over the inhabitants of heaven?" He replied: "Indeed, Allah said to the inhabitants of heaven: 'And whoever of them should say, "Indeed, I am a god besides Him"—that one We will recompense with Hell. Thus do We recompense the wrongdoers' (Surah al-Anbiya, verse 29), while Allah the Exalted said to Muhammad (pbuh): 'Indeed, We have granted you a clear triumph, that Allah may forgive you what preceded of your sin and what will follow' (Surah al-Fath, verses 1-2)." They asked: "Then what is his favor over the Prophets (peace be upon them)?" He said: "Allah, the Mighty and Sublime, said: 'And We did not send any messenger except [speaking] in the tongue of his people to make [the message] clear for them' (Surah Ibrahim, verse 4), but Allah, the Mighty and Sublime, said to Muhammad (pbuh): 'And We have not sent you except comprehensively to mankind' (Surah Saba, verse 28); thus He sent him to both the Jinn and mankind."
#2804
Transmeton Ibn Abbasi: Disa nga shokët e Pejgamberit (s.a.v.s.) ishin ulur duke e pritur atë. Ai doli dhe kur u afrua, i dëgjoi ata duke biseduar, prandaj dëgjoi fjalët e tyre. Njëri prej tyre tha: "Sa e mahnitshme, Allahu ka zgjedhur një mik të ngushtë nga krijesat e Tij, Ibrahimi është miku i Tij." Një tjetër tha: "Çfarë është më e mahnitshme se fjala: 'Allahu i foli Musait me fjalë'?" Një tjetër tha: "Isai është fjala e Allahut dhe shpirti i Tij." Kurse një tjetër tha: "Ademin e ka zgjedhur Allahu." Atëherë ai doli para tyre, i përshëndeti dhe tha: "I dëgjova fjalët tuaja dhe mahnitjen tuaj. Vërtet, Ibrahimi është miku i ngushtë i Allahut, dhe ashtu është. Musai është bashkëbiseduesi i Tij, dhe ashtu është. Isai është shpirti i Tij dhe fjala e Tij, dhe ashtu është. Ademin e ka zgjedhur Allahu i Lartësuar, dhe ashtu është. Vini re! Unë jam i dashuri i Allahut, dhe nuk e them këtë për mburrje. Unë jam bartësi i Flamurit të Lavdisë në Ditën e Kiametit, dhe nuk e them këtë për mburrje. Unë jam ndërmjetësuesi i parë dhe ai të cilit i pranohet i pari ndërmjetësimi në Ditën e Kiametit, dhe nuk e them këtë për mburrje. Unë jam i pari që do ta lëviz rrethin e derës së Xhenetit, dhe nuk e them këtë për mburrje, pastaj Allahu do ta hapë atë dhe do të më fusë në të, e bashkë me mua do të jenë besimtarët e varfër, dhe nuk e them këtë për mburrje. Dhe unë jam më i nderuari tek Allahu nga të parët dhe të fundit, dhe nuk e them këtë për mburrje."
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ ، حَدَّثَنَا زَمْعَةُ ، عَنْ سَلَمَةَ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : جَلَسَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَهُ فَخَرَجَ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْهُمْ، سَمِعَهُمْ يَتَذَاكَرُونَ، فَتَسَمَّعَ حَدِيثَهُمْ، فَإِذَا بَعْضُهُمْ، يَقُولُ : عَجَبًا إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَ مِنْ خَلْقِهِ خَلِيلًا، فَإِبْرَاهِيمُ خَلِيلُهُ، وَقَالَ آخَرُ : مَاذَا بِأَعْجَبَ مِنْ : # وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا سورة النساء آية 164 #، وَقَالَ آخَرُ : فَعِيسَى كَلِمَةُ اللَّهِ وَرُوحُهُ، وَقَالَ آخَرُ : وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّه، فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ، وَقَالَ :" قَدْ سَمِعْتُ كَلَامَكُمْ وَعَجَبَكُمْ، إِنَّ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلُ اللَّهِ، وَهُوَ كَذَلِكَ، وَمُوسَى نَجِيُّهُ، وَهُوَ كَذَلِكَ، وَعِيسَى رُوحُهُ وَكَلِمَتُهُ، وَهُوَ كَذَلِكَ، وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ تَعَالَى، وَهُوَ كَذَلِكَ، أَلَا وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ، وَلَا فَخْرَ، وَأَنَا حَامِلُ لِوَاءِ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَلَا فَخْرُ وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ، وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرُ، وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يُحَرِّكُ بِحَلَقِ الْجَنَّةِ وَلَا فَخْرُ، فَيَفْتَحُ اللَّهُ فَيُدْخِلُنِيهَا وَمَعِي فُقَرَاءُ الْمُؤْمِنِينَ وَلَا فَخْرُ، وَأَنَا أَكْرَمُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ عَلَى اللَّهِ، وَلَا فَخْرُ "
Ubayd Allah bin Abd al-Majid informed us, Zam'ah narrated to us, from Salamah, from Ikrimah, from Ibn Abbas (may Allah be pleased with him), who said: A group of people from the companions of the Prophet (pbuh) sat waiting for him. He came out, and when he drew near to them, he heard them conversing, so he listened to their talk. One of them was saying: "How wonderful it is that Allah took from His creation a close friend (Khalil), for Ibrahim is His close friend." Another said: "What is more wonderful than: 'And Allah spoke to Moses with [direct] speech' [Surah An-Nisa: 164]?" Another said: "And Jesus is the Word of Allah and His Spirit." Another said: "And Adam was chosen by Allah." Then he (the Prophet) came out to them, greeted them, and said: "I have heard your words and your wonderment. Indeed, Ibrahim is the close friend of Allah, and he is as such; Moses is His confidant, and he is as such; Jesus is His Spirit and His Word, and he is as such; and Adam was chosen by Allah the Exalted, and he is as such. Behold, and I am the beloved of Allah, and I say this without pride; and I am the bearer of the Banner of Praise on the Day of Resurrection, and I say this without pride; and I am the first intercessor and the first whose intercession will be accepted on the Day of Resurrection, and I say this without pride; and I am the first to rattle the rings of the gate of Paradise, and I say this without pride, then Allah will open it and admit me into it, and with me will be the poor of the believers, and I say this without pride; and I am the most honored of the first and the last before Allah, and I say this without pride."
#2805
Transmeton Enesi: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Unë jam i pari i tyre që do të dal (nga varri), unë jam prijësi i tyre kur të vijnë si delegacion, unë jam oratori i tyre kur të heshtin, unë jam ndërmjetësuesi i tyre kur të jenë të bllokuar dhe unë jam përgëzuesi i tyre kur të humbin shpresën. Nderi dhe çelësat atë ditë do të jenë në dorën time, dhe unë jam më i nderuari i bijve të Ademit te Zoti im. Rreth meje do të sillen një mijë shërbyes, që ngjasojnë me vezë të ruajtura apo margaritarë të shpërndarë."
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ مَنْصُورِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" أَنَا أَوَّلُهُمْ خُرُوجًا، وَأَنَا قَائِدُهُمْ إِذَا وَفَدُوا، وَأَنَا خَطِيبُهُمْ إِذَا أَنْصَتُوا، وَأَنَا مُسْتَشْفِعُهُمْ إِذَا حُبِسُوا، وَأَنَا مُبَشِّرُهُمْ إِذَا أَيِسُوا، الْكَرَامَةُ وَالْمَفَاتِيحُ يَوْمَئِذٍ بِيَدِي، وَأَنَا أَكْرَمُ وَلَدِ آدَمَ عَلَى رَبِّي، يَطُوفُ عَلَيَّ أَلْفُ خَادِمٍ كَأَنَّهُمْ بَيْضٌ مَكْنُونٌ، أَوْ لُؤْلُؤٌ مَنْثُورٌ "
Sa'id ibn Sulayman narrated to us, from Mansur ibn Abi al-Aswad, from Layth, from al-Rabi' ibn Anas, from Anas, may Allah be pleased with him, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "I am the first of them to emerge, and I am their leader when they come as a delegation, and I am their orator when they are silent, and I am their intercessor when they are detained, and I am the giver of glad tidings to them when they despair. Honor and the keys on that day are in my hand, and I am the most honorable of the children of Adam before my Lord. A thousand servants shall circulate around me as if they were hidden eggs or scattered pearls."
#2806
Transmeton Xhabir bin Abdullahu se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Unë jam udhëheqësi i të dërguarve, dhe këtë nuk e them për mburrje; unë jam vula e Pejgamberëve, dhe këtë nuk e them për mburrje; dhe unë jam ndërmjetësuesi i parë dhe i pari të cilit do t'i pranohet ndërmjetësimi, dhe këtë nuk e them për mburrje."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْحَكَمِ الْمِصْرِيُّ ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ ، عَنْ صَالِحٍ هُوَ ابْنُ عَطَاءِ بْنِ خَبَّابٍ مَوْلَى بَنِي الدُّئِلِ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" أَنَا قَائِدُ الْمُرْسَلِينَ وَلَا فَخْرُ، وَأَنَا خَاتَمُ النَّبِيِّينَ وَلَا فَخْرُ، وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ وَلَا فَخْرُ "
Abd Allah ibn Abd al-Hakam al-Misri informed us, Bakr ibn Mudar narrated to us, from Ja'far ibn Rabi'ah, from Salih—who is ibn Ata ibn Khabbab, the freedman of Banu al-Du'il—from 'Ata ibn Abi Rabah, from Jabir ibn Abd Allah (may Allah be pleased with them both), that the Prophet (pbuh) said: "I am the leader of the Messengers, and [I say this] without pride; and I am the Seal of the Prophets, and [I say this] without pride; and I am the first intercessor and the first whose intercession will be accepted, and [I say this] without pride."
#2807
Transmeton Enes ibn Maliku se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Unë jam i pari që do të kapë unazën e derës së Xhenetit dhe do ta trokas atë." Enesi tha: "Sikur e shoh dorën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) duke e lëvizur atë." Thabiti e pyeti Enesin: "A e ke prekur dorën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) me dorën tënde?" Ai u përgjigj: "Po." Atëherë Thabiti i tha: "Ma jep dorën ta puth."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ هُوَ ابْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ ابْنِ جُدْعَانَ ، عَنْ أَنَسٍ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" أَنَا أَوَّلُ مَنْ يَأْخُذُ بِحَلْقَةِ بَابِ الْجَنَّةِ فَأُقَعْقِعُهَا "، قَالَ أَنَسٌ : كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهَا، وَصَفَ لَنَا سُفْيَانُ كَذَا، وَجَمَعَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ أَصَابِعَهُ وَحَرَّكَهَا، قَالَ : وَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ : مَسَسْتَ يَدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِكَ؟، قَالَ : نَعَمْ، قَالَ : فَأَعْطِنِيهَا أُقَبِّلْهَا
Muhammad ibn 'Abbad narrated to us, Sufyan—who is Ibn 'Uyaynah—narrated to us, from Ibn Jud'an, from Anas ibn Malik (may Allah be pleased with him), that the Prophet (pbuh) said: "I am the first to take hold of the ring of the gate of Paradise and rattle it." Anas said: "It is as if I am looking at the hand of the Messenger of Allah (pbuh) moving it." Sufyan described it to us in such a manner, and Abu 'Abdullah gathered his fingers and moved them. He said: And Thabit said to him: "Did you touch the hand of the Messenger of Allah (pbuh) with your hand?" He replied: "Yes." He said: "Then give it to me so that I may kiss it."
#2808
Transmeton Enesi: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Unë jam ndërmjetësuesi i parë në Xhenet."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ ، عَنْ زَائِدَةَ ، عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" أَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ فِي الْجَنَّةِ "
Ahmad ibn Abd Allah informed us, Husayn ibn Ali narrated to us, from Zaidah, from Al-Mukhtar ibn Fulful, from Anas (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "I am the first intercessor in Paradise."
#2809
Transmeton Enesi: E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë: "Unë jam i pari i njerëzve prej të cilit do të çahet toka Ditën e Kiametit, e këtë nuk e them për mburrje. Do të më jepet Flamuri i Hamdit (Lavdisë), e këtë nuk e them për mburrje. Unë do të jem zotëria i njerëzve Ditën e Kiametit, e këtë nuk e them për mburrje. Dhe unë jam i pari që do të hyjë në Xhenet Ditën e Kiametit, e këtë nuk e them për mburrje. Do të vij te dera e Xhenetit dhe do të kap rrethin e saj, e ata do të thonë: 'Kush është ky?'. Unë do të them: 'Unë jam Muhamedi'. Ata do të ma hapin derën dhe unë do të hyj, e aty do të gjej të Plotfuqishmin që më pret. Unë do të bie në sexhde para Tij dhe Ai do të thotë: 'Ngrije kokën, o Muhamed! Fol, se do të dëgjohesh; kërko, se do të pranohet; dhe ndërmjetëso, se do të pranohet ndërmjetësimi yt.' Do ta ngre kokën e do të them: 'Umeti im, umeti im, o Zot!' Ai do të thotë: 'Shko te umeti yt dhe cilindo që gjen se ka në zemrën e tij besim sa pesha e një kokrre elbi, fute atë në Xhenet.' Unë do të shkoj dhe cilindo që do ta gjej se ka aq besim, do ta fus në Xhenet. Pastaj do të gjej përsëri të Plotfuqishmin që më pret dhe do të bie në sexhde para Tij. Ai do të thotë: 'Ngrije kokën, o Muhamed! Fol, se do të dëgjohesh; kërko, se do të pranohet; dhe ndërmjetëso, se do të pranohet ndërmjetësimi yt.' Unë do ta ngre kokën e do të them: 'Umeti im, umeti im, o Zot!' Ai do të thotë: 'Shko te umeti yt dhe cilindo që gjen se ka në zemrën e tij besim sa pesha e një kokrre mustarde, fute atë në Xhenet.' Unë do të shkoj dhe cilindo që do ta gjej se ka aq besim, do ta fus në Xhenet. Pasi të ketë përfunduar llogaria e njerëzve, ata që kanë mbetur nga umeti im do të futen në Zjarr bashkë me banorët e tjerë të Zjarrit. Banorët e Zjarrit do t'u thonë: 'Nuk ju bëri dobi ajo që e keni adhuruar Allahun dhe nuk i keni shoqëruar asgjë Atij?' Atëherë i Plotfuqishmi do të thotë: 'Pasha Krenarinë Time, Unë do t'i liroj ata nga Zjarri!' Ai do të dërgojë dikë tek ata dhe ata do të dalin nga Zjarri të karbonizuar, e pastaj do të futen në lumin e jetës. Do të rriten aty ashtu siç rritet fara në mbeturinat që sjell vërshimi i ujit. Në mes të syve të tyre do të shkruhet: 'Këta janë të liruarit e Allahut.' Ata do të dërgohen e do të hyjnë në Xhenet, e banorët e Xhenetit do të thonë: 'Këta janë xhehenemlinjtë.' Atëherë i Plotfuqishmi do të thotë: 'Përkundrazi, këta janë të liruarit e të Plotfuqishmit'."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ :" إِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ عَنْ جُمْجُمَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرُ، وَأُعْطَى لِوَاءَ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرُ، وَأَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرُ، وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرُ، وَآتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَتِهَا فَيَقُولُونَ : مَنْ هَذَا؟، فَأَقُولُ أَنَا مُحَمَّدٌ ، فَيَفْتَحُونَ لِي فَأَدْخُلُ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي، فَأَسْجُدُ لَهُ، فَيَقُولُ : ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ، يُسْمَعْ مِنْكَ، وَقُلْ، يُقْبَلْ مِنْكَ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، فَأَرْفَعُ رَأْسِي، فَأَقُولُ : أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبّ، فَيَقُولُ : اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ، فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ شَعِيرٍ مِنْ الْإِيمَانِ، فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ، فَأَذْهَبُ، فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ، فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ، فَيَقُولُ : ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ، يُسْمَعْ مِنْكَ، وَقُلْ : يُقْبَلْ مِنْكَ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ : أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ، فَيَقُولُ : اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ، فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ، فَأَذْهَبُ، فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ، وَفُرِغَ مِنْ حِسَابِ النَّاسِ وَأُدْخِلَ مَنْ بَقِيَ مِنْ أُمَّتِي فِي النَّارِ مَعَ أَهْلِ النَّارِ، فَيَقُولُ أَهْلُ النَّارِ : مَا أَغْنَى عَنْكُمْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُونَ بِهِ شَيْئًا، فَيَقُولُ الْجَبَّارُ : فَبِعِزَّتِي لَأَعْتِقَنَّهُمْ مِنْ النَّارِ، فَيُرْسِلُ إِلَيْهِمْ، فَيَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتُحِشُوا، فَيُدْخَلُونَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ، فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي غُثَاءِ السَّيْلِ وَيُكْتَبُ بَيْنَ أَعْيُنِهِمْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ، فَيُذْهَبُ بِهِمْ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ، فَيَقُولُ لَهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ : هَؤُلَاءِ الْجَهَنَّمِيُّونَ، فَيَقُولُ الْجَبَّار : بَلْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الْجَبَّارِ "
Abdullah ibn Salih informed us, Al-Layth narrated to me, Yazid—who is Ibn Abdullah ibn al-Had—narrated to me, from 'Amr ibn Abi 'Amr, from Anas ibn Malik, who said: I heard the Messenger of Allah (pbuh) saying: "I am the first of the people for whom the earth will split open from my skull on the Day of Resurrection, and [I say this] without pride; I will be given the Banner of Praise, and [I say this] without pride; I am the master of the people on the Day of Resurrection, and [I say this] without pride; and I am the first who shall enter Paradise on the Day of Resurrection, and [I say this] without pride. I will come to the gate of Paradise and take hold of its ring, and they will say: 'Who is this?' I will say: 'I am Muhammad.' They will open for me and I will enter, and I will find the Almighty (Al-Jabbar) meeting me, so I will prostrate to Him. He will say: 'Raise your head, O Muhammad, and speak, it shall be heard from you; and say, it shall be accepted from you; and intercede, your intercession shall be granted.' Then I will raise my head and say: 'My nation, my nation, O Lord!' He will say: 'Go to your nation, and whomever you find in whose heart is the weight of a grain of barley of faith, then admit him into Paradise.' So I will go, and whomever I find in whose heart is the weight of that, I will admit them into Paradise. Then I will find the Almighty meeting me, so I will prostrate to Him. He will say: 'Raise your head, O Muhammad, and speak, it shall be heard from you; and say, it shall be accepted from you; and intercede, your intercession shall be granted.' So I will raise my head and say: 'My nation, my nation, O Lord!' He will say: 'Go to your nation, and whomever you find in whose heart is the weight of a mustard seed of faith, then admit him into Paradise.' So I will go, and whomever I find in whose heart is the weight of that, I will admit them into Paradise. When the accounting of the people has been completed, those remaining from my nation will have been entered into the Fire with the people of the Fire. The people of the Fire will say: 'What has it availed you that you used to worship Allah and did not associate anything with Him?' Then the Almighty will say: 'By My Might, I shall surely liberate them from the Fire.' So He will send for them, and they will come out of the Fire having been charred. They will then be entered into the River of Life and will sprout in it just as a seed sprouts in the silt of a flood. It will be written between their eyes: 'These are the liberated ones of Allah.' They will then be taken and admitted into Paradise, and the people of Paradise will say to them: 'These are the people of Hellfire (Al-Jahannamiyyun).' But the Almighty will say: 'Rather, these are the liberated ones of the Almighty.'"
#2810
Transmeton Ibn Ganmi: Xhibrili (a.s.) zbriti te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe ia hapi gjoksin, e pastaj tha: "Një zemër e fortë, në të cilën janë dy veshë dëgjues dhe dy sy shikues. Muhamedi është i Dërguari i Allahut, Al-Muqaffi (i fundit i Pejgamberëve), Al-Hashir (Mbledhësi). Morali yt është i drejtë, gjuha jote është e vërtetë dhe shpirti yt është i qetë." Ebu Muhamedi tha: "Waki" do të thotë i fortë.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ ، عَنْ يُونُسَ بْنِ مَيْسَرَةَ ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ ، عَنْ ابْنِ غَنْمٍ ، قَالَ :" نَزَلَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلامُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَقَّ بَطْنَهُ، ثُمَّ قَالَ جِبْرِيلُ : قَلْبٌ وَكِيعٌ فِيهِ أُذُنَانِ سَمِيعَتَانِ وَعَيْنَانِ بَصِيرَتَانِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ الْمُقَفِّي، الْحَاشِرُ ، خُلُقُكَ قَيِّمٌ، وَلِسَانُكَ صَادِقٌ، وَنَفْسُكَ مُطْمَئِنَّةٌ "، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : وَكِيعٌ يَعْنِي : شَدِيدًا
Abdullah ibn Salih informed us, Mu'awiyah narrated to me, from Yunus ibn Maysarah, from Abu Idris al-Khawlani, from Ibn Ghanam, who said: "Gabriel (peace be upon him) descended upon the Messenger of Allah (pbuh) and split open his chest. Then Gabriel said: 'A firm heart, containing two hearing ears and two seeing eyes. Muhammad is the Messenger of Allah, the Follower, the Gatherer; your character is upright, your tongue is truthful, and your soul is at peace.'"
Commentary Abu Muhammad said: "Waki' means: strong."
#2811
Transmeton Amr ibn Kajsi se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Vërtet, Allahu ka përcaktuar përmes meje fundin e mëshirshëm dhe m’i ka përmbledhur gjërat shkurtimisht; ne jemi të fundit (në këtë botë), por do të jemi të parët në Ditën e Kiametit. Unë po them një fjalë pa u mburrur: Ibrahimi është Miku (Halili) i Allahut, Musai është i Zgjedhuri (Safiu) i Allahut, ndërsa unë jam i Dashuri (Habibi) i Allahut dhe me vete do të kem Flamurin e Lavdisë në Ditën e Kiametit. Vërtet, Allahu më ka premtuar për umetin tim dhe i ka mbrojtur ata nga tri gjëra: nuk do t'i godasë të gjithë me një zi buke të përgjithshme, nuk do të lejojë që një armik t'i shfarosë plotësisht dhe nuk do t'i bashkojë ata kurrë në humbje."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ رُوَيْمٍ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" إِنَّ اللَّهَ أَدْرَكَ بِيَ الْأَجَلَ الْمَرْحُومَ وَاخْتَصَرَ لِيَ اخْتِصَارًا فَنَحْنُ الْآخِرُونَ، وَنَحْنُ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَإِنِّي قَائِلٌ قَوْلًا غَيْرَ فَخْرٍ : إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اللَّهِ، وَمُوسَى صَفِيُّ اللَّهِ، وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ، وَمَعِي لِوَاءُ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَإِنَّ اللَّهَ G وَعَدَنِي فِي أُمَّتِي وَأَجَارَهُمْ مِنْ ثَلَاثٍ : لَا يَعُمُّهُمْ بِسَنَةٍ، وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ، وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ "
Abdullah ibn Salih informed us, Mu'awiya narrated to me, from 'Urwah ibn Ruwaym, from 'Amr ibn Qays, that the Messenger of Allah (pbuh) said: "Indeed, Allah has concluded the merciful appointed term through me and has concisely shortened [matters] for me significantly; so we are the last, and we are the foremost on the Day of Resurrection. And I am saying a statement without pride: Abraham is the Intimate Friend of Allah, Moses is the Chosen of Allah, and I am the Beloved of Allah, and with me is the Banner of Praise on the Day of Resurrection. Indeed, Allah, Mighty and Sublime, promised me regarding my nation and protected them from three: He will not encompass them with a general famine, an enemy will not uproot them, and He will not gather them upon misguidance."
#2812
Transmeton Selemeh es-Sekuni: Ndërsa ishim me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.), dikush pyeti: "O i Dërguari i Allahut, a të është sjellë ushqim nga qielli?" Ai tha: "Po, më është sjellë ushqim." Ai tha: "O i Dërguari i Allahut, a kishte mbetur diçka prej tij?" Ai u përgjigj: "Po." Ai pyeti: "E çfarë u bë me të?" Ai tha: "U ngrit në qiell. Më është shpallur se unë nuk do të qëndroj mes jush përveçse pak kohë, pastaj ju do të qëndroni derisa të thoni: 'Kur do të ndodhë? Kur do të ndodhë?'. Pastaj do të vini tek unë grupe-grupe duke shkatërruar njëri-tjetrin. Para Kiametit do të ketë vdekje masive, e pas tyre do të vijnë vite me tërmete."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَحْيَى ، حَدَّثَنَا أَرْطَاةُ بْنُ الْمُنْذِرِ ، عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ مَسْلَمَةَ السَّكُونِيَّ ، وَقَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ : سَلَمَةَ السَّكُونِيَّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ قَائِلٌ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلْ أُتِيتَ بِطَعَامٍ مِنْ السَّمَاءِ؟، قَالَ :" نَعَمْ أُتِيتُ بِطَعَامٍ "، قَالَ : يَا نَبِيَّ اللَّهِ، هَلْ كَانَ فِيهِ مِنْ فَضْلٍ؟، قَالَ : " نَعَمْ "، قَالَ : فَمَا فُعِلَ بِهِ؟، قَالِ : " رُفِعَ إِلَى السَّمَاءِ، وَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنِّي غَيْرُ لَابِثٍ فِيكُمْ إِلَّا قَلِيلًا، ثُمَّ تَلْبَثُونَ، حَتَّى تَقُولُوا : مَتَى مَتَى؟ ثُمَّ تَأْتُونِي أَفْنَادًا يُفْنِي بَعْضُكُمْ بَعْضًا، بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ مُوتَانٌ شَدِيدٌ، وَبَعْدَهُ سَنَوَاتُ الزَّلَازِلِ "
Muhammad ibn al-Mubarak related to us, Mu'awiyah ibn Yahya related to us, Artah ibn al-Mundhir related to us, from Damrah ibn Habib, who said: I heard Maslamah al-Sakuni—and others besides Muhammad said: Salamah al-Sakuni, may Allah be pleased with him—who said: While we were with the Messenger of Allah (pbuh), someone asked: "O Messenger of Allah, have you been brought food from heaven?" He replied: "Yes, I was brought food." He asked: "O Prophet of Allah, was there any leftover from it?" He replied: "Yes." He asked: "What was done with it?" He replied: "It was raised back to heaven. And it has been revealed to me that I shall not remain among you except for a little while, then you will remain until you say: 'When? When?' Then you will come to me in diverse groups, some of you destroying others. Before the Hour, there will be an intense mass death, and after it, years of earthquakes."
#2813
Transmeton Semure bin Xhundubi: Të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) i sollën një enë me therid (ushqim me mish dhe bukë), e cila u vendos para njerëzve. Ata hëngrën prej saj me radhë që nga mëngjesi e deri në kohën e namazit të drekës; një grup njerëzish ngrihej e një tjetër ulej. Një burrë e pyeti Semuren: "A po mbushej ajo vazhdimisht?" Semurja iu përgjigj: "Pse po çuditesh? Ajo nuk mbushej prej asgjëje tjetër përveçse prej këtu", dhe bëri me shenjë me dorën e tij drejt qiellit.
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ ، عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" أُتِيَ بِقَصْعَةٍ مِنْ ثَرِيدٍ "، فَوُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ الْقَوْمِ، فَتَعَاقَبُوهَا إِلَى الظُّهْرِ مِنْ غُدْوَةٍ، يَقُومُ قَوْمٌ وَيَجْلِسُ آخَرُونَ، فَقَالَ رَجُلٌ لِسَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ : أَمَا كَانَتْ تُمَدُّ؟، فَقَالَ سَمُرَةُ : مِنْ أَيِّ شَيْءٍ تَعْجَبُ؟ مَا كَانَتْ تُمَدُّ إِلَّا مِنْ هَا هُنَا، وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى السَّمَاءِ
Uthman ibn Muhammad informed us, Yazid ibn Harun narrated to us, Sulayman al-Taymi informed us, on the authority of Abu al-Ala', on the authority of Samurah ibn Jundub (may Allah be pleased with him), that the Messenger of Allah (pbuh) was brought a large bowl of Tharid, and it was placed before the people. They took turns eating from it from morning until noon; as one group would stand up, another would sit down. A man said to Samurah ibn Jundub, "Was it not being replenished?" Samurah replied, "At what do you marvel? It was not being replenished except from right here," and he pointed with his hand toward the sky.
#2814
Transmeton Xhabir bin Semureh: E kam parë të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) në një natë me hënë të plotë, i veshur me një rrobë të kuqe. Fillova ta shikoja atë dhe hënën, dhe për mua ai ishte më i bukur se hëna.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةٍ إِضْحِيَانٍ، وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ، فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ وَإِلَى الْقَمَرِ، قَالَ : فَلَهُوَ كَانَ أَحْسَنَ فِي عَيْنِي مِنْ الْقَمَرِ "
Muhammad ibn Sa'id narrated to us, Abd al-Rahman ibn Muhammad informed us, on the authority of Ash'ath ibn Sawwar, on the authority of Abu Ishaq, on the authority of Jabir ibn Samurah (may Allah be pleased with him), who said: "I saw the Messenger of Allah (pbuh) on a moonlit night while he was wearing a red garment. I began looking at him and at the moon." He said: "And indeed, he was more beautiful in my eyes than the moon."
#2815
Transmeton Ibn Abbasi: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i kishte dy dhëmbët e përparmë të ndarë. Kur fliste, dukej sikur dritë dilte nga mesi i dhëmbëve të tij të përparmë.
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي الثَابِتٍ الزُّهْرِيُّ ، حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيل بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنُ أَخِي مُوسَى ، عَنْ عَمِّهِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ ، عَنْ كُرَيْبٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" أَفْلَجَ الثَّنِيَّتَيْنِ، إِذَا تَكَلَّمَ رُئِيَ كَالنُّورِ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ ثَنَايَاهُ "
Ibrahim ibn al-Mundhir informed us, Abd al-Aziz ibn Abi al-Thabit al-Zuhri narrated to us, Isma'il ibn Ibrahim ibn Akhi Musa narrated to me, from his uncle Musa ibn Uqbah, from Kurayb, from Ibn Abbas (may Allah be pleased with them both), who said: "The Messenger of Allah (pbuh) had a gap between his two front teeth; when he spoke, something like light was seen emerging from between his front teeth."
#2816
Transmeton Ibn Umeri: Nuk kam parë askënd më ndihmëtar, as më bujar, as më trim, e as më rrezatues apo më të pashëm se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.).
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا مِسْعَرٌ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ ، قَالَ : قَالَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَنْجَدَ، وَلَا أَجْوَدَ، وَلَا أَشْجَعَ، وَلَا أَضْوَأَ أَوْ أَوْضَأَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Mahmud bin Ghaylan informed us, Yazid bin Harun narrated to us, Mis'ar informed us, from Abdul Malik bin Umayr, who said: Ibn Umar (may Allah be pleased with him) said: "I have never seen anyone more heroic, nor more generous, nor more courageous, nor more radiant or fairer than the Messenger of Allah (pbuh)."
#2817
Transmeton Ebu Ubejde b. Muhamed b. Ammar b. Jasiri: I thashë Rubeje bint Muavidhit: "Na e përshkruaj të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.)." Ajo u përgjigj: "O biri im, sikur ta shihje atë, do të të dukej sikur po sheh diellin duke lindur."
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ ، قَالَ : قُلْتُ : لِلرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَ : صِفِي لَنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : يَا بُنَيَّ" لَوْ رَأَيْتَهُ، رَأَيْتَ الشَّمْسَ طَالِعَةً "
Ibrahim ibn al-Mundhir al-Hizami informed us, 'Ubayd Allah ibn Musa related to us, Usamah ibn Zayd related to us, from Abu 'Ubaydah ibn Muhammad ibn 'Ammar ibn Yasir, who said: I said to al-Rubayyi' bint Mu'awwidh ibn 'Afra': "Describe for us the Messenger of Allah (pbuh)." She said: "O my dear son, had you seen him, you would have seen the sun rising."
#2818
Transmeton Enesi: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) kishte lëkurë me ngjyrë të ndritshme, ndërsa djersa e tij shkëlqente si margaritar. Kur ecte, ai anonte trupin përpara (sikur zbriste nga një lartësi). Nuk kam prekur kurrë mëndafsh as atllas më të butë se pëllëmba e dorës së tij, dhe as nuk kam ndier ndonjëherë aromë më të këndshme sesa aroma e tij, qoftë myshk apo diçka tjetër.
أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ" أَزْهَرَ اللَّوْنِ كَأَنَّ عَرَقَهُ اللُّؤْلُؤُ، إِذَا مَشَى تَكَفَّأَ، وَمَا مَسِسْتُ حَرِيرَةً وَلَا دِيبَاجَةً أَلْيَنَ مِنْ كَفِّهِ، وَلَا شَمِمْتُ رَائِحَةً قَطُّ أَطْيَبُ مِنْ رَائِحَتِهِ : مِسْكَةً وَلَا غَيْرَهَا "
Hajjaj ibn Minhal informed us, Hammad ibn Salamah narrated to us, Thabit informed us, on the authority of Anas (may Allah be pleased with him), who said: "The Messenger of Allah (pbuh) was of a radiant complexion, as if his perspiration were pearls. When he walked, he leaned forward. I never touched any silk or brocade softer than his palm, and I never smelled any fragrance more pleasant than his fragrance, whether musk or otherwise."
#2819
Transmeton Enes bin Maliku: I shërbeva të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) dhe ai kurrë nuk më tha "of!". Asnjëherë nuk më tha për diçka që kisha bërë: "Pse e bëre këtë?" ose "Pse nuk e bëre këtë?". Po ashtu tha: "Pasha Allahun, nuk kam prekur kurrë me dorën time mëndafsh apo atllas më të butë se dora e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), dhe asnjëherë nuk kam ndier ndonjë aromë apo erë më të këndshme sesa aroma e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.)."
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ ثَابِتٍ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" خَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا قَالَ لِي : أُفٍّ قَطُّ، وَلَا قَالَ لِي لِشَيْءٍ صَنَعْتُهُ : لِمَ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا أَوْ هَلَّا صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا، وَقَالَ : لَا وَاللَّهِ مَا مَسِسْتُ بِيَدِي دِيبَاجًا، وَلَا حَرِيرًا أَلْيَنَ مِنْ يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَلَا وَجَدْتُ رِيحًا قَطُّ أَوْ عَرْفًا كَانَ أَطْيَبَ مِنْ عَرْفِ أَوْ رِيحِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Abu al-Nu'man informed us, Hammad ibn Zayd informed us, from Thabit, from Anas ibn Malik (may Allah be pleased with him), who said: "I served the Messenger of Allah (pbuh) and he never said to me 'Uff' at all, nor did he say to me regarding anything I did: 'Why did you do such and such?' or 'Why did you not do such and such?' And he said: 'No, by Allah, I never touched with my hand any brocade or silk softer than the hand of the Messenger of Allah (pbuh), nor did I ever find a scent or a fragrance more pleasant than the fragrance or the scent of the Messenger of Allah (pbuh).'"
#2820
Transmeton një burrë nga fisi Beni Hurejsh: Isha me babanë tim kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) gurëzoi Ma’iz ibn Malikun. Kur e goditën gurët, u tmerrova; atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) më afroi pas vetes dhe mbi mua rrodhi djersa e sqetullës së tij, e cila kishte erë si misku.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الرِّفَاعِيُّ ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ خُدْرَةَ ، حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ بَنِي حُرَيْشٍ، قَالَ : كُنْتُ مَعَ أَبِي حِينَ رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَلَمَّا أَخَذَتْهُ الْحِجَارَةُ أُرْعِبْتُ،" فَضَمَّنِي إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَسَالَ عَلَيَّ مِنْ عَرَقِ إِبْطِهِ مِثْلُ رِيحِ الْمِسْكِ "
Muhammad bin Yazid al-Rifa'i informed us, Abu Bakr narrated to us, from Habib bin Khudrah, who said: A man from the Banu Huraysh narrated to me, saying: I was with my father when the Messenger of Allah (pbuh) stoned Ma'iz bin Malik (may Allah be pleased with him). When the stones struck him, I was terrified; so the Messenger of Allah (pbuh) drew me close to himself, and there flowed upon me from the sweat of his armpit a scent like that of musk.
#2821
Transmeton El-Berai: Një burrë e pyeti: "A ishte fytyra e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) si shpata?" Ai u përgjigj: "Jo, por si hëna."
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ الْبَرَاءِ ، قَالَ : سَأَلَهُ رَجُلٌ : أَرَأَيْتَ كَانَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ السَّيْفِ؟، قَالَ :" لَا، مِثْلَ الْقَمَرِ "
Abu Nu'aim narrated to us, Zuhayr narrated to us, from Abu Ishaq, from Al-Bara', who said: A man asked him, "Tell me, was the face of the Messenger of Allah (pbuh) like a sword?" He replied, "No, rather it was like the moon."
#2822
Transmeton Ibrahimi: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) njihej gjatë natës nga aroma e tij e këndshme.
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" يُعْرَفُ بِاللَّيْلِ بِطيبِ الرِّيحِ "
Yazid ibn Harun informed us, Sharik informed us, from al-A'mash, from Ibrahim, who said: The Messenger of Allah (pbuh) used to be recognized at night by the pleasantness of his scent.
#2823
Transmeton Xhabiri: Pejgamberi (s.a.v.s.) nuk kalonte nëpër ndonjë rrugë, e që dikush që vinte pas tij të mos e kuptonte se ai kishte kaluar andej, për shkak të aromës së tij të këndshme, ose tha: prej aromës së djersës së tij.
أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ الْفَضْلِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْهَاشِمِيُّ ، أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَطِيَّةَ ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ ، عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" لَمْ يَسْلُكْ طَرِيقًا أَوْ لَا يَسْلُكُ طَرِيقًا، فَيَتْبَعُهُ أَحَدٌ إِلَّا عَرَفَ أَنَّهُ قَدْ سَلَكَهُ مِنْ طِيبِ عَرْفِهِ "، أَوْ قَالَ : مِنْ رِيحِ عَرَقِهِ
Malik bin Ismail informed us, Ishaq bin al-Fadl bin Abd al-Rahman al-Hashimi narrated to us, al-Mughira bin Atiyyah informed us, from Abu al-Zubayr, from Jabir (may Allah be pleased with him), that the Prophet (pbuh) did not take a path, or would not take a path, such that someone followed him except that they knew he had traversed it from the pleasantness of his scent, or he said: from the smell of his perspiration.
#2824
Transmeton Ebu Seleme:

I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e hante dhuratën, por nuk e pranonte sadakanë. Një grua nga hebrenjtë e Hajberit i dhuroi atij një dele të pjekur, prej së cilës hëngri ai dhe Bishr bin el-Bera. Pastaj Pejgamberi (s.a.v.s.) e tërhoqi dorën e tij dhe tha: "Kjo po më njofton se është e helmuar." Bishr bin el-Bera vdiq, ndërsa Pejgamberi (s.a.v.s.) e thirri gruan dhe e pyeti: "Çfarë të shtyu ta bësh këtë?" Ajo tha: "Nëse je pejgamber, nuk do të të dëmtonte asgjë, e nëse je mbret, do t'i çlodhja njerëzit prej teje." Gjatë sëmundjes së tij, ai tha: "Vazhdimisht e kam ndjerë efektin e asaj ngrënieje që konsumova në Hajber; kjo është koha kur po më këputet aorta."
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو اللَّيْثِيُّ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : يَأْكُلُ الْهَدِيَّةَ، وَلَا يَقْبَلُ الصَّدَقَةَ، فَأَهْدَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مِنْ يَهُودِ خَيْبَرَ شَاةً مَصْلِيَّةً، فَتَنَاوَلَ مِنْهَا، وَتَنَاوَلَ مِنْهَا بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ، ثُمَّ رَفَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ، ثُمَّ قَالَ :" إِنَّ هَذِهِ تُخْبِرُنِي أَنَّهَا مَسْمُومَةٌ "، فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا حَمَلَكِ عَلَى مَا صَنَعْتِ؟ "، فَقَالَتْ : إِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ شَيْءٌ، وَإِنْ كُنْتَ مَلِكًا، أَرَحْتُ النَّاسَ مِنْكَ، فَقَالَ : فِي مَرَضِهِ : " مَا زِلْتُ مِنْ الْأَكْلَةِ الَّتِي أَكَلْتُ بِخَيْبَرَ، فَهَذَا أَوَانُ انْقِطَاعِ أَبْهَرِي "
Jafar ibn 'Awn informed us, Muhammad ibn 'Amr al-Laythi informed us, from Abu Salamah, who said: The Messenger of Allah (pbuh) used to eat gifts and would not accept charity. A woman from the Jews of Khaybar gave him a roasted sheep as a gift, and he partook of it, and Bishr ibn al-Bara' also partook of it. Then the Prophet (pbuh) raised his hand and said: "Indeed, this [sheep] informs me that it is poisoned." Bishr ibn al-Bara' died, so the Prophet (pbuh) sent for her and asked: "What induced you to do what you did?" She replied: "If you were a prophet, nothing would harm you, and if you were a king, I would have relieved the people of you." He said during his illness: "I have continued to feel the effect of the morsel I ate at Khaybar, and this is the time when my aorta is being severed."
#2825
Transmeton Xhabir b. Abdullahu: Një grua hebreje nga banorët e Hajberit helmoi një dele të pjekur dhe ia dhuroi Pejgamberit (s.a.v.s.). Pejgamberi (s.a.v.s.) mori kofshën e saj dhe hëngri prej saj, ndërsa bashkë me të hëngri edhe një grup nga shokët e tij. Pastaj Pejgamberi (s.a.v.s.) u tha atyre: "Largoni duart tuaja!" Ai dërgoi dikë te gruaja hebreje, e thirri atë dhe e pyeti: "A e ke helmuar këtë dele?" Ajo u përgjigj: "Po. Kush të tregoi?" Ai tha: "Më tregoi kjo që kam në dorë" – duke iu referuar kofshës. Ajo u përgjigj: "Po." Ai e pyeti: "Çfarë synove me këtë?" Ajo tha: "Mendova: nëse është Pejgamber, kjo nuk do ta dëmtojë, e nëse nuk është, atëherë do të shpëtojmë prej tij." I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e fali atë dhe nuk e ndëshkoi. Mirëpo, disa nga shokët e tij që hëngrën nga ajo dele vdiqën. Pejgamberi (s.a.v.s.) bëri hixhame në shpatullat e tij për shkak të asaj që kishte ngrënë nga delja. Hixhamen ia bëri Ebu Hindi, ish-shërbëtori i fisit Benu Bejada, me anë të bririt dhe briskut; ai ishte nga Benu Thumame, një fis prej Ensarëve.
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ : كَانَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ، أَنَّ يَهُودِيَّةً مِنْ أَهْلِ خَيْبَرَ سَمَّتْ شَاةً مَصْلِيَّةً، ثُمَّ أَهْدَتْهَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهَا الذِّرَاعَ فَأَكَلَ مِنْهَا، وَأَكَلَ الرَّهْطُ مِنْ أَصْحَابِهِ مَعَهُ، ثُمَّ قَالَ لَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" ارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْ "، وَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ فَدَعَاهَا، فَقَالَ لَهَا : " أَسَمَمْتِ هَذِهِ الشَّاةَ؟ "، فَقَالَتْ : نَعَمْ، وَمَنْ أَخْبَرَكَ؟، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَخْبَرَتْنِي هَذِهِ فِي يَدِيَ : لِلذِّرَاعِ "، قَالَتْ : نَعَمْ، قَالَ : " فَمَاذَا أَرَدْتِ إِلَى ذَلِكَ؟ "، قَالَتْ : قُلْتُ : إِنْ كَانَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّهُ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْ نَبِيًّا، اسْتَرَحْنَا مِنْهُ، " فَعَفَا عَنْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَلَمْ يُعَاقِبْهَا "، وَتُوُفِّيَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ الَّذِينَ أَكَلُوا مِنْ الشَّاةِ، " وَاحْتَجَمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى كَاهِلِهِ مِنْ أَجْلِ الَّذِي أَكَلَ مِنْ الشَّاةِ "، حَجَمَهُ أَبُو هِنْدٍ مَوْلَى بَنِي بَيَاضَةَ، بِالْقَرْنِ وَالشَّفْرَةِ، وَهُوَ مِنْ بَنِي ثُمَامَةَ، وَهُمْ حَيٌّ مِنْ الْأَنْصَارِ
Al-Hakam ibn Nafi' informed us, Shu'ayb ibn Abi Hamzah informed us, from Az-Zuhri, who said: Jabir ibn Abdullah (may Allah be pleased with him) used to relate that a Jewish woman from the people of Khaybar poisoned a roasted sheep and then presented it as a gift to the Prophet (pbuh). The Prophet (pbuh) took the shoulder from it and ate of it, and a group of his companions ate with him. Then the Prophet (pbuh) said to them: "Lift your hands." The Prophet (pbuh) then sent for the Jewish woman and summoned her, and said to her: "Did you poison this sheep?" She replied: "Yes," and asked: "Who informed you?" The Prophet (pbuh) said: "This in my hand informed me," referring to the shoulder. She said: "Yes." He asked: "What did you intend by that?" She said: "I thought, if he is a Prophet, it will not harm him, and if he is not a Prophet, we will be relieved of him." The Messenger of Allah (pbuh) pardoned her and did not punish her. Some of his companions who had eaten from the sheep died. The Prophet (pbuh) underwent cupping on his upper back because of what he had eaten from the sheep. Abu Hind, the freed slave of Banu Bayadah, performed the cupping for him using a horn and a blade; he was from Banu Thumamah, a clan among the Ansar.
#2826
Transmeton Ebu Hurejra: Kur u çlirua Hajberi, të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) i sollën si dhuratë një dele të helmuar. I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Mblidhni për mua të gjithë hebrenjtë që ndodhen këtu." Pasi u mblodhën, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u tha: "Unë do t'ju pyes për diçka, a do të më tregoni të vërtetën?" Ata u përgjigjën: "Po, o Ebu el-Kasim." I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i pyeti: "Kush është babai juaj?" Ata thanë: "Babai ynë është filani." Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u tha: "Gënjyet, përkundrazi babai juaj është filani." Ata thanë: "Të vërtetën e thave dhe u tregove i saktë." Ai i pyeti përsëri: "A do të më tregoni të vërtetën nëse ju pyes për diçka?" Ata u përgjigjën: "Po, sepse edhe nëse të gënjejmë, ti do ta kuptosh gënjeshtrën tonë ashtu siç e kuptove në rastin e baballarëve tanë." I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i pyeti: "Kush janë banorët e Zjarrit?" Ata thanë: "Ne do të jemi në të për pak kohë, e pastaj ju do të na zëvendësoni në të." I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u tha: "Qofshi të poshtëruar në të! Për Allahun, ne nuk do t'ju zëvendësojmë kurrë në të." Pastaj i pyeti: "A do të më tregoni të vërtetën nëse ju pyes për diçka?" Ata u përgjigjën: "Po." Ai pyeti: "A keni vënë helm në këtë dele?" Ata thanë: "Po." Ai i pyeti: "Çfarë ju shtyu ta bënit këtë?" Ata u përgjigjën: "Menduam se, nëse je gënjeshtar, do të rehatoheshim prej teje, e nëse je Pejgamber, ai nuk do të të dëmtonte."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : لَمَّا فُتِحَتْ خَيْبَرَ، أُهْدِيَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَاةٌ فِيهَا سُمٌّ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" اجْمَعُوا لِي مَنْ كَانَ هَا هُنَا مِنْ الْيَهُودِ "، فَجُمِعُوا لَهُ، فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنِّي سَائِلُكُمْ عَنْ شَيْءٍ فَهَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْهُ؟ "، قَالُوا : نَعَمْ، يَا أَبَا الْقَاسِمِ ، فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ أَبُوكُمْ؟ "، قَالُوا : أَبُونَا فُلَانٌ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كَذَبْتُمْ، بَلْ أَبُوكُمْ فُلَانٌ "، قَالُوا : صَدَقْتَ وَبَرَرْتَ، فَقَالَ لَهُمْ : " هَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْ شَيْءٍ إِنْ سَأَلْتُكُمْ عَنْهُ؟ "، فَقَالُوا : نَعَمْ، وَإِنْ كَذَبْنَاكَ، عَرَفْتَ كَذِبَنَا كَمَا عَرَفْتَهُ فِي آبَائِنَا، فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " فَمَنْ أَهْلُ النَّارِ؟ "، فَقَالُوا : نَكُونُ فِيهَا يَسِيرًا ثُمَّ تَخْلِفُونَنا فِيهَا، قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " اخْسَئُوا فِيهَا، وَاللَّهِ لَا نَخْلِفُكُمْ فِيهَا أَبَدًا "، ثُمَّ قَالَ لَهُمْ : " هَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْ شَيْءٍ إِنْ سَأَلْتُكُمْ عَنْهُ؟ "، قَالُوا : نَعَمْ، قَالَ : " هَلْ جَعَلْتُمْ فِي هَذِهِ الشَّاةِ سُمًّا؟ "، قَالُوا : نَعَمْ، قَالَ : " مَا حَمَلَكُمْ عَلَى ذَلِكَ؟ "، قَالُوا : أَرَدْنَا إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا أَنْ نَسْتَرِيحَ مِنْكَ، وَإِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ
Abdullah ibn Salih informed us, Al-Layth narrated to me, Sa'id ibn Abi Sa'id al-Maqburi narrated to me, on the authority of Abu Huraira (may Allah be pleased with him), who said: When Khaybar was conquered, a poisoned sheep was gifted to the Messenger of Allah (pbuh). The Messenger of Allah (pbuh) said: "Gather for me those of the Jews who are here." So they were gathered for him, and the Messenger of Allah (pbuh) said to them: "I am going to ask you about something; will you tell me the truth about it?" They said: "Yes, O Abu al-Qasim." The Messenger of Allah (pbuh) said to them: "Who is your father?" They said: "Our father is so-and-so." The Messenger of Allah (pbuh) said: "You have lied; rather, your father is so-and-so." They said: "You have spoken the truth and have been righteous." He then said to them: "Will you tell me the truth about something if I ask you about it?" They said: "Yes, and if we were to lie to you, you would recognize our lie just as you recognized it regarding our fathers." The Messenger of Allah (pbuh) said to them: "Who are the inhabitants of the Fire?" They said: "We shall be in it for a short while, then you will succeed us in it." The Messenger of Allah (pbuh) said to them: "Be driven away into it! By Allah, we shall never succeed you in it." Then he said to them: "Will you tell me the truth about something if I ask you about it?" They said: "Yes." He said: "Did you put poison in this sheep?" They said: "Yes." He said: "What prompted you to do that?" They said: "We intended that if you were a liar, we would be relieved of you, and if you were a prophet, it would not harm you."
#2827
Transmeton Xhabiri: Pejgamberit (s.a.v.s.) nuk i është kërkuar asnjëherë diçka e ai të ketë thënë: "Jo". Ibn Ujejneh ka thënë: Nëse nuk kishte diçka me vete, ai premtonte.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ ، عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" مَا سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا قَطُّ، فَقَالَ : لَا "، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ : إِذَا لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ وَعَدَ
Muhammad ibn Yusuf informed us, from Sufyan, from Ibn al-Munkadir, from Jabir (may Allah be pleased with him), who said: "The Prophet (pbuh) was never asked for anything whatsoever to which he replied, 'No.'"
Commentary Abu Muhammad said: Ibn 'Uyaynah said: "If he did not have it, he would make a promise."
#2828
Transmeton Sehl bin Sa'di: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ishte i turpshëm; nuk i kërkohej asgjë veçse ai e jepte.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ ، عَنْ زَمْعَةَ ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ، قَالَ :" كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيِيًّا، لَا يُسْأَلُ شَيْئًا إِلَّا أَعْطَاهُ "
Abdullah bin Imran informed us, Abu Dawud al-Tayalisi narrated to us, from Zam'ah, from Abu Hazim, from Sahl bin Sa'd, who said: "The Messenger of Allah (pbuh) was modest; he was never asked for anything except that he gave it."
#2829
Transmeton një burrë nga arabët: Ditën e Hunejnit e shtyva pa dashje të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) ndërsa kisha mbathur sandale të rënda. Me to shkela mbi këmbën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) dhe ai më goditi lehtë me një kamxhik që mbante në dorë, duke thënë: "Bismillah, më lëndove." Tërë natën e kalova duke fajësuar veten e duke thënë: "E lëndova të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.)." Atë natë e kalova në një gjendje që vetëm Allahu e di. Kur u gdhimë, dëgjova dikë që thërriste: "Ku është filani?" Thashë me vete: "Pasha Allahun, kjo po bëhet për shkak të asaj që bëra dje." Shkova tek ai plot frikë, kurse i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) më tha: "Ti dje më shkele këmbën me sandalen tënde dhe më lëndove, andaj unë të godita me kamxhik. Këto janë tetëdhjetë dele, merri ato si dëmshpërblim për atë goditje."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاق ، قالَ : حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ ، عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْعَرَبِ، قَالَ : زَحَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ وَفِي رِجْلِي نَعْلٌ كَثِيفَةٌ، فَوَطِئْتُ بِهَا عَلَى رِجْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَنَفَحَنِي نَفْحَةً بِسَوْطٍ فِي يَدِهِ، وَقَالَ : " بِسْمِ اللَّهِ أَوْجَعْتَنِي "، قَالَ : فَبِتُّ لِنَفْسِي لَائِمًا، أَقُولُ : أَوْجَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : فَبِتُّ بِلَيْلَةٍ كَمَا يَعْلَمُ اللَّهُ، فَلَمَّا أَصْبَحْنَا، إِذَا رَجُلٌ يَقُولُ : أَيْنَ فُلَانٌ؟، قَالَ : قُلْتُ : هَذَا وَاللَّهِ الَّذِي كَانَ مِنِّي بِالْأَمْسِ، قَالَ : فَانْطَلَقْتُ وَأَنَا مُتَخَوِّفٌ، فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" إِنَّكَ وَطِئْتَ بِنَعْلِكَ عَلَى رِجْلِي بِالْأَمْسِ فَأَوْجَعْتَنِي، فَنَفَحْتُكَ نَفْحَةً بِالسَّوْطِ، فَهَذِهِ ثَمَانُونَ نَعْجَةً، فَخُذْهَا بِهَا "
Muhammad bin Ahmad bin Abi Khalaf informed us, Abd al-Rahman bin Muhammad narrated to us, from Muhammad bin Ishaq, who said: Abdullah bin Abi Bakr narrated to me, from a man from among the Arabs, who said: I crowded the Messenger of Allah (pbuh) on the day of Hunayn, and on my foot was a thick sandal. I stepped with it upon the foot of the Messenger of Allah (pbuh), and he flicked me a flick with a whip that was in his hand, and said: "In the name of Allah, you have hurt me." He said: So I spent the night blaming myself, saying: "I have hurt the Messenger of Allah (pbuh)." He said: I spent a night such as only Allah knows. When morning came, a man was calling out: "Where is so-and-so?" He said: I said: "This, by Allah, is due to what happened from me yesterday." He said: So I went, being fearful, and the Messenger of Allah (pbuh) said to me: "Indeed, you stepped with your sandal upon my foot yesterday and you hurt me, so I flicked you a flick with the whip. So these are eighty ewes; take them in exchange for that."
Commentary Empty
#2830
Transmeton Ez-Zuhriu: Xhibrili ka thënë: "Nuk ka në tokë dhjetë shtëpi që nuk i kam vëzhguar, dhe nuk kam gjetur askënd që e shpenzon këtë pasuri më shumë sesa i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)."
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ ابْنِ أَخِي الزُّهْرِيِّ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ : إِنَّ جِبْرِيلَ ، قَالَ :" مَا فِي الْأَرْضِ أَهْلُ عَشَرَةِ أَبْيَاتٍ إِلَّا قَلَّبْتُهُمْ، فَمَا وَجَدْتُ أَحَدًا أَشَدَّ إِنْفَاقًا لِهَذَا الْمَالِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Ya'qub bin Humayd informed us, Abdul Aziz bin Muhammad narrated to us, from the nephew of al-Zuhri, from al-Zuhri, who said: Indeed Gabriel said: "There are no inhabitants of ten households on earth but that I have scrutinized them, and I have not found anyone more generous in the spending of this wealth than the Messenger of Allah (pbuh)."
#2831
Transmeton Abdullah bin Ebi Aufa: Pejgamberi (s.a.v.s.) bënte shumë dhikër, i pakësonte fjalët e kota, e zgjaste namazin, e shkurtonte hytben dhe nuk tregonte mendjemadhësi e as nuk hezitonte të ecte me vejushën apo të varfërin për t'ua plotësuar nevojat e tyre.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكْثِرُ الذِّكْرَ، وَيُقِلُّ اللَّغْوَ، وَيُطِيلُ الصَّلَاةَ، وَيُقْصِرُ الْخُطْبَةَ، وَلَا يَأْنَفُ وَلَا يَسْتَنْكِفُ أَنْ يَمْشِيَ مَعَ الْأَرْمَلَةِ وَالْمِسْكِينِ فَيَقْضِيَ لَهُمَا حَاجَتَهُمَا "
Muhammad ibn Humayd narrated to us, al-Fadl ibn Musa narrated to us, al-Husayn ibn Waqid narrated to us, from Yahya ibn 'Uqayl, from 'Abdullah ibn Abi Awfa (may Allah be pleased with him), who said: "The Prophet (pbuh) used to increase in the remembrance of Allah and minimize idle talk; he would lengthen the prayer and shorten the sermon, and he was neither too proud nor did he disdain to walk with the widow and the needy to fulfill their needs."
#2832
Transmeton El-Abbasi (r.a.): "Dua ta di se sa do të jetë qëndrimi i të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) në mesin tonë." Atëherë ai i tha: "O i Dërguari i Allahut, unë po shoh se njerëzit po të shqetësojnë dhe pluhuri i tyre po të mundon. Sikur të ndërtoje një tendë prej nga do t'u flisje atyre?" Ai (s.a.v.s.) u përgjigj: "Do të vazhdoj të jem në mesin e tyre, duke më ecur pas thembrave e duke më tërhequr rrobën, derisa Allahu të jetë Ai që do të më çlodhë prej tyre." (Abbasi) Tha: "Atëherë e kuptova se qëndrimi i tij mes nesh do të ishte i shkurtër."
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، قَالَ : قَالَ الْعَبَّاسُ رِضْوَانُ اللَّهُ عَلَيْهِ : لَأَعْلَمَنَّ مَا بَقَاءُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِينَا؟، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي أَرَاهُمْ قَدْ آذَوْكَ وَآذَاكَ غُبَارُهُمْ، فَلَوِ اتَّخَذْتَ عَرِيشًا تُكَلِّمُهُمْ مِنْهُ؟، فَقَالَ :" لَا أَزَالُ بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ يَطَئُونَ عَقِبِي، وَيُنَازِعُونِي رِدَائِي حَتَّى يَكُونَ اللَّهُ هُوَ الَّذِي يُرِيحُنِي مِنْهُمْ "، قَالَ : فَعَلِمْتُ أَنَّ بَقَاءَهُ فِينَا قَلِيلٌ
Sulayman ibn Harb narrated to us, Hammad ibn Zayd informed us, on the authority of Ayyub, from 'Ikrimah, who said: Al-Abbas, may Allah be pleased with him, said: "I shall surely find out how much longer the Messenger of Allah (pbuh) will remain among us." So he said: "O Messenger of Allah, I see that they have troubled you and their dust has bothered you; if you were to take a shaded booth from which you could speak to them?" He (pbuh) replied: "I shall continue to be in their midst, with them treading upon my heels and pulling at my cloak, until it is Allah Who grants me relief from them." He (Al-Abbas) said: "Then I knew that his remaining among us would be brief."
#2833
Transmeton Davud ibn Aliu: Dikush tha: "O i Dërguari i Allahut, a të mos të të mbrojmë?" Ai (s.a.v.s.) tha: "Jo, lërini ata të ecin pas meje dhe unë të eci pas tyre derisa Allahu të më japë çlirim prej tyre."
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَلِيٍّ ، قَالَ : قِيلَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَلَا نَحْجُبُكَ؟، فَقَالَ :" لَا، دَعُوهُمْ يَطَئُونَ عَقِبِي وَأَطَأُ أَعْقَابَهُمْ حَتَّى يُرِيحَنِيَ اللَّهُ مِنْهُمْ "
Al-Hakam bin Musa informed us, Yahya bin Hamzah narrated to us, on the authority of Al-Awza'i, from Dawud bin 'Ali, who said: It was said: "O Messenger of Allah, shall we not screen you?" He (pbuh) said: "No, let them tread upon my heels and I tread upon their heels until Allah grants me relief from them."
#2834
Transmeton Ebu Seid el-Hudriu: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) doli para nesh gjatë sëmundjes nga e cila ndërroi jetë, ndërkohë që ne ishim në xhami. Ai e kishte lidhur kokën me një copë pëlhure dhe u drejtua drejt minberit. Pasi u ngjit në të, ne e ndoqëm me vëmendje. Ai tha: "Pasha Atë, në Dorën e të Cilit është shpirti im! Unë po e shoh Haudin (Burimin) nga ky vend ku jam." Pastaj tha: "Vërtet, një robi iu ofrua kjo botë dhe stolitë e saj, por ai zgjodhi Ahiretin." Askush nuk e kuptoi domethënien e kësaj përveç Ebu Bekrit, të cilit i rrodhën lotët, qau dhe tha: "Përkundrazi, ne të sakrifikojmë baballarët tanë, nënat tona, vetet tona dhe pasurinë tonë, o i Dërguar i Allahut!" Pastaj ai zbriti dhe nuk u ngjit më në të pas asaj kohe.
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، عَنْ أُنَيْسِ بْنِ أَبِي يَحْيَى ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ، وَنَحْنُ فِي الْمَسْجِدِ عَاصِبًا رَأْسَهُ بِخِرْقَةٍ حَتَّى أَهْوَى نَحْوَ الْمِنْبَرِ، فَاسْتَوَى عَلَيْهِ وَاتَّبَعْنَاهُ، قَالَ : " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِإِنِّي لَأَنْظُرُ إِلَى الْحَوْضِ مِنْ مَقَامِي هَذَا "، ثُمَّ قَالَ : " إِنَّ عَبْدًا عُرِضَتْ عَلَيْهِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا، فَاخْتَارَ الْآخِرَةَ "، قَالَ : فَلَمْ يَفْطِنْ لَهَا أَحَدٌ غَيْرُ أَبِي بَكْرٍ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَذَرَفَتْ عَيْنَاهُ، فَبَكَى، ثُمَّ قَالَ : بَلْ نَفْدِيكَ بِآبَائِنَا وَأُمَّهَاتِنَا وَأَنْفُسِنَا وَأَمْوَالِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ : ثُمَّ هَبَطَ فَمَا قَامَ عَلَيْهِ حَتَّى السَّاعَةِ
Zakariya ibn 'Adi informed us, Hatim ibn Isma'il narrated to us, from Unays ibn Abi Yahya, from his father, from Abu Sa'id al-Khudri (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) came out to us during the illness in which he died while we were in the mosque, with his head bound with a cloth, until he approached the pulpit and ascended it, and we followed him. He said: "By Him in Whose hand is my soul, I am indeed looking at the Cistern from this standing place of mine." Then he said: "Indeed, a servant was offered the world and its adornments, but he chose the Hereafter." He said: No one understood [the implication] except Abu Bakr (may Allah be pleased with him); his eyes overflowed with tears and he wept, then said: "Rather, we would ransom you with our fathers, our mothers, our lives, and our wealth, O Messenger of Allah." He said: Then he descended, and he did not stand upon it again until this hour.
#2835
Transmeton Ebu Muvejhibe: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) më tha: "Jam urdhëruar që të kërkoj falje për banorët e Beki-it, prandaj eja me mua." Shkova me të në mes të natës. Kur u ndal para tyre, tha: "Paqja qoftë mbi ju, o banorë të varrezave! Ju qoftë për hajër gjendja në të cilën jeni, krahasuar me atë në të cilën janë njerëzit e tjerë. Fitnet po vijnë si pjesë të natës së errët, ku e fundit pason të parën; e fundit është më e keqe se e para." Pastaj u kthye nga unë e tha: "O Ebu Muvejhibe, më janë ofruar çelësat e thesareve të kësaj bote dhe përjetësia në të, e pastaj Xheneti, dhe më është dhënë mundësia të zgjedh mes kësaj dhe takimit me Zotin tim." I thashë: "Për ty i flijofsha babanë e nënën! Merri çelësat e thesareve të kësaj bote dhe përjetësinë në të, e pastaj Xhenetin." Ai tha: "Jo, pasha Allahun, o Ebu Muvejhibe, unë kam zgjedhur takimin me Zotin tim." Pastaj kërkoi falje për banorët e Beki-it dhe u largua. Atëherë filluan dhimbjet e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) nga sëmundja prej së cilës ndërroi jetë.
أَخْبَرَنَا خَلِيفَةُ بْنُ خَيَّاطٍ ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِسْحَاق ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَدِيٍّ ، عَنْ عُبَيْدٍ مَوْلَى الْحَكَمِ بْنِ أَبِي الْعَاصِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنْ أَبِي مُوَيْهِبَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" إِنِّي قَدْ أُمِرْتُ أَنْ أَسْتَغْفِرَ لِأَهْلِ الْبَقِيعِ، فَانْطَلِقْ مَعِي " فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِمْ، قَالَ : " السَّلَامُ عَلَيْكُمْ يَا أَهْلَ الْمَقَابِرِ، لِيُهْنِكُمْ مَا أَصْبَحْتُمْ فِيهِ مِمَّا أَصْبَحَ فِيهِ النَّاسُ، أَقْبَلَتْ الْفِتَنُ كَقِطْعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يَتْبَعُ آخِرُهَا أَوَّلَهَا : الْآخِرَةُ أَشَرُّ مِنْ الْأُولَى "، ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيَّ، فَقَالَ : " يَا أَبَا مُوَيْهِبَةَ إِنِّي قَدْ أُوتِيتُ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ الدُّنْيَا وَالْخُلْدَ فِيهَا، ثُمَّ الْجَنَّةُ، فَخُيِّرْتُ بَيْنَ ذَلِكَ وَبَيْنَ لِقَاءِ رَبِّي "، قُلْتُ : بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي، خُذْ مَفَاتِيحَ خَزَائِنِ الدُّنْيَا وَالْخُلْدَ فِيهَا، ثُمَّ الْجَنَّةَ، قَالَ : " لَا وَاللَّهِ يَا أَبَا مُوَيْهِبَةَ لَقَدْ اخْتَرْتُ لِقَاءَ رَبِّي "، ثُمَّ اسْتَغْفَرَ لِأَهْلِ الْبَقِيعِ، ثُمَّ انْصَرَفَ، فَبُدِئَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ
Khalifa bin Khayyat informed us, Bakr bin Sulayman narrated to us, Ibn Ishaq narrated to us, Abdullah bin Umar bin Ali bin Adi narrated to me, from Ubayd, the freed slave of al-Hakam bin Abi al-As, from Abdullah bin Amr, from Abu Muwayhibah (may Allah be pleased with him), the freed slave of the Messenger of Allah (pbuh), who said: The Messenger of Allah (pbuh) said to me: "I have been commanded to seek forgiveness for the people of al-Baqi', so come with me." So I went with him in the middle of the night, and when he stood over them, he said: "Peace be upon you, O inhabitants of the graves. May the state in which you find yourselves be more pleasant for you than the state in which the people [living] find themselves. Trials have approached like portions of a dark night, the last of them following the first of them; the latter ones being worse than the former ones." Then he turned to me and said: "O Abu Muwayhibah, I have been given the keys to the treasures of this world and eternal life therein, followed by Paradise, and I was given the choice between that and meeting my Lord." I said: "May my father and mother be sacrificed for you, take the keys to the treasures of the world and eternal life therein, followed by Paradise!" He said: "No, by Allah, O Abu Muwayhibah, I have chosen to meet my Lord." Then he sought forgiveness for the people of al-Baqi' and departed. Then the illness of the Messenger of Allah (pbuh) from which he passed away began.
#2836
Transmeton Ibn Abbasi: Kur zbriti sureja "Kur të vijë ndihma e Allahut dhe çlirimi", i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) thirri Fatimen dhe i tha: "Më është njoftuar vdekja ime". Ajo filloi të qante, e ai i tha: "Mos qaj, sepse ti do të jesh e para nga familja ime që do të më bashkohesh", kështu që ajo qeshi. Disa nga gratë e Pejgamberit (s.a.v.s.) e panë këtë dhe e pyetën: "O Fatime, të pamë duke qarë e pastaj duke qeshur?". Ajo u përgjigj: "Ai më tregoi se i ishte lajmëruar vdekja e tij, andaj qava. Pastaj më tha: 'Mos qaj, sepse ti do të jesh e para nga familja ime që do të më bashkohesh', kështu që qesha". I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Erdhi ndihma e Allahut dhe çlirimi, dhe erdhën banorët e Jemenit; ata kanë zemra më të buta. Imani është jemenas dhe urtësia është jemenase".
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ الْعَوَّامِ ، عَنْ هِلَالِ بْنِ خَبَّابٍ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ، قَالَ : لَمَّا نَزَلَتْ ( إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ ) دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاطِمَةَ ، فَقَالَ :" قَدْ نُعِيَتْ إِلَيَّ نَفْسِي "، فَبَكَتْ، فَقَالَ : " لَا تَبْكِي، فَإِنَّكِ أَوَّلُ أَهْلِي لِحَاقًا بِي "، فَضَحِكَتْ، فَرَآهَا بَعْضُ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْنَ : يَا فَاطِمَةُ ، رَأَيْنَاكِ بَكَيْتِ ثُمَّ ضَحِكْتِ؟، قَالَتْ : إِنَّهُ أَخْبَرَنِي أَنَّهُ قَدْ نُعِيَتْ إِلَيْهِ نَفْسُهُ فَبَكَيْتُ، فَقَالَ لِي : " لَا تَبْكِي فَإِنَّكِ أَوَّلُ أَهْلِي لَاحِقٌ بِي "، فَضَحِكْتُ، وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ، وَجَاءَ أَهْلُ الْيَمَنِ : هُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَةً، وَالْإِيمَانُ يَمَانٍ، وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ "
Sa'id ibn Sulayman informed us, from 'Abbad ibn al-'Awwam, from Hilal ibn Khabbab, from 'Ikrimah, from Ibn 'Abbas, who said: When "When the victory of Allah has come and the conquest" [Surah An-Nasr] was revealed, the Messenger of Allah (pbuh) called Fatima and said: "My death has been announced to me," so she wept. He then said: "Do not weep, for you are the first of my family to join me," and she laughed. Some of the wives of the Prophet (pbuh) saw her and said: "O Fatima, we saw you weep and then laugh?" She replied: "He informed me that his death had been announced to him, so I wept. Then he said to me: 'Do not weep, for you are the first of my family to join me,' so I laughed." And the Messenger of Allah (pbuh) said: "The help of Allah and the victory have come, and the people of Yemen have come; they are the softest of hearts, and faith is Yemeni, and wisdom is Yemeni."
#2837
Transmeton Aisheja: Pejgamberi (s.a.v.s.) u kthye tek unë një ditë nga një xhenaze në El-Baki dhe më gjeti me dhimbje koke, teksa unë thosha: "O koka ime!". Ai tha: "Përkundrazi, o Aishe, unë (them): O koka ime!". Më pas tha: "Çfarë do të të gjente nëse vdes para meje, që unë të të laj, të të mbështjell me qefin, të fal Namazin për ty dhe të të varros?". Unë i thashë: "Pasha Allahun, sikur ta bëje këtë, me siguri do të ktheheshe në shtëpinë time dhe do të kaloje natën me ndonjë nga gratë e tua." Ajo tha: "I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) buzëqeshi, pastaj filloi sëmundja e tij prej së cilës ndërroi jetë.
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ ابْنِ إِسْحَاق ، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : رَجَعَ إِلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ مِنْ جَنَازَةٍ مِنْ الْبَقِيعِ ، فَوَجَدَنِي وَأَنَا أَجِدُ صُدَاعًا وَأَنَا أَقُولُ : وَا رَأْسَاهُ !، قَالَ :" بَلْ أَنَا يَا عَائِشَةُ وَا رَأْسَاهُ "، قَالَ : " وَمَا ضَرَّكِ لَوْ مِتِّ قَبْلِي فَغَسَّلْتُكِ وَكَفَّنْتُكِ وَصَلَّيْتُ عَلَيْكِ وَدَفَنْتُكِ؟ "، فَقُلْتُ : لَكَأَنّنِي بِكَ وَاللَّهِ لَوْ فَعَلْتُ ذَلِكَ لَرَجَعْتَ إِلَى بَيْتِي فَأَعْرَسْتَ فِيهِ بِبَعْضِ نِسَائِكَ، قَالَتْ : " فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ بُدِئَ فِي وَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ "
Al-Hakam ibn al-Mubarak informed us, Muhammad ibn Salamah narrated to us, from Ibn Ishaq, from Ya'qub ibn 'Utbah, from Ibn Shihab, from Ubaydullah ibn Abdullah ibn 'Utbah, from Aishah, she said: The Prophet (pbuh) returned to me one day from a funeral at al-Baqi', and he found me while I was experiencing a headache and saying, "O, my head!" He said, "Rather, I, O Aishah, [say] O, my head!" He then said, "What harm would it do you if you were to die before me, and I were to wash you, shroud you, pray over you, and bury you?" I said, "By Allah, it is as if I see you, if you did that, returning to my house and spending the wedding night therein with some of your other wives." She said: "The Messenger of Allah (pbuh) smiled, then his illness in which he died began."
#2838
Transmeton Ajsheja: Pejgamberi (s.a.v.s.) tha gjatë sëmundjes së tij: "Derdhni mbi mua ujë nga shtatë kënata prej shtatë puseve të ndryshme, në mënyrë që të dal te njerëzit dhe t’u jap porositë e mia." Ajo tha: E ulem atë në një legen të Hafsas dhe derdhëm ujë mbi të derisa ndjeu lehtësim. Pastaj doli, u ngjit në minber, falënderoi Allahun, e lëvdoi Atë dhe kërkoi falje për dëshmorët e Uhudit e u lut për ta. Më pas tha: "Më tej, vërtet ensarët janë njerëzit e mi të afërt tek të cilët u strehova, prandaj nderoni fisnikët e tyre dhe tejkaloni gabimet e tyre, përveç rasteve të dënimeve të sheriatit (hadd). Vërtet, njërit prej robërve të Allahut i është dhënë zgjedhja midis kësaj bote dhe asaj që është tek Allahu, dhe ai ka zgjedhur atë që është tek Allahu." Ebu Bekri qau, sepse e kuptoi se ai e kishte fjalën për veten e tij. Atëherë Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Qetësohu, o Ebu Bekër. Mbyllni të gjitha këto dyer që të çojnë në xhami, përveç derës së Ebu Bekrit, sepse nuk njoh njeri që ka qenë më i mirë ndaj meje në shoqërinë e tij sesa Ebu Bekri."
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاق ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ :" صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ "، قَالَ : فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا، الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاق، فَوَجَدَ رَاحَةً، فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ، فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ، وَدَعَا لَهُمْ، ثُمَّ قَالَ : " أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا، فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ، وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ، أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ، فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ "، فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ، وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ، سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ، فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَءًا أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ "
Farwa ibn Abi al-Maghra informed us, Ibrahim ibn Mukhtar narrated to us, from Muhammad ibn Ishaq, from Muhammad ibn Ka'b, from 'Urwah, from 'A'isha (may Allah be pleased with her), she said: The Prophet (pbuh) said during his illness: "Pour over me seven skins of water from seven different wells so that I may go out to the people and enjoin upon them." He (the narrator) said: So we seated him in a wash-tub belonging to Hafsa and poured water over him, or sprinkled it—the doubt being from Muhammad ibn Ishaq—and he felt relief. He then went out and ascended the pulpit, praised Allah and extolled Him, sought forgiveness for the martyrs among the companions of Uhud, and supplicated for them. Then he said: "As for what follows: Indeed, the Ansar are my inner circle to whom I sought refuge. So, honor the noble among them and overlook their wrongdoers, except in matters of prescribed legal punishments. Behold! Verily, a servant among the servants of Allah has been given the choice between this world and that which is with Allah, and he has chosen that which is with Allah." Abu Bakr wept, for he realized that he (the Prophet) meant himself. The Prophet (pbuh) said: "Take it easy, O Abu Bakr. Close all these doors opening into the mosque except for the door of Abu Bakr, for I know of no man who has been more virtuous in his companionship toward me than Abu Bakr."
#2839
Transmeton Aishja: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u njoftua për namazin gjatë sëmundjes së tij dhe tha: "Urdhërojeni Ebu Bekrin t'u prijë njerëzve në namaz." Pastaj i ra të fikët, e kur u përmend, pyeti: "A e urdhëruat Ebu Bekrin t'u prijë njerëzve në namaz?" Unë i thashë: "Ebu Bekri është njeri i ndjeshëm, andaj sikur ta urdhëroje Omerin." Ai tha: "Ju jeni si shoqet e Jusufit. Urdhërojeni Ebu Bekrin t'u prijë njerëzve në namaz, sepse mund të ketë dikush që dëshiron diçka tjetër, por Allahu dhe besimtarët refuzojnë."
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ ، حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ، فَقَالَ :" مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ "، ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ، فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ، قَالَ : " هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ؟ "، فَقُلْتُ : إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ، فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ، فَقَالَ : " أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ، فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ "
Sa'id ibn Mansur informed us, Fulayh ibn Sulayman narrated to us, from 'Abd al-Rahman, from al-Qasim ibn Muhammad, from 'A'ishah, who said: The Messenger of Allah (pbuh) was informed of the prayer during his illness, and he said: "Command Abu Bakr to lead the people in prayer." Then he fainted, and when he recovered, he said: "Did you all command Abu Bakr to lead the people in prayer?" I said: "Indeed, Abu Bakr is a tender-hearted man; if only you would command 'Umar." He said: "You are the female companions of Joseph! Command Abu Bakr to lead the people in prayer; for perhaps a speaker might wish [otherwise], yet Allah and the believers refuse."
#2840
Transmeton Ikrime:

I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ndërroi jetë ditën e hënë. Ai qëndroi pjesën e mbetur të asaj dite, natën dhe të nesërmen, derisa u varros natën e së mërkurës. Disa njerëz thanë: "I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk ka vdekur, por shpirti i tij është ngjitur lart ashtu siç u ngjit shpirti i Musait." Atëherë u ngrit Omeri dhe tha: "I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk ka vdekur, por shpirti i tij është ngjitur lart ashtu siç u ngjit shpirti i Musait. Pasha Allahun, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk do të vdesë derisa t'u presë duart dhe gjuhët disa njerëzve." Omeri vazhdoi të fliste aq shumë saqë i doli shkumë nga qoshet e gojës prej asaj që paralajmëronte dhe thoshte. Atëherë u ngrit Abasi dhe tha: "I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) me të vërtetë ka vdekur. Ai ishte njeri dhe vdekja e kaplon atë ashtu siç i kaplon njerëzit e tjerë. O popull, varroseni mikun tuaj! Ai është më i nderuar tek Allahu sesa që Ai ta bëjë të vdesë dy herë. A do ta bënte ndonjërin prej jush të vdiste një herë, ndërsa atë dy herë, kur ai është më i nderuar tek Allahu se kjo? O popull, varroseni mikun tuaj! Nëse do të ishte ashtu siç thoni ju, nuk do të ishte e vështirë për Allahun që ta nxirrte atë nga dheu. Pasha Allahun, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk vdiq derisa e la rrugën të qartë dhe të hapur; e bëri hallallin hallall dhe haramin haram, u martua dhe u divorcua, luftoi dhe bëri paqe. Asnjë bari delesh që ndjek kophenë e tij nëpër maja malesh, duke shkundur gjethet e pemëve me shkopin e tij dhe duke rregulluar vathën me duart e tij, nuk ishte më i palodhur dhe më i përkushtuar sesa i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) sa ishte mes jush. O popull, varroseni mikun tuaj!"

Rrëfehet se Umm Ejmeni filloi të qante. E pyetën: "O Umm Ejmen, po qan për të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.)?" Ajo tha: "Pasha Allahun, unë nuk po qaj sepse nuk e di që ai ka shkuar tek ajo që është më e mirë për të sesa kjo botë, por po qaj sepse u ndërpre shpallja (vahiu) nga qielli." Hamadi tha: "Ajjubin e mbytën lotët kur arriti në këtë pjesë të tregimit."
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، قَالَ :" تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ، فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ، وَقَالُوا : إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ، وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى ، فَقَامَ عُمَرُ، فَقَالَ : إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ، وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى ، وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ، فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ، فَقَامَ الْعَبَّاسُ، فَقَالَ : إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ، وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسَنُ كَمَا يَأْسَنُ الْبَشَرُ، أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ، فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ، أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ؟، أَيْ قَوْمِ، فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ، فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا، فَأَحَلَّ الْحَلَالَ، وَحَرَّمَ الْحَرَامَ، وَنَكَحَ وَطَلَّقَ، وَحَارَبَ وَسَالَمَ، مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، كَانَ فِيكُمْ، أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ، قَالَ : وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي، فَقِيلَ لَهَا : يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِينَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟، قَالَتْ : إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا، وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ، قَالَ حَمَّادٌ : خَنَقَتِ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا "
Sulayman ibn Harb informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, on the authority of Ayyub, from Ikrimah, who said: "The Messenger of Allah (pbuh) passed away on Monday. He remained for the rest of that day, the night, and the next day until he was buried on Wednesday night. People said: 'Indeed, the Messenger of Allah (pbuh) has not died, but rather his soul was ascended as the soul of Moses was ascended.' Then Umar stood up and said: 'Indeed, the Messenger of Allah (pbuh) has not died, but rather his soul was ascended as the soul of Moses was ascended. By Allah, the Messenger of Allah (pbuh) shall not die until he cuts off the hands and tongues of certain people.' Umar continued to speak until foam appeared at the corners of his mouth from what he was threatening and saying. Then al-Abbas stood up and said: 'Indeed, the Messenger of Allah (pbuh) has died. He was a human being, and he undergoes physical change as human beings do. O people, bury your companion, for he is more noble to Allah than that He should cause him to die twice. Would He cause one of you to die once and cause him to die twice, while he is more noble to Allah than that? O people, bury your companion. If it be as you say, it is not difficult for Allah to uncover the earth from him. By Allah, the Messenger of Allah (pbuh) did not die until he left the path as a clear way; he permitted the lawful, prohibited the forbidden, married and divorced, and waged war and made peace. No shepherd following his flock to the mountain peaks, beating the thorny trees with his staff for them and plastering their watering trough with his hands, was more exhausted or more diligent than the Messenger of Allah (pbuh) was among you. O people, bury your companion.' He said: 'And Umm Ayman began to weep, so it was said to her: "O Umm Ayman, do you weep for the Messenger of Allah (pbuh)?" She replied: "By Allah, I am not weeping for the Messenger of Allah (pbuh) because I do not know that he has gone to what is better for him than this world; rather, I am weeping because the revelation from the heavens has ceased."' Hammad said: 'Tears choked Ayyub when he reached this point.'"
#2841
Transmeton Mekhuli se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Nëse ndonjërin prej jush e godet ndonjë fatkeqësi, le ta kujtojë fatkeqësinë e tij përmes meje (vdekjes sime), sepse ajo është ndër fatkeqësitë më të mëdha."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ ، حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَاق ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ ، حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ "
Abd al-Wahhab ibn Sa'id al-Dimashqi informed us, Shu'ayb—he is Ibn Ishaq—narrated to us, al-Awza'i narrated to us, Ya'ish ibn al-Walid narrated to me, Makhul narrated to me that the Prophet (pbuh) said: "If an affliction befalls one of you, then let him remember his affliction through me, for it is indeed among the greatest of afflictions."
#2842
Transmeton Atau: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Nëse ndonjërin prej jush e godet ndonjë fatkeqësi, le ta kujtojë fatkeqësinë e humbjes sime, sepse ajo vërtet është prej fatkeqësive më të mëdha."
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا فِطْرٌ ، عَنْ عَطَاءٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ، فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي، فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ "
Abu Nu'aym informed us, Fitr narrated to us, from 'Ata', who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "If an affliction befalls one of you, let him remember his affliction in [the loss of] me, for indeed it is among the greatest of afflictions."
#2843
Transmeton babai i Omer ibn Muhamedit: Asnjëherë nuk e kam dëgjuar Ibn Omerin ta përmendte Pejgamberin (s.a.v.s.) e të mos qante.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ :" مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى "
Muhammad ibn Ahmad ibn Abi Khalaf narrated to us, Sufyan narrated to us, from 'Umar ibn Muhammad, from his father, who said: "I never heard Ibn 'Umar mention the Prophet (pbuh) without him weeping."
#2844
Transmeton Enes ibn Maliku:

Fatimeja tha: "O Enes, si u pajtuan shpirtrat tuaj që të hidhnit dhe mbi të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.)?" Ajo gjithashtu tha: "O babai im, sa afër Zotit të tij është ai! O babai im, Xheneti i Firdawsit është vendbanimi i tij! O babai im, te Xhibrili po e vajtojmë vdekjen e tij! O babai im, ai iu përgjigj Zotit që e thirri!" Kur Thabiti e tregonte këtë hadith, ai qante, ndërsa Thabiti tha se edhe Enesi qante kur e tregonte atë.
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ ثَابِتٍ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، أَنَّ فَاطِمَةَ ، قَالَتْ : يَا أَنَسُ" كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ؟، وَقَالَتْ : يَا أَبَتَاهْ، مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ، وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ، وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ، وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ، قَالَ حَمَّادٌ : حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى، وقَالَ ثَابِتٌ : حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى "
Abu al-Nu'man informed us, Hammad bin Zayd narrated to us, from Thabit, from Anas bin Malik, that Fatimah said: "O Anas, how could your souls find it easy to pour dust over the Messenger of Allah (pbuh)?" And she said: "O my father, how close he is to his Lord! O my father, the Garden of Firdaus is his abode! O my father, to Gabriel we announce his death! O my father, he responded to a Lord who called him!"
Commentary Hammad said: "When Thabit narrated this, he wept." And Thabit said: "When Anas narrated this, he wept."
#2845
Transmeton Enesi: Isha i pranishëm ditën kur ai hyri në Medinë dhe nuk kam parë kurrë asnjë ditë më të bukur e as më të ndritshme sesa dita kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) hyri tek ne. Po ashtu, isha i pranishëm ditën e vdekjes së tij dhe nuk kam parë kurrë asnjë ditë më të rëndë e as më të errët sesa dita kur vdiq i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.).
حَدَّثَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ ثَابِتٍ ، عَنْ أَنَسٍ ، وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ، كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ، فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ، وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Affan narrated to us, Hammad bin Salamah narrated to us, from Thabit, from Anas, and he mentioned the Prophet (pbuh), saying: "I witnessed him on the day he entered Madinah, and I have never seen a day ever that was more beautiful or more radiant than the day on which the Messenger of Allah (pbuh) entered upon us; and I witnessed him on the day of his death, and I have never seen a day that was more distressing or darker than the day on which the Messenger of Allah (pbuh) died."
#2846
Transmeton Abdullah bin Selami se i tha Pejgamberit (s.a.v.s.): "O i Dërguari i Allahut, ne të gjejmë (të përshkruar) në Ditën e Kiametit duke qëndruar para Zotit tënd, me faqet e tua të skuqura, i turpëruar para Zotit tënd për shkak të asaj që ka vepruar umeti yt pas teje."
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ ، عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ "
Abdullah bin Muti' narrated to us, Hushaym narrated to us, from Abu 'Abd al-Jalil, from Abu Hariz al-Azdi, who said: Abdullah bin Salam said to the Prophet (pbuh): "O Messenger of Allah, indeed we find you on the Day of Resurrection standing before your Lord with your cheeks reddened, feeling bashful before your Lord because of what your nation has innovated after you."
#2847
Transmeton Ebu Hurejre: Kur kjo sure i zbriti të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.): "Kur të vijë ndihma e Allahut dhe çlirimi, dhe t'i shohësh njerëzit duke hyrë në fenë e Allahut grupe-grupe", i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Sigurisht që ata do të dalin prej saj në grupe, ashtu siç hynë në të në grupe."
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ، عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ ، عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ # إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ { 1 } وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا { 2 } سورة النصر آية 1 #، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" لَيَخْرُجُنَّ مِنْهُ أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا "
Al-Qasim ibn Kathir informed us, saying: I heard Abd al-Rahman ibn Shurayh narrating, from Abu al-Aswad al-Qurashi, from Abu Qurrah, the freed slave of Abu Jahl, from Abu Hurayrah, from the Prophet (pbuh): that when this Surah was revealed to the Messenger of Allah (pbuh): "When the victory of Allah has come and the conquest {1} and you see the people entering into the religion of Allah in multitudes {2}" (Surah al-Nasr, Verse 1), the Messenger of Allah (pbuh) said: "They will surely exit from it in multitudes just as they entered it in multitudes."
#2848
Transmeton Halid ibn Ma'dani: Abdullah ibn el-Ahtemi hyri te Omer ibn Abdülazizi së bashku me njerëzit e tjerë. Papritur, Omeri e pa atë para tij duke folur. Ai e falënderoi Allahun, e lëvdoi Atë dhe pastaj tha: "Më tej: Me të vërtetë, Allahu i krijoi krijesat pa pasur nevojë për adhurimin e tyre dhe duke qenë i mbrojtur nga mosbindja e tyre. Njerëzit në atë kohë ishin të ndarë në vendbanime dhe mendime. Arabët ishin në gjendjen më të keqe: njerëz të gurit dhe të shkretëtirës. Mirësitë dhe begatitë e kësaj bote kalonin pranë tyre pa i prekur. Ata nuk i luteshin Allahut së bashku dhe nuk lexonin ndonjë Libër të Tij. I vdekuri i tyre shkonte në zjarr, ndërsa i gjalli i tyre ishte i humbur dhe i papastër, mes gjërave të shumta të papëlqyera. Kur Allahu deshi të shpërndante mëshirën e Tij mbi ta, u dërgoi një të Dërguar prej llojit të tyre, të cilit i vinte rëndë për mundimet tuaja, që ishte i vëmendshëm ndaj jush dhe i butë e i mëshirshëm me besimtarët (s.a.v.s.). Kjo nuk i pengoi ata që ta lëndonin në trup dhe ta fyenin, ndonëse ai kishte me vete Librin folës nga Allahu. Kur u urdhërua me vendosmëri dhe u ngarkua me xhihad, ai iu përkushtua urdhrit të Allahut. Allahu e bëri triumfues argumentin e tij, e lartësoi fjalën e tij dhe e shfaqi thirrjen e tij. Ai u nda nga kjo botë i devotshëm dhe i pastër. Pas tij erdhi Ebu Bekri, i cili ndoqi sunetin e tij dhe mori rrugën e tij. Kur arabët u larguan nga feja, ai refuzoi të pranonte prej tyre asgjë tjetër përveç asaj që pranonte i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.). Ai i nxori shpatat nga këllëfët, ndizi flakët e luftës dhe me pasuesit e të vërtetës goditi pasuesit e të kotës, derisa i ktheu aty prej nga kishin dalë. Ai kishte marrë nga pasuria e përbashkët vetëm një deve të re dhe një shërbëtore që i jepte gji fëmijës së tij, por në prag të vdekjes kjo iu bë pengesë në fyt, prandaj ia ktheu ato kalifit pas tij dhe u nda nga kjo botë i devotshëm dhe i pastër, në rrugën e shokut të tij. Pastaj pas tij erdhi Omer ibn el-Hatabi, i cili ndërtoi qytete, bashkoi rreptësinë me butësinë dhe u përgatit me seriozitet për çdo çështje. Kur u godit nga djaloshi i Mugire ibn Shubes, ai urdhëroi Ibn Abbasin të pyeste njerëzit nëse e njihnin vrasësin e tij. Kur i thanë se ishte djaloshi i Mugires, ai filloi të falënderonte Zotin e tij që nuk u godit nga dikush që kishte të drejtë në pasurinë e muslimanëve, që të mos pretendonte se ia kishte lejuar vetes gjakun e tij për shkak të të drejtës së tij. Ai kishte marrë nga pasuria e muslimanëve tetëdhjetë e ca mijë, prandaj i shiti pronat e tij sepse nuk dëshironte t'ua linte atë borxh fëmijëve të tij. Ai ia ktheu ato kalifit pas tij dhe u nda nga kjo botë i devotshëm dhe i pastër, në rrugën e dy shokëve të tij. E tani ti, o Omer, je bir i kësaj bote, mbretërit e saj të lindën dhe të dhanë gji. Ti u rrite në të, por kur u bëre udhëheqës, e hodhe atë ashtu siç e hodhi Allahu. E braktise dhe u largove prej saj, duke marrë prej saj vetëm furnizimin e duhur. Falënderimi i takon Allahut, i Cili përmes teje na e largoi fajin dhe na e hoqi brengën. Vazhdo përpara dhe mos u kthe mbrapa, sepse asgjë nuk mund ta mposhtë të vërtetën dhe asgjë nuk mund ta lartësojë të kotën. Këtë po them dhe kërkoj falje nga Allahu për vete dhe për të gjithë besimtarët e besimtaret." Pas kësaj, Omer ibn Abdülazizi sa herë që vendoste për diçka, thoshte: "Më ka thënë Ibn el-Ahtemi: Vazhdo përpara dhe mos u kthe mbrapa".
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ L108 ، عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ ، عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ ، قَالَ :" دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ L4678 عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ، فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ : أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ، آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ، وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ، فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ : أَهْلُ الْحَجَرِ، وَأَهْلُ الْوَبَرِ، وَأَهْلُ الدَّبَرِ، تُجْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا، لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً، وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا، مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ، وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ، وَالْمَزْهُودِ فِيهِ، فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ، بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ، وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ، وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ، لَا يُقُومُ إِلَّا بِأَمْرِهِ، وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ، فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ، وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ، انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ، فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ، وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ، وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ، وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا، ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ، وَأَخَذَ سَبِيلَهُ، وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ، فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا، انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا، وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا، ثُمَّ نَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ، فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ، وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ، حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ، وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ، وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا ، يَرْتَوِي عَلَيْهِ، وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ، فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ، فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ، وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ، ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ، وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ، وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ، وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا، وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا، فَلَمَّا أَصَابَهُ فَتَي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ : هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ : فَلَمَّا قِيلَ : فَتَي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ، وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا، فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ، فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ، وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ، ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا، وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا، وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا، فَلَمَّا وُلِيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ، هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا، وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا، فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا، فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ، فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ، وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ، أَقُولُ قَوْلِي هَذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ "، قَالَ أَبُو أَيُّوبَ : فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، يَقُولُ فِي الشَّيْءِ : قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ : امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
Abu Bakr al-Misri (L108) informed me, on the authority of Sulayman Abu Ayyub al-Khuza'i, on the authority of Yahya ibn Sa'id al-Umawi, on the authority of Ma'ruf ibn Kharrabudh al-Makki, on the authority of Khalid ibn Ma'dan, who said: Abdullah ibn al-Ahtam (L4678) entered upon Umar ibn Abd al-Aziz along with the common people, and Umar was not surprised except to find him before him speaking. He praised Allah and extolled Him, then said: "To proceed: Indeed, Allah created the creation while being self-sufficient, needing not their obedience and being safe from their disobedience. At that time, people were in different states and opinions. The Arabs were in the worst of those states: the people of the stone dwellings, the people of the hair tents, and the people of the camels. The good things of the world and the ease of life were bypassed away from them. They did not ask Allah as a collective, nor did they recite a book for Him. Their dead were in the Fire, and their living were blind and impure, along with countless things that are undesirable and shunned. When Allah willed to spread His mercy upon them, He sent to them a Messenger from among themselves; grievous to him is what you suffer; [he is] concerned over you and to the believers is kind and merciful (pbuh). Their condition did not prevent them from wounding his body and mocking his name. With him was a speaking Book from Allah, which is not upheld except by His command and not departed from except by His permission. When he was commanded with determination and charged with Jihad, his strength expanded for Allah's command. So Allah made his proof prevail, granted success to his word, and made his call manifest. He departed the world pious and pure. Then Abu Bakr stood after him, followed his Sunnah, and took his path. The Arabs apostatized, or those among them who did so, and he refused to accept from them after the Messenger of Allah (pbuh) except what he used to accept. He drew swords from their scabbards and lit fires in their flames, then he struck the people of falsehood with the people of truth. He did not cease cutting their joints and watering the earth with their blood until he brought them back into that which they had exited and made them acknowledge that from which they had fled. He had obtained from the wealth of Allah a young camel upon which he drew water, and an Abyssinian woman who nursed a child of his. At his death, he saw that as a lump in his throat, so he delivered that to the Caliph after him and departed the world pious and pure upon the methodology of his companion. Then Umar ibn al-Khattab stood after him; he established the provincial cities, mixed severity with leniency, bared his forearms, and rolled up his sleeves. He prepared for matters their peers and for war its instruments. When the youth of al-Mughirah ibn Shu'bah struck him, he commanded Ibn Abbas to ask the people: 'Do they know his killer?' When it was said: 'The youth of al-Mughirah ibn Shu'bah,' he began praising his Lord that no one who had a right to the booty had struck him, lest he argue against him that he only deemed his blood lawful because of what he had deemed lawful of his right. He had obtained from the wealth of Allah eighty-some thousand, for which he sold his properties and disliked making it a liability for his children, so he delivered it to the Caliph after him and departed the world pious and pure upon the methodology of his two companions. Then you, O Umar, are a son of this world; its kings birthed you and fed you from their breasts. You grew up in it, seeking it in its likely places. But when you were given charge of it, you cast it away where Allah cast it. You abandoned it, treated it harshly, and loathed it except for what you took from it as provision. So praise be to Allah who cleared our sin through you and relieved our distress through you. Proceed and do not look back, for nothing is too difficult for truth, and nothing is honorable in falsehood. I say this and ask forgiveness from Allah for myself and for the believing men and women."
Commentary Abu Ayyub said: Umar ibn Abd al-Aziz used to say regarding a matter: "Ibn al-Ahtam said to me: Proceed and do not look back."
#2849
Transmeton Ebu el-Xhevza: Banorët e Medines u prekën nga një thatësirë e rëndë, andaj iu ankuan Aishes. Ajo u tha: "Shkoni te varri i Pejgamberit (s.a.v.s.) dhe bëni një hapje drejt qiellit, në mënyrë që të mos ketë tavan midis tij dhe qiellit." Ata vepruan kështu dhe ra shi aq i madh, saqë mbinë kullosat dhe devetë u majmën aq shumë saqë u ça lëkura prej dhjamit. Për këtë arsye, ai vit u quajt "Viti i Çarjes".
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ ، حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ :" قَحَطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا، فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ ، فَقَالَتْ : انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَاجْعَلُوا مِنْهُ كُوَوًا إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ، قَالَ : فَفَعَلُوا، فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ، وَسَمِنَتِ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ، فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ "
Abu al-Nu'man narrated to us, Sa'id ibn Zayd narrated to us, 'Amr ibn Malik al-Nukri narrated to us, Abu al-Jawza' Aws ibn 'Abdullah narrated to us, who said: "The people of Medina suffered from a severe drought, so they complained to 'Aisha. She said: 'Look toward the grave of the Prophet (pbuh) and make an opening from it toward the sky so that there is no roof between it and the sky.' He said: So they did that, and it rained upon us until the grass grew and the camels became so fat that they were bursting from the fat, and thus it was named the Year of Bursting."
#2850
Transmeton Seid ibn Abdilaziz: Gjatë ditëve të Al-Harres, në xhaminë e Pejgamberit (s.a.v.s.) nuk u thirr ezani e as nuk u bë ikameti për tri ditë. Seid ibn el-Musejibi nuk u largua nga xhamia dhe ai nuk e njihte kohën e namazit përveçse përmes një murmuritjeje që e dëgjonte nga varri i Pejgamberit (s.a.v.s.).
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، قَالَ :" لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا، وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيِّبِ الْمَسْجِدِ، وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ "، فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Marwan ibn Muhammad informed us, from Sa'id ibn 'Abd al-'Aziz, who said: "During the days of al-Harrah, the call to prayer was not announced in the Mosque of the Prophet (pbuh) for three days, nor was the commencement of prayer performed, and Sa'id ibn al-Musayyib did not leave the Mosque. He would not know the time of prayer except by a low humming sound he heard from the grave of the Prophet (pbuh)."
Commentary And he mentioned its meaning.
#2851
Transmeton Keb’i: Ai hyri te Aishja dhe kur përmendën të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.), Keb’i tha: "Nuk ka ditë që lind e të mos zbresin shtatëdhjetë mijë melaqe, derisa ta rrethojnë varrin e Pejgamberit (s.a.v.s.) duke rrahur krahët e tyre e duke dërguar salavate mbi të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.). Kur vjen mbrëmja, ato ngjiten lart dhe zbresin po aq të tjera, të cilat veprojnë po njësoj. Kjo do të vazhdojë derisa të çahet toka për të, e ai do të dalë i shoqëruar nga shtatëdhjetë mijë melaqe."
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ ، عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ ، عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ ، أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ ، فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ كَعْبٌ :" مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ، حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ، وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا، عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ، فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ، خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ "
Abdullah ibn Salih narrated to us, al-Layth narrated to me, Khalid—he is Ibn Yazid—narrated to me, from Sa'id—he is Ibn Abi Hilal—from Nabih ibn Wahb, that Ka'b entered upon Aisha, and they mentioned the Messenger of Allah (pbuh). Ka'b said: "No day dawns except that seventy thousand angels descend until they surround the grave of the Prophet (pbuh), beating their wings and invoking blessings upon the Messenger of Allah (pbuh). When evening comes, they ascend and an equal number descend and do the same, until when the earth is split open from him, he will emerge among seventy thousand angels escorting him in procession."
#2852
Transmeton Irbad bin Sarija: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na e fali namazin e sabahut, pastaj na mbajti një ligjëratë prekëse nga e cila lotuan sytë dhe u rrëngjethën zemrat. Dikush tha: "O i Dërguari i Allahut, kjo duket si një ligjëratë lamtumire, prandaj na këshillo!" Ai tha: "Ju këshilloj të keni frikë Allahun, të dëgjoni dhe të bindeni, qoftë edhe ndaj një skllavi abisinas. Vërtet, ai që do të jetojë pas meje prej jush do të shohë shumë mospajtime. Prandaj, pasoni Sunnetin tim dhe rrugën e halifëve të drejtë e të udhëzuar; shtrëngojeni atë fort me dhëmballë. Kini kujdes nga gjërat e shpikura, sepse çdo shpikje është bidat dhe çdo bidat është humbje."
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ، ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ، وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ، فَقَالَ قَائِلٌ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ؟ فَأَوْصِنَا، فَقَالَ :" أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا، فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا، فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ، عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ، فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ "، وقَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً : " وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ، فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ "
Abu Asim informed us, Thawr bin Yazid informed us, Khalid bin Ma'dan narrated to me, from Abd al-Rahman bin Amr, from Irbad bin Sariya (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) led us in the Dawn prayer, then he gave us an eloquent sermon from which the eyes shed tears and the hearts trembled. Someone said: "O Messenger of Allah, it is as if this were a farewell sermon, so counsel us." He said: "I enjoin you to fear Allah and to listen and obey, even if [your leader] were an Abyssinian slave; for indeed, whoever among you lives after me will see much discord. So you must adhere to my Sunnah and the Sunnah of the Rightly Guided Caliphs; cling to it with your molars. And beware of newly-invented matters, for indeed, every newly-invented matter is an innovation."
Commentary Abu Asim said on one occasion: "And beware of newly-invented matters, for indeed, every innovation is a misguidance."
#2853
Transmeton Ez-Zuhri: Dijetarët tanë të kaluar thoshin: "Kapja pas Sunetit është shpëtim. Dija do të merret shpejt; andaj lartësimi i dijes është qëndrueshmëri për fenë dhe dunjanë, ndërsa me zhdukjen e dijes, humbasin të gjitha këto."
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ : كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ :" الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ، وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا، فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا، وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ "
Abu al-Mughirah informed us, al-Awza'i narrated to us, from Yunus bin Yazid, from az-Zuhri, who said: "Those who have passed among our scholars used to say: 'Adherence to the Sunnah is salvation, and knowledge will be taken away rapidly; thus, the revival of knowledge is the stability of religion and the world, and in the disappearance of knowledge is the disappearance of all that.'"
#2854
Transmeton Abdullah bin el-Dejlemi: Më ka arritur se fillimi i zhdukjes së fesë është braktisja e Sunetit; feja zhduket sunet pas suneti, ashtu siç zhbëhet litari fije pas fijeje.
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ ، قَالَ :" بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ ذَهَابِ الدِّينِ تَرْكُ السُّنَّةُ، يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً، كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً "
Abu al-Mughirah informed us, al-Awza'i narrated to us, from Yahya ibn Abi 'Amr al-Shaybani, from 'Abdullah ibn al-Daylami, who said: "It has reached me that the first passing away of the religion is the abandonment of the Sunnah. The religion departs Sunnah by Sunnah, just as a rope unravels strand by strand."
#2855
Transmeton Hasani: Nuk ka popull që shpik ndonjë bidat në fenë e tyre, e që Allahu të mos ua largojë nga suneti i tyre diçka të ngjashme me të, e pastaj nuk ua kthen më atë deri në Ditën e Kiametit.
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ حَسَّانَ ، قَالَ :" مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا، ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ "
Abu al-Mughirah informed us, al-Awza'i narrated to us, on the authority of Hassan, who said: "No people initiate an innovation in their religion except that Allah removes from their Sunnah the equivalent thereof, then He does not restore it to them until the Day of Resurrection."
#2856
Transmeton Ebu Kilabe: Nuk shpik dikush ndonjë bidat, pa e bërë të lejueshme shpatën.
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، قَالَ :" مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ "
Muslim bin Ibrahim informed us, Wuhaib narrated to us, Ayyub narrated to us, from Abu Qilabah, who said: "No man introduces an innovation except that he deems the sword permissible."
#2857
Transmeton Ebu Kilabe:

Njerëzit e epsheve janë njerëz të humbjes dhe unë nuk shoh tjetër përfundim për ta përveç Zjarrit. Provoni ata, sepse askush prej tyre nuk përqafon një fjalë apo hadith, e që në fund ajo çështje të mos përfundojë me shpatë. Hipokrizia ishte e llojeve të ndryshme. Pastaj ai lexoi: "E prej tyre ka që i dhanë besën Allahut: 'Nëse Ai na jep nga mirësia e Tij, ne do të japim sadaka dhe do të bëhemi prej të mirëve'" (Et-Teube: 75); "Dhe prej tyre ka që të kritikojnë lidhur me sadakatë. Nëse u jepet prej tyre, ata kënaqen; por nëse nuk u jepet prej tyre, ata menjëherë zemërohen" (Et-Teube: 58); "Dhe prej tyre janë ata që e lëndojnë Pejgamberin (s.a.v.s.) dhe thonë: 'Ai është vetëm një vesh (që beson çdo gjë)'. Thuaj: 'Ai është vesh i së mirës për ju...'" (Et-Teube: 61). Fjalët e tyre ndryshonin, por ata ishin të bashkuar në dyshim dhe përgënjeshtrim. Ndërsa këta (njerëzit e epsheve), fjalët e tyre ndryshojnë, por ata janë të bashkuar në përdorimin e shpatës. Nuk shoh tjetër përfundim për ta përveç Zjarrit.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، قَالَ :" إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ، وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا إِلَي النَّارَ، فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ : حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ، وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا، ثُمَّ تَلَا : # وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتَانَا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ سورة التوبة آية 75 #، # وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ سورة التوبة آية 58 #، # وَمِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَيِقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ سورة التوبة آية 61 # فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا، فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ، وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ، وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا إِلَي النَّارَ "، قَالَ حَمَّادٌ : ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ : وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ : يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Sulayman ibn Harb informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Ayyub, from Abu Qilabah, who said: "Indeed, the people of deviant desires are the people of misguidance, and I do not see their destination as being anywhere except the Fire. So test them, for there is not one among them who adopts a saying—or he said: a report—but that his matter eventually ends with the sword. Verily, hypocrisy was of various types." Then he recited: {And among them are those who made a covenant with Allah, [saying], "If He should give us from His bounty, we will surely give charity and be among the righteous."} [Surah At-Tawbah: 75], {And among them are some who criticize you concerning the [distribution of] charities. If they are given from them, they are pleased; but if they are not given from them, at once they are angry.} [Surah At-Tawbah: 58], and {And among them are those who abuse the Prophet (pbuh) and say, "He is an ear." Say, "[It is] an ear of goodness for you."} [Surah At-Tawbah: 61]. He continued: "So their words differed, but they were united in doubt and denial. And these [people of deviant desires], their words differ, but they are united upon the sword; and I do not see their destination as being anywhere except the Fire." Hammad said: Then Ayyub said, regarding this narration or the first one: "By Allah, he was among the jurists who possessed sound intellect," meaning Abu Qilabah.
#2858
Transmetohet nga Ibn Mes'udi dhe Hudhejfeja (r.a.): Ata të dy ishin ulur kur erdhi një burrë dhe i pyeti për diçka. Ibn Mes'udi i tha Hudhejfes: "Për çfarë mendon se po më pyesin për këtë?" Ai u përgjigj: "Ata e mësojnë atë dhe pastaj e braktisin." Atëherë Ibn Mes'udi iu drejtua atij dhe i tha: "Për çdo gjë që na pyetni nga Libri i Allahut të Madhëruar e që ne e dimë, ne ju kemi treguar për të, ose për ndonjë Sunnet nga Pejgamberi i Allahut (s.a.v.s.) ne ju kemi treguar për të, por ne nuk kemi fuqi (përgjegjësi) për ato që ju keni shpikur."
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنْ عَامِرٍ ، عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ ، وَحُذَيْفَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، أَنَّهُمَا كَانَا جَالِسَيْنِ فَجَاءَ رَجُلٌ فَسَأَلَهُمَا عَنْ شَيْءٍ، فَقَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ لِحُذَيْفَةَ :" لِأَيِّ شَيْءٍ تَرَى يَسْأَلُونِي عَنْ هَذَا؟، قَالَ : يَعْلَمُونَهُ ثُمَّ يَتْرُكُونَهُ، فَأَقْبَلَ إِلَيْهِ ابْنُ مَسْعُودٍ، فَقَالَ : مَا سَأَلْتُمُونَا عَنْ شَيْءٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى نَعْلَمُهُ، أَخْبَرْنَاكُمْ بِهِ، أَوْ سُنَّةٍ مِنْ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرْنَاكُمْ بِهِ، وَلَا طَاقَةَ لَنَا بِمَا أَحْدَثْتُمْ "
Amr ibn 'Awn informed us, from Khalid ibn 'Abdullah, from 'Ata', from 'Amir, from Ibn Mas'ud and Hudhayfah (may Allah be pleased with them both), that they were sitting together when a man came and asked them about something. Ibn Mas'ud said to Hudhayfah: "For what reason do you think they ask me about this?" He said: "They learn it and then they abandon it." So Ibn Mas'ud turned to him and said: "Whatever you have asked us regarding anything from the Book of Allah the Exalted that we know, we have informed you of it, or a Sunnah from the Prophet of Allah (pbuh), we have informed you of it, but we have no capacity for what you have newly invented."
#2859
Transmeton en-Nezal bin Sebreh: Abdullah bin Mes’udi nuk ka mbajtur asnjë hutbe në Kufe pa qenë unë i pranishëm. Një ditë e dëgjova kur u pyet për një burrë që e shkurorëzon gruan e tij tetë herë apo diçka të ngjashme. Ai tha: "Është ashtu siç ka thënë." Pastaj shtoi: "Vërtet, Allahu e ka zbritur Librin e Tij dhe e ka sqaruar qartë. Kushdo që i qaset çështjes sipas rregullave të saj, ajo i është sqaruar atij. Ndërsa kushdo që vepron ndryshe, pasha Allahun, ne nuk mund ta përballojmë kundërshtimin tuaj."
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ ، عَنْ النَّزَّالِ بْنِ سَبْرَةَ ، قَالَ :" مَا خَطَبَ عَبْدُ اللَّهِ خُطْبَةً بِالْكُوفَةِ إِلَّا شَهِدْتُهَا، فَسَمِعْتُهُ يَوْمًا، وَسُئِلَ عَنْ رَجُلٍ يُطَلِّقُ امْرَأَتَهُ ثَمَانِيَةً وَأَشْبَاهِ ذَلِكَ، قَالَ : هُوَ كَمَا، قَالَ، ثُمَّ قَالَ : إِنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ كِتَابَهُ وَبَيَّنَ بَيَانَهُ، فَمَنْ أَتَى الْأَمْرَ مِنْ قِبَلِ وَجْهِهِ فَقَدْ بُيِّنَ لَهُ، وَمَنْ خَالَفَ فَوَاللَّهِ مَا نُطِيقُ خِلَافَكُمْ "
Abu Nu'aym informed us, al-Mas'udi narrated to us, from 'Abd al-Malik ibn Maysarah, from al-Nazzal ibn Sabrah, who said: Abdullah never delivered a sermon in Kufa except that I attended it. I heard him one day when he was asked about a man who divorced his wife eight times and the like. He said: "It is as he said." Then he said: "Indeed, Allah has revealed His Book and clarified His exposition. So whoever approaches the matter from its proper direction, it has been made clear for him. But whoever acts contrary [to it], then by Allah, we cannot bear your opposition."
#2860
Transmeton Nezzal bin Sebre: Isha prezent kur erdhi një burrë dhe një grua te Abdullahu për një çështje ndalese. Ai tha: "Allahu i ka sqaruar gjërat. Kushdo që i qaset çështjes në mënyrën e duhur, ajo i është sqaruar, por kushdo që vepron ndryshe, pasha Allahun, ne nuk mund ta përballojmë kundërshtimin tuaj."
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَيْسَرَةَ ، قَالَ : سَمِعْتُ النَّزَّالَ بْنَ سَبْرَةَ ، قَالَ :" شَهِدْتُ عَبْدَ اللَّهِ وَأَتَاهُ رَجُلٌ وَامْرَأَةٌ فِي تَحْرِيمٍ، فَقَالَ : إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَيَّنَ، فَمَنْ أَتَى الْأَمْرَ مِنْ قِبَلِ وَجْهِهِ، فَقَدْ بُيِّنَ، وَمَنْ خَالَفَ، فَوَاللَّهِ مَا نُطِيقُ خِلَافَكُمْ "
Abu al-Walid al-Tayalisi informed us, Shu'bah narrated to us, Abd al-Malik ibn Maysarah informed me, saying: I heard al-Nazzal ibn Sabrah saying: I was with 'Abdullah when a man and a woman came to him regarding a matter of prohibition. He said: "Indeed, Allah has made matters clear. Thus, whoever approaches the matter from its proper direction, it has been made clear to him; but whoever deviates, then by Allah, we cannot endure your deviation."
#2861
Transmeton Ibn Sirini: Ai nuk fliste sipas mendimit të tij personal, përveçse për diçka që e kishte dëgjuar.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ ، عَنْ أَشْعَثَ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ :" أَنَّهُ كَانَ لَا يَقُولُ بِرَأْيِهِ إِلَّا شَيْئًا سَمِعَهُ "
Abdullah bin Sa'id informed us, Hafs narrated to us, from Ash'ath, from Ibn Sirin: that he would not speak based on his own opinion except for something he had heard.
#2862
Transmeton El-A'mashi: Kurrë nuk e kam dëgjuar Ibrahimin të japë mendimin e tij personal për ndonjë gjë.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عَثَّامٌ وَالِدُ عَلِيِّ بْنِ عَثَّامٍ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، قَالَ :" مَا سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ يَقُولُ بِرَأْيِهِ فِي شَيْءٍ قَطُّ "
Abd Allah bin Sa'id informed us, 'Aththam the father of 'Ali bin 'Aththam narrated to us, from al-A'mash, who said: "I never heard Ibrahim express his own personal opinion regarding anything at all."
#2863
Transmeton Katade: "Nuk kam folur sipas mendimit tim që tridhjetë vjet." Ebu Hilali ka thënë: "Që dyzet vjet."
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ قَتَادَةَ ، قَالَ :" مَا قُلْتُ بِرَأْيِي مُنْذُ ثَلَاثُونَ سَنَةً "، قَالَ أَبُو هِلَالٍ : " مُنْذُ أَرْبَعِينَ سَنَةً "
Abu al-Nu'man informed us, Abu 'Awanah narrated to us, from Qatadah, who said: "I have not spoken based on my personal opinion for thirty years." Abu Hilal said: "For forty years."
#2864
Transmeton Ata: Ai u pyet për diçka dhe u përgjigj: "Nuk e di." Atij i u tha: "Pse nuk e jepni mendimin tuaj për këtë?" Ai tha: "Vërtet, unë turpërohem para Allahut që në tokë të adhurohet sipas mendimit tim."
حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ مَالِكٍ ، حَدَّثَنَا حَكَّامُ بْنُ سَلْمٍ ، عَنْ أَبِي خَيْثَمَةَ ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ ، قَالَ : سُئِلَ عَطَاءٌ عَنْ شَيْءٍ، قَالَ : لَا أَدْرِي، قَالَ : قِيلَ لَهُ : أَلَا تَقُولُ فِيهَا بِرَأْيِكَ؟، قَالَ :" إِنِّي أَسْتَحْيِي مِنْ اللَّهِ G أَنْ يُدَانَ فِي الْأَرْضِ بِرَأْيِي "
Makhlad bin Malik narrated to us, Hakkam bin Salm narrated to us, on the authority of Abu Khaythamah, on the authority of ‘Abd al-‘Aziz bin Rufay‘, who said: ‘Ata’ was asked about something and he said, "I do not know." It was said to him, "Will you not speak regarding it according to your opinion?" He said, "Indeed, I am shy before Allah, the Mighty and Sublime, that the religion should be practiced on earth according to my opinion."
#2865
Transmeton Esh-Sha’bi:

Një burrë erdhi dhe e pyeti atë për diçka, e ai i tha: "Ibn Mes'udi thoshte për këtë kështu dhe kështu." Burri i tha: "Më trego mendimin tënd." Atëherë ai tha: "A nuk po çuditeni me këtë? Unë e njoftoj atë se çfarë ka thënë Ibn Mes'udi, kurse ai më pyet për mendimin tim! Feja ime është më e shtrenjtë për mua se kjo. Betohem në Allahun, të këndoja një këngë do të ishte më e dashur për mua sesa të të tregoja mendimin tim personal."
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، أَخْبَرَنِي حَاتِمٌ هُوَ ابْنُ إِسْمَاعِيل ، عَنْ عِيسَى ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ : جَاءَهُ رَجُلٌ يَسْأَلُهُ عَنْ شَيْءٍ، فَقَالَ :" كَانَ ابْنُ مَسْعُودٍ يَقُولُ فِيهِ كَذَا وَكَذَا، قَالَ : أَخْبِرْنِي أَنْتَ بِرَأْيِكَ، فَقَالَ : أَلَا تَعْجَبُونَ مِنْ هَذَا؟ أَخْبَرْتُهُ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ، وَيَسْأَلُنِي عَنْ رَأْيِي، وَدِينِي عِنْدِي آثَرُ مِنْ ذَلِكَ، وَاللَّهِ لَأَنْ أَتَغَنَّى أُغْنِيَّةً أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أُخْبِرَكَ بِرَأْيِي "
Isma'il ibn Aban informed us, Hatim—he is Ibn Isma'il—informed me, from 'Isa, from al-Sha'bi, who said: A man came to him asking him about something, and he said, "Ibn Mas'ud used to say such and such regarding it." The man said, "Tell me your own opinion." He replied, "Are you not amazed by this? I informed him about Ibn Mas'ud, and he asks me for my opinion? My religion is more precious to me than that. By Allah, that I should sing a song is more beloved to me than informing you of my opinion."
#2866
Transmeton Esh-Sha'bi: Ruhuni nga analogjia (krahasimi), sepse pasha Atë në dorën e të Cilit është shpirti im, nëse i përmbaheni analogjisë, me siguri do ta bëni haramin hallall dhe hallallin haram. Por, veproni sipas asaj që ju përcillet nga ata që kanë mbajtur mend prej shokëve të Muhamedit (s.a.v.s.).
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا حَاتِمٌ هُوَ ابْنُ إِسْمَاعِيل ، عَنْ عِيسَى ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ :" إِيَّاكُمْ وَالْمُقَايَسَةَ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَئِنْ أَخَذْتُمْ بِالْمُقَايَسَةِ لَتُحِلُّنَّ الْحَرَامَ وَلَتُحَرِّمُنَّ الْحَلَالَ، وَلَكِنْ مَا بَلَغَكُمْ عَمَّنْ حَفِظَ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاعْمَلُوا بِهِ "
Isma'il ibn Aban informed us, Hatim—who is ibn Isma'il—narrated to us, from Isa, from ash-Sha'bi, who said: "Beware of analogical reasoning (al-muqayasah). By He in Whose Hand is my soul, if you adopt analogical reasoning, you will surely permit the forbidden and forbid the permissible. Rather, whatever reaches you from those who memorized among the companions of Muhammad (pbuh), act upon it."
#2867
Transmeton Alkame: Një burrë erdhi te Abdullah ibn Mes'udi dhe i tha se e kishte shkurorëzuar gruan e tij tetë herë brenda një nate. Abdullahu e pyeti: "Me një fjalë të vetme?" Ai u përgjigj: "Po, me një fjalë të vetme." Ai tha: "A dëshirojnë që ajo të të ndahet përfundimisht?" Ai u përgjigj: "Po." Pastaj erdhi një burrë tjetër dhe tha: "Unë e shkurorëzova gruan time njëqind herë." Abdullahu e pyeti: "Me një fjalë të vetme?" Ai u përgjigj: "Po, me një fjalë të vetme." Ai tha: "A dëshirojnë që ajo të të ndahet përfundimisht?" Ai u përgjigj: "Po." Atëherë Abdullahu tha: "Kushdo që shkurorëzon ashtu siç e ka urdhëruar Allahu, Allahu e ka sqaruar mënyrën e shkurorëzimit. Por, kushdo që e ngatërron veten e tij, ne do ta lëmë në atë ngatërresë. Për Allahun, nuk do ta ngatërroni veten tuaj e pastaj ne t'i bartim përgjegjësitë. Shkurorëzimi është ashtu siç e keni shqiptuar ju."
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ ، عَنْ عَلْقَمَةَ ، قَالَ : جَاءَ رَجُلٌ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ، فَقَالَ : إِنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ الْبَارِحَةَ ثَمَانِيًا، قَالَ : بِكَلَامٍ وَاحِدٍ؟، قَالَ : بِكَلَامٍ وَاحِدٍ، قَالَ : فَيُرِيدُونَ أَنْ يُبِينُوا مِنْكَ امْرَأَتَكَ؟ قَالَ : نَعَمْ، قَالَ : وَجَاءَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ : إِنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ مِائَةَ طَلْقَةٍ قَالَ : بِكَلَامٍ وَاحِدٍ؟، قَالَ : بِكَلَامٍ وَاحِدٍ، قَالَ : فَيُرِيدُونَ أَنْ يُبِينُوا مِنْكَ امْرَأَتَكَ؟، قَالَ : نَعَمْ، فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ :" مَنْ طَلَّقَ كَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ، فَقَدْ بَيَّنَ اللَّهُ الطَّلَاقَ وَمَنْ لَبَّسَ عَلَى نَفْسِهِ، وَكَّلْنَا بِهِ لَبْسَهُ وَاللَّهِ لَا تُلَبِّسُونَ عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَنَتَحَمَّلُهُ نَحْنُ، هُوَ كَمَا تَقُولُونَ "
Sa‘id ibn ‘Amir informed us, from Ibn ‘Awn, from Muhammad ibn Sirin, from ‘Alqama, who said: A man came to ‘Abdullah and said that he had divorced his wife eight times the previous night. He asked, "In a single utterance?" He replied, "In a single utterance." He said, "Do they then want to separate your wife from you?" He replied, "Yes." Then another man came to him and said that he had divorced his wife a hundred times. He asked, "In a single utterance?" He replied, "In a single utterance." He said, "Do they then want to separate your wife from you?" He replied, "Yes." Thereupon ‘Abdullah said, "Whoever divorces as Allah has commanded him, Allah has indeed clarified the divorce; but whoever brings confusion upon himself, we shall leave him to his confusion. By Allah, you shall not bring confusion upon yourselves and we bear the burden for it; it is as you say."
#2868
Transmeton Kasimi: Më mirë është për njeriun të jetojë si i paditur pasi të ketë njohur hakun e Allahut ndaj tij, sesa të thotë atë që nuk e di.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ ، عَنْ الْقَاسِمِ ، قَالَ :" لَأَنْ يَعِيشَ الرَّجُلُ جَاهِلًا بَعْدَ أَنْ يَعْلَمَ حَقَّ اللَّهِ عَلَيْهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَقُولَ مَا لَا يَعْلَمُ "
Sulayman ibn Harb informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Yahya ibn Sa'id, from Al-Qasim, who said: "That a man should live in ignorance, after he has known Allah’s right upon him, is better for him than to say that which he does not know."
#2869
Transmeton El-Kasimi: "Pasha Allahun, ne vërtet nuk e dimë çdo gjë për të cilën na pyesni. Sikur ta dinim, nuk do t'ua fshihnim, e as nuk na lejohet që t'jua fshehim atë."
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، قَالَ : سَمِعْتُ الْقَاسِمَ سُئْلُ، قَالَ :" إِنَّا وَاللَّهِ مَا نَعْلَمُ كُلَّ مَا تَسْأَلُونَ عَنْهُ، وَلَوْ عَلِمْنَا مَا كَتَمْنَاكُمْ، وَلَا حَلَّ لَنَا أَنْ نَكْتُمَكُمْ "
Sulayman ibn Harb informed us, Hammad ibn Zayd told us, from Ayyub, who said: I heard al-Qasim when he was asked, and he said: "By Allah, we do not know everything you ask about; and if we knew, we would not have concealed it from you, nor is it permissible for us to conceal it from you."
#2870
Transmeton el-Kasimi: Ai u pyet për një çështje të caktuar, e ai tha: "Nuk jam i detyruar të jap mendim dhe nuk kam asnjë lidhje me këtë."
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، قَالَ : سُئِلَ الْقَاسِمُ عَنْ شَيْءٍ قَدْ سَمَّاهُ، فَقَالَ :" مَا أَضْطَرُّ إِلَى مَشُورَةٍ، وَمَا أَنَا مِنْ ذَي فِي شَيْءٍ "
We were informed by Sa'id ibn 'Amir, on the authority of Ibn 'Awn, who said: Al-Qasim was asked about something that he [the narrator] had named, and he replied: "I am not compelled to provide counsel, and I am not involved in this matter in any way."
#2871
Transmeton Jahja: I thashë El-Kasimit: "Sa e rëndë më duket që të pyetesh për diçka e të mos kesh njohuri për të, ndërkohë që babai yt ishte imam." Ai tha: "Vërtet, akoma më e rëndë se kjo tek Allahu dhe tek ata që kanë kuptuar prej Allahut, është të jap fetva pa dituri, ose të transmetoj nga dikush që nuk është i besueshëm."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ ، عَنْ يَحْيَى ، قَالَ : قُلْتُ لِلْقَاسِمِ : مَا أَشَدَّ عَلَيَّ أَنْ تُسْأَلَ عَنْ الشَّيْءِ لَا يَكُونُ عِنْدَكَ وَقَدْ كَانَ أَبُوكَ إِمَامًا، قَالَ :" إِنَّ أَشَدَّ مِنْ ذَلِكَ عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ مَنِ عَقَلَ عَنْ اللَّهِ أَنْ أُفْتِيَ بِغَيْرِ عِلْمٍ، أَوْ أَرْوِيَ عَنْ غَيْرِ ثِقَةٍ "
Muhammad ibn Kathir informed us, from Sufyan ibn 'Uyaynah, from Yahya, who said: I said to Al-Qasim: "How distressing it is to me that you should be asked about a matter for which you have no knowledge, while your father was an Imam." He replied: "Indeed, what is more distressing than that in the sight of Allah and in the sight of those who have understood from Allah is that I should issue a legal verdict without knowledge, or that I should narrate from someone who is not trustworthy."
#2872
Transmeton El-Musejjib bin Rafi': Kur u paraqitej ndonjë çështje për të cilën nuk kishte ndonjë gjurmë nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ata mblidheshin për të dhe arrinin konsensus, andaj e vërteta ishte në atë që ata shihnin si të drejtë, e vërteta ishte në atë që ata shihnin si të drejtë.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ ، عَنْ الْعَوَّامِ ، عَنْ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ ، قَالَ :" كَانُوا إِذَا نَزَلَتْ بِهِمْ قَضِيَّةٌ لَيْسَ فِيهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَثَرٌ، اجْتَمَعُوا لَهَا وَأَجْمَعُوا، فَالْحَقُّ فِيمَا رَأَوْا، فَالْحَقُّ فِيمَا رَأَوْا "، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ ، عَنْ الْعَوَّامِ بِهَذَا
Amr ibn 'Awn informed us, Hushaym informed us, from al-Awwam, from al-Musayyib ibn Rafi', who said: "Whenever a matter arose before them for which there was no tradition from the Messenger of Allah (pbuh), they would gather for it and reach a consensus; then the truth was in what they saw, then the truth was in what they saw." Abdullah informed us, Yazid informed us, from al-Awwam with this.
#2873
Transmeton Vehb ibn Amër el-Xhumahi: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Mos nxitoni drejt fatkeqësisë para se ajo të zbresë. Sepse, nëse nuk nxitoni drejt saj para se të bjerë, në mesin e muslimanëve do të ketë gjithmonë njerëz që, kur ajo të ndodhë, nëse flasin, do të udhëzohen drejt së vërtetës dhe do të kenë sukses. Por, nëse nxitoni drejt saj, epshet tuaja do t’ju përçajnë e do të shkoni andej e këtej." Dhe ai (s.a.v.s.) bëri me shenjë para tij, djathtas dhe majtas.
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، قَالَا : حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ ، حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْحِمْصِيُّ ، أَنَّ وَهْبَ بْنَ عَمْرٍو الْجُمَحِيَّ حَدَّثَهُ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" لَا تَعْجَلُوا بِالْبَلِيَّةِ قَبْلَ نُزُولِهَا، فَإِنَّكُمْ إِنْ لَا تَعْجَلُوهَا قَبْلَ نُزُولِهَا، لَا يَنْفَكُّ الْمُسْلِمُونَ وَفِيهِمْ إِذَا هِيَ نَزَلَتْ مَنْ إِذَا قَالَ، وُفِّقَ وَسُدِّدَ، وَإِنَّكُمْ إِنْ تَعْجَلُوهَا، تَخْتَلِفْ بِكُمْ الْأَهْوَاءُ، فَتَأْخُذُوا هَكَذَا وَهَكَذَا، وَأَشَارَ بَيْنَ يَدَيْهِ وَعَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ "
Yahya ibn Hassan and Muhammad ibn al-Mubarak informed us, they said: Yahya ibn Hamza narrated to us, Abu Salamah al-Himsi narrated to us, that Wahb ibn ‘Amr al-Jumahi narrated to him, that the Prophet (pbuh) said: "Do not hasten toward a calamity before its descent; for if you do not hasten toward it before its descent, the Muslims will not cease to have among them, when it descends, one who, if he speaks, is granted success and guided to what is right. But if you hasten toward it, whims will cause you to differ, and you will go this way and that way," and he gestured in front of him, to his right, and to his left.
#2874
Transmeton Ebu Seleme: Pejgamberi (s.a.v.s.) u pyet rreth një çështjeje që ndodh e cila nuk gjendet në Libër (Kuran) e as në Sunnet, dhe ai tha: "Për të duhet të hulumtojnë adhuruesit prej besimtarëve."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الْأَمْرِ يَحْدُثُ لَيْسَ فِي كِتَابٍ وَلَا سُنَّةٍ، فَقَالَ :" يَنْظُرُ فِيهِ الْعَابِدُونَ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ "
Muhammad ibn al-Mubarak informed us, Yahya ibn Hamzah narrated to us, Abu Salamah narrated to me that the Prophet (pbuh) was asked about a matter that arises which is not found in the Book nor the Sunnah, so he said: "The worshippers among the believers shall look into it."
#2875
Transmeton El-Kasimi: Ju po pyesni për gjëra për të cilat ne nuk pyesnim, po hulumtoni për gjëra për të cilat ne nuk hulumtonim dhe po pyesni për gjëra që unë nuk e di se çfarë janë. Sikur t'i dinim ato, nuk do të na lejohej t'i fshihnim prej jush.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، قَالَ : قَالَ الْقَاسِمُ :" إِنَّكُمْ لَتَسْأَلُونَ عَنْ أَشْيَاءَ مَا كُنَّا نَسْأَلُ عَنْهَا، وَتُنَقِّرُونَ عَنْ أَشْيَاءَ مَا كُنَّا نُنَقِّرُ عَنْهَا، وَتَسْأَلُونَ عَنْ أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا هِيَ، وَلَوْ عَلِمْنَاهَا مَا حَلَّ لَنَا أَنْ نَكْتُمُكُمُوهَا "
Ahmad ibn ‘Abdullah informed us, Mu‘adh ibn Mu‘adh narrated to us, from Ibn ‘Awn, who said: Al-Qasim said: "Indeed, you ask about things that we never used to ask about, and you probe into matters that we never used to probe into, and you ask about things of which I do not know what they are. Had we known them, it would not have been permissible for us to conceal them from you."
#2876
Transmeton Omer bin el-Hatabi (r.a.): "Vërtet do të vijnë njerëz që do t'ju kundërshtojnë me pjesët e paqarta të Kur'anit, andaj ballafaqojini ata me Sunetin, sepse njohësit e Sunetit janë ata që e njohin më së miri Librin e Allahut."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ ابْنُ أَبِي حَبِيبٍ ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْأَشَجِّ ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" إِنَّهُ سَيَأْتِي نَاسٌ يُجَادِلُونَكُمْ بِشُبُهَاتِ الْقُرْآنِ، فَخُذُوهُمْ بِالسُّنَنِ، فَإِنَّ أَصْحَابَ السُّنَنِ أَعْلَمُ بِكِتَابِ اللَّهِ G "
Abdullah bin Salih informed us, Al-Layth narrated to me, Yazid ibn Abi Habib narrated to me, from Umar bin al-Ashaj, that Umar bin al-Khattab (may Allah be pleased with him) said: "Indeed, there will come a people who will argue with you using the ambiguous matters of the Qur'an; so confront them with the Sunan, for indeed, the people of the Sunan are the most knowledgeable concerning the Book of Allah."
#2877
Transmeton Urve bin ez-Zubejri: Çështjet e Beni Israilëve ishin të drejta dhe të qëndrueshme derisa u rritën në mesin e tyre pasardhësit e robëreshave të kombeve të tjera, bijtë e grave që Beni Israilët i kishin zënë robëresha nga popujt e tjerë. Ata filluan të flisnin sipas mendimit të tyre personal dhe kështu i devijuan ata.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، حَدَّثَنَا عَلِيٌّ هُوَ ابْنُ مُسْهِرٍ ، عَنْ هِشَامٍ هُوَ ابْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ ، قَالَ :" مَا زَالَ أَمْرُ بَنِي إِسْرَائِيلَ مُعْتَدِلًا لَيْسَ فِيهِ شَيْءٌ حَتَّى نَشَأَ فِيهِمْ الْمُوَلَّدُونَ، أَبْنَاءُ سَبَايَا الْأُمَمِ، أَبْنَاءُ النِّسَاءِ الَّتِي سَبَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ مِنْ غَيْرِهِمْ، فَقَالُوا فِيهِمْ : بِالرَّأْيِ فَأَضَلُّوهُمْ "
Muhammad ibn 'Uyaynah informed us, 'Ali—who is Ibn Mushir—related to us, from Hisham—who is Ibn 'Urwah—from Muhammad ibn 'Abd al-Rahman ibn Nawfal, from 'Urwah ibn al-Zubayr, who said: "The affairs of the Children of Israel remained upright, and there was nothing wrong within them, until the muwalladun (those of mixed parentage) arose among them—the children of the captives of other nations, the sons of the women whom the Children of Israel had taken captive from others. They then spoke among them based on personal opinion, and so they led them astray."
#2878
Transmeton Ibën Umari: Një burrë erdhi një ditë tek ai dhe e pyeti për diçka (nuk e di se çfarë ishte), e Ibën Umari i tha: "Mos pyet për atë që nuk ka ndodhur, sepse vërtet e kam dëgjuar Omer bin el-Hatabin duke e mallkuar atë që pyet për atë që nuk ka ndodhur."
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ يَزِيدَ الْمِنْقَرِيُّ ، حَدَّثَنِي أَبِي ، قَالَ : جَاءَ رَجُلٌ يَوْمًا إِلَى ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، فَسَأَلَهُ عَنْ شَيْءٍ لَا أَدْرِي مَا هُوَ، فَقَالَ لَهُ ابْنُ عُمَرَ :" لَا تَسْأَلْ عَمَّا لَمْ يَكُنْ، فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ يَلْعَنُ مَنْ سَأَلَ عَمَّا لَمْ يَكُنْ "
Muslim bin Ibrahim informed us, Hammad bin Yazid al-Minqari narrated to us, my father narrated to me, saying: A man once came to Ibn Umar (may Allah be pleased with them both) and asked him about something—I do not know what it was—so Ibn Umar said to him: "Do not ask about that which has not occurred, for I indeed heard Umar bin al-Khattab (may Allah be pleased with him) curse whoever asks about that which has not occurred."
#2879
Transmeton Zejd bin Thabit el-Ensariu: Kur ai pyetej për ndonjë çështje, thoshte: "A ka ndodhur kjo?" Nëse thoshin: "Po, ka ndodhur," ai fliste për të sipas asaj që dinte dhe asaj që mendonte. Por, nëse thoshin: "Nuk ka ndodhur," ai thoshte: "Lëreni atë derisa të ndodhë."
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ : بَلَغَنَا أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيَّ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ كَانَ يَقُولُ إِذَا سُئِلَ عَنْ الْأَمْرِ :" أَكَانَ هَذَا؟ فَإِنْ قَالُوا : نَعَمْ، قَدْ كَانَ، حَدَّثَ فِيهِ بِالَّذِي يَعْلَمُ وَالَّذِي يَرَى، وَإِنْ قَالُوا : لَمْ يَكُنْ، قَالَ : فَذَرُوهُ حَتَّى يَكُونَ "
Al-Hakam ibn Nafi' informed us, Shu'ayb informed us, from al-Zuhri, who said: It reached us that Zayd ibn Thabit al-Ansari, may the pleasure of Allah be upon him, used to say when he was asked about a matter: "Has this happened?" If they said: "Yes, it has occurred," he would speak regarding it with what he knew and what he viewed. If they said: "It has not occurred," he said: "Then leave it until it occurs."
#2880
Transmetohet nga Amar bin Jasiri: Ai u pyet për një çështje dhe tha: "A ka ndodhur kjo deri më tani?" Ata i thanë: "Jo." Ai u përgjigj: "Na lini derisa të ndodhë, sepse kur të ndodhë, ne do ta marrim përsipër mundimin për t'ju dhënë përgjigje."
أَخْبَرَنَا إِسْحَاق بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، أَخْبَرَنَا أَبُو هِشَامٍ الْمَخْزُومِيُّ ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ ، عَنْ عَامِرٍ ، قَالَ : سُئِلَ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْ مَسْأَلَةٍ، فَقَالَ :" هَلْ كَانَ هَذَا بَعْدُ؟، قَالُوا : لَا، قَالَ : دَعُونَا حَتَّى تَكُونَ، فَإِذَا كَانَ، تَجَشَّمْنَاهَا لَكُمْ "
Ishaq ibn Ibrahim informed us, Abu Hisham al-Makhzumi informed us, Wuhaib narrated to us, Dawud narrated to us, from 'Amir, who said: 'Ammar ibn Yasir (may Allah be pleased with him) was asked about a matter, and he said: "Has this occurred yet?" They said: "No." He said: "Leave us until it occurs; then, when it occurs, we shall undertake the burden of it for you."
#2881
Transmeton Omeri (r.a.): Ai tha mbi minber: "E ndaloj rreptësisht në emër të Allahut çdo njeri që të pyesë për atë që nuk ka ndodhur akoma, sepse Allahu ka sqaruar atë që do të ndodhë."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عَمْرٍو ، عَنْ طَاوُسٍ ، قَالَ : قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِ :" أُحَرِّجُ بِاللَّهِ عَلَى رَجُلٍ سَأَلَ عَمَّا لَمْ يَكُنْ، فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ بَيَّنَ مَا هُوَ كَائِنٌ "
Muhammad ibn Ahmad reported to us, Sufyan narrated to us, from Amr, from Tawus, who said: Umar (may Allah be pleased with him) said while upon the pulpit: "I adjure by Allah any man against asking about that which has not occurred, for indeed Allah has clarified what is to occur."
#2882
Transmeton Ibn Abbasi: Nuk kam parë njerëz më të mirë sesa shokët e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.). Ata nuk e pyetën atë për asgjë përveç trembëdhjetë çështjeve derisa ai ndërroi jetë, të gjitha këto janë në Kuran. Prej tyre janë: "Të pyesin ty për muajin e shenjtë" dhe "Të pyesin ty për menstruacionet". Ai tha: "Ata nuk pyesnin veçse për atë që u bënte dobi."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ، ، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنْ سَعِيدٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ :" مَا رَأَيْتُ قَوْمًا كَانُوا خَيْرًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، مَا سَأَلُوهُ إِلَّا عَنْ ثَلَاثَ عَشْرَةَ مَسْأَلَةً حَتَّى قُبِضَ، كُلُّهُنَّ، فِي الْقُرْآنِ مِنْهُنَّ، # يَسْأَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ سورة البقرة آية 217 #، وَ # وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ سورة البقرة آية 222 #، قَالَ : مَا كَانُوا يَسْأَلُونَ إِلَّا عَمَّا يَنْفَعُهُمْ "
Abdullah ibn Muhammad ibn Abi Shaybah informed us, Ibn Fudayl narrated to us, from 'Ata', from Sa'id, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them both), who said: "I have not seen a people who were better than the companions of the Messenger of Allah (pbuh). They did not ask him except about thirteen matters until he passed away, all of which are in the Quran. Among them are: {They ask you about the sacred month} [Surah Al-Baqarah, Verse 217], and {They ask you about menstruation} [Surah Al-Baqarah, Verse 222]." He said: "They used to only ask about what would benefit them."
#2883
Transmeton Umejr ibn Is-haku: Ata që arrita t'i takoj prej shokëve të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) janë më shumë se ata që më paraprinë prej tyre, dhe nuk kam parë njerëz me jetë më të thjeshtë e as më pak të rreptë se ata.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ ، عَنْ عُمَيْرِ بْنِ إِسْحَاق ، قَالَ :" لَمَنْ أَدْرَكْتُ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْثَرُ مِمَّنْ سَبَقَنِي مِنْهُمْ، فَمَا رَأَيْتُ قَوْمًا أَيْسَرَ سِيرَةً، وَلَا أَقَلَّ تَشْدِيدًا مِنْهُمْ "
Uthman ibn Umar narrated to us, Ibn Awn informed us, from Umayr ibn Ishaq, who said: "Indeed, those whom I met among the companions of the Messenger of Allah (pbuh) are more numerous than those of them who preceded me, and I have not seen a people easier in their conduct, nor less stringent than them."
#2884
Transmeton Ubade bin Nusej el-Kindi: Ai u pyet për një grua që vdiq në mesin e një populli ku nuk kishte asnjë kujdestar (velij), dhe tha: "Kam njohur njerëz që nuk tregonin rreptësi si kjo e juaja, e as nuk bënin pyetje si tuajat."
أَخْبَرَنِي الْعَبَّاسُ بْنُ سُفْيَانَ L1504 ، عَنْ زَيْدِ بْنِ حُبَابٍ ، أَخْبَرَنِي رَجَاءُ بْنُ حَيْوَةَ ، قَالَ : سَمِعْتُ عُبَادَةَ بْنَ نُسَيٍّ الْكِنْدِيَّ ، وَسُئِلَ عَنْ امْرَأَةٍ مَاتَتْ مَعَ قَوْمٍ لَيْسَ لَهَا وَلِيٌّ، فَقَالَ :" أَدْرَكْتُ أَقْوَامًا مَا كَانُوا يُشَدِّدُونَ تَشْدِيدَكُمْ، وَلَا يَسْأَلُونَ مَسَائِلَكُمْ "
Al-Abbas ibn Sufyan informed me, from Zayd ibn Hubab, Raja’ ibn Haywah informed me, he said: I heard ‘Ubadah ibn Nusay al-Kindi, and he was asked about a woman who died among people and she had no guardian, so he said: “I have reached people who did not practice such strictness as your strictness, nor did they ask the questions you ask.”
#2885
Transmeton Hisham bin Muslim el-Kurashij: Isha me Ibn Muhajrizin në Merxh ed-Dibaxh dhe e gjeta atë vetëm, ndaj e pyeta për një çështje. Ai më tha: "Çfarë bën me këto pyetje?" Unë i thashë: "Sikur të mos ishin pyetjet, do të humbiste dija." Ai tha: "Mos thuaj se humbet dija, sepse dija nuk humbet përderisa lexohet Kurani, por mund të thuash se humbet fikh-u."
أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ سُفْيَانَ ، أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ ، أَخْبَرَنِي رَجَاءُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ ، قَالَ : حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ حَازِمٍ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ مُسْلِمٍ الْقُرَشِيِّ ، قَالَ : كُنْتُ مَعَ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ، بِمَرْجِ الدِّيبَاجِ فَرَأَيْتُ مِنْهُ خَلْوَةً، فَسَأَلْتُهُ عَنْ مَسْأَلَةٍ، فَقَالَ لِي : مَا تَصْنَعُ بِالْمَسَائِلِ؟، قُلْتُ : " لَوْلَا الْمَسَائِلُ، لَذَهَبَ الْعِلْمُ، قَالَ :" لَا تَقُلْ ذَهَبَ الْعِلْمُ، إِنَّهُ لَا يَذْهَبُ الْعِلْمُ مَا قُرِئَ الْقُرْآنُ، وَلَكِنْ لَوْ قُلْتَ : يَذْهَبُ الْفِقْهُ "
Al-Abbas ibn Sufyan informed us, Zayd ibn Hubab informed us, Raja' ibn Abi Salama informed me, saying: Khalid ibn Hazim narrated to me, on the authority of Hisham ibn Muslim al-Qurashi, who said: I was with Ibn Muhayriz at Marj al-Dibaj, and I found a private moment with him, so I asked him about a matter. He said to me: "What do you do with these questions?" I said: "If it were not for these questions, knowledge would vanish." He said: "Do not say knowledge vanishes; for knowledge does not vanish as long as the Quran is recited. However, you should say: Understanding (Fiqh) vanishes."
#2886
Transmeton Omeri (r.a.): O njerëz, vërtet ne nuk e dimë, mbase ju urdhërojmë për gjëra që nuk janë të lejuara për ju, dhe mbase ju ndalojmë nga gjëra që janë të lejuara për ju. Me të vërtetë, pjesa e fundit që u shpall nga Kurani ishte ajeti i kamatës, dhe i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) nuk na e shpjegoi atë plotësisht derisa ndërroi jetë. Prandaj, lini atë që ju bën të dyshoni për atë që nuk ju bën të dyshoni.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ دَاوُدَ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : يَا أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّا لَا نَدْرِي،" لَعَلَّنَا نَأْمُرُكُمْ بِأَشْيَاءَ لَا تَحِلُّ لَكُمْ، وَلَعَلَّنَا نُحَرِّمُ عَلَيْكُمْ أَشْيَاءَ هِيَ لَكُمْ حَلَالٌ، إِنَّ آخِرَ مَا نَزَلَ مِنْ الْقُرْآنِ آيَةُ الرِّبَا، وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يُبَيِّنْهَا لَنَا حَتَّى مَاتَ، فَدَعُوا مَا يَرِيبُكُمْ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكُمْ "
Sulayman ibn Harb informed us, Hammad ibn Salamah narrated to us, from Dawud, from al-Sha'bi, that Umar (may Allah be pleased with him) said: "O people, indeed we do not know; perhaps we command you with things that are not lawful for you, and perhaps we forbid you from things that are lawful for you. Indeed, the last of what was revealed of the Quran was the verse of usury (Riba), and the Messenger of Allah (pbuh) did not explain it to us before he passed away; so leave that which causes you doubt for that which does not cause you doubt."
#2887
Transmeton xhaxhai i Ibn Idrisit: Dola nga Ibrahimi dhe më takoi Hamadi, i cili më dha tetë kapituj me çështje. E pyeta atë, dhe ai m'u përgjigj në katër prej tyre, ndërsa katër të tjera i la.
أَخْبَرَنَا سَلْمُ بْنُ جُنَادَةَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ ، عَنْ عَمِّهِ ، قَالَ :" خَرَجْتُ مِنْ عِنْدِ إِبْرَاهِيمَ ، فَاسْتَقْبَلَنِي حَمَّادٌ، فَحَمَّلَنِي ثَمَانِيَةَ أَبْوَابٍ، مَسَائِلَ، فَسَأَلْتُهُ، فَأَجَابَنِي عَنْ أَرْبَعٍ وَتَرَكَ أَرْبَعًا "
Salm bin Junadah informed us, Ibn Idris narrated to us, from his uncle, who said: "I went out from Ibrahim, and Hammad met me and charged me with eight categories of questions. So I asked him, and he answered me regarding four and left four."
#2888
Transmeton Zubejdi: Sa herë që e pyesja Ibrahimin për diçka, vëreja pakënaqësi në fytyrën e tij.
أَخْبَرَنَا قَبِيصَةُ ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبْجَرَ ، عَنْ زُبَيْدٍ ، قَالَ :" مَا سَأَلْتُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ شَيْءٍ إِلَّا عَرَفْتُ الْكَرَاهِيَةَ فِي وَجْهِهِ "
Qabisah informed us, Sufyan informed us, from 'Abd al-Malik ibn Abjar, from Zubayd, who said: "I never asked Ibrahim about anything except that I recognized dislike upon his face."
#2889
Omer bin Ebi Za'ide ka thënë: Nuk kam parë askënd që, kur pyetej për diçka, thoshte më shpesh "Nuk kam njohuri për këtë" sesa esh-Sha'biu.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ مَنْصُورٍ ، عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ ، قَالَ :" مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَكْثَرَ أَنْ يَقُولَ إِذَا سُئِلَ عَنْ شَيْءٍ : لَا عِلْمَ لِي بِهِ مِنْ الشَّعْبِيِّ "
Muhammad ibn Ahmad informed us, Ishaq ibn Mansur narrated to us, from Umar ibn Abi Za'ida, who said: "I have not seen anyone who said 'I have no knowledge of it' more frequently than al-Sha'bi when he was asked about something."
#2890
Transmeton Ibn Avni: Kur Sha’biut i vinte ndonjë çështje, ai tregonte kujdes dhe ruhej, ndërsa Ibrahimi thoshte, thoshte e thoshte. Ebu Asimi ka thënë: "Sipas Ibn Avnit, Sha’biu ishte në gjendje më të mirë në këtë aspekt sesa Ibrahimi."
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، قَالَ : سَمِعْتُهُ يَذْكُرُ ، قَالَ : كَانَ الشَّعْبِيُّ إِذَا جَاءَهُ شَيْءٌ اتَّقَى، وَكَانَ إِبْرَاهِيمُ يَقُولُ، وَيَقُولُ، وَيَقُولُ، قَالَ أَبُو عَاصِمٍ :" كَانَ الشَّعْبِيُّ فِي هَذَا أَحْسَنَ حَالًا عِنْدَ ابْنِ عَوْنٍ مِنْ إِبْرَاهِيمَ "
Abu 'Asim informed us, from Ibn 'Awn, who said: I heard him mention, saying: Whenever a matter came to Al-Sha'bi, he would be cautious, whereas Ibrahim would say, and say, and say. Abu 'Asim said: "In this regard, Al-Sha'bi was in a better state according to Ibn 'Awn than Ibrahim."
#2891
Transmeton Xhafer bin Ijasi: I thashë Sa'id bin Xhubejrit: "Pse nuk thua asgjë në lidhje me shkurorëzimin?" Ai u përgjigj: "Nuk ka asgjë rreth tij për të cilën nuk kam pyetur, por unë urrej të bëj hallall atë që është haram, apo të bëj haram atë që është hallall."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ بَشِيرٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ إِيَاسٍ ، قَالَ : قُلْتُ لِسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ : مَا لَكَ لَا تَقُولُ فِي الطَّلَاقِ شَيْئًا؟، قَالَ :" مَا مِنْهُ شَيْءٌ إِلَّا قَدْ سَأَلْتُ عَنْهُ، وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ أُحِلَّ حَرَامًا، أَوْ أُحَرِّمَ حَلَالًا "
Abdullah ibn Sa'id informed us, Ahmad ibn Bashir informed us, Shu'bah narrated to us, from Ja'far ibn Iyas, who said: I said to Sa'id ibn Jubayr: "Why is it that you do not say anything regarding divorce?" He said: "There is nothing concerning it except that I have already asked about it, but I dislike to permit what is forbidden, or to forbid what is permissible."
#2892
Transmeton Abdurrahman bin Ebi Lejla: Kam takuar në këtë xhami njëqind e njëzet prej Ensarëve, dhe nuk kishte asnjë prej tyre që tregonte ndonjë hadith e të mos dëshironte që vëllai i tij të mjaftonte për atë tregim, dhe nuk pyetej asnjëri për ndonjë fetva e të mos dëshironte që vëllai i tij të mjaftonte për dhënien e asaj fetvaje.
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى ، يَقُولُ :" لَقَدْ أَدْرَكْتُ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ عِشْرِينَ وَمِائَةً مِنْ الْأَنْصَارِ، وَمَا مِنْهُمْ مِنْ أَحَدٍ يُحَدِّثُ بِحَدِيثٍ إِلَّا وَدَّ أَنَّ أَخَاهُ كَفَاهُ الْحَدِيثَ، وَلَا يُسْأَلُ عَنْ فُتْيَا إِلَّا وَدَّ أَنَّ أَخَاهُ كَفَاهُ الْفُتْيَا "
Abu Nu'aym informed us, Sufyan narrated to us, from 'Ata bin al-Sa'ib, who said: I heard 'Abd al-Rahman bin Abi Layla saying: "I have met in this mosque one hundred and twenty of the Ansar, and there was not one among them who would relate a hadith except that he wished his brother had sufficed him in relating the hadith, nor would he be asked for a legal opinion except that he wished his brother had sufficed him in giving the legal opinion."
#2893
Transmeton Esh-Sha'bi: Kur u pyet se si vepronin kur pyeteshin për diçka, ai tha: "Ke qëlluar te njeriu i duhur. Kur ndonjëri pyetej, ai i thoshte shokut të tij: 'Jepu atyre fetva', dhe kështu vazhdonte derisa radha i kthehej të parit."
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ الصَّفَّارُ ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ ، عَنْ دَاوُدَ ، قَالَ : سَأَلْتُ الشَّعْبِيَّ ، كَيْفَ كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ إِذَا سُئِلْتُمْ؟، قَالَ :" عَلَى الْخَبِيرِ وَقَعْتَ، كَانَ إِذَا سُئِلَ الرَّجُلُ، قَالَ لِصَاحِبِهِ : أَفْتِهِمْ، فَلَا يَزَالُ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْأَوَّلِ "
Yusuf bin Ya'qub al-Saffar narrated to us, Abu Bakr narrated to us, from Dawud, who said: I asked al-Sha'bi, "How did you used to act when you were asked [for a legal verdict]?" He said: "You have come to the one well-acquainted with the matter. When a man was asked, he would say to his companion, 'Give them the legal verdict,' and it would continue [being passed from one to another] until it returned to the first one."
#2894
Transmeton Ibn el-Munkediri: Me të vërtetë dijetari ndërhyn midis Allahut dhe robërve të Tij, prandaj le të kërkojë për veten e tij një rrugëdalje.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَجَّاجِ ، قَالَ : سَمِعْتُ سُفْيَانَ ، عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ ، قَالَ :" إِنَّ الْعَالِمَ يَدْخُلُ فِيمَا بَيْنَ اللَّهِ وَبَيْنَ عِبَادِهِ، فَلْيَطْلُبْ لِنَفْسِهِ الْمَخْرَجَ "
Ahmad bin al-Hajjaj informed us, he said: I heard Sufyan, from Ibn al-Munkadir, who said: "Indeed, the scholar enters into that which is between Allah and His servants, so let him seek a way out for himself."
#2895
Transmeton Abdullahu: Pasha Atë, përveç të Cilit nuk ka zot tjetër, nuk kam parë askënd që ka qenë më i ashpër ndaj atyre që e teprojnë sesa i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), dhe nuk kam parë askënd që ishte më i ashpër ndaj tyre sesa Ebu Bekri, ndërsa vërtet mendoj se Omeri kishte frikë edhe më të madhe për ta.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ مِسْعَرٍ ، قَالَ : أَخْرَجَ إِلَيَّ مَعْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ كِتَابًا، فَحَلَفَ لِي بِاللَّهِ أَنَّهُ خَطُّ أَبِيه ، فَإِذَا فِيهِ : قَال عَبْدُ اللَّهِ :" وَالَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَشَدَّ عَلَى الْمُتَنَطِّعِينَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَمَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَشَدَّ عَلَيْهِمْ مِنْ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، وَإِنِّي لَأَرَى عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ كَانَ أَشَدَّ خَوْفًا عَلَيْهِمْ أَوْ لَهُمْ "
Muhammad ibn Qudamah informed us, Abu Usamah related to us, from Mis'ar, who said: Ma'n ibn Abd al-Rahman brought out a book to me and swore by Allah to me that it was his father’s handwriting, and in it was that Abdullah said: "By the One besides whom there is no deity, I have not seen anyone more severe against the pedantic than the Messenger of Allah (pbuh), and I have not seen anyone more severe against them than Abu Bakr (may Allah be pleased with him), and I indeed see that Umar (may Allah be pleased with him) was more fearful for them or regarding them."
#2896
Transmeton Ibn Abbasi: Uthman bin Hadir el-Ezdi ka thënë: "Hyra te Ibn Abbasi dhe i thashë: 'Më këshillo'. Ai tha: 'Po, kije frikë Allahun, qëndro i paluhatshëm, ndiq dhe mos shpik risi'."
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا زَمْعَةُ بْنُ صَالِحٍ ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ حَاضِرٍ الْأَزْدِيِّ ، قَالَ : دَخَلْتُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَقُلْتُ : أَوْصِنِي، فَقَالَ : نَعَمْ،" عَلَيْكَ بِتَقْوَى اللَّهِ، وَالِاسْتِقَامَةِ، اتَّبِعْ وَلَا تَبْتَدِعْ "
Abu Nu'aym informed us, Zam'ah bin Salih narrated to us, from 'Uthman bin Hadir al-Azdi, who said: I entered upon Ibn 'Abbas, may Allah be pleased with him, and I said: "Give me counsel." He replied: "Yes; you must maintain the fear of Allah and steadfastness; follow and do not innovate."
#2897
Transmeton Ibn Sirini: Ata konsideronin se njeriu është në rrugën e drejtë përderisa ndjek gjurmët (traditën e saktë).
أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ مَالِكٍ بن جابر ، أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ ، قَالَ :" كَانُوا يَرَوْنَ أَنَّهُ عَلَى الطَّرِيقِ مَا كَانَ عَلَى الْأَثَرِ "
Makhlad ibn Malik ibn Jabir informed us, al-Nadr ibn Shumayl informed us, from Ibn 'Awn, from Ibn Sirin, who said: "They used to consider that one is on the [right] path as long as he adheres to the narrations (the precedents)."
#2898
Transmeton Ibn Sirini: Përderisa ai i përmbahet gjurmëve (të traditës Pejgamberike), ai është në rrugën e drejtë.
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا أَزْهَرُ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ ، قَالَ :" مَا دَامَ عَلَى الْأَثَرِ، فَهُوَ عَلَى الطَّرِيقِ "
Yusuf ibn Musa informed us, Azhar narrated to us, from Ibn 'Awn, from Ibn Sirin, who said: "As long as he remains upon the narrations, he is upon the path."
#2899
Transmeton Abdullah ibn Mes’udi: Mësoni diturinë para se ajo të merret, ndërsa marrja e saj është largimi i dijetarëve të saj. Kini kujdes dhe ruajuni nga teprimi, zhytja e tepërt në hollësi dhe risitë, dhe përmbajuni rrugës së hershme.
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ، وَقَبْضُهُ أَنْ يَذْهَبَ أَهْلُهُ، أَلَا وَإِيَّاكُمْ، وَالتَّنَطُّعَ، وَالتَّعَمُّقَ، وَالْبِدَعَ، وَعَلَيْكُمْ بِالْعَتِيقِ "
Abu al-Mughirah informed us, al-Awza'i narrated to us, from Yahya ibn Abi Kathir, from Abu Qilaba, who said: Abdullah ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him) said: "Acquire knowledge before it is taken away, and its removal is the departure of its people. Beware of hair-splitting, pedantry, and innovations, and you must adhere to the ancient way."
#2900
Transmeton Ibn Mes'udi: Kërkoni diturinë para se ajo të merret, e marrja e saj bëhet me vdekjen e zotëruesve të saj. Kërkoni diturinë, sepse asnjëri prej jush nuk e di se kur do të ketë nevojë për të ose kur të tjerët do të kenë nevojë për diturinë që ai ka. Ju do të hasni njerëz që pretendojnë se ju ftojnë në Librin e Allahut, ndërsa ata e kanë hedhur atë pas shpine. Prandaj, kërkoni diturinë dhe ruhuni nga shpikjet në fe (bidatet), ruhuni nga ngurtësia e tepruar, ruhuni nga thellimi i panevojshëm dhe qëndroni në rrugën e vjetër.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، وَأَبُو النُّعْمَانِ ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، قَالَ : قَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" عَلَيْكُمْ بِالْعِلْمِ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ، وَقَبْضُهُ أَنْ يُذْهَبَ بِأَصْحَابِهِ، عَلَيْكُمْ بِالْعِلْمِ، فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَا يَدْرِي مَتَى يُفْتَقَرُ إِلَيْهِ أَوْ يُفْتَقَرُ إِلَى مَا عِنْدَهُ، إِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ أَقْوَامًا يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ يَدْعُونَكُمْ إِلَى كِتَابِ اللَّهِ وَقَدْ نَبَذُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ، فَعَلَيْكُمْ بِالْعِلْمِ، وَإِيَّاكُمْ وَالتَّبَدُّعَ، وَإِيَّاكُمْ وَالتَّنَطُّعَ، وَإِيَّاكُمْ وَالتَّعَمُّقَ، وَعَلَيْكُمْ بِالْعَتِيقِ "
Sulayman ibn Harb and Abu al-Nu'man narrated to us, from Hammad ibn Zayd, from Ayyub, from Abu Qilabah, who said: Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him) said: "Adhere to knowledge before it is taken away, and its being taken away is the passing of its possessors. Adhere to knowledge, for indeed, one of you does not know when he will be in need of it, or when others will be in need of what he possesses. Indeed, you will find people claiming that they are calling you to the Book of Allah, while they have already cast it behind their backs. So adhere to knowledge, and beware of innovation, beware of extremism, and beware of over-delving, and adhere to the ancient way."
#2901
Transmeton Sulejman ibn Jesari: Një burrë i quajtur Sabigh erdhi në Medinë dhe filloi të bënte pyetje rreth vargjeve të paqarta (mutashabih) të Kuranit. Omeri r.a. dërgoi pas tij, pasi kishte përgatitur disa dega hurme. Ai e pyeti: "Kush je ti?" Ai u përgjigj: "Unë jam rob i Allahut, Sabighu." Atëherë Omeri mori një nga ato degët, e goditi dhe i tha: "Unë jam rob i Allahut, Omeri." Ai vazhdoi ta godiste derisa koka i rrodhi gjak, e atëherë ai tha: "O Prijës i Besimtarëve, mjaft, ajo që ndjeja në kokë më ka ikur!"
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ حَازِمٍ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ ، أَنَّ رَجُلًا يُقَالُ لَهُ : صَبِيغٌ قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَجَعَلَ يَسْأَلُ عَنْ مُتَشَابِهِ الْقُرْآنِ، فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ عُمَرُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ وَقَدْ أَعَدَّ لَهُ عَرَاجِينَ النَّخْلِ، فَقَالَ :" مَنْ أَنْتَ؟، قَالَ : أَنَا عَبْدُ اللَّهِ صَبِيغٌ، فَأَخَذَ عُمَرُ عُرْجُونًا مِنْ تِلْكَ الْعَرَاجِينِ، فَضَرَبَهُ وَقَالَ : أَنَا عَبْدُ اللَّهِ عُمَرُ فَجَعَلَ لَهُ ضَرْبًا حَتَّى دَمِيَ رَأْسُهُ، فَقَالَ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، حَسْبُكَ، قَدْ ذَهَبَ الَّذِي كُنْتُ أَجِدُ فِي رَأْسِي "
Abu al-Nu'man informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, Yazid ibn Hazim narrated to us, on the authority of Sulayman ibn Yasar, that a man called Sabigh arrived in Medina and began asking about the ambiguous verses of the Qur'an. So Umar, may Allah be pleased with him, sent for him, having prepared palm branches for him. He said, "Who are you?" He replied, "I am the servant of Allah, Sabigh." Umar then took a palm branch from those branches and struck him, saying, "And I am the servant of Allah, Umar." He continued to strike him until his head bled, and he said, "O Leader of the Believers, enough; that which I used to find in my head has indeed departed."
#2902
Transmeton Aishja: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) lexoi ajetin: "Ai është që të zbriti ty Librin; në të ka ajete të qarta (muhkem), që janë baza e Librit, e ka edhe të tjerë jo plotësisht të qartë (muteshabih)." Pastaj i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Nëse i shihni ata që ndjekin ajetet jo plotësisht të qarta prej tij, atëherë ruajuni prej tyre."
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، وَيَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ ، عَنْ الْقَاسِمِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : تَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : # هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ سورة آل عمران آية 7 # فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" إِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ، فَاحْذَرُوهُمْ "
Abu al-Walid al-Tayalisi informed us, Hammad ibn Salamah and Yazid ibn Ibrahim narrated to us, from 'Abdullah ibn Abi Mulaykah, from al-Qasim, from 'Aishah (may Allah be pleased with her), she said: The Messenger of Allah (pbuh) recited: "It is He who has sent down to you the Book; in it are verses that are precise—they are the foundation of the Book—and others unspecific" [Surah Al-Imran, Verse 7]. Then the Messenger of Allah (pbuh) said: "When you see those who follow what is unspecific of it, then beware of them."
#2903
Transmeton Shaqiqi se Abdullahu u pyet për diçka dhe tha: "Vërtet, unë e urrej të ta bëj të lejuar diçka që Allahu ta ka ndaluar, apo ta ndaloj atë që Allahu ta ka lejuar."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ شَقِيقٍ ، قَالَ : سُئِلَ عَبْدُ اللَّه عَنْ شَيْءٍ، فَقَالَ :" إِنِّي لَأَكْرَهُ أَنْ أُحِلَّ لَكَ شَيْئًا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَيْكَ، أَوْ أُحَرِّمَ مَا أَحَلَّهُ اللَّهُ لَكَ "
Abdullah bin Muhammad informed us, Hafs narrated to us, on the authority of Al-A'mash, on the authority of Shaqiq, who said: Abdullah was asked about something, and he said: "Indeed, I detest making permissible for you something that Allah has forbidden for you, or making forbidden what Allah has made permissible for you."
#2904
Transmeton Humajd bin Abdurrahmani: "Më e dashur për mua është ta kthej atë me paaftësinë time sesa të shtihem për atë që nuk e di."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق الْفَزَارِيِّ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، قَالَ :" لَأَنْ أَرُدَّهُ بِعِيِّهِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَتَكَلَّفَ لَهُ مَا لَا أَعْلَمُ "
Muhammad ibn 'Uyaynah informed us, from Abu Ishaq al-Fazari, from Ibn 'Awn, from Ibn Sirin, from Humayd ibn 'Abd al-Rahman, who said: "Verily, that I should turn him back with his inability to express himself is more beloved to me than that I should burden myself for him with what I do not know."
#2905
Transmeton Nafiu, skllavi i liruar i Abdullahit: Sabigu el-Iraki filloi të bënte pyetje rreth disa çështjeve të Kuranit nëpër ushtritë e muslimanëve derisa arriti në Egjipt. Atëherë Amr ibn el-Asi e dërgoi atë te Omer ibn el-Hatabi. Kur i dërguari i solli Omerit letrën dhe ai e lexoi, pyeti: "Ku është njeriu?" Ai tha: "Te karvani." Omeri i tha: "Kujdesu që të mos ketë ikur, se përndryshe do të ndëshkoj rëndë." Kur ia sollën, Omeri i tha: "Ti po bën pyetje për gjëra të shpikura." Pastaj Omeri kërkoi degë të njoma palme dhe e goditi me to derisa shpina e tij u mbulua me plagë. Pastaj e la derisa u shërua dhe e goditi përsëri. E la sërish derisa u shërua dhe e thirri për ta goditur sërish. Sabigu tha: "Nëse dëshiron të më vrasësh, më vraj në mënyrë të mirë, e nëse dëshiron të më shërosh, pasha Allahun, unë jam shëruar." Atëherë Omeri e lejoi të kthehej në vendlindjen e tij dhe i shkroi Ebu Musa el-Esh'ariut që asnjë nga muslimanët të mos ulej me të. Kjo gjë rëndoi shumë mbi atë burrë, kështu që Ebu Musai i shkroi Omerit se pendimi i tij ishte i mirë. Atëherë Omeri i shkroi: "Lejoji njerëzit të ulen me të."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، أَخْبَرَنِي ابْنُ عَجْلَانَ ، عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ صَبِيغًا الْعِرَاقِيَّ، جَعَلَ يَسْأَلُ عَنْ أَشْيَاءَ مِنْ الْقُرْآنِ فِي أَجْنَادِ الْمُسْلِمِينَ حَتَّى قَدِمَ مِصْرَ ، فَبَعَثَ بِهِ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَلَمَّا أَتَاهُ الرَّسُولُ بِالْكِتَابِ فَقَرَأَهُ، فَقَالَ : أَيْنَ الرَّجُلُ؟، قَالَ : فِي الرَّحْلِ، قَالَ عُمَرُ :" أَبْصِرْ أَنْ يَكُونُ ذَهَبَ فَتُصِيبَكَ مِنِّي بِهِ الْعُقُوبَةُ الْمُوجِعَةُ، فَأَتَاهُ بِهِ، فَقَالَ عُمَرُ : تَسْأَلُ مُحْدَثَةً، فَأَرْسَلَ عُمَرُ إِلَى رَطَائِبَ مِنْ جَرِيدٍ، فَضَرَبَهُ بِهَا حَتَّى تَرَكَ ظَهْرَهُ دَبِرَةً، ثُمَّ تَرَكَهُ حَتَّى بَرَأَ، ثُمَّ عَادَ لَهُ، ثُمَّ تَرَكَهُ حَتَّى بَرَأَ، فَدَعَا بِهِ لِيَعُودَ لَهُ، قَالَ : فَقَالَ صَبِيغٌ : إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ قَتْلِي، فَاقْتُلْنِي قَتْلًا جَمِيلًا، وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ أَنْ تُدَاوِيَنِي، فَقَدْ وَاللَّهِ بَرِئْتُ، فَأَذِنَ لَهُ إِلَى أَرْضِهِ، وَكَتَبَ إِلَى أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنْ لَا يُجَالِسَهُ أَحَدٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ، فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى الرَّجُلِ، فَكَتَبَ أَبُو مُوسَى إِلَى عُمَرَ : أَنْ قَدْ حَسُنَتْ تَوْبَتُهُ، فَكَتَبَ عُمَرُ : أَنْ ائْذَنْ لِلنَّاسِ بِمُجَالَسَتِهِ "
Abdullah ibn Salih informed us, saying: al-Layth narrated to me, saying: Ibn 'Ajlan informed me, from Nafi', the freed slave of Abdullah, that Sabigh al-Iraqi began asking about certain matters from the Quran among the Muslim armies until he arrived in Egypt. Thereupon, 'Amr ibn al-'As (may Allah be pleased with him) sent him to 'Umar ibn al-Khattab (may Allah be pleased with him). When the messenger arrived with the letter and 'Umar read it, he asked, "Where is the man?" He replied, "In the camp." 'Umar said, "Make sure that he has not gone, or you shall receive a painful punishment from me because of him." He then brought him to him, and 'Umar said, "You are asking about newly-invented matters." Then 'Umar sent for fresh palm branches and struck him with them until his back was covered in sores. Then he left him until he healed, then he repeated the punishment, then he left him until he healed. When he summoned him to repeat it yet again, Sabigh said, "If you intend to kill me, then kill me in a dignified manner; and if you intend to cure me, then by Allah, I have been cured." So 'Umar granted him permission to return to his land and wrote to Abu Musa al-Ash'ari (may Allah be pleased with him) ordering that no one among the Muslims should sit with him. This became severe for the man, so Abu Musa wrote to 'Umar stating that his repentance had become sincere. 'Umar then wrote back, "Permit the people to sit with him."
#2906
Transmeton Amiri: Një burrë e pyeti Ubejj ibn Ka'bin: "O Ebu el-Mundhir, çfarë thua për këtë dhe këtë?" Ai i tha: "O biri im, a ka ndodhur ajo për të cilën më pyete?" Ai u përgjigj: "Jo." Atëherë ai i tha: "Pasi nuk ka ndodhur, atëherë më lër derisa të ndodhë, që të angazhohemi për të gjetur përgjigjen e pastaj të të informojmë."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبِي خَالِدٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَامِرًا ، يَقُولُ : اسْتَفْتَى رَجُلٌ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ ، فَقَالَ : يَا أَبَا الْمُنْذِرِ، مَا تَقُولُ فِي كَذَا وَكَذَا؟، قَالَ : يَا بُنَيَّ، أَكَانَ الَّذِي سَأَلْتَنِي عَنْهُ؟، قَالَ : لَا، قَالَ :" أَمَّا لَا، فَأَجِّلْنِي حَتَّى يَكُونَ، فَنُعَالِجَ أَنْفُسَنَا حَتَّى نُخْبِرَكَ "
Ahmad ibn Abd Allah ibn Yunus informed us, Zuhayr narrated to us, Isma'il ibn Abi Khalid narrated to us, who said: I heard 'Amir saying: A man sought a legal ruling from Ubayy ibn Ka'b, and said: "O Abu al-Mundhir, what do you say regarding such and such?" He replied: "O my son, has that which you asked me about actually occurred?" He said: "No." He said: "Since it has not, then grant me respite until it happens, so that we may then exert ourselves to inform you."
#2907
Transmeton Mesruku: Po ecja me Ubejj bin Ke’bin, kur një i ri e pyeti: "O xhaxha, çfarë mendon për këtë dhe atë?" Ai e pyeti: "O nipi im, a ka ndodhur kjo?" Ai u përgjigj: "Jo." Atëherë ai i tha: "Na kurse (nga kjo pyetje) derisa të ndodhë."
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، قَالَ : أَخْبَرَنَا عَنْ فِرَاسٍ ، عَنْ عَامِرٍ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، قَالَ : كُنْتُ أَمْشِي مَعَ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَقَالَ فَتًى : مَا تَقُولُ يَا عَمَّاهُ فِي كَذَا وَكَذَا؟، قَالَ : يَا ابْنَ أَخِي، أَكَانَ هَذَا؟، قَالَ : لَا، قَالَ :" فَأَعْفِنَا حَتَّى يَكُونَ "
Yahya ibn Hammad informed us, Abu ‘Awanah informed us, he said: he informed us from Firas, from ‘Amir, from Masruq, who said: I was walking with Ubayy ibn Ka‘b (may Allah be pleased with him), when a young man said: "O uncle, what do you say regarding such and such?" He asked: "O son of my brother, has this occurred?" He replied: "No." He said: "Then excuse us until it occurs."
#2908
Transmeton El-A'mashi: Kur Ibrahimi pyetej për diçka, ai nuk jepte tjetër përgjigje përveç asaj që i kërkohej.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، قَالَ :" كَانَ إِبْرَاهِيمُ إِذَا سُئِلَ عَنْ شَيْءٍ لَمْ يُجِبْ فِيهِ إِلَّا جَوَابَ الَّذِي سُئِلَ عَنْهُ "
Abdullah bin Sa'id narrated to us, Abu Usamah narrated to us, from al-A'mash, who said: "Whenever Ibrahim was asked about something, he would not provide an answer except for the specific answer to that which he was asked about."
#2909
Transmeton Muhamed ibn Sirini: Ai nuk jepte fetva për çështjet e marrëdhënieve intime për të cilat kishte mospajtime.
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَنْصُورٍ ، حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ الْوَلِيدِ ، عَنْ وُهَيْبٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ " أَنَّهُ كَانَلَا يُفْتِي فِي الْفَرْجِ بِشَيْءٍ فِيهِ اخْتِلَافٌ "
Al-Husayn ibn Mansur informed us, Al-Husayn ibn al-Walid narrated to us, from Wuhaib, from Hisham, from Muhammad ibn Sirin, that he would not issue a legal ruling concerning the private parts in any matter in which there was a difference of opinion.
#2910
Transmeton Muadh ibn Xhebeli: O njerëz, mos u nxitoni me sprovën para se ajo të zbresë, sepse kjo do t'ju shpërndajë andej-këtej. Vërtet, nëse nuk nxitoni me sprovën para se ajo të zbresë, në mesin e muslimanëve do të ketë gjithmonë njerëz të cilët, kur të pyeten, do të udhëzohet drejt dhe kur të flasin, do t'u jepet mbarësi.
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، حَدَّثَنَا الصَّلْتُ بْنُ رَاشِدٍ ، قَالَ : سَأَلْتُ طَاوُسًا عَنْ مَسْأَلَةٍ، فَقَالَ لِي : كَانَ هَذَا؟، قُلْتُ : نَعَمْ، قَالَ : آللَّهِ، قُلْتُ : آللَّهِ، ثُمّ قَالَ : إِنَّ أَصْحَابَنَا أَخْبَرُونَا عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ قَالَ : " يَا أَيُّهَا النَّاسُ،لَا تَعْجَلُوا بِالْبَلَاءِ قَبْلَ نُزُولِهِ، فَيُذْهَبُ بِكُمْ هَهُنَا وَهَهُنَا، فَإِنَّكُمْ إِنْ لَمْ تَعْجَلُوا بِالْبَلَاءِ قَبْلَ نُزُولِهِ، لَمْ يَنْفَكَّ الْمُسْلِمُونَ أَنْ يَكُونَ فِيهِمْ مَنْ إِذَا سُئِلَ، سُدَّدَ، وَإِذَا قَالَ، وُفِّقَ "
Muslim bin Ibrahim informed us, Hammad bin Zayd narrated to us, Al-Salt bin Rashid narrated to us, who said: I asked Tawus about a matter, and he said to me: "Has this occurred?" I said: "Yes." He said: "By Allah?" I said: "By Allah." Then he said: "Indeed, our companions informed us on the authority of Mu'adh bin Jabal (may Allah be pleased with him), that he said: 'O people, do not be hasty regarding an affliction before its occurrence, for you will be driven here and there. For indeed, if you do not hasten regarding an affliction before its occurrence, there will never cease to be someone among the Muslims who, when asked, is guided to the right answer, and when he speaks, is granted success.'"
#2911
Transmeton Ibn Abbasi: E pyeta atë për një njeri të cilin e zunë dy Ramazane. Ai pyeti: "A ka ndodhur kjo apo jo?" Iu tha: "Nuk ka ndodhur ende." Ai tha: "Lëreni këtë problem derisa të ndodhë." Kur i treguan për një rast që kishte ndodhur, ai tha: "Ai ushqen tridhjetë të varfër për të parin prej tyre, nga një të varfër për çdo ditë."
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : سَأَلْتُهُ عَنْ رَجُلٍ أَدْرَكَهُ رَمَضَانَانِ، فَقَالَ : أَكَانَ أَوْ لَمْ يَكُنْ؟، قَالَ : لَمْ يَكُنْ بَعْدُ، فَقَالَ : اتْرُكْ بَلِيَّتَهُ حَتَّى تَنْزِلَ، قَالَ : فَدَلَسْنَا لَهُ رَجُلًا، فَقَالَ : قَدْ كَانَ، فَقَالَ" يُطْعِمُ عَنْ الْأَوَّلِ مِنْهُمَا ثَلَاثِينَ مِسْكِينًا، لِكُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينٌ "
Bishr ibn al-Hakam narrated to us, Abd al-Aziz ibn Muhammad narrated to us, on the authority of 'Amr ibn Maymun, on the authority of his father, on the authority of Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them both), who said: I asked him about a man whom two Ramadans reached [before he made up the fasts of the first]. He said: "Has it occurred or has it not?" He said: "It has not yet occurred." He said: "Leave its affliction until it descends." He said: So we sent a man to him [under a pretense], and he said: "It has occurred." He then said: "He shall feed thirty needy people for the first of the two, one needy person for every day."
#2912
Transmeton Ubejd bin Xhurejxhi: Qëndroja në Mekë një ditë me Ibn Omarin dhe një ditë me Ibn Abbasin (r.a.). Për ato gjëra që pyetej, Ibn Omari më shpesh thoshte: "Nuk kam njohuri", sesa që jepte fetva.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ ، حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ سُلَيْمَانَ ، حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ ، قَالَ : كُنْتُ أَجْلِسُ بِمَكَّةَ إِلَى ابْنِ عُمَرَ يَوْمًا، وَإِلَى ابْنِ عَبَّاس رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا يَوْمًا، فَمَا يَقُولُ ابْنُ عُمَرَ فِيمَا يُسْأَلُ" لَا عِلْمَ لِي، أَكْثَرُ مِمَّا يُفْتِي بِهِ "
Abdullah bin Imran informed us, Ishaq bin Sulayman narrated to us, Al-Umari narrated to us, from Ubayd bin Jurayj, who said: I used to sit in Mecca with Ibn Umar one day and with Ibn Abbas (may Allah be pleased with them both) another day; and that which Ibn Umar said regarding what he was asked, "I have no knowledge," was more frequent than the legal verdicts he issued.
#2913
Transmeton Abdullahu: Mësoni, sepse asnjëri prej jush nuk e di se kur do t'i drejtohen njerëzit atij (për të kërkuar dije).
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ :" تَعَلَّمُوا، فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَا يَدْرِي مَتَى يُخْتَلفُ إِلَيْهِ "
Muhammad bin Yusuf informed us, from Sufyan, from al-A'mash, from Abu Wa'il, who said: 'Abdullah said: "Seek knowledge, for indeed none of you knows when he will be sought after."
#2914
Transmeton Ubejdullah bin Ebi Xhafer se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Më i guximshmi prej jush në dhënien e fetvave, është ai që është më i guximshmi ndaj Zjarrit."
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" أَجْرَؤُكُمْ عَلَى الْفُتْيَا، أَجْرَؤُكُمْ عَلَى النَّارِ "
Ibrahim ibn Musa informed us, saying: Ibn al-Mubarak narrated to us, from Sa'id ibn Abi Ayyub, from Ubaydullah ibn Abi Ja'far, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "The most daring of you in giving legal verdicts is the most daring of you against the Fire."
#2915
Transmeton Ibn Abasi: Kushdo që shpik një mendim që nuk është në Librin e Allahut dhe për të cilin nuk ka ndonjë Sunet nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ai nuk do ta dijë se në çfarë gjendje do të jetë kur të takojë Allahun.
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" مَنْ أَحْدَثَ رَأْيًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ، وَلَمْ تَمْضِ بِهِ سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، لَمْ يَدْرِ عَلَى مَا هُوَ مِنْهُ إِذَا لَقِيَ اللَّهَ G "
Abu al-Mughirah informed us, al-Awza'i narrated to us, from 'Abdah bin Abi Lubabah, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with him), who said: "Whoever introduces an opinion that is not in the Book of Allah, and for which no Sunnah from the Messenger of Allah (pbuh) has proceeded, he will not know what his status regarding it is when he meets Allah."
#2916
Transmeton Ebu Hurejra se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kushdo që i jepet një fetva pa u bazuar në prova të sakta, atëherë mëkati për këtë rëndon mbi atë që e ka dhënë fetvanë."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ ، حَدَّثَنِي بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو الْمَعَافِرِيُّ ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" مَنْ أُفْتِيَ بِفُتْيَا مِنْ غَيْرِ ثَبْتٍ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى مَنْ أَفْتَاهُ "
Abd Allah ibn Yazid informed us, Sa'id ibn Abi Ayyub narrated to us, Bakr ibn 'Amr al-Ma'afiri narrated to me, from Abu 'Uthman Muslim ibn Yasar, from Abu Hurayrah, may Allah be pleased with him, from the Prophet (pbuh) who said: "Whoever is issued a legal verdict without firm verification, then the sin for it is only upon the one who issued the verdict to him."
#2917
Transmeton Ibn Abbasi: Kushdo që jep një fetva (vendim fetar) pa pasur njohuri apo që është e pasaktë, mëkati për të rëndon mbi të.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ أَبِي سِنَانٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" مَنْ أَفْتَى بِفُتْيَا يُعَمَّى عَلَيْهَا، فَإِثْمُهَا عَلَيْه "
Muhammad ibn Ahmad informed us, Sufyan ibn ‘Uyaynah narrated to us, from Abu Sinan, from Sa‘id ibn Jubayr, from Ibn ‘Abbas (may Allah be pleased with him), who said: "Whoever issues a legal ruling that is obscured, its sin is upon him."
Commentary ​
#2918
Transmeton Meimun bin Mihrani: Kur Ebu Bekrit i vinte ndonjë palë për gjykim, ai shikonte në Librin e Allahut. Nëse gjente në të atë që gjykonte mes tyre, gjykonte me të. Nëse nuk gjendej në Libër dhe ai dinte për atë çështje ndonjë Sunnet nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), gjykonte me të. E nëse nuk dinte, ai dilte dhe i pyeste muslimanët: "Më ka ardhur kjo dhe kjo çështje; a e dini nëse i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka dhënë ndonjë gjykim për këtë?" Ndonjëherë mblidheshin njerëz që i kujtonin një gjykim nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), e atëherë Ebu Bekri thoshte: "Falënderimi i takon Allahut, i Cili ka bërë që mes nesh të ketë njerëz që ruajnë trashëgiminë e Pejgamberit tonë (s.a.v.s.)." Nëse ai nuk gjente dot asnjë Sunnet nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ai i mblidhte krerët e njerëzve dhe më të mirët e tyre dhe konsultohej me ta. Nëse mendimi i tyre bashkohej për një çështje, ai gjykonte me të.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ ، حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ مِهْرَانَ ، قَالَ : كَانَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، إِذَا وَرَدَ عَلَيْهِ الْخَصْمُ نَظَرَ فِي كِتَابِ اللَّهِ، فَإِنْ وَجَدَ فِيهِ مَا يَقْضِي بَيْنَهُمْ، قَضَى بِهِ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْكِتَابِ، وَعَلِمَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْأَمْرِ سُنَّةً، قَضَى بِهِ، فَإِنْ أَعْيَاهُ، خَرَجَ فَسَأَلَ الْمُسْلِمِينَ، فَقَالَ : أَتَانِي كَذَا وَكَذَا، فَهَلْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي ذَلِكَ بِقَضَاءٍ؟ فَرُبَّمَا اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّفَرُ كُلُّهُمْ يَذْكُرُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَضَاءً، فَيَقُولُ أَبُو بَكْرٍ :" الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِينَا مَنْ يَحْفَظُ عَلَى نَبِيِّنَا K فَإِنْ أَعْيَاهُ أَنْ يَجِدَ فِيهِ سُنَّةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، جَمَعَ رُؤُوسَ النَّاسِ وَخِيَارَهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ، فَإِذَا اجْتَمَعَ رَأْيُهُمْ عَلَى أَمْرٍ، قَضَى بِهِ "
Muhammad ibn al-Salt informed us, Zuhayr narrated to us, from Ja'far ibn Burqan, Maymun ibn Mihran narrated to us, who said: Abu Bakr, may Allah be pleased with him, used to, whenever a litigant came before him, look into the Book of Allah. If he found in it that which could judge between them, he would judge by it. If it was not in the Book, and he knew of a Sunnah from the Messenger of Allah (pbuh) regarding that matter, he would judge by it. If he was unable to find it, he would go out and ask the Muslims, saying: "Such and such a case has come to me; do you know if the Messenger of Allah (pbuh) issued a judgment regarding that?" Sometimes a group of people would gather before him, each of them mentioning a judgment from the Messenger of Allah (pbuh) regarding it, and Abu Bakr would say: "Praise be to Allah, who has placed among us those who preserve the legacy of our Prophet (pbuh)." If he was unable to find a Sunnah from the Messenger of Allah (pbuh) regarding it, he would gather the leaders of the people and the best of them and consult them. If their opinion reached a consensus on a matter, he would judge by it.
#2919
Transmeton Ebu Suhejli: Bashkëshortja ime kishte për detyrë i’tikafin prej tri ditësh në Mesxhidul Haram, kështu që e pyeta Omer ibn Abdylazizin, ndërkohë që pranë tij ishte Ibn Shihabi. Ibn Shihabi tha: "Nuk ka i’tikaf pa agjërim." Omeri e pyeti: "A është kjo nga Pejgamberi (s.a.v.s.)?" Ai u përgjigj: "Jo." Tha: "Po nga Ebu Bekri?" Tha: "Jo." Tha: "Po nga Omeri?" Tha: "Jo." Tha: "Po nga Uthmani?" Tha: "Jo." Omeri tha: "Unë nuk mendoj se ajo e ka obligim agjërimin." Kur dola, takova Tavusin dhe Ata bin Ebi Rabahun dhe i pyeta ata. Tavusi tha: "Ibn Abbasi nuk e shihte agjërimin si obligim për të, përveç nëse ajo e kishte bërë atë detyrim mbi veten e saj." Atau tha: "Ky është edhe mendimi im."
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى ، وَعَمْرُو بْنُ زُرَارة ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ ، قَالَ : كَانَ عَلَى امْرَأَتِي اعْتِكَافُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ، فَسَأَلْتُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، وَعِنْدَهُ ابْنُ شِهَابٍ، قَالَ : قُلْتُ عَلَيْهَا صِيَامٌ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ : لَا يَكُونُ اعْتِكَافٌ إِلَّا بِصِيَامٍ، فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ : أَعَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟، قَالَ : لَا، قَالَ : فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ؟، قَالَ : لَا، قَالَ : فَعَنْ عُمَرَ؟، قَالَ : لَا، قَالَ : فَعَنْ عُثْمَانَ؟، قَالَ : لَا، قَالَ عُمَرُ : مَا أَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا، فَخَرَجْتُ فَوَجَدْتُ طَاوُسًا، وَعَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ، فَسَأَلْتُهُمَا، فَقَالَ طَاوُسٌ : كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ،" لَا يَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا إِلَّا أَنْ تَجْعَلَهُ عَلَى نَفْسِهَا "، قَالَ : وَقَالَ عَطَاءٌ : ذَلِكَ رَأْيِي
Ibrahim bin Musa and 'Amr bin Zurarah informed us, on the authority of 'Abd al-'Aziz bin Muhammad, on the authority of Abu Suhayl, who said: My wife was obliged to perform I'tikaf (spiritual seclusion) for three days in al-Masjid al-Haram. So I asked 'Umar bin 'Abd al-'Aziz while Ibn Shihab was with him. I said: "Is fasting obligatory upon her?" Ibn Shihab said: "There is no I'tikaf except with fasting." 'Umar bin 'Abd al-'Aziz said to him: "Is this from the Prophet (pbuh)?" He replied: "No." He said: "From Abu Bakr?" He replied: "No." He said: "From 'Umar?" He replied: "No." He said: "From 'Uthman?" He replied: "No." 'Umar said: "I do not consider fasting to be obligatory upon her." Then I went out and found Tawus and 'Ata' bin Abi Rabah and asked them both. Tawus said: "Ibn 'Abbas, may Allah be pleased with him, did not consider fasting obligatory upon her unless she imposed it upon herself." He said: And 'Ata' said: "That is my opinion as well."
#2920
Transmeton Ebu Nadre: Kur Ebu Seleme erdhi në Basra, unë dhe Hasani shkuam tek ai. Ai i tha Hasanit: "A ti je Hasani? Nuk kishte asnjë person në Basra që kisha më shumë dëshirë ta takoja sesa ty. Kjo sepse më ka arritur lajmi se ti jep fetva sipas opinionit tënd. Mos jep fetva sipas opinionit tënd, përveç nëse është ndonjë Sunet nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ose Libër i zbritur."
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَقِيلٍ ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ ، قَالَ : لَمَّا قَدِمَ أَبُو سَلَمَةَ الْبَصْرَةَ ، أَتَيْتُهُ أَنَا، وَالْحَسَنُ،" فَقَالَ لِلْحَسَنِ : أَنْتَ الْحَسَنُ؟ مَا كَانَ أَحَدٌ بِالْبَصْرَةِ أَحَبَّ إِلَيَّ لِقَاءً مِنْكَ، وَذَلِكَ أَنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُفْتِي بِرَأْيِكَ، فَلَا تُفْتِ بِرَأْيِكَ إِلَّا أَنْ تَكُونَ سُنَّةٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، أَوْ كِتَابٌ مُنْزَلٌ "
Muslim bin Ibrahim narrated to us, Abu Aqil narrated to us, Sa'id al-Jurayri narrated to us, from Abu Nadra, who said: When Abu Salama arrived in Basra, I and al-Hasan came to him. He said to al-Hasan: "Are you al-Hasan? There was no one in Basra whose meeting was more beloved to me than yours, and that is because it reached me that you issue legal rulings based on your own opinion. So, do not issue legal rulings based on your opinion unless it is a Sunnah from the Messenger of Allah (pbuh) or a revealed Book."
#2921
Transmeton Xhabir bin Zejdi se Ibn Omeri e takoi atë gjatë tavafit dhe i tha: "O Ebu esh-Sha’tha, ti je prej fukahave të Basrës, prandaj mos jep fetva përveçse me Kur’an të qartë ose me Sunnet të qëndrueshëm, sepse nëse vepron ndryshe, do të shkatërrohesh vetë dhe do t'i shkatërrosh edhe të tjerët."
أَخْبَرَنَا عِصْمَةُ بْنُ الْفَضْلِ ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عُقْبَةَ ، حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ ، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ لَقِيَهُ فِي الطَّوَافِ، فَقَالَ لَهُ : " يَا أَبَا الشَّعْثَاءِإِنَّكَ مِنْ فُقَهَاءِ الْبَصْرَةِ فَلَا تُفْتِ إِلَّا بِقُرْآنٍ نَاطِقٍ، أَوْ سُنَّةٍ مَاضِيَةٍ، فَإِنَّكَ إِنْ فَعَلْتَ غَيْرَ ذَلِكَ، هَلَكْتَ وَأَهْلَكْتَ "
'Ismah ibn al-Fadl informed us: Zayd ibn al-Hubab narrated to us, from Yazid ibn 'Uqbah: ad-Dahhak narrated to us, from Jabir ibn Zayd, that Ibn 'Umar met him during the circumambulation (Tawaf) and said to him: "O Abu ash-Sha'tha', indeed you are among the jurists of Basra; so do not issue legal rulings except by an explicit Quran or an established Sunnah, for if you do otherwise, you will perish and cause others to perish."
#2922
Transmeton Abdullah ibn Mes'udi: Ka kaluar një kohë mbi ne kur nuk jepnim gjykime dhe nuk ishim në atë pozitë, por Allahu e ka caktuar që ne të arrijmë në këtë gjendje që po shihni. Prandaj, ai që përballet me një çështje për të gjykuar pas kësaj dite, le të gjykojë sipas asaj që është në Librin e Allahut. Nëse i vjen diçka që nuk është në Librin e Allahut, le të gjykojë me atë që ka gjykuar i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.). E nëse i vjen diçka që nuk është në Librin e Allahut dhe për të cilën nuk ka gjykuar as i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), atëherë le të gjykojë sipas asaj që kanë gjykuar të devotshmit. Dhe të mos thotë: "Unë kam frikë" apo "Unë mendoj se...", sepse harami është i qartë dhe hallalli është i qartë, ndërsa mes tyre ka gjëra të dyshimta. Prandaj, lere atë që të bën të dyshosh për atë që nuk të bën të dyshosh.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ L2353 ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ لَسْنَا نَقْضِي وَلَسْنَا هُنَالِكَ، وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ قَدَّرَ مِنْ الْأَمْرِ أَنْ قَدْ بَلَغْنَا مَا تَرَوْنَ، فَمَنْ عَرَضَ لَهُ قَضَاءٌ بَعْدَ الْيَوْمِ، فَلْيَقْضِ فِيهِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ G فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ، فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ، وَلَمْ يَقْضِ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ، وَلَا يَقُلْ إِنِّي أَخَافُ، وَإِنِّي أُرَى، فَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ، وَالْحَلَالَ بَيِّنٌ، وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ، فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ "
Muhammad ibn Yusuf informed us, from Sufyan, from Al-A'mash, from 'Umarah ibn 'Umayr, from Hurayth ibn Zuhayr, from 'Abdullah ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him), who said: "A time passed over us when we did not judge and were not in such a position, but Allah has decreed from the matter that we have reached what you see. So, whoever is presented with a case for judgment after today, let him judge in it according to what is in the Book of Allah. If something comes to him that is not in the Book of Allah, then let him judge according to what the Messenger of Allah (pbuh) has judged. If something comes to him that is not in the Book of Allah and which the Messenger of Allah (pbuh) did not judge, then let him judge according to what the righteous have judged. And let him not say, 'I fear' or 'In my opinion,' for the forbidden is clear and the permitted is clear, and between them are ambiguous matters; so leave what makes you doubt for what does not make you doubt."
#2923
Transmetohet nga Ibn Abbasi: Kur ai pyetej për ndonjë çështje, nëse ajo gjendej në Kuran, ai jepte përgjigje sipas tij. Nëse ajo nuk gjendej në Kuran, por ishte nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ai tregonte për të. Nëse nuk gjendej as aty, ai jepte përgjigje sipas asaj që kishin thënë Ebu Bekri dhe Omeri. E nëse as aty nuk gjendej, ai jepte mendimin e tij personal.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ ، قَالَ : كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ" إِذَا سُئِلَ عَنْ الْأَمْرِ فَكَانَ فِي الْقُرْآنِ، أَخْبَرَ بِهِ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْقُرْآنِ وَكَانَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، أَخْبَرَ بِهِ، فَإِنْ لَمْ يَكُنْ، فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ، وَعُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا فَإِنْ لَمْ يَكُنْ، قَالَ فِيهِ بِرَأْيِهِ "
Abdullah bin Muhammad informed us: Ibn Uyaynah narrated to us, from Ubaydullah bin Abi Yazid, who said: Whenever Ibn Abbas (may Allah be pleased with him) was asked about a matter and it was in the Quran, he would inform of it; if it was not in the Quran but was from the Messenger of Allah (pbuh), he would inform of it; if it was not, then from Abu Bakr and Umar (may Allah be pleased with them); and if it was not, he would state his own opinion regarding it.
#2924
Transmeton Shurejhi se Omer ibn el-Hatabi i shkroi atij: "Nëse të vjen diçka që gjendet në Librin e Allahut, gjyko sipas tij dhe mos lejo që njerëzit të të largojnë prej tij. Nëse të vjen diçka që nuk është në Librin e Allahut, atëherë shiko në Sunetin e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) dhe gjyko sipas tij. Nëse të vjen diçka që nuk është në Librin e Allahut dhe nuk ka Sunet për të nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), atëherë shiko atë për të cilën njerëzit janë pajtuar dhe vepro sipas saj. E nëse të vjen diçka që nuk është në Librin e Allahut, as në Sunetin e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) dhe as nuk ka folur dikush para teje për të, atëherë zgjidh cilëndo nga këto dy mundësi: nëse dëshiron të bësh ijtihad me mendimin tënd dhe të procedosh, atëherë procedo; e nëse dëshiron të tërhiqesh, atëherë tërhiqu. Dhe unë mendoj se tërheqja është më e mirë për ty."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ شُرَيْحٍ : أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ كَتَبَ إِلَيْهِ :" إِنْ جَاءَكَ شَيْءٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ، فَاقْضِ بِهِ وَلَا تَلْفِتْكَ عَنْهُ الرِّجَالُ، فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَانْظُرْ سُنَّةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَاقْضِ بِهَا، فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِيهِ سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَانْظُرْ مَا اجْتَمَعَ عَلَيْهِ النَّاسُ فَخُذْ بِهِ، فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَلَمْ يَتَكَلَّمْ فِيهِ أَحَدٌ قَبْلَكَ، فَاخْتَرْ أَيَّ الْأَمْرَيْنِ شِئْتَ : إِنْ شِئْتَ أَنْ تَجْتَهِدَ بِرَأْيَكَ ثُمَّ تُقَدَّمَ فَتَقَدَّمْ، وَإِنْ شِئْتَ أَنْ تَتَأَخَّرَ، فَتَأَخَّرْ، وَلَا أَرَى التَّأَخُّرَ إِلَّا خَيْرًا لَكَ "
Muhammad bin 'Uyaynah informed us, from Ali bin Mushir, from Abi Ishaq, from al-Sha'bi, from Shurayh: that Umar ibn al-Khattab wrote to him: "If something comes to you in the Book of Allah, then judge by it, and let not men divert you from it. If there comes to you what is not in the Book of Allah, then look into the Sunnah of the Messenger of Allah (pbuh) and judge by it. If there comes to you what is not in the Book of Allah and there is no Sunnah regarding it from the Messenger of Allah (pbuh), then look at what the people have agreed upon and adopt it. And if there comes to you what is not in the Book of Allah, and is not in the Sunnah of the Messenger of Allah (pbuh), and no one before you has spoken regarding it, then choose whichever of the two options you wish: if you wish to exercise your own judgment and then proceed, then proceed; and if you wish to refrain, then refrain; and I do not see refraining except as being better for you."
#2925
Transmeton Muadh bin Xhebeli:

Kur Pejgamberi (s.a.v.s.) e dërgoi atë në Jemen, e pyeti: "Si do të gjykosh nëse të paraqitet ndonjë rast?" Ai u përgjigj: "Do të gjykoj sipas Librit të Allahut." Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Po nëse nuk e gjen në Librin e Allahut?" Ai tha: "Atëherë sipas Sunetit të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.)." Pejgamberi (s.a.v.s.) tha: "Po nëse nuk e gjen as në Sunetin e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.)?" Ai u përgjigj: "Do të bëj ijtihad me mendimin tim dhe nuk do të kursehem." Atëherë ai e goditi lehtë në gjoks dhe tha: "Falënderimi i takon Allahut, i Cili e udhëzoi të dërguarin e të Dërguarit të Allahut drejt asaj që e kënaq të Dërguarin e Allahut."
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ ، عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَمْرِو ابْنِ أَخِي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ نَاسٍ مِنْ أَهْلِ حِمْصٍ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ مُعَاذٍ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ ، قَالَ :" أَرَأَيْتَ إِنْ عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ كَيْفَ تَقْضِي؟ "، قَالَ : أَقْضِي بِكِتَابِ اللَّهِ، قَالَ : " فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ؟ "، قَالَ : فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ؟ "، قَالَ : أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلَا آلُو، قَالَ : فَضَرَبَ صَدْرَهُ، ثُمَّ قَالَ : " الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ "
Yahya ibn Hammad narrated to us, Shu'bah narrated to us, from Muhammad ibn 'Ubayd Allah al-Thaqafi, from al-Harith ibn 'Amr, the nephew of al-Mughirah ibn Shu'bah, from some people of the inhabitants of Homs from among the companions of Mu'adh (may Allah be pleased with him), from Mu'adh: that when the Prophet (pbuh) sent him to Yemen, he said: "What would you do if a judicial case is presented to you? How would you judge?" He said: "I will judge by the Book of Allah." He asked: "And if it is not in the Book of Allah?" He said: "Then by the Sunnah of the Messenger of Allah (pbuh)." He asked: "And if it is not in the Sunnah of the Messenger of Allah?" He said: "I will exercise my own judgment and spare no effort." He [Mu'adh] said: Then he [the Prophet] struck his chest and said: "Praise be to Allah, who has guided the messenger of the Messenger of Allah to that which pleases the Messenger of Allah."
#2926
Transmeton Abdullahu: Ka kaluar një kohë mbi ne kur nuk pyeteshim dhe nuk ishim në atë pozitë, por Allahu ka caktuar që unë të arrij këtë gjendje që po shihni. Prandaj, nëse pyeteni për diçka, kërkojeni atë në Librin e Allahut. Nëse nuk e gjeni në Librin e Allahut, atëherë kërkojeni në Sunetin e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.). Nëse nuk e gjeni në Sunetin e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), atëherë referojuni asaj për të cilën janë pajtuar myslimanët. E nëse nuk është as në atë që janë pajtuar myslimanët, atëherë bëni ijtihad dhe mos thoni: "Unë kam frikë", sepse hallalli është i qartë dhe harami është i qartë, ndërsa midis tyre ka gjëra të dyshimta. Prandaj, lëre atë që të bën të dyshosh për atë që nuk të bën të dyshosh.
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ سُلَيْمَانَ ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ L2353 ، قَالَ : أَحْسَبُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" قَدْ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ وَمَا نُسْأَلُ، وَمَا نَحْنُ هُنَاكَ، وَإِنَّ اللَّهَ قَدَّرَ أَنْ بَلَغْتُ مَا تَرَوْنَ، فَإِذَا سُئِلْتُمْ عَنْ شَيْءٍ، فَانْظُرُوا فِي كِتَابِ اللَّهِ G فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَفِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ، فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ، فَمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ، فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ، فَاجْتَهِدْ رَأْيَكَ، وَلَا تَقُلْ : إِنِّي أَخَافُ وَأَخْشَى، فَإِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ، وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ، وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ، فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ "، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ ، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ ، عَنْ سُلَيْمَانَ ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ ، عَن عَبْدِ اللَّهِ ، نَحْوَهُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَن عَبْدِ اللَّهِ ، بِنَحْوِهِ
Yahya ibn Hammad informed us, Shu'bah narrated to us, on the authority of Sulayman, from 'Umarah ibn 'Umayr, from Hurayth ibn Zuhayr, who said: I think that 'Abdullah, may Allah be pleased with him, said: "A time came upon us when we were not asked [for legal verdicts], nor were we in such a position, but Allah has decreed that I have reached what you see. So, if you are asked about something, look for it in the Book of Allah. If you do not find it in the Book of Allah, then look in the Sunnah of the Messenger of Allah (pbuh). If you do not find it in the Sunnah of the Messenger of Allah (pbuh), then look to what the Muslims have reached a consensus upon. If it is not among what the Muslims have reached a consensus upon, then exert your own judgment, and do not say: 'I fear and I am afraid,' for the lawful is clear and the unlawful is clear, and between them are matters of ambiguity. So leave that which makes you doubt for that which does not make you doubt." Yahya ibn Hammad narrated to us, on the authority of Abu 'Awanah, from Sulayman, from 'Umarah ibn 'Umayr, from 'Abd al-Rahman ibn Yazid, from 'Abdullah, similar to it. 'Abdullah ibn Muhammad informed us, Jarir narrated to us, on the authority of al-A'mash, from al-Qasim ibn 'Abd al-Rahman, from his father, from 'Abdullah, with something similar to it.
#2927
Transmeton Abdullahu: O ju njerëz, vërtet ju do të shpikni gjëra të reja dhe do të shpiken gjëra të reja për ju. Prandaj, kur të shihni ndonjë risi, përmbahuni çështjes së parë.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ ، عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : " أَيُّهَا النَّاسُإِنَّكُمْ سَتُحْدِثُونَ وَيُحْدَثُ لَكُمْ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ مُحْدَثَةً فَعَلَيْكُمْ بِالْأَمْرِ الْأَوَّلِ "، قَالَ حَفْصٌ : كُنْتُ أُسْنِدُ، عَنْ حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، ثُمَّ دَخَلَنِي مِنْهُ شَكٌّ
Harun ibn Mu'awiyah informed us, from Hafs ibn Ghiyath, who said: al-A'mash narrated to us, who said: Abdullah said: "O people, indeed you will innovate and innovations will be made for you. So when you see an innovation, you must adhere to the original matter."
Commentary Hafs said: I used to attribute the chain through Habib, from Abu Abd al-Rahman, then doubt regarding it entered into me.
#2928
Transmeton Muhammedi: Omeri i tha Ibn Mes'udit: "A nuk jam njoftuar se ti jep fetva ndërkohë që nuk je udhëheqës? Le t'i dalë zot vështirësive të saj ai që ka marrë përsipër qetësinë e saj."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، عَنْ مُحَمَّدٍ ، قَالَ : قَالَ عُمَرُ لِابْنِ مَسْعُودٍ :" أَلَمْ أُنْبَأْ أَوْ أُنْبِئْتُ أَنَّكَ تُفْتِي وَلَسْتَ بِأَمِيرٍ؟ وَلِّ حَارَّهَا مَنْ تَوَلَّى قَارَّهَا "
Muhammad ibn al-Salt informed us, saying: Ibn al-Mubarak narrated to us, from Ibn 'Awn, from Muhammad, who said: Umar said to Ibn Mas'ud: "Have I not been informed—or was I told—that you issue legal verdicts while you are not a leader? Entrust its hardship to the one who has taken charge of its ease."
#2929
Transmeton Ibn Mes'udi: "Vërtet, ai që u jep fetva njerëzve për çdo gjë që pyetet, është i çmendur."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ ، عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ ، قَالَ :" إِنَّ الَّذِي يُفْتِي النَّاسَ فِي كُلِّ مَا يُسْتَفْتَى لَمَجْنُونٌ "
Muhammad bin Yusuf reported to us, from Sufyan, from al-A'mash, from Abu Wa'il, from Ibn Mas'ud, who said: "Indeed, the one who gives legal rulings to the people on everything he is asked for is truly insane."
#2930
Transmeton Hudhejfe: "Njerëzve u japin fetva vetëm tre persona: një udhëheqës ose qeverisës, një njeri që e njeh të shfuqizuesen (nasikh) dhe të shfuqizuarën (mansukh) e Kuranit." Ata e pyetën: "O Hudhejfe, e kush është ai?" Ai u përgjigj: "Omer ibn el-Hatabi, ose një i marrë që shtiret."
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ مُحَمَّدٍ ، عَنْ حُذَيْفَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ ثَلَاثَةٌ : رَجُلٌ إِمَامٌ أَوْ وَالٍ، وَرَجُلٌ يَعْلَمُ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ الْمَنْسُوخِ "، قَالُوا : يَا حُذَيْفَةُ، وَمَنْ ذَاكَ؟، قَالَ : " عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ "
Sa'id ibn 'Amir informed us, from Hisham, from Muhammad, from Hudhayfah (may Allah be pleased with him), who said: "Only three [types of people] should issue legal verdicts to the people: a man who is a leader or a ruler, and a man who knows the abrogating [verses] of the Quran from the abrogated ones." They said: "O Hudhayfah, and who is that?" He replied: "'Umar ibn al-Khattab; or [otherwise] a fool who affects knowledge."
#2931
Transmeton Hudhejfe: "Vetëm tre lloje njerëzish u japin fetva njerëzve: një njeri që njeh ajetet abroguese (nasih) dhe ato të abroguara (mensuh) të Kur'anit." Ata pyetën: "E kush është ai?" Ai u përgjigj: "Omer bin el-Hatabi. (I dyti është) një udhëheqës që nuk ka rrugëdalje tjetër, ose (i treti) një i marrë që shtiret (merr përsipër atë që nuk i takon)." Pastaj Muhamedi tha: "Unë nuk jam asnjëri prej dy të parëve dhe shpresoj të mos jem i treti."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ ، عَنْ مُحَمَّدٍ ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ حُذَيْفَةَ ، قَالَ : قَالَ حُذَيْفَةُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ أَحَدُ ثَلَاثَةٍ : رَجُلٌ عَلِمَ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ مَنْسُوخِهِ "، قَالُوا : وَمَنْ ذَاكَ؟، قَالَ : " عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، قَالَ : وَأَمِيرٌ لَا يَجِدُ بُدًّا، أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ "، ثُمَّ قَالَ مُحَمَّدٌ : فَلَسْتُ بِوَاحِدٍ مِنْ هَذَيْنِ، وَأَرْجُو أَنْ لَا أَكُونَ الثَّالِثَ
Abdullah bin Sa'id informed us, Abu Usamah informed us, from Hisham bin Hassan, from Muhammad, from Abi Ubaydah bin Hudhayfah, who said: Hudhayfah (may Allah be pleased with him) said: "Only one of three people should issue legal rulings to the people: a man who knows the abrogating verses of the Qur'an from its abrogated verses." They asked: "And who is that?" He replied: "Umar bin al-Khattab." He continued: "And a ruler who finds no alternative, or an affected fool."
Commentary Then Muhammad said: "I am not one of those [first] two, and I hope that I am not the third."
#2932
Transmeton Abdullah b. Mes'udi: Kushdo prej jush që ka njohuri për diçka, le të flasë për të; ndërsa kush nuk di, le të thotë për atë që nuk e di: "Allahu e di më së miri". Me të vërtetë, prej dijes është që kur njeriu pyetet për diçka që nuk e di, të thotë: "Allahu e di më së miri". Allahu i ka thënë të Dërguarit të Tij (s.a.v.s.): "Thuaj: 'Unë nuk kërkoj prej jush ndonjë shpërblim për këtë dhe nuk jam nga ata që shtiren (të vetëquajturit)'" (Suretu Sad, ajeti 86).
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ مُسْلِمٍ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ :" مَنْ عَلِمَ مِنْكُمْ عِلْمًا، فَلْيَقُلْ بِهِ، وَمَنْ لَمْ يَعْلَمْ، فَلْيَقُلْ لِمَا لَا يَعْلَمُ : اللَّهُ أَعْلَمُ، فَإِنَّ : الْعَالِمَ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا يَعْلَمُ، قَالَ : اللَّهُ G أَعْلَمُ، وَقَدْ قَالَ اللَّهُ لِرَسُولِهِ : # قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ سورة ص آية 86 # "
Ja'far ibn 'Awn informed us, from al-A'mash, from Muslim, from Masruq, from 'Abdullah, who said: "Whoever among you knows some knowledge, let him speak of it, and whoever does not know, let him say regarding that which he does not know, 'Allah knows best.' For indeed, the scholar, when asked about what he does not know, says, 'Allah knows best.' And Allah has said to His Messenger (pbuh): {Say, 'I do not ask you for it any payment, and I am not of the pretenders'} [Surah Sad, Verse 86]."
#2933
Transmeton Ebu Musa: Kushdo që ka mësuar ndonjë dije, le t'ua mësojë atë njerëzve, dhe të ketë kujdes që të mos thotë atë për të cilën nuk ka njohuri, që të mos dalë nga feja e të bëhet prej atyre që shtihen (dhe marrin përsipër atë që nuk u takon).
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ ، عَنْ أَبِي رَجَاءٍ ، عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ ، أَنَّ أَبَا مُوسَى رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ فِي خُطْبَتِهِ :" مَنْ عَلِمَ عِلْمًا، فَلْيُعَلِّمْهُ النَّاسَ، وَإِيَّاهُ أَنْ يَقُولَ مَا لَا عِلْمَ لَهُ بِهِ فَيَمْرُقَ مِنْ الدِّينِ وَيَكُونَ مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ "
Yazid ibn Harun informed us, Humayd narrated to us, from Abu Raja’, from Abu al-Muhallab, that Abu Musa (may Allah be pleased with him) said in his sermon: "Whoever possesses knowledge, let him teach it to the people, and let him beware of saying that of which he has no knowledge, for he would then stray from the religion and be among the pretentious."
#2934
Transmeton Aliu: "Sa freski i jep zemrës kur pyetem për diçka që nuk e di, të them: 'Allahu e di më së miri'."
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ ، عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ ، وَزَاذَانَ ، قَالَا : قَالَ عَلِيٌّ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ :" وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ إِذَا سُئِلْتُ عَمَّا لَا أَعْلَمُ، أَنْ أَقُولَ : اللَّهُ أَعْلَمُ "
Amr ibn Awn informed us, from Khalid ibn Abd Allah, from Ata ibn al-Sa'ib, from Abu al-Bakhtari and Zadhan, they both said: Ali, may Allah be pleased with him, said: "How cooling it is to the liver when I am asked about that which I do not know, to say: 'Allah knows best'."
#2935
Transmeton Aliu: "O, sa freski sjell për zemrën që për atë që nuk e di të thuash: 'Allahu e di më së miri'."
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ ، عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ ، عَنْ عَلِيٍّ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ، قَالَ :" يَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ أَنْ تَقُولَ لِمَا لَا تَعْلَمُ : اللَّهُ أَعْلَمُ "
Abu Nu'aym informed us, Shariik narrated to us, from 'Ata ibn al-Sa'ib, from Abu al-Bakhtari, from 'Ali, may Allah be pleased with him, that he said: "O, how cooling it is to the liver to say concerning that which you do not know: 'Allah knows best'."
#2936
Transmeton Ali bin Ebi Talibi (r.a.): "Nëse pyeteni për diçka që nuk e dini, atëherë ikni." Ata e pyetën: "E si të ikim, o Prijës i Besimtarëve?" Ai u përgjigj: "Duke thënë: Allahu e di më së miri."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا عُمَيْرُ بْنُ عَرْفَجَةَ ، حَدَّثَنَا رَزِينٌ أَبُو النُّعْمَانِ ، عَنْ عَلِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، قَالَ :" إِذَا سُئِلْتُمْ عَمَّا لَا تَعْلَمُونَ، فَاهْرُبُوا "، قَالُوا : وَكَيْفَ الْهَرَبُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ؟، قَالَ : " تَقُولُونَ : اللَّهُ أَعْلَمُ "
Muhammad bin Yusuf informed us, Umayr bin 'Arfajah narrated to us, Razin Abu al-Nu'man narrated to us, on the authority of Ali bin Abi Talib (may Allah be pleased with him), who said: "If you are asked about that which you do not know, then flee." They said: "And how is the flight, O Commander of the Believers?" He said: "You say: Allah knows best."
#2937
Transmeton Aliu (r.a.): "Sa freski i sjell mëlçisë!" – këtë e tha tri herë. Ata e pyetën: "E çfarë është ajo, o Prijës i Besimtarëve?" Ai u përgjigj: "Kur njeriu pyetet për diçka që nuk e di, e ai thotë: 'Allahu e di më së miri'."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ ، عَنْ عَزْرَةَ التَّمِيمِيِّ ، قَالَ : قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ، ثَلَاثَ مَرَّاتٍ "، قَالُوا : وَمَا ذَلِكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ؟، قَالَ : " أَنْ يُسْأَلَ الرَّجُلُ عَمَّا لَا يَعْلَمُ، فَيَقُولُ : اللَّهُ أَعْلَمُ "
Muhammad ibn Humayd informed us, Jarir narrated to us, from Mansur, from Muslim al-Batin, from 'Azrah al-Tamimi, who said: Ali (may Allah be pleased with him) said: "Oh, how cooling it is to the liver!"—he said it three times. They asked: "And what is that, O Commander of the Faithful?" He replied: "That a man is asked about something he does not know, and he says: 'Allah knows best.'"
#2938
Transmeton Ibën Umari: Një burrë e pyeti atë për një çështje, e ai u përgjigj: "Nuk kam njohuri për të." Pasi burri u largua, Ibën Umari tha: "Sa mirë foli Ibën Umari! U pyet për diçka që nuk e dinte dhe tha: 'Nuk kam njohuri për të'."
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، أَنَّ رَجُلًا سَأَلَهُ عَنْ مَسْأَلَةٍ فَقَالَ : لَا عِلْمَ لِي بِهَا، فَلَمَّا أَدْبَرَ الرَّجُلُ، قَالَ بْنُ عُمَرَ :" نِعْمَ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ، سُئِلَ عَمَّا لَا يَعْلَمُ، فَقَالَ : لَا عِلْمَ لِي بِهِ "
Farwa bin Abi al-Maghra informed us, Ali bin Mushir informed us, on the authority of Hisham bin Urwa, on the authority of his father, on the authority of Ibn Umar (may Allah be pleased with them both), that a man asked him about a question, and he said: "I have no knowledge of it." When the man turned away, Ibn Umar said: "How excellent is what Ibn Umar said; he was asked about what he did not know, and he said: 'I have no knowledge of it'."
#2939
Transmeton Esh-Sha'biu: "Nuk e di" është gjysma e diturisë.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ مُغِيرَةَ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ :" لَا أَدْرِي نِصْفُ الْعِلْمِ "
Yahya bin Hammad narrated to us, Abu ‘Awanah narrated to us, from Mughirah, from al-Sha‘bi, who said: "'I do not know' is half of knowledge."
#2940
Transmeton Nafi: Një burrë erdhi tek Ibn Omeri për ta pyetur rreth diçkaje, e ai i tha: "Nuk kam njohuri për këtë." Pasi burri u largua, ai u kthye dhe tha: "Sa mirë foli Ibn Omeri! U pyet për diçka që nuk e dinte dhe tha: 'Nuk kam njohuri për këtë'." (Me këtë Ibn Omeri kishte për qëllim veten e tij).
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ الْعُمَرِيُّ ، عَنْ نَافِعٍ ، أَنَّ رَجُلًا أَتَى ابْنَ عُمَرَ يَسْأَلُهُ عَنْ شَيْءٍ، فَقَالَ :" لَا عِلْمَ لِي، ثُمَّ الْتَفَتَ بَعْدَ أَنْ قَفَّي الرَّجُلُ، فَقَالَ : نِعْمَ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ ! يُسْأَلُ عَمَّا لَا يَعْلَمُ، فَقَالَ : لَا عِلْمَ لِي "، يَعْنِي : ابْنُ عُمَرَ نَفْسَهُ
Abdullah bin Maslamah informed us, Abdullah al-Umari narrated to us, from Nafi', that a man came to Ibn Umar asking him about something, and he said: "I have no knowledge." Then he turned after the man had departed and said: "How excellent is what Ibn Umar said! He is asked concerning that which he does not know, and he says: 'I have no knowledge,'" meaning Ibn Umar was referring to himself.
#2941
Transmeton Mugira:

Amiri, kur pyetej për diçka, thoshte: "Nuk e di". Nëse këmbëngulnin, ai thoshte: "Nëse dëshiron, do të betohem në Allahun se nuk kam njohuri për këtë".
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ مُغِيرَةَ ، قَالَ :" كَانَ عَامِرٌ إِذَا سُئِلَ عَنْ شَيْءٍ، يَقُولُ : لَا أَدْرِي، فَإِنْ رُدُّوا عَلَيْهِ، قَالَ : إِنْ شِئْتَ كُنْتُ حَلَفْتُ لَكَ بِاللَّهِ إِنْ كَانَ لِي بِهِ عِلْمٌ "
Muhammad ibn Humayd informed us, Jarir narrated to us, from Mughirah, who said: "Whenever 'Amir was asked about something, he would say: 'I do not know.' If they pressed the matter with him, he would say: 'If you wish, I would swear to you by Allah that I have no knowledge regarding it.'"
#2942
Transmeton Ibn Sirini: Nuk e kam problem nëse pyetem për atë që di apo për atë që nuk di, sepse kur pyetem për atë që di, tregoj atë që di, e kur pyetem për atë që nuk di, them: Nuk e di.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ ، عَنْ حَفْصٍ ، عَنْ أَشْعَثَ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ ، قَالَ :" مَا أُبَالِي سُئِلْتُ عَمَّا أَعْلَمُ أَوْ مَا لَا أَعْلَمُ، لِأَنِّي إِذَا سُئِلْتُ عَمَّا أَعْلَمُ، قُلْتُ مَا أَعْلَمُ، وَإِذَا سُئِلْتُ عَمَّا لَا أَعْلَمُ قُلْتُ : لَا أَعْلَمُ "
Harun ibn Mu'awiya informed us, from Hafs, from Ash'ath, from Ibn Sirin, who said: "I do not care whether I am asked about what I know or what I do not know, because if I am asked about what I know, I say what I know, and if I am asked about what I do not know, I say: 'I do not know.'"
#2943
Transmeton El-A'mashi: Nuk e kam dëgjuar kurrë Ibrahimin të thotë: "Hallall" apo "Haram", por ai thoshte: "Ata e urrenin këtë" dhe "Ata e pëlqenin këtë".
حَدَّثَنَا هَارُونُ ، عَنْ حَفْصٍ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، قَالَ :" مَا سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ يَقُولُ قَطُّ : حَلَالٌ وَلَا حَرَامٌ، إِنَّمَا كَانَ يَقُولُ : كَانُوا يَتَكْرَهُونَ، وَكَانُوا يَسْتَحِبُّونَ "
Harun narrated to us, from Hafs, from al-A'mash, who said: "I never heard Ibrahim ever say: 'Lawful' or 'Prohibited.' Rather, he used to say: 'They used to dislike [it],' and 'They used to find [it] desirable.'"
#2944
Transmeton Abdullah [Ibn Mes'udi]: Si do të jeni kur t'ju kaplojë një fitne (sprovë), në të cilën i moshuari do të plaket e i vogli do të rritet, dhe njerëzit do ta marrin atë si sunnet? Kur ajo të ndryshohet, do të thonë: "U ndryshua sunneti". I thanë: "E kur do të jetë kjo, o Ebu Abdurrahman?" Ai tha: "Atëherë kur të shtohen lexuesit tuaj e të pakësohen dijetarët tuaj, kur të shtohen udhëheqësit tuaj e të pakësohen të besueshmit tuaj, dhe kur të kërkohet dynjaja me veprat e ahiretit."
أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ شَقِيقٍ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ :" كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا لَبِسَتْكُمْ فِتْنَةٌ يَهْرَمُ فِيهَا الْكَبِيرُ وَيَرْبُو فِيهَا الصَّغِيرُ، وَيَتَّخِذُهَا النَّاسُ سُنَّةً، فَإِذَا غُيِّرَتْ، قَالُوا : غُيِّرَتْ السُّنَّةُ "، قَالُوا : وَمَتَى ذَلِكَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ؟، قَالَ : " إِذَا كَثُرَتْ قُرَّاؤُكُمْ، وَقَلَّتْ فُقَهَاؤُكُمْ، وَكَثُرَتْ أُمَرَاؤُكُمْ، وَقَلَّتْ أُمَنَاؤُكُمْ، وَالْتُمِسَتِ الدُّنْيَا بِعَمَلِ الْآخِرَةِ "
Ya'la informed us, al-A'mash narrated to us, from Shaqiq, who said: Abdullah said: "How will you be when a trial envelops you, in which the elderly grow senile and the young grow up, and the people take it as a Sunnah? When it is changed, they say, 'The Sunnah has been changed.'" They asked, "And when will that be, O Abu Abd al-Rahman?" He replied, "When your reciters are many but your jurists are few, when your leaders are many but your trustworthy ones are few, and when worldly gain is sought through the deeds of the Hereafter."
#2945
Transmeton Abdullahu: Si do të jetë gjendja juaj kur t'ju kaplojë një fitne, në të cilën i moshuari plaket e i vogli rritet, saqë nëse lihet diçka prej saj, thuhet: "Është lënë Sunneti"? Ata pyetën: "E kur do të ndodhë kjo?" Ai u përgjigj: "Kur të ikin dijetarët tuaj e të shtohen të paditurit tuaj; kur të shtohen lexuesit tuaj e të pakësohen fakihët tuaj; kur të shtohen udhëheqësit tuaj e të pakësohen të besueshmit tuaj; kur të kërkohet dynjaja me vepra të Ahiretit dhe kur të nxhet dituria për tjetërçka, e jo për hir të fesë."
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَلْقَمَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ :" كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا لَبِسَتْكُمْ فِتْنَةٌ يَهْرَمُ فِيهَا الْكَبِيرُ وَيَرْبُو فِيهَا الصَّغِيرُ، إِذَا تُرِكَ مِنْهَا شَيْءٌ، قِيلَ : تُرِكَتْ السُّنَّةُ "، قَالُوا : وَمَتَى ذَاكَ؟، قَالَ : " إِذَا ذَهَبَتْ عُلَمَاؤُكُمْ، وَكَثُرَتْ جُهَلَاؤُكُمْ، وَكَثُرَتْ قُرَّاؤُكُمْ، وَقَلَّتْ فُقَهَاؤُكُمْ، وَكَثُرَتْ أُمَرَاؤُكُمْ، وَقَلَّتْ أُمَنَاؤُكُمْ، وَالْتُمِسَتْ الدُّنْيَا بِعَمَلِ الْآخِرَةِ، وَتُفُقِّهَ لِغَيْرِ الدِّينِ "
Amr bin Awn informed us, from Khalid bin Abdullah, from Yazid bin Abi Ziyad, from Ibrahim, from Alqama, from Abdullah, who said: "How will you be when you are enveloped by a trial in which the elderly become infirm and the young grow up, and if any part of it is abandoned, it is said: 'The Sunnah has been abandoned'?" They asked: "And when will that be?" He replied: "When your scholars have passed away and your ignorant ones have increased; when your reciters are many but your jurists are few; when your leaders are many but your trustworthy ones are few; when the worldly life is sought through the deeds of the Hereafter, and when religious understanding is sought for other than the sake of religion."
#2946
Transmeton El-Evzaiu se thuhej: "Mjerë për ata që kërkojnë diturinë e fesë për qëllime të tjera përveç adhurimit, dhe për ata që i bëjnë të lejuara haramet përmes dyshimeve!"
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، قَالَ : أُنْبِئْتُ أَنَّهُ كَانَ يُقَالُ :" وَيْلٌ لِلْمُتَفَقِّهِينَ لِغَيْرِ الْعِبَادَةِ، وَالْمُسْتَحِلِّينَ لِلْحُرُمَاتِ بِالشُّبُهَاتِ "
Abu al-Mughira reported to us, al-Awza'i narrated to us, he said: I was informed that it used to be said: "Woe to those who seek religious understanding for other than worship, and those who permit the forbidden through ambiguities."
#2947
Transmeton Abdullahu: Nuk do t'ju vijë asnjë vit, veçse ai do të jetë më i keq se ai paraprak. Me këtë nuk e kam fjalën për një vit që është më pjellor se viti tjetër, e as për një udhëheqës më të mirë se udhëheqësi tjetër, por dijetarët tuaj, njerëzit tuaj më të mirë dhe juristët tuaj do të largohen, e pastaj nuk do të gjeni pasardhës të tyre. Atëherë do të vijë një popull që do t'i gjykojnë çështjet sipas mendimit të tyre.
أَخْبَرَنَا صَالِحُ بْنُ سُهَيْلٍ مَوْلَى يَحْيَى بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى ، عَنْ مُجَالِدٍ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" لَا يَأْتِي عَلَيْكُمْ عَامٌ إِلَّا وَهُوَ شَرٌّ مِنْ الَّذِي كَانَ قَبْلَهُ، أَمَا إِنِّي لَسْتُ أَعْنِي عَامًا أَخْصَبَ مِنْ عَامٍ، وَلَا أَمِيرًا خَيْرًا مِنْ أَمِيرٍ، وَلَكِنْ عُلَمَاؤُكُمْ وَخِيَارُكُمْ وَفُقَهَاؤُكُمْ يَذْهَبُونَ، ثُمَّ لَا تَجِدُونَ مِنْهُمْ خَلَفًا، وَيَجِيءُ قَوْمٌ يَقِيسُونَ الْأُمُورَ بِرَأْيِهِمْ "
Salih bin Suhayl, the freed slave of Yahya bin Abi Za'idah, informed us, Yahya narrated to us, from Mujalid, from al-Sha'bi, from Masruq, from 'Abdullah (may Allah be pleased with him), who said: "No year shall come upon you except that it is worse than the one that preceded it. Indeed, I do not mean a year more fertile than another, nor a leader better than another; rather, your scholars, your virtuous ones, and your jurists pass away, then you will not find successors to replace them, and there will come a people who will judge matters according to their own opinions."
#2948
Transmeton Ibn Sirini: "I pari që përdori analogjinë ishte Iblisi, dhe dielli e hëna nuk u adhuruan përveçse përmes analogjive."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ دَاوُدَ بْنَ أَبِي هِنْدٍ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ ، قَالَ :" أَوَّلُ مَنْ قَاسَ إِبْلِيسُ، وَمَا عُبِدَتْ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ إِلَّا بِالْمَقَايِيسِ "
Muhammad bin Ahmad bin Abi Khalaf informed us, Yahya bin Sulaym related to us, he said: I heard Dawud bin Abi Hind, from Ibn Sirin, who said: "The first to exercise analogy was Iblis, and the sun and the moon were not worshipped except through the use of analogies."
#2949
Transmeton Hasani se ai e lexoi këtë ajet: "Më krijove nga zjarri, kurse atë e krijove nga balta" (El-A'raf, 12). Ai tha: "Iblisi bëri analogji (kijas), dhe ai ishte i pari që bëri analogji."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ ابْنِ شَوْذَبٍ ، عَنْ مَطَرٍ ، عَنْ الْحَسَنِ أَنَّهُ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ : # خَلَقْتَنِي مِنْ نَارٍ وَخَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ سورة الأعراف آية 12 # قَالَ :" قَاسَ إِبْلِيسُ وَهُوَ أَوَّلُ مَنْ قَاسَ "
Muhammad bin Kathir informed us, from Ibn Shawdhab, from Matar, from al-Hasan, that he recited this verse: {You created me from fire and created him from clay} [Surah al-A'raf, Verse 12]. He said: "Iblis used analogy, and he was the first to use analogy."
#2950
Transmeton Mesruku: Vërtet, unë kam frikë, ose druhem se po të përdor analogjinë (kijasin), do të më rrëshqasë këmba.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ إِسْمَاعِيل بْنِ أَبِي خَالِدٍ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، أَنَّهُ قَالَ :" إِنِّي أَخَافُ، أَوْ أَخْشَى أَنْ أَقِيسَ، فَتَزِلَّ قَدَمِي "
'Amr ibn 'Awn informed us, Abu 'Awanah told us, from Isma'il ibn Abi Khalid, from al-Sha'bi, from Masruq, that he said: "Indeed, I fear, or I dread, applying analogy, lest my foot should slip."
#2951
Transmeton esh-Sha'bi: Pasha Allahun, nëse bazoheni në analogji, me siguri do ta bëni haram hallallin dhe do ta bëni hallall haramin.
أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ، عَنْ إِسْمَاعِيل ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ :" وَاللَّهِ لَئِنْ أَخَذْتُمْ بِالْمَقَايِيسِ، لَتُحَرِّمُنَّ الْحَلَالَ، وَلَتُحِلُّنَّ الْحَرَامَ "
Sadaqah bin al-Fadl informed us, Abu Khalid al-Ahmar narrated to us, from Isma'il, from ash-Sha'bi, who said: "By Allah, if you adopt analogies, you will surely forbid the lawful and permit the forbidden."
#2952
Transmeton Amiri: "Sa shumë i urrej fjalët: 'Po sikur?', 'Po sikur?'. Njeriu e pyet shokun e tij duke i thënë: 'Çfarë mendon (po sikur)?'", ndërsa ai nuk përdorte analogjinë (kijasin).
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ ، حَدَّثَنَا أَبِي ، عَنْ إِسْمَاعِيل ، عَنْ عَامِرٍ ، أَنَّهُ قَالَ : كَانَ يَقُولُ :" مَا أَبْغَضَ إِلَيَّ أَرَأَيْتَ، أَرَأَيْتَ يَسْأَلُ الرَّجُلُ صَاحِبَهُ فَيَقُولُ : أَرَأَيْتَ وَكَانَ لَا يُقَايِسُ "
Al-Hasan bin Bishr informed us, my father narrated to us, from Isma'il, from 'Amir, that he said: "He used to say: 'How hateful to me is "What do you think? What do you think?" A man asks his companion and says, "What do you think?" and he would not use analogical reasoning.'"
#2953
Transmeton Zibrikani: Ebu Vaili më ndaloi që të ulem me "njerëzit e çfarë mendon" (njerëzit e supozimeve).
أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ الزِّبْرِقَانِ ، قَالَ :" نَهَانِي أَبُو وَائِلٍ أَنْ أُجَالِسَ أَصْحَابَ أَرَأَيْتَ "
Sadaqah bin al-Fadl informed us, Yahya bin Sa'id narrated to us, from al-Zibriqan, who said: "Abu Wa'il forbade me from sitting with the companions of 'What if?'"
#2954
Transmeton Esh-Sha'biu: Sikur këta të ishin në kohën e Pejgamberit (s.a.v.s.), pjesa më e madhe e Kuranit do të kishte zbritur me fjalët "të pyesin ty, të pyesin ty".
أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ إِسْمَاعِيل ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ :" لَوْ أَنَّ هَؤُلَاءِ كَانُوا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنَزَلَتْ عَامَّةُ الْقُرْآنِ يَسْأَلُونَكَ، يَسْأَلُونَكَ "
Sadaqah ibn al-Fadl informed us, Ibn 'Uyaynah informed us, from Isma'il, from al-Sha'bi, who said: "If these people had been present during the time of the Prophet (pbuh), the majority of the Qur'an would have been revealed as 'They ask you, they ask you.'"
#2955
Transmeton Ibrahimi: "O Ebu Hamza, pasha Allahun, unë kam folur, e sikur të kisha gjetur rrugëdalje tjetër, nuk do të kisha folur. Me të vërtetë, një kohë në të cilën unë jam fekihu i banorëve të Kufës, është kohë e mbrapshtë."
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، أَخْبَرَنِي مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ طَلْحَةَ ، عَنْ مَيْمُونٍ أَبِي حَمْزَةَ ، قَالَ : قَالَ لِي إِبْرَاهِيمُ : " يَا أَبَا حَمْزَةَ،وَاللَّهِ لَقَدْ تَكَلَّمْتُ، وَلَوْ وَجَدْتُ بُدًّا مَا تَكَلَّمْتُ، وَإِنَّ زَمَانًا أَكُونُ فِيهِ فَقِيهَ أَهْلِ الْكُوفَةِ زَمَانُ سُوءٍ "
Isma'il ibn Aban informed us, Muhammad—he is Ibn Talhah—informed me, from Maymun Abu Hamzah, who said: Ibrahim said to me: "O Abu Hamzah, by Allah, I have spoken, and had I found any alternative, I would not have spoken. Indeed, a time in which I am the jurist of the people of Kufa is an evil time."
#2956
Transmeton Omeri (r.a.): "Ruaju nga shkëmbimi i fjalëve (për t'ua kthyer të tjerëve me të njëjtën masë)", që do të thotë: në të folur.
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ : قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" إِيَّاكَ وَالْمُكَايَلَةَ "، يَعْنِي : فِي الْكَلَامِ
Abu Nu‘aym informed us, Sufyan narrated to us, from Layth, from Mujahid, who said: ‘Umar (may Allah be pleased with him) said: "Beware of al-mukayalah."
Commentary Meaning: in speech.
#2957
Transmeton esh-Sha’bi: Isha dëshmitar kur te Shurejhi erdhi një burrë nga fisi Murad dhe e pyeti: "O Ebu Umeje, sa është dëmshpërblimi (dija) për gishtat?" Ai u përgjigj: "Dhjetë për secilin." Burri tha: "SubhanAllah! A janë këta të dy të barabartë?" – duke bërë bashkë gishtin e vogël dhe gishtin e madh. Shurejhi tha: "SubhanAllah! A janë të barabartë veshi dhe dora jote? Veshi mbulohet nga flokët, kapela dhe çallma, e megjithatë për të paguhet gjysma e dëmshpërblimit, ashtu siç paguhet gjysma e dëmshpërblimit për dorën. Mjerë për ty! Suneti i ka paraprirë analogjisë (kijasit) suaj, andaj pasoni e mos shpikni, sepse nuk do të humbni përderisa kapeni pas traditës (ethert)." Esh-Sha’bi më tha: "O Hudheli, po të vritej më i vjetri e më i nderuari prej jush dhe kjo foshnjë në djep, a do të ishte dëmshpërblimi i tyre i barabartë?" Thashë: "Po." Ai tha: "Atëherë, ku mbetet analogjia?"
أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ الْبَصْرِيُّ ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْهُذَلِيُّ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ : " شَهِدْتُ شُرَيْحًا ، وَجَاءَهُ رَجُلٌ مِنْ مُرَادٍ، فَقَالَ : يَا أَبَا أُمَيَّةَ، مَا دِيَةُ الْأَصَابِعِ؟، قَالَ :عَشْرٌ عَشْرٌ، قَالَ : يَا سُبْحَانَ اللَّهِ، أَسَوَاءٌ هَاتَانِ؟ جَمَعَ بَيْنَ الْخِنْصِرِ وَالْإِبْهَامِ، فَقَالَ شُرَيْحٌ : يَا سُبْحَانَ اللَّهِ، أَسَوَاءٌ أُذُنُكَ وَيَدُكَ؟ فَإِنَّ الْأُذُنَ يُوَارِيهَا الشَّعْرُ، وَالْكُمَّةُ وَالْعِمَامَةُ فِيهَا نِصْفُ الدِّيَةِ، وَفِي الْيَدِ نِصْفُ الدِّيَةِ، وَيْحَكَ : إِنَّ السُّنَّةَ سَبَقَتْ قِيَاسَكُمْ فَاتَّبِعْ وَلَا تَبْتَدِعْ، فَإِنَّكَ لَنْ تَضِلَّ مَا أَخَذْتَ بِالْأَثَرِ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ : فَقَالَ لِي الشَّعْبِيُّ : يَا هُذَلِيُّ، لَوْ أَنَّ أَحْنَفَكُمْ قُتِلَ وَهَذَا الصَّبِيُّ فِي مَهْدِهِ أَكَانَ دِيَتُهُمَا سَوَاءً؟، قُلْتُ : نَعَمْ، قَالَ : فَأَيْنَ الْقِيَاسُ؟ "
Hajjaj al-Basri informed us, Abu Bakr al-Hudhali narrated to us, from al-Sha'bi, who said: "I was present with Shurayh when a man from the tribe of Murad came to him and said: 'O Abu Umayyah, what is the blood money for fingers?' He replied: 'Ten [camels] for each finger.' The man said: 'Glory be to Allah! Are these two equal?'—and he paired the pinky and the thumb together. Shurayh said: 'Glory be to Allah! Are your ear and your hand equal? Verily, the ear is concealed by hair, the cap, and the turban, and yet it carries half the blood money, and the hand carries half the blood money. Woe to you! Indeed, the Sunnah preceded your analogical reasoning, so follow and do not innovate, for you shall never go astray as long as you hold fast to the reports (athar).' Abu Bakr said: Al-Sha'bi then said to me: 'O Hudhali, if the most clement and noble among you were killed and this infant in his cradle, would their blood money be equal?' I said: 'Yes.' He said: 'Then where is the analogical reasoning?'"
#2958
Transmeton Muadh ibn Xhebeli: Qur'ani do t'u hapet njerëzve derisa ta lexojë atë gruaja, fëmija dhe burri. Atëherë një burrë do të thotë: "E kam lexuar Qur'anin, por nuk më ndoqën. Pasha Allahun, do të qëndroj me të mes tyre që mbase të më ndjekin." Ai qëndron me të mes tyre, por nuk ndiqet. Pastaj thotë: "E kam lexuar Qur'anin, por nuk më ndoqën; kam qëndruar me të mes tyre, por nuk më ndoqën. Do të ndërtoj një mesxhid në shtëpinë time, që mbase të më ndjekin." Ai ndërton një mesxhid në shtëpinë e tij, por prapë nuk ndiqet. Atëherë thotë: "E kam lexuar Qur'anin, por nuk më ndoqën; kam qëndruar me të mes tyre, por nuk më ndoqën; kam ndërtuar një mesxhid në shtëpinë time, por prapë nuk më ndoqën. Pasha Allahun, do t'u sjell atyre diçka që nuk e gjejnë në Librin e Allahut dhe nuk e kanë dëgjuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), që mbase të më ndjekin." Muadhi tha: "Kini kujdes nga ajo që sjell ai, sepse ajo që sjell ai është humbje."
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ ، قَالَ : قَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" يُفْتَحُ الْقُرْآنُ عَلَى النَّاسِ حَتَّى يَقْرَأَهُ الْمَرْأَةُ وَالصَّبِيُّ وَالرَّجُلُ، فَيَقُولُ الرَّجُلُ : قَدْ قَرَأْتُ الْقُرْآنَ فَلَمْ أُتَّبَعُ، وَاللَّهِ لَأَقُومَنَّ بِهِ فِيهِمْ لَعَلِّي أُتَّبَعُ، فَيَقُومُ بِهِ فِيهِمْ فَلَا يُتَّبَعُ، فَيَقُولُ : قَدْ قَرَأْتُ الْقُرْآنَ فَلَمْ أُتَّبَعْ، وَقَدْ قُمْتُ بِهِ فِيهِمْ، فَلَمْ أُتَّبَعْ، لأَحْتَظِرْنَّ فِي بَيْتِي مَسْجِدًا لَعَلِّي أُتَّبَعْ، فَيَحْتَظِرُ فِي بَيْتِهِ مَسْجِدًا فَلَا يُتَّبَعُ، فَيَقُولُ : قَدْ قَرَأْتُ الْقُرْآنَ فَلَمْ أُتَّبَعْ، وَقُمْتُ بِهِ فِيهِمْ فَلَمْ أُتَّبَعْ، وَقَدْ احْتَظَرْتُ فِي بَيْتِي مَسْجِدًا، فَلَمْ أُتَّبَعْ، وَاللَّهِ لَآتِيَنَّهُمْ بِحَدِيثٍ لَا يَجِدُونَهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ G وَلَمْ يَسْمَعُوهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ لَعَلِّي أُتَّبَعُ، قَالَ مُعَاذٌ : فَإِيَّاكُمْ وَمَا جَاءَ بِهِ فَإِنَّ مَا جَاءَ بِهِ ضَلَالَةٌ "
Marwan ibn Muhammad informed us, Sa'id narrated to us, from Rabi'ah ibn Yazid, who said: Mu'adh ibn Jabal (may Allah be pleased with him) said: "The Quran will be opened to the people until it is recited by the woman, the child, and the man. A man will then say: 'I have recited the Quran but have not been followed; by Allah, I shall certainly stand with it among them so that I might be followed.' So he stands with it among them, but is not followed. Then he says: 'I have recited the Quran but have not been followed, and I have stood with it among them but have not been followed; I shall certainly set apart a place of prayer in my house so that I might be followed.' So he sets apart a place of prayer in his house, but is not followed. Then he says: 'I have recited the Quran but have not been followed, I have stood with it among them but have not been followed, and I have set apart a place of prayer in my house but have not been followed; by Allah, I shall surely bring them a discourse which they do not find in the Book of Allah and have not heard from the Messenger of Allah (pbuh) so that I might be followed.' Mu'adh said: 'Beware of what he brings, for indeed what he brings is misguidance.'"
#2959
Transmeton Esh-Sha'bi: Atë që të tregojnë këta njerëz nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), merre atë; ndërsa atë që thonë sipas mendimit të tyre, hidhe në nevojtore.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ هُوَ ابْنُ مِغْوَلٍ قَالَ : قَالَ لِي الشَّعْبِيُّ :" مَا حَدَّثُوكَ هَؤُلَاءِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخُذْ بِهِ، وَمَا قَالُوهُ بِرَأْيِهِمْ، فَأَلْقِهِ فِي الْحُشِّ "
Muhammad bin Yusuf informed us, Malik—who is Ibn Mighwal—narrated to us, he said: Al-Sha'bi said to me: "Whatever these people narrate to you from the Messenger of Allah (pbuh), then take it; and whatever they say based on their own opinion, then throw it into the latrine."
#2960
Transmeton Abde bin Ebi Lubabe: Jam pajtuar me njerëzit e kohës sime që të mos më pyesin e as të mos i pyes unë ata. Sepse ndonjëri prej tyre vetëm thotë: "Çfarë mendon? Çfarë mendon?" (duke bërë pyetje hipotetike).
أَخْبَرَنِي الْعَبَّاسُ بْنُ سُفْيَانَ ، عَنْ زَيْدِ بْنِ حُبَابٍ ، أَخْبَرَنِي رَجَاءُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَةَ بْنَ أَبِي لُبَابَةَ ، يَقُولُ :" قَدْ رَضِيتُ مِنْ أَهْلِ زَمَانِي هَؤُلَاءِ أَنْ لَا يَسْأَلُونِي وَلَا أَسْأَلُهُمْ، إِنَّمَا يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَرَأَيْتَ، أَرَأَيْتَ؟ "
Al-Abbas ibn Sufyan informed me, from Zayd ibn Hubab, Raja' ibn Abi Salamah informed me, who said: I heard 'Abdah ibn Abi Lubabah saying: "I have become content regarding these people of my time that they do not ask me and I do not ask them; rather, one of them only says: 'What if? What if?'"
#2961
Transmeton Abdullah ibn Mes'udi: Një ditë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na e vizatoi një vijë e pastaj tha: "Kjo është rruga e Allahut". Pastaj vizatoi disa vija në të djathtë dhe në të majtë të saj e tha: "Këto janë rrugë të tjera, në secilën prej tyre qëndron nga një shejtan që thërret drejt saj". Pastaj lexoi: "Dhe vërtet, kjo është rruga Ime e drejtë, andaj ndiqeni atë e mos i ndiqni rrugët e tjera, që të mos ju ndajnë nga rruga e Tij".
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ ، قَالَ : خَطَّ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا خَطًّا، ثُمَّ قَالَ :" هَذَا سَبِيلُ اللَّهِ "، ثُمَّ خَطَّ خُطُوطًا عَنْ يَمِينِهِ، وَعَنْ شِمَالِهِ، ثُمَّ قَالَ : " هَذِهِ سُبُلٌ عَلَى كُلِّ سَبِيلٍ مِنْهَا شَيْطَانٌ يَدْعُو إِلَيْهِ، ثُمَّ تَلَا : # وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ سورة الأنعام آية 153 # "
Affan informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, Asim ibn Bahdalah narrated to us, from Abu Wa'il, from Abdullah ibn Mas'ud, who said: The Messenger of Allah (pbuh) drew a line for us one day, then he said: "This is the path of Allah." Then he drew lines to its right and to its left, then he said: "These are paths; upon each of these paths is a devil calling to it." Then he recited: "And, [moreover], this is My path, which is straight, so follow it; and do not follow [other] ways, for they will separate you from His way" [Surah Al-An'am, Verse 153].
#2962
Transmeton Muxhahidi rreth fjalës së Allahut: "...dhe mos ndiqni rrugët e tjera" (Sureja El-En'am, ajeti 153), se ai ka thënë: "Bëhet fjalë për bidetet dhe dyshimet."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ ، عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ : # وَلا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ سورة الأنعام آية 153 #، قَالَ :" الْبِدَعَ وَالشُّبُهَاتِ "
Muhammad ibn Yusuf informed us, Warqa’ narrated to us, from Ibn Abi Najih, from Mujahid, regarding the verse: "And do not follow the [other] paths" [Surah Al-An’am, verse 153], he said: "Innovations and doubts."
Commentary [No comment provided]
#2963
Transmeton Amr ibn Seleme: Ne uleshim te dera e Abdullah ibn Mes'udit (r.a.) para Namazit të sabahut. Kur ai dilte, shkonim bashkë me të në xhami. Na erdhi Ebu Musa el-Esh'ariu (r.a.) dhe pyeti: "A ka dalë te ju Ebu Abdurrahmani ende?" Ne thamë: "Jo." Ai u ul me ne derisa ai doli. Kur doli, u ngritëm të gjithë drejt tij dhe Ebu Musa i tha: "O Ebu Abdurrahman, sapo pashë në xhami diçka që nuk e pëlqeva, por, falënderimi i takon Allahut, nuk pashë asgjë tjetër përveçse mirë." Ai e pyeti: "Çfarë ishte ajo?" Tha: "Nëse jeton, do ta shohësh. Pashë në xhami njerëz të ulur në rrathë duke pritur Namazin. Në çdo rreth ishte një burrë, ndërsa në duart e tyre kishin guralecë. Ai u thoshte: 'Thoni Allahu Ekber njëqind herë', dhe ata thoshin njëqind herë. Pastaj u thoshte: 'Thoni La ilahe il-lAllah njëqind herë', dhe ata thoshin njëqind herë. Pastaj u thoshte: 'Thoni SubhanAllah njëqind herë', dhe ata thoshin njëqind herë." Ai pyeti: "E çfarë u the atyre?" Tha: "Nuk u thashë asgjë, duke pritur mendimin apo urdhrin tënd." Ai tha: "A nuk i urdhërove t'i numëronin mëkatet e tyre dhe t'u garantoje se nuk do t'u humbiste asgjë nga punët e tyre të mira?"

Pastaj ai vazhdoi dhe ne shkuam me të derisa arriti te njëri nga ata rrathë. Qëndroi para tyre dhe u tha: "Çfarë është kjo që po shoh se po bëni?" Ata thanë: "O Ebu Abdurrahman, janë guralecë me të cilët numërojmë tekbirin, tehlilin dhe tesbihun." Ai u tha: "Numëroni atëherë mëkatet tuaja, sepse unë ju garantoj se asgjë nga mirësitë tuaja nuk do të humbasë. Medet për ju, o umeti i Muhamedit (s.a.v.s.)! Sa shpejt po shkoni drejt shkatërrimit! Këta janë shokët e Pejgamberit tuaj (s.a.v.s.) që janë ende mes jush në numër të madh, këto janë rrobat e tij që ende nuk janë vjetruar dhe enët e tij që ende nuk janë thyer. Pasha Atë në dorën e të Cilit është shpirti im, ose jeni në një fe që është më e udhëzuar se feja e Muhamedit (s.a.v.s.), ose jeni duke hapur një derë të humbjes!" Ata thanë: "Për Allahun, o Ebu Abdurrahman, ne nuk deshtëm asgjë tjetër përveç të mirës." Ai tha: "E sa prej atyre që e duan të mirën, nuk e arrijnë dot atë! I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na ka treguar se do të ketë njerëz që do ta lexojnë Kuranin, por ai nuk do t'i kalojë fytet e tyre. Për Allahun, nuk e di, mbase shumica e tyre janë prej jush." Pastaj u largua prej tyre. Amr ibn Seleme tha: "I pamë shumicën e atyre njerëzve të atyre rrathëve duke na luftuar në ditën e Neheruanit bashkë me Havarixhët."
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : كُنَّا نَجْلِسُ عَلَى بَابِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَبْلَ صَلَاةِ الْغَدَاةِ، فَإِذَا خَرَجَ، مَشَيْنَا مَعَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ، فَجَاءَنَا أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَقَالَ :أَخَرَجَ إِلَيْكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ بَعْدُ؟، قُلْنَا : لَا، فَجَلَسَ مَعَنَا حَتَّى خَرَجَ، فَلَمَّا خَرَجَ، قُمْنَا إِلَيْهِ جَمِيعًا، فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى : يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، إِنِّي رَأَيْتُ فِي الْمَسْجِدِ آنِفًا أَمْرًا أَنْكَرْتُهُ وَلَمْ أَرَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ إِلَّا خَيْرًا، قَالَ : فَمَا هُوَ؟، فَقَالَ : إِنْ عِشْتَ فَسَتَرَاهُ، قَالَ : رَأَيْتُ فِي الْمَسْجِدِ قَوْمًا حِلَقًا جُلُوسًا يَنْتَظِرُونَ الصَّلَاةَ فِي كُلِّ حَلْقَةٍ رَجُلٌ، وَفِي أَيْدِيهِمْ حَصَا، فَيَقُولُ : كَبِّرُوا مِائَةً، فَيُكَبِّرُونَ مِائَةً، فَيَقُولُ : هَلِّلُوا مِائَةً، فَيُهَلِّلُونَ مِائَةً، وَيَقُولُ : سَبِّحُوا مِائَةً، فَيُسَبِّحُونَ مِائَةً، قَالَ : فَمَاذَا قُلْتَ لَهُمْ؟، قَالَ : مَا قُلْتُ لَهُمْ شَيْئًا انْتِظَارَ رَأْيِكَ أَوِ انْتِظَارَ أَمْرِكَ، قَالَ : أَفَلَا أَمَرْتَهُمْ أَنْ يَعُدُّوا سَيِّئَاتِهِمْ، وَضَمِنْتَ لَهُمْ أَنْ لَا يَضِيعَ مِنْ حَسَنَاتِهِمْ؟ ثُمَّ مَضَى وَمَضَيْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَى حَلْقَةً مِنْ تِلْكَ الْحِلَقِ، فَوَقَفَ عَلَيْهِمْ، فَقَالَ : مَا هَذَا الَّذِي أَرَاكُمْ تَصْنَعُونَ؟، قَالُوا : يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَصًا نَعُدُّ بِهِ التَّكْبِيرَ، وَالتَّهْلِيلَ، وَالتَّسْبِيحَ، قَالَ : " فَعُدُّوا سَيِّئَاتِكُمْ، فَأَنَا ضَامِنٌ أَنْ لَا يَضِيعَ مِنْ حَسَنَاتِكُمْ شَيْءٌ، وَيْحَكُمْ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ ، مَا أَسْرَعَ هَلَكَتَكُمْ ! هَؤُلَاءِ صَحَابَةُ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَافِرُونَ، وَهَذِهِ ثِيَابُهُ لَمْ تَبْلَ، وَآنِيَتُهُ لَمْ تُكْسَرْ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، إِنَّكُمْ لَعَلَى مِلَّةٍ هِيَ أَهْدَى مِنْ مِلَّةِ مُحَمَّدٍ ، أَوْ مُفْتَتِحُو بَابِ ضَلَالَةٍ "، قَالُوا : وَاللَّهِ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، مَا أَرَدْنَا إِلَّا الْخَيْرَ، قَالَ : " وَكَمْ مِنْ مُرِيدٍ لِلْخَيْرِ لَنْ يُصِيبَهُ، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا أَنَّ قَوْمًا يَقْرَؤُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ، وَايْمُ اللَّهِ مَا أَدْرِي لَعَلَّ أَكْثَرَهُمْ مِنْكُمْ "، ثُمَّ تَوَلَّى عَنْهُمْ، فَقَالَ عَمْرُو بْنُ سَلَمَةَ : رَأَيْنَا عَامَّةَ أُولَئِكَ الْحِلَقِ يُطَاعِنُونَا يَوْمَ النَّهْرَوَانِ مَعَ الْخَوَارِجِ
Al-Hakam ibn al-Mubarak informed us, Amr ibn Yahya informed us, he said: I heard my father narrating from his father, who said: We used to sit at the door of Abdullah ibn Mas'ud, may Allah be pleased with him, before the dawn prayer. When he came out, we would walk with him to the mosque. Then Abu Musa al-Ash'ari, may Allah be pleased with him, came to us and said: "Has Abu Abdur-Rahman come out to you yet?" We said: "No." So he sat with us until he came out. When he came out, we all stood up for him. Abu Musa said to him: "O Abu Abdur-Rahman, I just saw something in the mosque just now that I disapproved of, yet, praise be to Allah, I saw nothing but good." He asked: "What was it?" He replied: "If you live long enough, you will see it. I saw in the mosque groups of people sitting in circles waiting for the prayer. In every circle, there was a man, and in their hands were pebbles. He would say: 'Say Allahu Akbar a hundred times,' so they would say Allahu Akbar a hundred times. Then he would say: 'Say La ilaha illa Allah a hundred times,' so they would say La ilaha illa Allah a hundred times. And he would say: 'Say Subhan Allah a hundred times,' so they would say Subhan Allah a hundred times." He asked: "So what did you say to them?" He replied: "I did not say anything to them, waiting for your opinion or waiting for your command." He said: "Why did you not command them to count their sins and guarantee them that none of their good deeds would be lost?" Then he went on and we went with him until he came to one of those circles. He stood over them and said: "What is this that I see you doing?" They said: "O Abu Abdur-Rahman, these are pebbles with which we count the Takbir, the Tahlil, and the Tasbih." He said: "Then count your sins, for I guarantee that none of your good deeds will be lost. Woe to you, O Ummah of Muhammad, how quickly you are being destroyed! These are the companions of your Prophet (pbuh) present in large numbers, and these are his clothes not yet worn out, and his vessels not yet broken. By Him in Whose Hand is my soul, you are either upon a religion that is more guided than the religion of Muhammad, or you are opening a door of misguidance." They said: "By Allah, O Abu Abdur-Rahman, we intended nothing but good." He said: "And how many seek good but never attain it! Indeed, the Messenger of Allah (pbuh) told us that a people will recite the Quran but it will not go beyond their collarbones. By Allah, I do not know, perhaps most of them are from among you." Then he turned away from them. Amr ibn Salama said: "We saw the majority of those in those circles fighting against us on the day of Nahrawan alongside the Khawarij."
#2964
Transmeton Abdullahu: "Ndiqni dhe mos shpikni, sepse kjo ju mjafton."
أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ حَبِيبٍ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" اتَّبِعُوا، وَلَا تَبْتَدِعُوا، فَقَدْ كُفِيتُمْ "
Ya'la informed us, al-A'mash narrated to us, from Habib, from Abu 'Abd al-Rahman, who said: 'Abdullah (may Allah be pleased with him) said: "Follow, and do not innovate, for you have indeed been sufficed."
#2965
Transmeton Xhabir bin Abdullah el-Ensariu: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na mbajti një hytbe, ku e falënderoi Allahun dhe e lëvdoi Atë, e pastaj tha: "Vërtet, udhëzimi më i mirë është udhëzimi i Muhamedit (s.a.v.s.), punët më të këqija janë ato të shpikurat (risitë), dhe çdo bidat është humbje."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ ، حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ، وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ :" إِنَّ أَفْضَلَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ "
Muhammad ibn Ahmad ibn Abi Khalaf informed us, Yahya ibn Sulaym narrated to us, Ja'far ibn Muhammad narrated to me, from his father, from Jabir ibn 'Abdullah al-Ansari (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) addressed us in a sermon; he praised Allah and extolled Him, then he said: "Indeed, the best guidance is the guidance of Muhammad (pbuh), and the evilest of matters are the newly-invented ones, and every innovation is misguidance."
#2966
Transmeton Abdullah bin Mesudi: Ai çdo të enjte mbrëma, në prag të natës së xhuma, ngrihej dhe thoshte: "Vërtet, thënia më e vërtetë është thënia e Allahut dhe udhëzimi më i mirë është udhëzimi i Muhamedit (s.a.v.s.). I mjerë është ai që është i mjerë që në barkun e nënës së tij. Lajmet më të këqija janë gënjeshtrat. Punët më të këqija janë ato të shpikurat dhe çdo gjë që do të vijë është afër."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق الْفَزَارِيِّ ، عَنْ أَسْلَمَ الْمِنْقَرِيِّ ، عَنْ بِلَادِ بْنِ عِصْمَةَ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، يَقُولُ : وَكَانَ إِذَا كَانَ عَشِيَّةَ الْخَمِيسِ لَيْلَةِ الْجُمُعَةِ، قَامَ فَقَالَ :" إِنَّ أَصْدَقَ الْقَوْلِ قَوْلُ اللَّهِ G وَإِنَّ أَحْسَنَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَالشَّقِيُّ مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ، وَإِنَّ شَرَّ الرَّوَايَا رَوَايَا الْكَذِبِ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مَا هُوَ آتٍ قَرِيبٌ "
Muhammad ibn 'Uyaynah informed us, from Abu Ishaq al-Fazari, from Aslam al-Minqari, from Bilad ibn 'Ismah, who said: I heard 'Abdullah ibn Mas'ud, may Allah be pleased with him, say—and he used to stand on Thursday evening, the eve of Friday, and say: "Indeed, the most truthful of speech is the speech of Allah, and the best guidance is the guidance of Muhammad (pbuh). The wretched one is he who is wretched in his mother's womb. Verily, the worst of narrations are the narrations of falsehood, the worst of matters are their newly-invented ones, and everything that is coming is near."
#2967
Transmeton Ibn Sirini: Nuk ka ndodhur që ndonjë njeri të ketë marrë një bidat (risi) e pastaj t'i jetë kthyer Sunetit.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق الْفَزَارِيِّ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ ، قَالَ :" مَا أَخَذَ رَجُلٌ بِبِدْعَةٍ فَرَاجَعَ سُنَّةً "
Muhammad bin 'Uyaynah informed me, on the authority of Abu Ishaq al-Fazari, on the authority of Layth, on the authority of Ayyub, on the authority of Ibn Sirin, who said: "No man has ever adopted an innovation and then returned to a Sunnah."
#2968
Transmeton Theubani: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Vërtet, ajo që i frikësohem më së shumti për umetin tim janë udhëheqësit që devijojnë."
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ ، عَنْ ثَوْبَانَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ :" إِنَّمَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ "
Sulayman ibn Harb informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Ayyub, from Abu Qilabah, from Abu Asma, from Thawban (may Allah be pleased with him), from the Prophet (pbuh) that he said: "Indeed, I only fear for my nation the misleading leaders."
#2969
Transmeton Haxheh bint Ebi Haxheh: Na erdhi një burrë në kohën e mesditës dhe i thashë: "O rob i Allahut, prej nga vjen?" Ai tha: "Unë dhe një shok i imi ishim duke kërkuar një kafshë tonën që kishte humbur. Shoku im shkoi ta kërkonte, ndërsa unë hyra që të freskohesha në hije dhe të pija diçka." Atëherë u ngrita dhe i dhashë pak qumësht të thartë; ai piu, e piva edhe unë. Ajo tha: E vështrova me vëmendje dhe e pyeta: "O rob i Allahut, kush jeni ju?" Ai u përgjigj: "Unë jam Ebu Bekri." I thashë: "A jeni ju Ebu Bekri, shoku i të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), për të cilin kam dëgjuar?" Ai u përgjigj: "Po." Ajo tha: Atëherë përmenda luftërat tona kundër fisit Hat’ham dhe se si luftonim me njëri-tjetrin në kohën e xhahilijetit, derisa Allahu solli unitetin dhe stabilitetin. E pyeta: "O rob i Allahut, deri kur mendon se do të zgjasë kjo gjendje e mirë e njerëzve?" Ai tha: "Për aq kohë sa prijësit e tyre të mbeten të drejtë." E pyeta: "Cilët janë prijësit?" Ai tha: "A nuk i ke parë krerët që janë nëpër fise, të cilët njerëzit i ndjekin dhe u binden? Për aq kohë sa ata të qëndrojnë të drejtë, kështu do të jetë."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَبُو الْوَلِيدِ الْهَرَوِيُّ ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ ، عَنْ حَيَّةَ بِنْتِ أَبِي حَيَّةَ ، قَالَتْ : دَخَلَ عَلَيْنَا رَجُلٌ بِالظَّهِيرَةِ، فَقُلْتُ : يَا عَبْدَ اللَّهِ، مِنْ أَيْنَ أَقْبَلْتَ؟، قَالَ : أَقْبَلْتُ أَنَا وَصَاحِبٌ لِي فِي بُغَاءٍ لَنَا، فَانْطَلَقَ صَاحِبِي يَبْغِي، وَدَخَلْتُ أَنَا أَسْتَظِلُّ بِالظِّلِّ، وَأَشْرَبُ مِنْ الشَّرَابِ، فَقُمْتُ إِلَى لُبَيْنَةٍ حَامِضَةٍ، ورُبَّمَا قَالَتْ : فَقُمْتُ إِلَى ضَيْحَةٍ حَامِضَةٍ، فَسَقَيْتُهُ مِنْهَا، فَشَرِبَ، وَشَرِبْتُ، قَالَتْ : وَتَوَسَّمْتُهُ فَقُلْتُ : يَا عَبْدَ اللَّهِ مَنْ أَنْتَ؟، فَقَالَ أَنَا أَبُو بَكْرٍ ، قُلْتُ : أَنْتَ أَبُو بَكْرٍ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي سَمِعْتُ بِهِ؟، قَالَ : نَعَمْ، قَالَتْ : فَذَكَرْتُ غَزْوَنَا خَثْعَمًا، وَغَزْوَةَ بَعْضِنَا بَعْضًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَمَا جَاءَ اللَّهُ بِهِ مِنْ الْأُلْفَةِ وَأَطْنَابِ الْفَسَاطِيطِ وَشَبَّكَ ابْنُ عَوْنٍ أَصَابِعَهُ، وَوَصَفَهُ لَنَا مُعَاذٌ، وَشَبَّكَ أَحْمَدُ، فَقُلْتُ : يَا عَبْدَ اللَّهِ،حَتَّى مَتَى تَرَى أَمْرَ النَّاسِ هَذَا؟ ، قَالَ : " مَا اسْتَقَامَتْ الْأَئِمَّةُ "، قُلْتُ : مَا الْأَئِمَّةُ؟، قَالَ : " أَمَا رَأَيْتِ السَّيِّدَ يَكُونُ فِي الْحِوَاءِ فَيَتَّبِعُونَهُ، وَيُطِيعُونَهُ؟ فَمَا اسْتَقَامَ أُولَئِكَ "
Ahmad bin Abdullah Abu al-Walid al-Harawi informed us, Mu'adh bin Mu'adh narrated to us, from Ibn 'Awn, from 'Amr bin Sa'id, from Abu Zur'ah bin 'Amr bin Jarir, from Hayyah bint Abi Hayyah, who said: A man came to us at midday, and I said: "O servant of Allah, from where have you come?" He said: "I and a companion of mine came seeking a lost animal of ours. My companion went off to search, and I entered to seek shade and to have a drink." I then went to get some sour milk—or she might have said: I went to get some diluted sour milk—and I gave him some to drink, so he drank, and I drank. She said: I scrutinized him and said: "O servant of Allah, who are you?" He said: "I am Abu Bakr." I said: "Are you Abu Bakr, the companion of the Messenger of Allah (pbuh), of whom I have heard?" He said: "Yes." She said: So I mentioned our raiding of Khath'am and how we used to raid one another during the pre-Islamic period of ignorance (Jahiliyyah), and the harmony and stability that Allah had brought—and Ibn 'Awn intertwined his fingers to demonstrate, Mu'adh described this to us, and Ahmad also intertwined his fingers—and I said: "O servant of Allah, for how long do you think this state of affairs for the people will continue?" He said: "As long as the leaders remain upright." I asked: "What are the leaders?" He said: "Have you not seen the chief who resides in a settlement, whom the people follow and obey? It is as long as those remain upright."
#2970
Transmeton Ebu Derda se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Me të vërtetë, ajo prej së cilës frikësohem më së shumti për ju janë prijësit (imamët) që shvijnë nga rruga e drejtë."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَخٍ لِعَدِيِّ بْنِ أَرْطَاةَ ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" إِنَّ أَخْوَفُ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ "
Muhammad ibn al-Salt informed us, Ibrahim ibn Sa'd narrated to us, from his father, from a brother of 'Adi ibn Artah, from Abu al-Darda', who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Indeed, what I fear most for you are the misleading leaders."
#2971
Transmeton Kejs ibn Ebi Hazimi: Ebu Bekri (r.a.) hyri te një grua nga fisi Ahmes, e quajtur Zejnebe, dhe e pa se ajo nuk po fliste. Ai pyeti: "Pse nuk po flet?" I thanë: "Ajo ka bërë nijet që ta kryejë Haxhin në heshtje." Ai i tha: "Fol, sepse kjo nuk është e lejuar; kjo është nga veprat e Xhahilijetit." Atëherë ajo foli dhe e pyeti: "Kush je ti?" Ai u përgjigj: "Jam një burrë nga Muhaxhirët." Ajo pyeti: "Nga cilët Muhaxhirë?" Ai u përgjigj: "Nga Kurejshët." Ajo e pyeti përsëri: "Nga cilët Kurejshë?" Ai i tha: "Ti qenke shumë pyetëse! Unë jam Ebu Bekri." Ajo e pyeti: "Deri kur do të mbetemi në këtë rrugë të mirë që solli Allahu pas Xhahilijetit?" Ai u përgjigj: "Do të mbeteni në të për aq kohë sa udhëheqësit tuaj do të jenë të drejtë me ju." Ajo pyeti: "E kush janë udhëheqësit?" Ai i tha: "A nuk ka pasur populli yt prijës dhe fisnikë që i urdhëronin dhe ata i dëgjonin?" Ajo u përgjigj: "Po." Ai tha: "Ata janë si ata mbi njerëzit."
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ بَيَانٍ بْنِ بِشْرٍ ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ ، قَالَ : دَخَلَ أَبُو بَكْرٍ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ أَحْمَسَ يُقَالُ لَهَا زَيْنَبُ ، قَالَ : فَرَآهَا لَا تَتَكَلَّمُ، فَقَالَ :" مَا لَهَا لَا تَتَكَلَّمُ؟ "، قَالُوا : نَوَتْ حَجَّةً مُصْمِتَةً، فَقَالَ لَهَا : " تَكَلَّمِي، فَإِنَّ هَذَا لَا يَحِلُّ، هَذَا مِنْ عَمَلِ الْجَاهِلِيَّةِ "، قَالَ : فَتَكَلَّمَتْ، فَقَالَتْ : مَنْ أَنْتَ، قَالَ : أَنَا امْرُؤٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ، قَالَتْ : مِنْ أَيِّ الْمُهَاجِرِينَ؟، قَالَ : مِنْ قُرَيْشٍ، قَالَتْ : فَمِنْ أَيِّ قُرَيْشٍ أَنْتَ؟، قَالَ : إِنَّكِ لَسَئُولٌ، أَنَا أَبُو بَكْرٍ، قَالَتْ : مَا بَقَاؤُنَا عَلَى هَذَا الْأَمْرِ الصَّالِحِ الَّذِي جَاءَ اللَّهُ بِهِ بَعْدَ الْجَاهِلِيَّةِ؟، فَقَالَ : بَقَاؤُكُمْ عَلَيْهِ مَا اسْتَقَامَتْ بِكُمْ أَئِمَّتُكُمْ، قَالَتْ : وَمَا الْأَئِمَّةُ؟، قَالَ : أَمَا كَانَ لِقَوْمِكِ رُؤَسَاءُ وَأَشْرَافٌ، يَأْمُرُونَهُمْ فَيُطِيعُونَهُمْ؟، قَالَتْ : بَلَى، قَالَ : فَهُمْ مِثْلُ أُولَئِكَ عَلَى النَّاسِ
Abu al-Nu'man informed us, Abu 'Awanah narrated to us, from Bayan bin Bishr, from Qays bin Abi Hazim, who said: Abu Bakr (may Allah be pleased with him) visited a woman from the tribe of Ahmas called Zaynab, and he saw that she would not speak. He asked, "Why does she not speak?" They said, "She has made an intention to perform a silent Hajj." He said to her, "Speak, for this is not permissible; this is from the practices of the Jahiliyyah (the pre-Islamic period of ignorance)." Thereupon, she spoke and asked, "Who are you?" He replied, "I am a man from the Muhajirun (Emigrants)." She asked, "From which of the Muhajirun?" He replied, "From Quraysh." She asked, "From which clan of Quraysh are you?" He said, "You are indeed very inquisitive; I am Abu Bakr." She then asked, "How long shall we remain upon this righteous matter that Allah has brought after the Jahiliyyah?" He replied, "Your remaining upon it lasts as long as your leaders are upright with you." She asked, "And who are the leaders?" He said, "Did your people not have chiefs and nobles who would command them and they would obey them?" She replied, "Yes." He said, "Then they are like those over the people."
#2972
Transmeton Aidhja: E kam parë Ibn Mes’udin (r.a.) duke i porositur burrat dhe gratë e duke thënë: "Kushdo prej jush, burrë apo grua, që e arrin (këtë kohë), le t’i përmbahet rrugës së parë, sepse vërtet ju jeni në fitra." Abdullahu tha: "Es-Semt" do të thotë rruga.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ وَاصِلٍ ، عَنْ امْرَأَةٍ يُقَالُ لَهَا عَائِذَةُ L4047 ، قَالَتْ : رَأَيْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ يُوصِي الرِّجَالَ وَالنِّسَاءَ، وَيَقُولُ :" مَنْ أَدْرَكَ مِنْكُمْ مِنْ امْرَأَةٍ، أَوْ رَجُلٍ، فَالسَّمْتَ الْأَوَّلَ، فَإِنَّكُمْ عَلَى الْفِطْرَةِ "، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : السَّمْتُ الطَّرِيقُ
Abdullah bin Muhammad informed us: Abd al-Rahman bin Mahdi narrated to us, from Sufyan, from Wasil, from a woman called 'A'idhah, she said: I saw Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him) exhorting the men and the women, saying: "Whosoever among you reaches [those times], whether woman or man, then [adhere to] the first way of conduct, for indeed you are upon the primordial nature (Fitrah)." Abdullah said: "Al-Samt" means the path.
#2973
Transmeton Zijad bin Hudejri: Omeri më tha: "A e di se çfarë e shkatërron Islamin?" I thashë: "Jo." Ai tha: "Atë e shkatërron rrëshqitja e dijetarit, debati i munafikut duke u thirrur në Libër dhe gjykimi i prijësve që shpien në humbje."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، أَخْبَرَنَا عَلِيٌّ هُوَ ابْنُ مُسْهِرٍ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ زِيَادِ بْنِ حُدَيْرٍ ، قَالَ : قَالَ لِي عُمَرُ : هَلْ تَعْرِفُ مَا يَهْدِمُ الْإِسْلَامَ؟، قُلْتُ : لَا، قَالَ :" يَهْدِمُهُ زَلَّةُ الْعَالِمِ، وَجِدَالُ الْمُنَافِقِ بِالْكِتَابِ، وَحُكْمُ الْأَئِمَّةِ الْمُضِلِّينَ "
Muhammad ibn ‘Uyaynah informed us, ‘Ali—he is Ibn Mushir—informed us, from Abu Ishaq, from al-Sha‘bi, from Ziyad ibn Hudayr, who said: ‘Umar said to me: "Do you know what destroys Islam?" I said: "No." He said: "It is destroyed by the slip of the scholar, the argumentation of the hypocrite with the Book, and the rule of the misguiding leaders."
#2974
Transmeton Muhamedi bin Aliu: Mos u ulni me njerëzit e polemikave, sepse ata zhyten në ajetet e Allahut.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ ، عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ الْحَكَمِ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ ، قَالَ :" لَا تُجَالِسُوا أَصْحَابَ الْخُصُومَاتِ، فَإِنَّهُمْ يَخُوضُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ "
Harun informed us, from Hafs bin Ghiyath, from Layth, from Al-Hakam, from Muhammad bin 'Ali, who said: "Do not sit with the people of disputation, for indeed they plunge into the verses of Allah."
#2975
Transmeton El-Haseni: Pasha Allahun, përveç të Cilit nuk ka zot tjetër, Sunneti juaj është mes tyre: mes ekstremistit dhe neglizhentit. Prandaj, bëni durim në të, Mëshira e Allahut qoftë mbi ju! Vërtet, Ehli Sunneti ishin njerëzit më të paktë në të kaluarën dhe do të jenë njerëzit më të paktë në atë që ka mbetur: ata që nuk shkuan pas njerëzve të luksit në luksin e tyre, as pas njerëzve të bidateve në bidatet e tyre, por bënë durim në Sunnetin e tyre derisa takuan Zotin e tyre. Kështu bëhuni edhe ju, në dashtë Allahu.
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَنْصُورٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ شريك ، عَنْ مُبَارَكٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ :" سُنَّتُكُمْ وَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ بَيْنَهُمَا : بَيْنَ الْغَالِي وَالْجَافِي، فَاصْبِرُوا عَلَيْهَا رَحِمَكُمْ اللَّهُ، فَإِنَّ أَهْلَ السُّنَّةِ كَانُوا أَقَلَّ النَّاسِ فِيمَا مَضَى، وَهُمْ أَقَلُّ النَّاسِ فِيمَا بَقِيَ : الَّذِينَ لَمْ يَذْهَبُوا مَعَ أَهْلِ الْإِتْرَافِ فِي إِتْرَافِهِمْ، وَلَا مَعَ أَهْلِ الْبِدَعِ فِي بِدَعِهِمْ، وَصَبَرُوا عَلَى سُنَّتِهِمْ حَتَّى لَقُوا رَبَّهُمْ، فَكَذَلِكُمْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَكُونُوا "
Al-Husayn ibn Mansur informed us, Abu Usamah narrated to us, from Sharik, from Mubarak, from Al-Hasan, who said: "Your Sunnah, by Allah, besides whom there is no deity, is between the two: between the extremist and the negligent. So remain patient upon it, may Allah have mercy upon you; for indeed, the people of the Sunnah were the fewest of people in what has passed, and they are the fewest of people in what remains: those who did not go with the people of luxury in their luxury, nor with the people of innovation in their innovations, and they remained patient upon their Sunnah until they met their Lord. So be likewise, if Allah wills."
#2976
Transmeton Abdullahu (r.a.): "Moderimi në Sunet është më i mirë sesa zelli në bidat."
أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ عُمَارَةَ ، وَمَالِكِ بْنِ الْحَارِثِ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" الْقَصْدُ فِي السُّنَّةِ خَيْرٌ مِنْ الِاجْتِهَادِ فِي الْبِدْعَةِ "
Musa ibn Khalid informed us, 'Isa ibn Yunus narrated to us, from al-A'mash, from 'Umarah and Malik ibn al-Harith, from 'Abd al-Rahman ibn Yazid, from 'Abdullah (may Allah be pleased with him), who said: "Moderation in the Sunnah is better than striving in innovation."
#2977
Transmeton Ibrahimi: Kam arritur njerëz të tillë që, po të mos e tejkalonte asnjëri prej tyre as sa një thua, as unë nuk do ta tejkaloja atë. Mjafton si nënçmim për një popull që veprat e tyre të bien ndesh me ato të të parëve.
أَخْبَرَنَا مَنْصُورُ بْنُ سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ ، عَنْ شَرِيكٍ ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ :" لَقَدْ أَدْرَكْتُ أَقْوَامًا لَوْ لَمْ يُجَاوِزْ أَحَدُهُمْ ظِفْرًا، لَمَا جَاوَزْتُهُ، كَفَى إِزْرَاءً عَلَى قَوْمٍ أَنْ تُخَالَفَ أَفْعَالُهُمْ "
Mansur bin Salamah al-Khuza'i informed us, from Sharik, from Abu Hamzah, from Ibrahim, who said: "I have certainly met people such that if one of them did not exceed the breadth of a fingernail, I would not have exceeded it. It is sufficient disparagement for a people that their actions are contradicted."
#2978
Transmeton Atau: Lidhur me ajetin "Binduni Allahut dhe binduni të Dërguarit dhe atyre që kanë autoritet midis jush", ai tha: "Ata janë njerëzit e dijes dhe të fikhut, ndërsa bindja ndaj të Dërguarit (s.a.v.s.) është ndjekja e Librit dhe e Sunetit."
أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ ، عَنْ عَطَاءٍ : # أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ سورة النساء آية 59 #، قَالَ :" أُولُو الْعِلْمِ وَالْفِقْهِ، وَطَاعَةُ الرَّسُولِ : اتِّبَاعُ الْكِتَابِ وَالسُّنَّةِ "
Ya’la informed us, ‘Abd al-Malik narrated to us, from ‘Ata’ regarding the verse: "Obey Allah and obey the Messenger and those in authority among you" [Surah An-Nisa, Verse 59], he said: "Those of knowledge and jurisprudence; and obedience to the Messenger is following the Book and the Sunnah."
#2979
Transmeton Ibrahim bin Edhemi: E pyeta Ibn Shubrumen për diçka rreth një çështjeje të vështirë që kisha dhe i thashë: "Allahu të mëshiroftë, shqyrtoje atë." Ai tha: "Kur rruga më bëhet e qartë dhe e gjej argumentin (etherin), nuk ngurroj."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَدْهَمَ ، قَالَ : سَأَلْتُ ابْنَ شُبْرُمَةَ عَنْ شَيْءٍ، وَكَانَتْ عِنْدِي مَسْأَلَةٌ شَدِيدَةٌ، فَقُلْتُ : رَحِمَكَ اللَّهُ، انْظُرْ فِيهَا، قَالَ :" إِذَا وَضَحَ لِيَ الطَّرِيقُ، وَوَجَدْتُ الْأَثَرَ، لَمْ أَحْبَسْ "
Muhammad ibn Yusuf informed us, Ibrahim ibn Adham narrated to us, saying: I asked Ibn Shubrumah about something, and I had a difficult issue, so I said: "May Allah have mercy on you, look into it." He said: "If the path becomes clear to me and I find a narration (Athar), I shall not hold back."
#2980
Transmeton Ibn Mesudi: Më ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Mësojeni diturinë dhe ua mësoni atë njerëzve, mësojini faraitet (ligjet e trashëgimisë) dhe ua mësoni ato njerëzve, mësojeni Kuranin dhe ua mësoni atë njerëzve. Vërtet, unë jam një njeri që do të merret (do të vdes), ndërsa dituria do të pakësohet dhe do të shfaqen fitnet, derisa dy njerëz do të kundërshtohen për një detyrë të trashëgimisë dhe nuk do të gjejnë askënd që të gjykojë mes tyre."
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ الْهَيْثَمِ ، حَدَّثَنَا عَوْفٌ ، عَنْ رَجُلٍ يُقَالُ لَهُ سُلَيْمَانُ بْنُ جَابِرٍ مِنْ أَهْلِ هَجَرَ، قَالَ : قَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ ، قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ وَعَلِّمُوهُ النَّاسَ، تَعَلَّمُوا الْفَرَائِضَ وَعَلِّمُوهُ النَّاسَ، تَعَلَّمُوا الْقُرْآنَ وَعَلِّمُوهُ النَّاسَ، فَإِنِّي امْرُؤٌ مَقْبُوضٌ، وَالْعِلْمُ سَيُنْقَصُ وَتَظْهَرُ الْفِتَنُ حَتَّى يَخْتَلِفَ اثْنَانِ فِي فَرِيضَةٍ لَا يَجِدَانِ أَحَدًا يَفْصِلُ بَيْنَهُمَا "
Uthman bin al-Haytham informed us, Awf narrated to us, from a man named Sulayman bin Jabir from the people of Hajar, who said: Ibn Mas'ud said: The Messenger of Allah (pbuh) said to me: "Learn knowledge and teach it to the people; learn the laws of inheritance and teach them to the people; learn the Qur'an and teach it to the people. For indeed, I am a man who shall be taken away, and knowledge will be diminished, and tribulations will appear, until two individuals disagree over an inheritance obligation and they find no one to settle the matter between them."
#2981
Transmeton Abdullah bin Omeri:

I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i dërgoi Muadh bin Xhebelin dhe Ebu Musën në Jemen dhe u tha: "Bashkëpunoni me njëri-tjetrin, bindjuni njëri-tjetrit, përgëzoni dhe mos i largoni njerëzit." Kur arritën në Jemen, Muadhi u mbajti fjalim njerëzve, i nxiti ata në Islam dhe i urdhëroi që të thelloheshin në studimin e Kur’anit, duke u thënë: "Kur ta bëni këtë, më pyesni e do t’ju tregoj se kush janë banorët e Xhenetit dhe kush janë banorët e Zjarrit." Ata qëndruan aty aq sa deshi Allahu, e pastaj i thanë Muadhit: "Na pate urdhëruar që kur të kuptonim e të lexonim Kur'anin, të të pyesnim e ti të na tregoje për banorët e Xhenetit dhe ata të Zjarrit." Atëherë Muadhi u tha: "Nëse një njeri përmendet për të mirë, ai është nga banorët e Xhenetit, e nëse përmendet për të keq, ai është nga banorët e Zjarrit."
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَبِي خَلِيفَةَ ، قَالَ : سَمِعْتُ زِيَادَ بْنَ مِخْرَاقٍ ذَكَرَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : أَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ، وَأَبَا مُوسَى إِلَى الْيَمَنِ ، قَالَ :" تَسَانَدَا وَتَطَاوَعَا، وَبَشِّرَا وَلَا تُنَفِّرَا "، فَقَدِمَا الْيَمَنَ ، فَخَطَبَ النَّاسَ مُعَاذٌ فَحَضَّهُمْ عَلَى الْإِسْلَامِ، وَأَمَرَهُمْ بِالتَّفَقُّهِ فِي الْقُرْآنِ، وَقَالَ : إِذَا فَعَلْتُمْ ذَلِكَ، فَاسْأَلُونِي أُخْبِرْكُمْ عَنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، فَمَكَثُوا مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَمْكُثُوا، فَقَالُوا لِمُعَاذٍ : قَدْ كُنْتَ أَمَرْتَنَا إِذَا نَحْنُ تَفَقَّهْنَا وَقَرَأْنَا أَنْ نَسْأَلَكَ فَتُخْبِرَنَا بِأَهْلِ الْجَنَّةِ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، فَقَالَ لَهُمْ مُعَاذٌ : إِذَا ذُكِرَ الرَّجُلُ بِخَيْرٍ، فَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَإِذَا ذُكِرَ بِشَرٍّ فَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ
Ya'qub bin Ibrahim informed us, saying: Umar bin Abi Khalifah narrated to us, saying: I heard Ziyad bin Mikhraq mention on the authority of Abdullah bin Umar (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) sent Mu'adh bin Jabal and Abu Musa to Yemen, saying: "Support one another and cooperate, and give glad tidings and do not repel people." When they arrived in Yemen, Mu'adh addressed the people and exhorted them towards Islam, and he commanded them to gain a deep understanding of the Qur'an, saying: "If you do that, then ask me and I shall inform you of the people of Paradise from the people of the Fire." They remained for as long as Allah willed they should remain, then they said to Mu'adh: "You had commanded us that once we gained understanding and recited the Qur'an, we should ask you so that you would inform us of the people of Paradise from the people of the Fire." Mu'adh said to them: "If a man is mentioned with good, then he is from the people of Paradise, and if he is mentioned with evil, then he is from the people of the Fire."
#2982
Transmeton Ebu Hurejre: Pejgamberi (s.a.v.s.) u pyet: "O i Dërguar i Allahut, cili njeriu është më i nderuari?" Ai tha: "Më i devotshmi prej tyre." Ata i thanë: "Nuk po të pyesim për këtë." Ai tha: "Atëherë është Jusufi, Pejgamberi i Allahut, biri i Pejgamberit të Allahut, biri i Pejgamberit të Allahut, biri i mikut të Allahut." Ata i thanë: "Nuk po të pyesim për këtë." Ai tha: "Atëherë, a po më pyesni për fisnikërinë e arabëve? Më të mirët e tyre në xhahilijet janë më të mirët e tyre në Islam, nëse e kuptojnë fenë."
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ، قَالَ : سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ أَبِي سَعِيدٍ يُحَدِّثُ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قِيلَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَيُّ النَّاسِ أَكْرَمُ؟، قَالَ :" أَتْقَاهُمْ "، قَالُوا : لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ، قَالَ : " فَيُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ نَبِيُّ اللَّهِ بْنُ نَبِيِّ اللَّهِ بْنِ خَلِيلِ اللَّهِ "، قَالُوا : لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ، قَالَ : " فَعَنْ مَعَادِنِ الْعَرَبِ تَسْأَلُونِي؟ خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الْإِسْلَامِ إِذَا فَقُهُوا "
Ya'qub ibn Ibrahim narrated to us, Yahya ibn Sa'id al-Qattan narrated to us, from 'Ubayd Allah, who said: I heard Sa'id ibn Abi Sa'id narrating from his father, from Abu Hurayrah (may Allah be pleased with him), who said: It was asked, "O Messenger of Allah (pbuh), which of the people is the most honorable?" He replied, "The most God-fearing among them." They said, "It is not about this that we are asking you." He (pbuh) said, "Then Joseph, son of Jacob, the Prophet of Allah, son of the Prophet of Allah, son of the Friend of Allah." They said, "It is not about this that we are asking you." He (pbuh) said, "Are you then asking me about the lineages of the Arabs? The best of them in the pre-Islamic period of ignorance are the best of them in Islam, if they attain religious understanding."
#2983
Transmeton Muaviu: E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë: "Atij që Allahu ia dëshiron të mirën, ia mundëson kuptimin e thellë të fesë."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَاديِ ، عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ :" مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا، يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ "
Abdullah (who is Ibn Salih) informed us, saying: Al-Layth narrated to me, from Yazid ibn 'Abdullah ibn Usamah ibn al-Hadi, from 'Abd al-Wahhab, from Ibn Shihab, from Humayd ibn 'Abd al-Rahman, from Mu'awiyah (may Allah be pleased with him), who said: I heard the Messenger of Allah (pbuh) say: "Whomever Allah intends good for, He grants him understanding of the religion."
#2984
Transmeton Ibn Abbasi: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Atij që Allahu ia dëshiron të mirën, ia jep kuptimin e fesë."
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ إِسْمَاعِيل بْنِ جَعْفَرٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا، يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ "
Sa'id bin Sulayman informed us, from Isma'il bin Ja'far, from Abdullah bin Sa'id bin Abi Hind, from his father, from Ibn Abbas (may Allah be pleased with them both), who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Whomever Allah intends good for, He grants him understanding of the religion."
#2985
Transmeton Muaviu: Kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë: "Atij që Allahu ia do të mirën, i jep kuptim të thellë në fe."
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ جَبَلَةَ بْنِ عَطِيَّةَ ، عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ :" مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا، يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ "
Yazid bin Harun informed us, Hammad bin Salamah informed us, from Jabalah bin Atiyyah, from Ibn Muhayriz, from Mu'awiyah, who said: I heard the Messenger of Allah (pbuh) saying: "Whomever Allah intends good for, He grants him understanding of the religion."
#2986
Transmeton Xhubejr ibn Mut'imi nga babai i tij se ai ka dëshmuar hytben e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) në ditën e Arafatit gjatë Haxhit të Lamtumirës, ku ka thënë: "O njerëz! Pasha Allahun, unë nuk e di, mbase nuk do t'ju takoj më pas kësaj dite në këtë vend. Allahu e mëshiroftë atë që e dëgjon fjalën time sot dhe e nxë atë, sepse ndodh që një bartës i fikhut të mos jetë i fikhut (të mos ketë kuptim të thellë), dhe ndodh që një bartës i fikhut t'ia përcjellë atë dikujt që është më i ditur se ai. Ta dini se pasuritë dhe gjakrat tuaj janë të shenjta për ju, ashtu siç është e shenjtë kjo ditë e juaja, në këtë muaj tuajin e në këtë vend tuajin. Ta dini se zemrat nuk tradhtojnë në tri gjëra: sinqeriteti i veprës për Allahun, këshillimi i udhëheqësve dhe qëndrimi me xhematin e myslimanëve, sepse thirrja e tyre i përfshin ata që vijnë pas tyre."
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الزَّهْرَانِيُّ ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل هُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ، عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ شَهِدَ خُطْبَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَوْمِ عَرَفَةَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ : " أَيُّهَا النَّاسُ،إِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدْرِي لَعَلِّي لَا أَلْقَاكُمْ بَعْدَ يَوْمِي هَذَا بِمَكَانِي هَذَا، فَرَحِمَ اللَّهُ مَنْ سَمِعَ مَقَالَتِي الْيَوْمَ فَوَعَاهَا، فَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ وَلَا فِقْهَ لَهُ، وَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ إِلَى مَنْ هُوَ أَفْقَهُ مِنْهُ، وَاعْلَمُوا أَنَّ أَمْوَالَكُمْ وَدِمَاءَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ هَذَا الْيَوْمِ، فِي هَذَا الشَّهْرِ، فِي هَذَا الْبَلَدِ، وَاعْلَمُوا أَنَّ الْقُلُوبَ لَا تُغِلُّ عَلَى ثَلَاثٍ : إِخْلَاصِ الْعَمَلِ لِلَّهِ، وَمُنَاصَحَةِ أُولِي الْأَمْرِ، وَعَلَى لُزُومِ جَمَاعَةِ الْمُسْلِمِينَ، فَإِنَّ دَعْوَتَهُمْ تُحِيطُ مِنْ وَرَائِهِمْ "
Sulayman ibn Dawud al-Zahrani informed us, Isma'il—who is ibn Ja'far—informed us, Amr ibn Abi Amr narrated to us, from Abd al-Rahman ibn al-Huwayrith, from Muhammad ibn Jubayr ibn Mut'im, from his father, may Allah be pleased with him, that he witnessed the sermon of the Messenger of Allah (pbuh) on the Day of Arafah during the Farewell Pilgrimage: "O people, by Allah, I do not know, perhaps I shall not meet you after this day of mine in this place of mine. May Allah have mercy on whoever hears my speech today and comprehends it; for many a carrier of knowledge possesses no understanding himself, and many a carrier of knowledge conveys it to one who is more understanding than he is. And know that your wealth and your blood are sacred to you, like the sanctity of this day, in this month, in this land. And know that hearts do not harbor rancor regarding three things: sincerity of action for Allah, offering sincere advice to those in authority, and adhering to the community of Muslims, for indeed, their supplication encompasses them from behind."
#2987
Transmeton Xhubejr ibn Mut'imi:
I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u ngrit në Hajf të Minës dhe tha: "Allahu e ndriçoftë atë rob që dëgjon fjalën time, e mban mend atë dhe e përcjell te ai që nuk e ka dëgjuar. Ndodh që një bartës i dijes nuk ka kuptim të thellë, dhe ndodh që ai ia përcjell dijen dikujt që është më i ditur se ai. Tri gjëra nuk e tradhtojnë zemrën e besimtarit: sinqeriteti i veprave për Allahun, bindja ndaj udhëheqësve dhe qëndrimi me xhematin, sepse lutja e tyre i përfshin ata."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَاق ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْخَيْفِ مِنْ مِنًى ، فَقَالَ :" نَضَّرَ اللَّهُ عَبْدًا سَمِعَ مَقَالَتِي فَوَعَاهَا، ثُمَّ أَدَّاهَا إِلَى مَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا، فَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ لَا فِقْهَ لَهُ، وَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ إِلَى مَنْ هُوَ أَفْقَهُ مِنْهُ ثَلَاثٌ لَا يُغِلُّ عَلَيْهِنَّ قَلْبُ الْمُؤْمِنِ : إِخْلَاصُ الْعَمَلِ لِلَّهِ، وَطَاعَةُ ذَوِي الْأَمْرِ، وَلُزُومُ الْجَمَاعَةِ، فَإِنَّ دَعْوَتَهُمْ تَكُونُ مِنْ وَرَائِهِمْ "
Ahmad ibn Khalid informed us, Muhammad—who is Ibn Ishaq—narrated to us, from al-Zuhri, from Muhammad ibn Jubayr ibn Mut'im, from his father, who said: The Messenger of Allah (pbuh) stood at al-Khayf in Mina and said: "May Allah brighten the face of a servant who hears my words, comprehends them, and then conveys them to those who have not heard them. For perhaps a bearer of knowledge has no understanding of it, and perhaps a bearer of knowledge carries it to one who is more knowledgeable than him. There are three things upon which the heart of a believer does not harbor rancor: sincerity of action for the sake of Allah, obedience to those in authority, and adhering to the community, for indeed, their supplication encompasses them from behind."
#2988
Transmeton Zejd bin Thabiti se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Allahu e ndriçoftë atë njeri që dëgjon prej nesh një hadith, e nxë atë dhe ia përcjell atij që është më i vëmendshëm se ai. Ndodh që një bartës i dijes (fikhut) të mos jetë i dijshëm, dhe ndodh që një bartës i dijes t'ia përcjellë atë dikujt që është më i dijshëm se ai. Zemra e një muslimani që i përmbahet tri cilësive nuk do të privohet nga hyrja në Xhenet: sinqeriteti në vepra për hir të Allahut, këshillimi i udhëheqësve dhe qëndrimi me xhematin e muslimanëve, sepse lutja e tyre i rrethon ata nga pas. Kush ka për qëllim Ahiretin, Allahu do t'ia vendosë pasurinë në zemër, do t'ia bashkojë punët e tij dhe bota do t'i vijë asaj i përulur. Ndërsa kush ka për qëllim këtë botë, Allahu do t'ia shpërndajë punët e tij, do t'ia vendosë varfërinë para syve dhe nuk do t'i vijë asgjë nga kjo botë përveç asaj që i është caktuar." Ai (Zejdi) u pyet gjithashtu për Namazin e Mesëm dhe tha: "Ai është Namazi i drekës."
أَخْبَرَنَا عِصْمَةُ بْنُ الْفَضْلِ ، حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ عُمَرَ بْنِ سُلَيْمَانَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : خَرَجَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ مِنْ عِنْدِ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ، بِنِصْفِ النَّهَارِ، قَالَ : فَقُلْتُ مَا خَرَجَ هَذِهِ السَّاعَةَ مِنْ عِنْدِ مَرْوَانَ إِلَّا وَقَدْ سَأَلَهُ عَنْ شَيْءٍ، فَأَتَيْتُهُ، فَسَأَلْتُهُ، فَقَالَ : نَعَمْ، سَأَلَنِي عَنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" نَضَّرَ اللَّهُ امْرَأً سَمِعَ مِنَّا حَدِيثًا فَحَفِظَهُ، فَأَدَّاهُ إِلَى مَنْ هُوَ أَحْفَظُ مِنْهُ، فَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ لَيْسَ بِفَقِيهٍ، وَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ إِلَى مَنْ هُوَ أَفْقَهُ مِنْهُ، لَا يَعْتَقِدُ قَلْبُ مُسْلِمٍ عَلَى ثَلَاثِ خِصَالٍ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ "، قَالَ : قُلْتُ : مَا هُنَّ؟، قَالَ : إِخْلَاصُ الْعَمَلِ لِلَّهِ، وَالنَّصِيحَةُ لِوُلَاةِ الْأَمْرِ، وَلُزُومُ الْجَمَاعَةِ، فَإِنَّ دَعْوَتَهُمْ تُحِيطُ مِنْ وَرَائِهِمْ، وَمَنْ كَانَتْ الْآخِرَةُ نِيَّتَهُ، جَعَلَ اللَّهُ غِنَاهُ فِي قَلْبِهِ، وَجَمَعَ لَهُ شَمْلَهُ، وَأَتَتْهُ الدُّنْيَا وَهِيَ رَاغِمَةٌ، وَمَنْ كَانَتْ الدُّنْيَا نِيَّتَهُ، فَرَّقَ اللَّهُ عَلَيْهِ شَمْلَهُ، وَجَعَلَ فَقْرَهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ، وَلَمْ يَأْتِهِ مِنْ الدُّنْيَا إِلَّا مَا قُدِّرَ لَهُ "، قَالَ : وَسَأَلْتُهُ عَنْ صَلَاةِ الْوُسْطَى، قَالَ : هِيَ الظُّهْرُ
Isma' b. al-Fadl informed us, Harami b. 'Umarah narrated to us, from Shu'bah, from 'Umar b. Sulayman, from 'Abd al-Rahman b. Aban b. 'Uthman, from his father, who said: Zayd b. Thabit came out from Marwan b. al-Hakam at midday. He said: So I said: "He did not come out from Marwan at this hour except that he had asked him about something." So I went to him and asked him, and he said: "Yes, he asked me about a Hadith I heard from the Messenger of Allah (pbuh), who said: 'May Allah brighten a man who hears a Hadith from us, preserves it, and conveys it to someone who is more retentive of it than himself. For perhaps a carrier of knowledge is not a person of understanding, and perhaps a carrier of knowledge conveys it to one who has more understanding than him. The heart of a Muslim does not hold firm to three traits except that he enters Paradise.'" He said: I asked: "What are they?" He said: "Sincerity of action for Allah, sincere advice to those in authority, and adhering to the community, for their supplication encompasses those behind them. And whoever makes the Hereafter his intention, Allah places his richness in his heart, gathers his affairs for him, and the world comes to him submissively. But whoever makes the world his intention, Allah scatters his affairs, places his poverty between his eyes, and nothing of the world comes to him except what has been decreed for him.'" He (the narrator) said: "And I asked him about the middle prayer, and he said: 'It is the Dhuhr prayer.'"
#2989
Transmeton Ebu Derda (r.a.): I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na mbajti një fjalim dhe tha: "Allahu e ndriçoftë njeriun që dëgjon prej nesh një hadith dhe e përcjell ashtu siç e ka dëgjuar, sepse ndodh që ai të cilit i përcillet të jetë më kuptues se ai që e ka dëgjuar. Tri gjëra janë, ndaj të cilave zemra e muslimanit nuk mban hile: sinqeriteti i veprës për Allahun, këshilla për çdo musliman dhe qëndrimi me xhematin e muslimanëve, sepse lutja e tyre i rrethon ata nga pas."
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيُّ ، أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زُبَيْدٍ الْيَامِيِّ ، عَنْ أَبِي الْعَجْلَانِ ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ :" نَضَّرَ اللَّهُ امْرَءًا سَمِعَ مِنَّا حَدِيثًا فَبَلَّغَهُ كَمَا سَمِعَهُ، فَرُبَّ مُبَلَّغٍ أَوْعَى مِنْ سَامِعٍ، ثَلَاثٌ لَا يَغِلُّ عَلَيْهِنَّ قَلْبُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ : إِخْلَاصُ الْعَمَلِ لِلَّهِ، وَالنَّصِيحَةُ لِكُلِّ مُسْلِمٍ، وَلُزُومُ جَمَاعَةِ الْمُسْلِمِينَ، فَإِنَّ دُعَاءَهُمْ يُحِيطُ مِنْ وَرَائِهِمْ "
Yahya bin Musa informed us, Amr bin Muhammad al-Qurashi narrated to us, Isra'il informed us, from Abd al-Rahman bin Zubayd al-Yami, from Abu al-Ajlan, from Abu al-Darda (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) delivered a sermon to us and said: "May Allah brighten the face of a man who hears a statement from us and conveys it as he heard it, for perhaps the one to whom it is conveyed is more mindful than the one who heard it. There are three things upon which the heart of a Muslim does not harbor deceit: sincerity of action for the sake of Allah, offering sincere advice to every Muslim, and adhering to the community of Muslims, for indeed their supplication encompasses from behind them."
#2990
Transmeton Xhabiri: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kush gënjen ndaj meje me qëllim, le ta përgatitë vendin e tij në Zjarr."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ ، أَخْبَرَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ ، عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا، فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ "
Muhammad ibn 'Isa informed us, Hushaym narrated to us, Abu al-Zubayr informed us, on the authority of Jabir (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Whoever deliberately lies about me, let him take his seat in the Fire."
#2991
Transmeton Ibn Abbasi: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kushdo që shpif ndaj meje me qëllim, le ta përgatitë vendin e tij në Zjarr."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا، فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ "
Muhammad bin 'Isa informed us, Abu 'Awanah narrated to us, from 'Abd al-A'la, from Sa'id bin Jubayr, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with him), from the Prophet (pbuh) who said: "Whoever intentionally lies about me, let him take his seat in the Fire."
#2992
Transmeton Zubejri: Ai e ka dëgjuar Pejgamberin (s.a.v.s.) duke thënë: "Kush shpif rrenë ndaj meje, le ta përgatitë vendin e tij në Zjarr."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ، عَنْ الزُّبَيْرِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ :" مَنْ حَدَّثَ عَنِّي كَذِبًا، فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ "
Abdullah bin Salih informed us, Al-Layth narrated to me, Yazid bin Abdillah narrated to me, from 'Amr bin Abdillah bin Urwah, from Abdullah bin Urwah, from Abdullah bin al-Zubayr, from al-Zubayr (may Allah be pleased with him), that he heard the Prophet (pbuh) saying: "Whoever narrates a lie about me, let him take his seat in the Fire."
#2993
Transmeton Jala bin Murrah se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kush gënjen ndaj meje me qëllim, le ta përgatitë vendin e tij në Zjarr."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنِي الصَّبَّاحُ بْنُ مُحَارِبٍ ، عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَعْلَى بْنِ مُرَّةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ جَدِّهِ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا، فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ "
Muhammad ibn Humayd informed us, saying: al-Sabbah ibn Muharib narrated to me, on the authority of Umar ibn Abdillah ibn Ya'la ibn Murrah, from his father, from his grandfather, that the Messenger of Allah (pbuh) said: "Whoever lies against me intentionally, let him take his seat in the Fire."
#2994
Transmeton Enes ibn Maliku: Sikur të mos kisha frikë se do të gaboj, do t'ju tregoja gjëra që i kam dëgjuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ose që i ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.). Kjo sepse e kam dëgjuar atë (s.a.v.s.) duke thënë: "Kush gënjen ndaj meje me qëllim, le ta përgatitë vendin e tij në Zjarr."
أَخْبَرَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ عَتَّابٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، يَقُولُ : لَوْلَا أَنِّي أَخْشَى أَنْ أُخْطِئَ لَحَدَّثْتُكُمْ بِأَشْيَاءَ سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَذَاكَ أَنِّي سَمِعْتُهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ :" مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا، فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ "
Asad ibn Musa informed us, Shu‘bah narrated to us, from ‘Attab, who said: I heard Anas ibn Malik (may Allah be pleased with him) saying: Were it not that I fear making a mistake, I would have narrated to you things that I heard from the Messenger of Allah (pbuh) or that the Messenger of Allah (pbuh) said; and that is because I heard him (pbuh) saying: "Whoever lies against me intentionally, then let him take his seat in the Fire."
#2995
Transmeton Enesi se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kush gënjen ndaj meje me qëllim, le ta përgatitë vendin e tij në Zjarr."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، وَعَنْ حَمَّادِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ ، وَعَنْ التَّيْمِيِّ ، وَعَنْ عَتَّابٍ مَوْلَى ابْنِ هُرْمُزَ، سَمِعُوا أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ :" مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا، فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ "
Muhammad ibn Abdillah informed us, Abu Dawud informed us, from Shu'bah, from Abd al-Aziz, and from Hammad ibn Abi Sulayman, and from al-Taymi, and from Attab the freed slave of Ibn Hurmuz, they heard Anas ibn Malik (may Allah be pleased with him), from the Prophet (pbuh) that he said: "Whoever lies about me intentionally, let him take his seat in the Fire."
#2996
Transmeton Ebu Katade: E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë mbi minber: "O njerëz, kini kujdes nga transmetimi i shumë haditheve prej meje. Kushdo që flet në emrin tim, le të thotë vetëm të vërtetën ose të saktën. Ndërsa kushdo që më mvesh mua atë që nuk e kam thënë, le ta përgatitë vendin e tij në Zjarr."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَاق ، عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبٍ ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ : " يَا أَيُّهَا النَّاسُ،إِيَّاكُمْ وَكَثْرَةَ الْحَدِيثِ عَنِّي، فَمَنْ قَالَ عَلَيَّ، فَلَا يَقُلْ إِلَّا حَقًّا أَوْ إِلَّا صِدْقًا، وَمَنْ قَالَ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ، فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ "
Ahmad ibn Khalid informed us, Muhammad—who is Ibn Ishaq—related to us, from Ma'bad ibn Ka'b, from Abu Qatada (may Allah be pleased with him), who said: I heard the Messenger of Allah (pbuh) saying while upon the pulpit: "O people, beware of narrating many traditions from me. Whoever attributes anything to me, let him not say anything except the truth or the veracity. And whoever attributes to me what I did not say, let him take his seat in the Fire."
#2997
Transmeton Enesi: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kush gënjen ndaj meje me qëllim, le ta përgatitë vendin e tij në Zjarr."
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ ، عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بِشْرٍ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا، فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ "
We were informed by Harun ibn Mu'awiya, from Ibrahim ibn Sulayman, from Asim al-Ahwal, from Muhammad ibn Bishr, from Anas (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Whoever lies about me intentionally, let him take his seat in the Fire."
#2998
Transmeton Abdullahu bin Amri: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Vërtet, Allahu nuk e merr diturinë duke e shkulur atë prej njerëzve, por e merr diturinë duke i marrë dijetarët. Kur të mos mbetet më asnjë dijetar, njerëzit do të marrin për udhëheqës injorantët. Ata do të pyeten dhe do të japin fetva pa pasur dituri, kështu do të devijojnë vetë dhe do t'i devijojnë edhe të tjerët."
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرنَا هِشَامٌ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنْ النَّاسِ، وَلَكِنْ : قَبْضُ الْعِلْمِ قَبْضُ الْعُلَمَاءِ، فَإِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا، اتَّخَذَ النَّاسُ رُؤَسَاءً جُهَّالًا، فَسُئِلُوا، فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ، فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا "
Jafar bin 'Awn informed us, Hisham informed us, from his father, from Abdullah bin 'Amr (may Allah be pleased with them both), who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Indeed, Allah does not take away knowledge by snatching it away from the people, but rather the taking away of knowledge is by the taking away of the scholars. So when no scholar remains, people will take ignorant leaders as their heads. They will be asked and will issue rulings without knowledge, thereby going astray and leading others astray."
#2999
Transmeton Ebu Umame se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Merrni diturinë para se ajo të zhduket." Ata pyetën: "O i Dërguari i Allahut, si mund të zhduket dituria kur ne kemi Librin e Allahut?" Ai u zemërua e pastaj tha: "Ju humbshin nënat tuaja! A nuk ishin Tevrati dhe Inxhili te Bijtë e Israilit, e megjithatë nuk u bënë dobi asgjë? Vërtet, zhdukja e diturisë është zhdukja e mbartësve të saj. Vërtet, zhdukja e diturisë është zhdukja e mbartësve të saj."
أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، أَخْبَرَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ الْحَجَّاجِ ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي مَالِكٍ ، عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، أَنَّهُ قَالَ :" خُذُوا الْعِلْمَ قَبْلَ أَنْ يَذْهَبَ "، قَالُوا : وَكَيْفَ يَذْهَبُ الْعِلْمُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، وَفِينَا كِتَابُ اللَّهِ؟، قَالَ : فَغَضِبَ، ثُمَّ قَالَ : " ثَكِلَتْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ، أَوَلَمْ تَكُنِ التَّوْرَاةُ وَالْإِنْجِيلُ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ، فَلَمْ يُغْنِيَا عَنْهُمْ شَيْئًا؟ إِنَّ ذَهَابَ الْعِلْمِ أَنْ يَذْهَبَ حَمَلَتُهُ، إِنَّ ذَهَابَ الْعِلْمِ أَنْ يَذْهَبَ حَمَلَتُهُ "
Musa ibn Khalid informed us, Mu'tamir ibn Sulayman informed us, from al-Hajjaj, from al-Walid ibn 'Abd al-Rahman ibn Abi Malik, from al-Qasim Abu 'Abd al-Rahman, the freed slave of 'Abd al-Rahman ibn Yazid, from Abu Umamah, from the Messenger of Allah (pbuh), that he said: "Acquire knowledge before it departs." They said: "And how will knowledge depart, O Prophet of Allah, while the Book of Allah is among us?" He said: So he became angry, then said: "May your mothers be bereaved of you! Were not the Torah and the Gospel among the Children of Israel, yet they did not avail them anything? Verily, the departure of knowledge is the departure of its carriers; verily, the departure of knowledge is the departure of its carriers."
#3000
Transmeton Said bin Xhubejri: Ai u pyet: "O Ebu Abdullah, cila është shenja e shkatërrimit të njerëzve?" Ai u përgjigj: "Kur të vdesin dijetarët e tyre."
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا هِلَالٌ هُوَ ابْنُ خَبَّابٍ ، قَالَ : سَأَلْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ ، قُلْتُ : يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ، مَا عَلَامَةُ هَلَاكِ النَّاسِ؟، قَالَ :" إِذَا هَلَكَ عُلَمَاؤُهُمْ "
Abu al-Nu'man narrated to us, Thabit ibn Yazid narrated to us, Hilal—who is ibn Khabbab—narrated to us, he said: I asked Sa'id ibn Jubayr, I said: "O Abu 'Abdullah, what is the sign of the destruction of the people?" He said: "When their scholars perish."
#3001
Transmeton Selmani: Njerëzit do të vazhdojnë të jenë në mirësi përderisa i pari të mbetet derisa të mësojë ose t’ia mësojë të fundit. E nëse i pari vdes para se t’ia mësojë të fundit ose para se i fundit të mësojë prej tij, njerëzit do të shkatërrohen.
أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا مَسْعُودُ بْنُ سَعْدٍ الْجُعْفِيُّ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رُبَيِّعَةَ ، عَنْ سَلْمَانَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" لَا يَزَالُ النَّاسُ بِخَيْرٍ مَا بَقِيَ الْأَوَّلُ حَتَّى يَتَعَلَّمَ أَوْ يُعَلِّمَ الْآخِرَ، فَإِنْ هَلَكَ الْأَوَّلُ قَبْلَ أَنْ يُعَلِّمَ أَوْ يَتَعَلَّمَ الْآخِرُ، هَلَكَ النَّاسُ "
Malik bin Isma'il informed us, Mas'ud bin Sa'd al-Ju'fi narrated to us, from 'Ata bin al-Sa'ib, from 'Abdullah bin Rubay'ah, from Salman (may Allah be pleased with him), who said: "People will continue to be in a state of goodness as long as the predecessor remains until the successor learns or [the predecessor] teaches. For if the predecessor perishes before teaching or the successor learning, then the people will perish."
#3002
Transmeton Ibn Abasi: "A e dini se si zhduket dija?" Ne thamë: "Jo." Ai tha: "Me zhdukjen e dijetarëve."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ ، حَدَّثَنَا أَبُو كُدَيْنَةَ ، عَنْ قَابُوسَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" هَلْ تَدْرُونَ مَا ذَهَابُ الْعِلْمِ؟، قُلْنَا : لَا، قَالَ : ذَهَابُ الْعُلَمَاءِ "
Muhammad ibn al-Salt informed us, Abu Kudaynah narrated to us, from Qabus, from his father, from Ibn Abbas (may Allah be pleased with him), who said: "Do you know what the departure of knowledge is?" We said: "No." He said: "The departure of the scholars."
#3003
Transmeton Hudhejfe (r.a.): "A e di se si pakësohet dituria?" Unë i thashë: "Ashtu si vjetrohet rroba dhe si konsumohet dërhemi?" Ai tha: "Jo, ndonëse edhe kjo është pjesë e saj. Marrja e diturisë bëhet përmes marrjes së dijetarëve."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَسْعَدَ ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ ، قَالَ : قَالَ حُذَيْفَةُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : أَتَدْرِي كَيْفَ يُنْقَصُ الْعِلْمُ؟، قَالَ : قُلْتُ : كَمَا يُنْفَضُ الثَّوْبُ، وَكَمَا يَقْسُو الدِّرْهَمُ، قَالَ :" لَا، وَإِنَّ ذَلِكَ لَمِنْهُ، قَبْضُ الْعِلْمِ : قَبْضُ الْعُلَمَاءِ "
Muhammad ibn As'ad informed us, Abu Bakr narrated to us, from Asim, from Abu Wa'il, who said: Hudhayfah (may Allah be pleased with him) said: "Do you know how knowledge is diminished?" He said: I said: "Just as a garment is worn out, and as a dirham becomes hardened." He said: "No, although that is part of it; the taking away of knowledge is the taking away of the scholars."
#3004
Transmeton Ebu Derda: Çfarë po ndodh që po shoh dijetarët tuaj duke u larguar, ndërsa të paditurit tuaj nuk po mësojnë?! Mësoni para se të ngrihet dituria, sepse vërtet ngritja e diturisë është largimi i dijetarëve.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ ، عَنْ مَنْصُورِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ ، عَنْ حُصَيْنٍ ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" مَا لِي أَرَى عُلَمَاءَكُمْ يَذْهَبُونَ وَجُهَّالَكُمْ لَا يَتَعَلَّمُونَ؟ ! فَتَعَلَّمُوا قَبْلَ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ، فَإِنَّ رَفْعَ الْعِلْمِ ذَهَابُ الْعُلَمَاءِ "
Muhammad ibn al-Salt informed us, from Mansur ibn Abi al-Aswad, from Husayn, from Salim ibn Abi al-Ja'd, from Abu al-Darda' (may Allah be pleased with him), who said: "What is the matter with me that I see your scholars departing, while your ignorant ones do not learn? Learn before knowledge is taken away, for indeed, the removal of knowledge is the departure of the scholars."
#3005
Transmeton Ebu Derda: Njerëzit janë ose dijetarë ose nxënës, e nuk ka asnjë të mirë në asgjë tjetër përveç kësaj.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَسَدٍ أَبُو عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ ، عَنْ بُرْد ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" النَّاسُ عَالِمٌ وَمُتَعَلِّمٌ، وَلَا خَيْرَ فِيمَا بَعْدَ ذَلِكَ "
Ahmad bin Asad Abu ‘Asim informed us, saying: ‘Abthar narrated to us, from Burd, from Sulayman bin Musa, from Abu al-Darda’ (may Allah be pleased with him), who said: "People are either a scholar or a learner, and there is no good in anything beyond that."
#3006
Transmeton Ebu Darda: Mësuesi i së mirës dhe nxënësi janë të barabartë në shpërblim, ndërsa te pjesa tjetër e njerëzve pas tyre nuk ka mirësi.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَسَدٍ أَبُو عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ سَالِمٍ ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" مُعَلِّمُ الْخَيْرِ، وَالْمُتَعَلِّمُ فِي الْأَجْرِ سَوَاءٌ، وَلَيْسَ لِسَائِرِ النَّاسِ بَعْدُ خَيْرٌ "
Ahmad bin Asad Abu 'Asim informed us, 'Abthar narrated to us, from al-A'mash, from Salim, from Abu al-Darda' (may Allah be pleased with him), who said: "The teacher of goodness and the learner are equal in reward, and there is no good in the rest of the people besides them."
#3007
Transmeton Abdullâh ibn Mes'udi: Bëhu ose dijetar, ose nxënës, ose dëgjues, dhe mos u bë i katërti, sepse do të shkatërrohesh.
أَخْبَرَنَا قَبِيصَةُ ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ ، عَنْ الْحَسَنِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" اغْدُ عَالِمًا أَوْ مُتَعَلِّمًا أَوْ مُسْتَمِعًا، وَلَا تَكُنِ الرَّابِعَ فَتَهْلِكَ "
Qabisah informed us, Sufyan informed us, from 'Ata bin al-Sa'ib, from al-Hasan, from 'Abdullah bin Mas'ud (may Allah be pleased with him), who said: "Be a scholar, or a learner, or a listener, and do not be the fourth, lest you perish."
#3008
Transmeton Selmani (r.a.): Njerëzit do të vazhdojnë të jenë në mirësi për aq kohë sa mbetet i pari derisa të mësojë i fundit. E nëse i pari vdes para se të mësojë i fundit, njerëzit do të shkatërrohen.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا خَالِدٌ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رُبَيِّعَةَ ، قَالَ : قَالَ سَلْمَانُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" لَا يَزَالُ النَّاسُ بِخَيْرٍ مَا بَقِيَ الْأَوَّلُ حَتَّى يَتَعَلَّمَ الْآخِرُ، فَإِذَا هَلَكَ الْأَوَّلُ قَبْلَ أَنْ يَتَعَلَّمَ الْآخِرُ، هَلَكَ النَّاسُ "
Amr ibn 'Awn informed us, Khalid informed us, on the authority of 'Ata ibn al-Sa'ib, from 'Abdullah ibn Rubay'ah, who said: Salman (may Allah be pleased with him) said: "People will continue to be in a state of goodness as long as the first remains until the last learns; for if the first perishes before the last learns, the people will perish."
#3009
Transmeton Omeri: Fitoni njohuri fetare para se të bëheni udhëheqës.
أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ ، وَعُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ، قَالَا : أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ ، عَنْ مُحَمَّدٍ ، عَنْ الْأَحْنَفِ ، قَالَ : قَالَ عُمَرُ :" تَفَقَّهُوا قَبْلَ أَنْ تُسَوَّدُوا "
We were informed by Wahb ibn Jarir and Uthman ibn Umar, who said: We were informed by Ibn Awn, from Muhammad, from al-Ahnaf, who said: Umar said: "Acquire deep religious understanding before you are appointed to positions of leadership."
#3010
Transmeton Temim ed-Dariu: Njerëzit filluan të mburreshin me lartësinë e ndërtesave në kohën e Omerit (r.a.), prandaj ai tha: "O ju arabë, qëndroni pranë tokës! Vërtet, nuk ka Islam pa xhemat, nuk ka xhemat pa udhëheqje dhe nuk ka udhëheqje pa bindje. Kushdo që zgjidhet i pari i popullit të tij mbi bazën e fikhut, kjo do të jetë jetë për të dhe për ta. Ndërsa kushdo që zgjidhet i pari i popullit të tij pa pasur fikh, kjo do të jetë shkatërrim për të dhe për ta."
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا بَقِيَّةُ ، حَدَّثَنِي صَفْوَانُ بْنُ رُسْتُمَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَيْسَرَةَ ، عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ ، رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : تَطَاوَلَ النَّاسُ فِي الْبِنَاءِ فِي زَمَنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَقَالَ عُمَرُ : " يَا مَعْشَرَ الْعُرَيْبِ،الْأَرْضَ الْأَرْضَ، إِنَّهُ لَا إِسْلَامَ إِلَّا بِجَمَاعَةٍ، وَلَا جَمَاعَةَ إِلَّا بِإِمَارَةٍ، وَلَا إِمَارَةَ إِلَّا بِطَاعَةٍ، فَمَنْ سَوَّدَهُ قَوْمُهُ عَلَى الْفِقْهِ، كَانَ حَيَاةً لَهُ وَلَهُمْ، وَمَنْ سَوَّدَهُ قَوْمُهُ عَلَى غَيْرِ فِقْهٍ، كَانَ هَلَاكًا لَهُ وَلَهُمْ "
Yazid bin Harun informed us, Baqiyyah informed us, Safwan bin Rustum narrated to me, from 'Abd al-Rahman bin Maysarah, from Tamim al-Dari (may Allah be pleased with him), who said: The people competed in constructing tall buildings during the time of 'Umar (may Allah be pleased with him), so 'Umar said: "O assembly of Arabs, [stick to] the ground, the ground. Indeed, there is no Islam except with a community, and there is no community except with leadership, and there is no leadership except with obedience. So, whomever his people appoint as a leader based on jurisprudence, it shall be life for him and for them; and whomever his people appoint as a leader without jurisprudence, it shall be destruction for him and for them."
#3011
Transmeton el-Muhasir bin Habibi: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: Allahu i Madhëruar ka thënë: "Vërtet, Unë nuk pranoj çdo fjalë të të urtit, por pranoj qëllimin dhe dëshirën e tij. Nëse qëllimi dhe dëshira e tij janë në bindje ndaj Meje, e bëj heshtjen e tij lavdërim ndaj Meje dhe dinjitet, edhe nëse ai nuk flet."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا بَقِيَّةُ ، حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صُهَيْبٍ ، أَنَّ الْمُهَاصِرَ بْنَ حَبِيبٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : قَالَ اللَّهُ تَعَالَى :" إِنِّي لَسْتُ كُلَّ كَلَامِ الْحَكِيمِ أَتَقَبَّلُ، وَلَكِنِّي أَتَقَبَّلُ هَمَّهُ وَهَوَاهُ، فَإِنْ كَانَ هَمُّهُ وَهَوَاهُ فِي طَاعَتِي، جَعَلْتُ صَمْتَهُ حَمْدًا لِي وَوَقَارًا، وَإِنْ لَمْ يَتَكَلَّمْ "
Muhammad ibn al-Mubarak informed us, Baqiyyah informed us, Sadaqah ibn ‘Abdullah ibn Suhayb narrated to us, that al-Muhasir ibn Habib said: The Messenger of Allah (pbuh) said: Allah the Almighty said: "Indeed, I do not accept every word of the wise person, but rather I accept his intention and his desire. Thus, if his intention and his desire are in obedience to Me, I make his silence a praise for Me and a source of dignity, even if he does not speak."
#3012
Transmeton Ebu ez-Zahirije se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Allahu ka thënë: 'Do ta përhap diturinë në fundin e kohës derisa ta mësojë atë burri dhe gruaja, robi dhe i liri, i vogli dhe i madhi. Kur ta bëj këtë me ta, do t'i kërkoj llogari për të drejtën Time ndaj tyre.'"
أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ مَالِكٍ ، عَنْ حَجَّاجِ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنْ لَيْثِ بْنِ سَعْدٍ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ ، يَرْفَعُ الْحَدِيثَ، أَنَّ اللَّهَ قَالَ :" أَبُثُّ الْعِلْمَ فِي آخِرِ الزَّمَانِ حَتَّى يَعْلَمَهُ الرَّجُلُ وَالْمَرْأَةُ، وَالْعَبْدُ وَالْحُرُّ، وَالصَّغِيرُ وَالْكَبِيرُ، فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ بِهِمْ، أَخَذْتُهُمْ بِحَقِّي عَلَيْهِمْ "
Makhlad ibn Malik informed us, from Hajjaj ibn Muhammad, from Layth ibn Sa'd, from Mu'awiyah ibn Salih, from Abu al-Zahiriyyah, who attributed the tradition [to the Prophet], that Allah said: "I shall spread knowledge at the end of time until the man and the woman, the slave and the free, and the young and the old know it. So when I have done that with them, I shall hold them accountable for My right over them."
#3013
Transmeton Hasani: Kushdo që kërkon diçka nga kjo dije, duke synuar me të atë që është tek Allahu, do ta arrijë atë, me dëshirën e Allahut. Ndërsa ai që e kërkon atë për dynjanë, atëherë ajo, pasha Allahun, është e gjithë pjesa që do të fitojë prej saj.
أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ مَالِكٍ ، حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ حُسَيْنٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ :" مَنْ طَلَبَ شَيْئًا مِنْ هَذَا الْعِلْمِ، فَأَرَادَ بِهِ مَا عِنْدَ اللَّهِ، يُدْرِكْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ، وَمَنْ أَرَادَ بِهِ الدُّنْيَا، فَذَاكَ وَاللَّهِ حَظُّهُ مِنْهُ "
Makhlad bin Malik informed us, Makhlad bin Husayn narrated to us, from Hisham, from Al-Hasan, who said: "Whoever seeks anything of this knowledge, desiring by it what is with Allah, he shall attain it, if Allah wills; and whoever desires by it the worldly life, then that, by Allah, is his portion of it."
#3014
Transmeton Ibn Mes'udi: "Mos e kërkoni dijen për tri gjëra: për t’u mburrur me të para të pamendëve, për të debatuar me dijetarët dhe për t’i kthyer fytyrat e njerëzve nga vetja. Me fjalët tuaja kërkoni atë që është tek Allahu, sepse ajo që është tek Ai zgjat dhe mbetet, ndërsa çdo gjë tjetër shteron."
أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْنٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عِيسَى ، قَالَ : قَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ :" لَا تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ لِثَلَاثٍ : لِتُمَارُوا بِهِ السُّفَهَاءَ، وَتُجَادِلُوا بِهِ الْعُلَمَاءَ، وَلِتَصْرِفُوا بِهِ وُجُوهَ النَّاسِ إِلَيْكُمْ، وَابْتَغُوا بِقَوْلِكُمْ مَا عِنْدَ اللَّهِ، فَإِنَّهُ يَدُومُ وَيَبْقَى، وَيَنْفَدُ مَا سِوَاهُ "
Ya'la informed us, Muhammad bin 'Awn narrated to us, from Ibrahim bin 'Isa, who said: Ibn Mas'ud said: "Do not seek knowledge for three reasons: to argue with the foolish, to debate with the scholars, and to turn the faces of people toward you. Rather, seek with your words what is with Allah, for indeed it endures and remains, and everything else perishes."
#3015
Transmeton Ibn Mes'udi: Bëhuni burime të diturisë, llamba të udhëzimit, qëndroni në shtëpitë tuaja, jini fenerë të natës, me zemra të ripërtërira e rroba të vjetra; do të njiheni mes banorëve të qiellit dhe do të mbeteni të panjohur për banorët e tokës.
وَبِهَذَا الْإِسْنَادِ، قَالَ :" كُونُوا يَنَابِيعَ الْعِلْمِ، مَصَابِيحَ الْهُدَى، أَحْلَاسَ الْبُيُوتِ، سُرُجَ اللَّيْلِ، جُدُدَ الْقُلُوبِ، خُلْقَانَ الثِّيَابِ، تُعْرَفُونَ فِي أَهْلِ السَّمَاءِ، وَتَخْفَوْنَ عَلَى أَهْلِ الْأَرْضِ "
And with this chain of narration, he said: "Be springs of knowledge, lamps of guidance, stayers within your homes, lanterns of the night, possessing renewed hearts and worn garments; you shall be known among the inhabitants of heaven, and you shall remain obscure to the inhabitants of the earth."
#3016
Transmeton Abdullah ibn Abdurrahmani se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kushdo që kërkon këtë dije duke mos synuar me të asgjë tjetër përveç kësaj bote, Allahu do t'ia ndalojë atij erën e Xhenetit në Ditën e Kiametit."
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَارَةَ بْنِ حَزْمٍ ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" لَا يَطْلُبُ هَذَا الْعِلْمَ أَحَدٌ لَا يُرِيدُ بِهِ إِلَّا الدُّنْيَا، إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ عَرْفَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ "
Abu 'Asim informed us, Muhammad bin 'Umarah bin Hazm narrated to us, 'Abdullah bin 'Abd al-Rahman narrated to me, saying: The Messenger of Allah (pbuh) said: "No one seeks this knowledge, desiring nothing by it except the worldly life, except that Allah will forbid him the fragrance of Paradise on the Day of Resurrection."
#3017
Transmeton Esh-Sha’bi: Një burrë i tha: "Më jep një fetva, o dijetar!" Ai u përgjigj: "Dijetar është ai që i frikësohet Allahut."
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ، عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ ، قَالَ : قَالَ رَجُلٌ لِلشَّعْبِيِّ : أَفْتِنِي أَيُّهَا الْعَالِمُ، فَقَالَ :" الْعَالِمُ مَنْ يَخَافُ اللَّهَ G "
Mujahid ibn Musa informed us, Abd Allah ibn Numayr narrated to us, from Malik ibn Mighwal, who said: A man said to al-Sha'bi: "Provide me with a legal verdict, O scholar." He replied: "The scholar is the one who fears Allah, the Mighty and Sublime."
#3018
Transmeton Aliu (r.a.):

Mësoni dijen që të njiheni me të, dhe veproni sipas saj që të jeni prej njerëzve të saj. Vërtet, pas kësaj do të vijë një kohë kur nëntëmbëdhjetë e njëzetat e njerëzve nuk do ta njohin të mirën, dhe nuk do të shpëtojë prej saj askush përveç çdo njeriu "nu’ama". Ata janë imamët e udhëzimit dhe fenerët e dijes; nuk janë prej atyre që bredhin për të përhapur fitne, as prej atyre që shpërndajnë sekrete, e as prej llafazanëve. (Ebu Muhamedi ka thënë: "Nu'ama" është ai që është i pavëmendshëm ndaj të keqes, "el-medhai'i'" janë llafazanët, ndërsa "el-budhur" janë thashethemexhinjtë).
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ مَزْيَدٍ L6008 ، عَنْ أَوْفَى بْنِ دَلْهَمٍ أَنَّهُ بَلَغَهُ، عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ، تُعْرَفُوا بِهِ، وَاعْمَلُوا بِهِ، تَكُونُوا مِنْ أَهْلِهِ، فَإِنَّهُ سَيَأْتِي بَعْدَ هَذَا زَمَانٌ لَا يَعْرِفُ فِيهِ تِسْعَةُ عُشَرَائِهِمْ الْمَعْرُوفَ، وَلَا يَنْجُو مِنْهُ إِلَّا كُلُّ نُؤْمَةٍ، فَأُولَئِكَ أَئِمَّةُ الْهُدَى وَمَصَابِيحُ الْعِلْمِ، لَيْسُوا بِالْمَسَايِيحِ، وَلَا الْمَذَايِيعِ الْبُذُرِ "، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : نُؤَمَةٌ : غَافِلٌ عَنْ الشَّرِّ، الْمَذَايِيعُ : كَثِيرُ الْكَلَامِ، وَالْبُذْرِ : النَّمَّامُونَ
Uthman ibn Umar informed us, Umar ibn Mazid narrated to us, from Awfa ibn Dalham that it reached him from Ali (may Allah be pleased with him), who said: "Learn knowledge, and you will be recognized by it; and act upon it, and you will be of its people. For indeed, a time will come after this in which nineteen out of twenty of them will not recognize what is right, and none will be saved from it except every 'nu’amah'. Those are the imams of guidance and the lamps of knowledge; they are not 'masayih' (wanderers spreading mischief), nor 'madhayi’' (divulgers of secrets), nor 'budhr' (reckless talkers)."
Commentary Abu Muhammad said: "Nu’amah" refers to one who is heedless of evil; "al-madhayi’" refers to those who talk excessively; and "al-budhr" refers to tale-bearers.
#3019
Transmeton Muadh ibn Xhebeli: "Veproni çfarë të dëshironi pasi të keni mësuar, sepse Allahu i Lartësuar nuk do t'ju shpërblejë për dijen derisa të veproni sipas saj."
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ ، قَالَ : قَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ بَعْدَ أَنْ تَعْلَمُوا، فَلَنْ يَأْجُرَكُمْ اللَّهُ تَعَاليَ بِالْعِلْمِ حَتَّى تَعْمَلُوا "
Marwan ibn Muhammad informed us, Sa'id ibn Abd al-Aziz narrated to us, from Yazid ibn Jabir, who said: Mu'adh ibn Jabal (may Allah be pleased with him) said: "Act as you wish after you have learned, for Allah the Exalted will not reward you for knowledge until you act."
#3020
Transmeton Sadi: Ai shkoi te Ibn Munebbihi dhe e pyeti për Hasanin: "Si është mendja e tij?" Ai e njoftoi, e pastaj tha: "Ne bisedojmë, ose gjejmë në libra se: 'Çdo robi që Allahu i Lartësuar i jep dituri dhe ai vepron me të në rrugën e udhëzimit, nuk do t'ia heqë atij mendjen derisa Allahu ta marrë atë tek Vetja'."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ خَالِدِ بْنِ حَازِمٍ ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مَزْيَدٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ يُحَدِّثُ، عَنْ سَعْدٍ ، أَنَّهُ أَتَى ابْنَ مُنَبِّهٍ فَسَأَلَهُ عَنْ الْحَسَنِ، وَقَالَ لَهُ : كَيْفَ عَقْلُهُ؟ فَأَخْبَرَهُ، ثُمَّ قَالَ : إِنَّا لَنَتَحَدَّثُ، أَوْ نَجِدُ فِي الْكُتُبِ أَنَّهُ :" مَا آتَى اللَّهُ سًبْحَانَه عَبْدًا عِلْمًا فَعَمِلَ بِهِ عَلَى سَبِيلِ الْهُدَى، فَيَسْلُبَهُ عَقْلَهُ حَتَّى يَقْبِضَهُ اللَّهُ إِلَيْهِ "
Abdullah ibn Khalid ibn Hazim informed us, al-Walid ibn Mazyad narrated to us, who said: I heard Abd al-Rahman ibn Yazid ibn Jabir narrating from Sa'd, that he came to Ibn Munabbih and asked him about al-Hasan, saying to him: "How is his intellect?" So he informed him, then he said: "Indeed, we say, or we find in the books that: 'Never does Allah, Glorified be He, grant a servant knowledge and he acts upon it according to the path of guidance, such that He strips him of his intellect until Allah takes him unto Himself.'"
#3021
Transmeton Ebu Derda: Vërtet, ndër njerëzit me pozitën më të keqe tek Allahu në Ditën e Kiametit është ai dijetar i cili nuk ka dobi prej dijes së tij.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، عَنْ ابْنِ الْقَاسِمِ بْنِ قَيْسٍ ، قَالَ : حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ سَيْفٍ الْحِمْصِيُّ ، قَالَ : حَدَّثَنِي أَبُو كَبْشَةَ السَّلُولِيُّ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، يَقُولُ :" إِنَّ مِنْ أَشَرِّ النَّاسِ عِنْدَ اللَّهِ مَنْزِلَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ، عَالِمًا لَا يَنْتَفِعُ بِعِلْمِهِ "
Isma'il bin Aban informed us, from Ibn al-Qasim bin Qays, who said: Yunus bin Sayf al-Himsi narrated to me, who said: Abu Kabshah al-Saluli narrated to me, who said: I heard Abu al-Darda (may Allah be pleased with him) saying: "Indeed, among the worst of people in position before Allah on the Day of Resurrection is a scholar who does not benefit from his knowledge."
#3022
Transmeton Ebu Derda: "Kush shton diturinë, shton edhe dhimbjen." Ai gjithashtu ka thënë: "Nuk i frikësohem për veten time faktit se do të më thuhet: 'Çfarë mësove?', por i frikësohem faktit se do të më thuhet: 'Çfarë veprove (me atë që mësove)?'"
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا أَبُو قُدَامَةَ ، عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ ، قَالَ : قَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ : " مَنْ يَزْدَدْ عِلْمًا، يَزْدَدْ وَجَعًا "، أخْبَرَنَا وَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ :" مَا أَخَافُ عَلَى نَفْسِي أَنْ يُقَالَ لِي : مَا عَلِمْتَ، وَلَكِنْ أَخَافُ أَنْ يُقَالَ لِي : مَاذَا عَمِلْتَ "
Amr ibn 'Awn informed us, Abu Qudamah informed us, from Malik ibn Dinar, who said: Abu al-Darda' said: "Whoever increases in knowledge, increases in pain." He informed us and said: Abu al-Darda' said: "I do not fear for myself that it will be said to me: 'What did you know?'; rather, I fear that it will be said to me: 'What did you do?'"
#3023
Transmeton Ibn Abbasi: Studimi i dijes për një orë gjatë natës është më i mirë sesa gjallërimi i saj me adhurim.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ ، عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ ابْنَ جُرَيْجٍ يَذْكُرُ عَمَّنْ حَدَّثَهُ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" تَدَارُسُ الْعِلْمِ سَاعَةً مِنْ اللَّيْلِ، خَيْرٌ مِنْ إِحْيَائِهَا "
Harun bin Mu'awiya informed us, from Hafs bin Ghiyath, who said: I heard Ibn Jurayj mentioning from someone who narrated to him, from Ibn Abbas (may Allah be pleased with him), who said: "The mutual study of knowledge for an hour of the night is better than spending the night in prayer."
#3024
Transmeton Ebu Hurejra: "Vërtet unë e ndaj natën në tri pjesë: një të tretën fle, një të tretën falem dhe një të tretën kujtoj hadithet e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.)."
أَخْبَرَنَا وقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" إِنِّي لَأُجَزِّئُ اللَّيْلَ ثَلَاثَةَ أَجْزَاءٍ : فَثُلُثٌ أَنَامُ، وَثُلُثٌ أَقُومُ، وَثُلُثٌ أَتَذَكَّرُ أَحَادِيثَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
It was reported to us, and Abu Huraira (may Allah be pleased with him) said: "Indeed, I divide the night into three parts: one third I sleep, one third I stand in prayer, and one third I review the Hadiths of the Messenger of Allah (pbuh)."
#3025
Transmeton Ibrahimi: Kushdo që kërkon diçka prej dijes duke synuar me të Fytyrën e Allahut të Lartësuar, Allahu do t'i japë prej saj atë që i mjafton.
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ :" مَنْ ابْتَغَى شَيْئًا مِنْ الْعِلْمِ يَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ، آتَاهُ اللَّهُ مِنْهُ مَا يَكْفِيهِ "
Al-Hasan bin 'Arafah informed us, Jarir narrated to us, from Al-Hasan bin 'Amr, from Ibrahim, who said: "Whoever seeks anything of knowledge, seeking by it the Countenance of Allah, Glory be to Him, Allah will grant him from it that which suffices him."
#3026
Transmeton Asimi: E pyeta esh-Sha’biun për një hadith dhe ai ma tregoi. I thashë: "Vërtet ky i mvishet Pejgamberit (s.a.v.s.)?" Ai u përgjigj: "Jo, që t'i mvishet dikujt tjetër nën gradën e Pejgamberit (s.a.v.s.) është më e dashur për ne, sepse nëse në të ka ndonjë shtim apo mangësi, kjo do t'i mbetet dikujt tjetër e jo Pejgamberit (s.a.v.s.)."
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ ، قَالَ : سَأَلْتُ الشَّعْبِيَّ عَنْ حَدِيثٍ، فَحَدَّثَنِيهِ، فَقُلْتُ : إِنَّهُ يُرْفَعُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ :" لَا، عَلَى مَنْ دُونَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَبُّ إِلَيْنَا، فَإِنْ كَانَ فِيهِ زِيَادَةٌ أَوْ نُقْصَانٌ، كَانَ عَلَى مَنْ دُونَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Abu al-Nu'man informed us, Thabit bin Yazid narrated to us, Asim narrated to us, he said: I asked al-Sha'bi about a hadith, and he narrated it to me. I said, "It is attributed to the Prophet (pbuh)." He replied, "No, attributing it to someone below the Prophet (pbuh) is more beloved to us; for if there is any addition or omission in it, it would be attributed to someone other than the Prophet (pbuh)."
#3027
Transmeton Ibrahimi: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka ndaluar muhakalën dhe muzabanën. Atij i thanë: "A nuk mban mend ndonjë hadith tjetër nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) përveç këtij?" Ai u përgjigj: "Po, por të them: 'Ka thënë Abdullahu, ka thënë Alkama', është më e dashur për mua."
أَخْبَرَنَا إِسْحَاق بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَبِي هَاشِمٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ : " نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَعَنْ الْمُحَاقَلَةِ وَالْمُزَابَنَةِ "، فَقِيلَ لَهُ : أَمَا تَحْفَظُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا غَيْرَ هَذَا؟، قَالَ : بَلَى، وَلَكِنْ أَقُولُ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : قَالَ عَلْقَمَةُ، أَحَبُّ إِلَيَّ
Ishaq ibn 'Isa informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Abu Hashim, from Ibrahim, who said: "The Messenger of Allah (pbuh) prohibited al-muhaqalah and al-muzabanah." It was said to him: "Do you not memorize from the Messenger of Allah (pbuh) any hadith other than this?" He replied: "Yes; however, for me to say: 'Abdullah said,' and 'Alqamah said,' is dearer to me."
#3028
Transmeton Ebu Derda (r.a.): Kur ai tregonte një hadith nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), thoshte: "Kështu, ose diçka e përafërt, ose e ngjashme, apo në këtë formë."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ إِسْمَاعِيل بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ ، قَالَ : كَانَ أَبُو الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، إِذَا حَدَّثَ بِحَدِيثٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ :" هَذَا أَوْ نَحْوَهُ، أَوْ شِبْهَهُ، أَوْ شَكْلَهُ "
Muhammad bin Kathir informed us, from al-Awza'i, from Isma'il bin 'Ubayd Allah, who said: Abu al-Darda' (may Allah be pleased with him) used to, whenever he narrated a hadith from the Messenger of Allah (pbuh), say: "This, or something like it, or something similar to it, or something resembling it."
#3029
Transmeton Ebu Derda (r.a.): Kur ai transmetonte ndonjë hadith, thoshte: "O Allah, [e tregova kështu] përveç nëse ka qenë saktësisht kështu, ose diçka e ngjashme me këtë."
أَخْبَرَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ ، قَالَ : كَانَ أَبُو الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، إِذَا حَدَّثَ حَدِيثًا، قَالَ :" اللَّهُمَّ إِلَّا هَكَذَا، أَوْ كَشَكْلِهِ "
Asad bin Musa informed us, Mu'awiyah narrated to us, from Rabi'ah bin Yazid, who said: Abu al-Darda' (may Allah be pleased with him), whenever he narrated a Hadith, would say: "O Allah, [grant that it is] exactly like this, or similar to it."
#3030
Transmeton Amër bin Mejmun: Nuk më kalonte asnjë pasdite e së enjtes pa shkuar tek Abdullah bin Mesudi. Nuk e kisha dëgjuar kurrë të thoshte: "Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)", derisa një mbrëmje tha: "Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)". Atëherë sytë iu mbushën me lot dhe iu frynë venat e qafës. E pashë atë me kopsat e këmishës të zbërthyera, ndërsa ai shtoi: "Ose diçka si kjo, ose afërsisht kështu, ose ngjashëm me këtë".
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ ، عَنْ مُسْلِمٍ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ ، قَالَ : " كُنْتُ لَا تَفُوتُنِي عَشِيَّةُ خَمِيسٍ إِلَّا وَآتِي فِيهَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ،فَمَا سَمِعْتُهُ يَقُولُ لِشَيْءٍ، قَطُّ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ، حَتَّى كَانَتْ ذَاتَ عَشِيَّةٍ، فَقَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : فَاغْرَوْرَقَتَا عَيْنَاهُ وَانْتَفَخَتْ أَوْدَاجُه، فَأَنَا رَأَيْتُهُ مَحْلُولَةً أَزْرَارُهُ، وَقَالَ : أَوْ مِثْلُهُ، أَوْ نَحْوُهُ، أَوْ شَبِيهٌ بِهِ "
Uthman ibn 'Umar narrated to us, Ibn 'Awn informed us, from Muslim Abu 'Abdillah, from Ibrahim al-Taymi, from his father, from 'Amr ibn Maymun, who said: "I never missed a Thursday evening without visiting 'Abdullah ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him), and I never heard him say regarding anything at all: 'The Messenger of Allah said,' until one evening, when he said: 'The Messenger of Allah (pbuh) said.' He said: Then his eyes welled with tears and his jugular veins swelled, and I saw him with his buttons undone, and he said: 'Or something like it, or near it, or resembling it.'"
#3031
Transmeton Ibn Mes’udi (r.a.): Kur ai transmetonte nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), fytyra e tij ndryshonte dhe thoshte: "Kështu, ose diçka e ngjashme me këtë; kështu, ose diçka e ngjashme me këtë."
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا أَشْعَثُ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، وَابْنِ سِيرِينَ ، أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، كَانَ إِذَا حَدَّثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْأَيَّامِ، تَرَبَّدَ وَجْهُهُ، وَقَالَ :" هَكَذَا أَوْ نَحْوَهُ، هَكَذَا أَوْ نَحْوَهُ "
Yazid bin Harun informed us, Ash'ath informed us, from al-Sha'bi and Ibn Sirin, that whenever Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him) narrated from the Messenger of Allah (pbuh) during those days, his face would change color, and he would say: "Thus, or something similar to it; thus, or something similar to it."
#3032
Transmeton Ibn Omeri: Esh-Sha’biu ka thënë: "A e ke parë filanin që thotë: 'Ka thënë i Dërguari i Allahut, ka thënë i Dërguari i Allahut'? Unë kam qëndruar me Ibn Omerin për dy vjet, ose një vit e gjysmë, dhe nuk e kam dëgjuar të transmetojë asgjë nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), përveç këtij hadithi."
أَخْبَرَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، حَدَّثَنَا تَوْبَةُ الْعَنْبَرِيُّ ، قَالَ : قَالَ لِي الشَّعْبِيُّ :" أَرَأَيْتَ فُلَانًا الَّذِي يَقُولُ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ؟ قَعَدْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ سَنَتَيْنِ، أَوْ سَنَةً وَنِصْفًا، فَمَا سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا، إِلَّا هَذَا الْحَدِيثَ "
Sahl ibn Hammad informed us, Shu'bah narrated to us, Tawbah al-Anbari narrated to us, who said: Al-Sha'bi said to me: "Have you seen so-and-so who says: 'The Messenger of Allah said, the Messenger of Allah said'? I sat with Ibn 'Umar for two years, or a year and a half, and I did not hear him narrating anything from the Messenger of Allah (pbuh) except for this hadith."
#3033
Transmeton Esh-Sha'biu: Qëndrova me Ibn Omerin për një vit dhe nuk e dëgjova atë të përmendte asnjë hadith prej të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.).
أَخْبَرَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي السَّفَرِ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ :" جَالَسْتُ ابْنَ عُمَرَ سَنَةً، فَلَمْ أَسْمَعْهُ يَذْكُرُ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Asad bin Musa informed us, Shu'bah narrated to us, Abdullah bin Abi al-Safar narrated to us, from al-Sha'bi, who said: "I sat with Ibn Umar for a year, and I did not hear him mention a hadith from the Messenger of Allah (pbuh)."
#3034
Transmeton Thabit bin Kutbe el-Ensariu: Abdullahu (r.a.) na tregonte dy apo tri hadithe gjatë muajit.
أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ ثَابِتِ بْنِ قُطْبَةَ الْأَنْصَارِيِّ ، قَالَ : كَانَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ،" يُحَدِّثُنَا فِي الشَّهْرِ بِالْحَدِيثَيْنِ، أَوْ الثَّلَاثَةِ "
Asim ibn Yusuf informed us, Abu Bakr narrated to us, from Abu Hasin, from al-Sha‘bi, from Thabit ibn Qutbah al-Ansari, who said: "Abdullah (may Allah be pleased with him) used to narrate two or three hadiths to us in a month."
#3035
Transmeton Enes bin Maliku: Kur ai kaloi pranë nesh, i thamë: "Na trego diçka nga ajo që ke dëgjuar prej të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.)?" Ai tha: "Dhe unë kërkoj të lirohem (nga përgjegjësia e transmetimit)."
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُبَيْدٍ ، قَالَ : مَرَّ بِنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ، فَقُلْنَا حَدِّثْنَا بِبَعْضِ مَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟، فَقَالَ :" وَأَتَحَلَّلُ "
Uthman ibn 'Umar informed us, Yunus informed us, from Abdul Malik ibn 'Ubayd, who said: Anas ibn Malik passed by us, so we said: "Narrate to us some of what you heard from the Messenger of Allah (pbuh)?" He replied: "And I seek release [from the responsibility of exact wording]."
#3036
Transmeton Enesi: Kurdoherë që ai transmetonte diçka nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ai thoshte: "Ose ashtu siç ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)."
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، قَالَ : حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، عَنْ مُحَمَّدٍ ، قَالَ : كَانَ أَنَسٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ :" أَوْ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Sulayman ibn Harb informed us, saying: Hammad ibn Zayd narrated to us, from Ibn ‘Awn, from Muhammad, who said: Anas (may Allah be pleased with him) was [reporting] from the Messenger of Allah (pbuh), and whenever he narrated from the Messenger of Allah (pbuh), he would say: "Or as the Messenger of Allah (pbuh) said."
#3037
Transmeton Enesi: Kur ai tregonte një hadith nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), thoshte: "Apo ashtu siç ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)."
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ مُحَمَّدٍ ، قَالَ : كَانَ أَنَسٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا، قَالَ :" أَوْ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Uthman ibn Muhammad informed us, Isma'il narrated to us, from Ayyub, from Muhammad, who said: When Anas (may Allah be pleased with him) narrated a hadith from the Messenger of Allah (pbuh), he said: "Or as the Messenger of Allah (pbuh) said."
#3038
Transmeton Es-Saib bin Jezidi: U nisa së bashku me Sa’din (r.a.) për në Mekë dhe nuk e dëgjova atë të tregonte asnjë hadith nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) derisa u kthyem në Medinë.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ ، قَالَ : حَدَّثَنِي السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ، قَالَ : خَرَجْتُ مَعَ سَعْدٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، إِلَى مَكَّةَ ،" فَمَا سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، حَتَّى رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ "
Sulayman ibn Harb narrated to us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Yahya ibn Sa'id, who said: Al-Sa'ib ibn Yazid narrated to me, saying: I went out with Sa'd—may Allah be pleased with him—to Mecca, and I did not hear him narrate a single Hadith from the Messenger of Allah (pbuh) until we returned to Medina.
#3039
Transmeton Karaza ibn Ka'bi:

Omeri (r.a.) i përcolli Ensarët kur ata po largoheshin nga Medina dhe u tha: "A e dini pse po ju përcjell?" Ne thamë: "Për shkak të meritave të Ensarëve." Ai tha: "Ju po shkoni te një popull, gjuhët e të cilëve dridhen nga leximi i Kur'anit ashtu siç dridhen degët e palmave. Prandaj, mos i shpërndani ata duke treguar shumë hadithe nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), dhe unë jam bashkëpjesëmarrës me ju (në këtë përgjegjësi)." Karaza tha: "Pas kësaj, unë nuk tregova asgjë, edhe pse kisha dëgjuar ashtu siç kishin dëgjuar shokët e mi."
أَخْبَرَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، حَدَّثَنَا بَيَانٌ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ قَرَظَةَ بْنِ كَعْبٍ : أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، شَيَّعَ الْأَنْصَارَ حِينَ خَرَجُوا مِنْ الْمَدِينَةِ ، فَقَالَ :" أَتَدْرُونَ لِمَ شَيَّعْتُكُمْ؟ قُلْنَا : لِحَقِّ الْأَنْصَارِ، قَالَ : إِنَّكُمْ تَأْتُونَ قَوْمًا تَهْتَزُّ أَلْسِنَتُهُمْ بِالْقُرْآنِ اهْتِزَازَ النَّخْلِ، فَلَا تَصُدُّوهُمْ بِالْحَدِيثِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَأَنَا شَرِيكُكُمْ "، قَالَ : فَمَا حَدَّثْتُ بِشَيْءٍ، وَقَدْ سَمِعْتُ كَمَا سَمِعَ أَصْحَابِي
Sahl ibn Hammad informed us, Shu'bah narrated to us, Bayan narrated to us, from al-Sha'bi, from Qarazah ibn Ka'b: That Umar, may Allah be pleased with him, accompanied the Ansar when they were departing from Madinah and said: "Do you know why I have accompanied you?" We said: "Due to the right of the Ansar." He said: "Indeed, you are coming to a people whose tongues vibrate with the Quran like the swaying of palm trees; so do not distract them with the Hadith from the Messenger of Allah (pbuh), and I am your partner." He (Qarazah) said: "So I did not narrate anything, though I had heard just as my companions had heard."
#3040
Transmeton Kuradha b. Kebi: Omer bin el-Hatabi (r.a.) dërgoi një grup ensarësh në Kufa dhe më dërgoi edhe mua me ta. Ai eci me ne derisa arritëm në Sirar, që është një vend me ujë në rrugën e Medines. Ai shkundi pluhurin nga këmbët e tij e pastaj tha: "Ju po shkoni në Kufa te një popull që ka një ushtimë gjatë leximit të Kur'anit. Ata do të vijnë te ju e do të thonë: 'Kanë ardhur shokët e Muhamedit! Kanë ardhur shokët e Muhamedit!' Ata do t'ju pyesin për hadithet. Dijeni se kryerja e plotë e abdestit bëhet tri herë, ndërsa dy herë mjaftojnë." Pastaj tha: "Ju po shkoni në Kufa te një popull që ka një ushtimë gjatë leximit të Kur'anit; ata do të thonë: 'Kanë ardhur shokët e Muhamedit! Kanë ardhur shokët e Muhamedit!' e do t'ju pyesin për hadithet, prandaj pakësoni transmetimet nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), dhe unë jam ortaku juaj në këtë." Kuradha tha: "Unë ulesha me njerëzit dhe kur ata përmendnin hadithe nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ndonëse unë isha ai që i mbaja mend më së miri prej tyre, sa herë kujtoja porosinë e Omerit (r.a.), heshtja." Ebu Muhamedi tha: "Sipas mendimit tim, kjo ka të bëjë me tregimet për kohën dhe jetën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), e jo për sunetet dhe farzet."
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا أَشْعَثُ بْنُ سَوَّارٍ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ قُرَظَةَ بْنِ كَعْبٍ ، قَالَ : بَعَثَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، رَهْطًا مِنْ الْأَنْصَارِ إِلَى الْكُوفَةِ ، فَبَعَثَنِي مَعَهُمْ، فَجَعَلَ يَمْشِي مَعَنَا حَتَّى أَتَى صِرَارًا وَصِرَارٌ : مَاءٌ فِي طَرِيقِ الْمَدِينَةِ فَجَعَلَ يَنْفُضُ الْغُبَارَ عَنْ رِجْلَيْهِ، ثُمّ قَالَ :" إِنَّكُمْ تَأْتُونَ الْكُوفَةَ ، فَتَأْتُونَ قَوْمًا لَهُمْ أَزِيزٌ بِالْقُرْآنِ فَيَأْتُونَكُمْ، فَيَقُولُونَ : قَدِمَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ ! قَدِمَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ ! فَيَأْتُونَكُمْ فَيَسْأَلُونَكُمْ عَنْ الْحَدِيثِ، فَاعْلَمُوا أَنَّ أَسْبَغَ الْوُضُوءِ ثَلَاثٌ، وَثِنْتَانِ تُجْزِيَانِ، ثُمَّ قَالَ : إِنَّكُمْ تَأْتُونَ الْكُوفَةَ ، فَتَأْتُونَ قَوْمًا لَهُمْ أَزِيزٌ بِالْقُرْآنِ، فَيَقُولُونَ : قَدِمَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ ! قَدِمَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ ! فَيَأْتُونَكُمْ فَيَسْأَلُونَكُمْ عَنْ الْحَدِيثِ، فَأَقِلُّوا الرِّوَايَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَأَنَا شَرِيكُكُمْ فِيهِ "، قَالَ قَرَظَةُ : وَإِنْ كُنْتُ لَأَجْلِسُ فِي الْقَوْمِ، فَيَذْكُرُونَ الْحَدِيثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَإِنِّي لَمِنْ أَحْفَظِهِمْ لَهُ، فَإِذَا ذَكَرْتُ وَصِيَّةَ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، سَكَتُّ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : مَعْنَاهُ عِنْدِي : الْحَدِيثُ عَنْ أَيَّامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، لَيْسَ السُّنَنَ وَالْفَرَائِضَ
Yazid ibn Harun informed us, Ash'ath ibn Sawwar informed us, from al-Sha'bi, from Qurazah ibn Ka'b, who said: Umar ibn al-Khattab (may Allah be pleased with him) sent a group of the Ansar to Kufa and sent me along with them. He began walking with us until he reached Sirar—and Sirar is a watering place on the route from Medina. He began shaking the dust off his feet and then said: "Indeed, you are going to Kufa, where you will come upon a people who have a buzzing sound with the recitation of the Quran. They will come to you saying: 'The companions of Muhammad (pbuh) have arrived! The companions of Muhammad (pbuh) have arrived!' They will come to you and ask you about the Hadith; so know that the most thorough ablution is washing three times, and twice is sufficient. Then he said: "Indeed, you are going to Kufa, where you will come upon a people who have a buzzing sound with the Quran. They will say: 'The companions of Muhammad (pbuh) have arrived! The companions of Muhammad (pbuh) have arrived!' They will come to you and ask you about the Hadith; so minimize the narration from the Messenger of Allah (pbuh), and I am your partner in this [decision]." Qurazah said: "I used to sit among the people while they mentioned the Hadith from the Messenger of Allah (pbuh), and I was among those who had memorized it the most; however, when I remembered the instruction of Umar (may Allah be pleased with him), I remained silent."
Commentary Abu Muhammad said: "Its meaning, in my view, refers to the Hadith regarding the days [historical events and battles] of the Messenger of Allah (pbuh), and not the Sunan [legal traditions] and the Fara'id [obligatory duties]."
#3041
Transmeton Abdullahu: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë... pastaj ai u drodh dhe tha: "Përafërsisht kështu, ose më shumë se kjo."
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ، عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ عَلْقَمَةَ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ ارْتَعَدَ، ثُمَّ قَالَ : نَحْوَ ذَلِكَ أَوْ فَوْقَ ذَاكَ "
Mujahid ibn Musa informed us, Ibn Numayr narrated to us, from Malik ibn Mighwal, from ash-Sha'bi, from Alqamah, who said: Abdullah (may Allah be pleased with him) said: "The Messenger of Allah (pbuh) said," then he (Abdullah) trembled, then he said: "Something like that, or more than that."
#3042
Transmeton Muxhahidi: E shoqërova Ibn Omerin për në Medine dhe nuk e dëgjova të tregonte asnjë hadith nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), përveç se ai tha: "Isha me Pejgamberin (s.a.v.s.) kur atij i sollën një palcë hurme. Ai tha: 'Në mesin e pemëve është një pemë që i ngjason njeriut musliman.' Desha të thosha se ajo është palma e hurmës, por pashë që isha më i riu i asaj ndenjeje, andaj heshta. Omeri tha: 'Do të dëshiroja shumë ta kishe thënë, e kjo do të ishte për mua më e vlefshme se kjo e kjo (prej pasurisë).'"
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ : صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ إِلَى الْمَدِينَةِ ، فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحَدِيثٍ، إِلَّا أَنَّهُ قَالَ : كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارٍ، فَقَالَ :" إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرًا مِثْلَ الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ "، فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ : هِيَ النَّخْلَةُ، فَنَظَرْتُ فَإِذَا أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ، فَسَكَتُّ، قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : وَدِدْتُ أَنَّكَ قُلْتَ، وَعَلَيَّ كَذَا
Bishr bin al-Hakam informed us, Sufyan narrated to us, from Ibn Abi Najih, from Mujahid, who said: I accompanied Ibn ‘Umar (may Allah be pleased with him) to Medina, and I did not hear him narrate any hadith from the Messenger of Allah (pbuh), except that he said: I was with the Prophet (pbuh) when a palm heart was brought to him, and he said: "Indeed, among trees there is a tree that is like the Muslim man." I intended to say: "It is the date palm," but I looked and saw that I was the youngest of the people, so I remained silent. ‘Umar (may Allah be pleased with him) said: "I would have loved for you to have said it, and [it would have been worth] such and such to me."
#3043
Transmeton Salih ed-Dehhani: Nuk e kam dëgjuar kurrë Xhabir bin Zejdin të thotë: "Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)", për shkak të madhërimit dhe druajtjes që të mos i mveshë diçka të pavërtetë atij.
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ الْهَدَادِيُّ ، حَدَّثَنَا صَالِحٌ الدَّهَّانُ L3858 ، قَالَ :مَا سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ يَقُولُ قَطُّ : " قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، إِعْظَامًا وَاتِّقَاءً أَنْ يَكْذِبَ عَلَيْهِ "
Bishr bin al-Hakam informed us, Khalid bin Yazid al-Hadadi narrated to us, Salih al-Dahhan narrated to us, he said: I never heard Jabir bin Zayd ever say: "The Messenger of Allah (pbuh) said," out of reverence and caution against attributing falsehood to him.
#3044
Transmeton Ebu Hurejra (r.a.): Ai shkoi te Ka’bi për ta kërkuar atë, ndërkohë që Ka’bi ishte në mesin e njerëzve. Ka’bi i tha: "Çfarë dëshiron prej tij?" Ai u përgjigj: "Vërtet, unë nuk njoh askënd nga shokët e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) që të jetë mbajtës më i madh i haditheve të tij sesa unë." Atëherë Ka’bi tha: "Nuk do të gjesh asnjë kërkues të diçkaje që nuk do të ngopet prej saj një ditë, përveç kërkuesit të diturisë dhe kërkuesit të dynjasë." Ai (Ebu Hurejra) e pyeti: "A je ti Ka’bi?" Ai u përgjigj: "Po." Atëherë tha: "Pikërisht për këtë erdha."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، أَخْبَرَنَا رَوْحٌ ، عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ ، قَالَ : جَاءَ أَبُو هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى كَعْبٍ يَسْأَلُ عَنْهُ، وَكَعْبٌ فِي الْقَوْمِ، فَقَالَ كَعْبٌ : مَا تُرِيدُ مِنْهُ؟ فَقَالَ : أَمَا إِنِّي لَا أَعْرِفُ لِأَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَكُونَ أَحْفَظَ لِحَدِيثِهِ مِنِّي، فَقَالَ كَعْبٌ :" أَمَا إِنَّكَ لَنْ تَجِدَ طَالِبَ شَيْءٍ إِلَّا سَيَشْبَعُ مِنْهُ يَوْمًا مِنْ الدَّهْرِ، إِلَّا طَالِبَ عِلْمٍ أَوْ طَالِبَ دُنْيَا "، فَقَالَ : أَنْتَ كَعْبٌ؟، قَالَ : نَعَمْ، قَالَ : لِمِثْلِ هَذَا جِئْتُ
Muhammad ibn Abdullah informed us, Rawh informed us, on the authority of Kahmas ibn al-Hasan, on the authority of Abdullah ibn Shaqiq, who said: Abu Hurayrah (may Allah be pleased with him) came to Ka'b asking about him, while Ka'b was among the people. Ka'b said: "What do you want from him?" He replied: "Indeed, I do not know of anyone among the companions of the Messenger of Allah (pbuh) who has more preservation of his Hadith than me." Ka'b said: "Verily, you will not find a seeker of anything except that he will one day be satiated by it, except for a seeker of knowledge or a seeker of the worldly life." He said: "Are you Ka'b?" He replied: "Yes." He said: "For the likes of this, I have come."
#3045
Transmeton Tausi: U pyet: "O i Dërguari i Allahut, cili prej njerëzve është më i dituri?" Ai (s.a.v.s.) tha: "Ai që mbledh diturinë e njerëzve bashkë me diturinë e tij. Çdo kërkues i dijes mbetet i uritur për dije."
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ ، حَدَّثَنَا شِبْلٌ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ ، عَنْ طَاوُسٍ ، قَالَ : قِيلَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ؟، قَالَ :" مَنْ جَمَعَ عِلْمَ النَّاسِ إِلَى عِلْمِهِ، وَكُلُّ طَالِبِ عِلْمٍ غَرْثَانُ إِلَى عِلْمٍ "
Ya'qub bin Ibrahim informed us, Yahya bin Abi Bukayr narrated to us, Shibl narrated to us, from 'Amr bin Dinar, from Tawus, who said: It was said: O Messenger of Allah (pbuh), which of the people is the most knowledgeable? He said: "The one who adds the knowledge of the people to his own knowledge; and every seeker of knowledge is hungry for knowledge."
#3046
Transmeton Mu'avije bin Kurra: Isha në një rreth ku ndodheshin disa të moshuar që po bisedonin mes tyre, e në mesin e tyre ishte edhe Abid bin Amri. Një i ri që ishte anash njerëzve tha: "Përkushtojuni përmendjes së Allahut, Allahu ju bekoftë." Njerëzit shikuan njëri-tjetrin dhe thanë: "Çfarë pa ai tek ne (që na tha këtë)?" Pastaj disa prej tyre i thanë: "Kush të urdhëroi ta bësh këtë? Largohu! Nëse kthehesh përsëri, me siguri do të bëjmë këtë e do të bëjmë atë."
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ الْخَلِيلِ بْنِ مُرَّةَ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ ، قَالَ :" كُنْتُ فِي حَلْقَةٍ فِيهَا الْمَشْيَخَةُ وَهُمْ يَتَرَاجَعُونَ، فِيهِمْ عَابِدُ بْنُ عَمْرٍو، فَقَالَ شَابٌّ فِي نَاحِيَةِ الْقَوْمِ : أَفِيضُوا فِي ذِكْرِ اللَّهِ، بَارَكَ اللَّهُ فِيكُمْ، فَنَظَرَ الْقَوْمُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ، فِي أَيِّ شَيْءٍ رَآنَا؟ ثُمَّ قَالَ بَعْضُهُمْ : مَنْ أَمَرَكَ بِهَذَا؟ فَمُرَّ، لَئِنْ عُدْتَ، لَنَفْعَلَنَّ وَلَنَفْعَلَنَّ "
Sa'id ibn 'Amir informed us, from al-Khalil ibn Murrah, from Mu'awiyah ibn Qurrah, who said: "I was in a circle in which there were elders, and they were engaged in mutual discussion; among them was 'Abid ibn 'Amro. A young man at the side of the group said: 'Occupy yourselves with the remembrance of Allah, may Allah bless you.' The people looked at one another [and said]: 'In what state did he see us?' Then some of them said: 'Who commanded you to do this? Move along; for if you return, we shall certainly do [this] and [that] to you.'"
#3047
Transmeton Abdullahu: "Sa mexhlis i mirë është ai mexhlis ku përhapet urtësia dhe shpresohet mëshira."
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ ، أَنْبَأَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّه :" نِعْمَ الْمَجْلِسُ مَجْلِسٌ تُنْشَرُ فِيهِ الْحِكْمَةُ، وَتُرْجَى فِيهِ الرَّحْمَةُ "
Yusuf ibn Musa informed us, Abu ‘Amir informed us, Qurrah ibn Khalid reported to us, on the authority of ‘Awn ibn ‘Abdillah, who said: ‘Abdullah said: "What an excellent assembly is an assembly in which wisdom is disseminated and mercy is hoped for."
#3048
Transmeton Ebu Derda:

Ishim me të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.), kur ai i drejtoi sytë nga qielli dhe tha: "Kjo është koha kur dija do të merret prej njerëzve, derisa ata të mos kenë më asnjë mundësi për të përfituar prej saj." Ziad bin Lebid el-Ensariu tha: "O i Dërguari i Allahut, si do të merret dija prej nesh kur ne e kemi lexuar Kuranin? Pasha Allahun, ne do ta lexojmë atë dhe do t'ua mësojmë grave dhe fëmijëve tanë." Ai (s.a.v.s.) tha: "Të faltë nëna o Ziad! Unë vërtet të konsideroja ty prej dijetarëve të Medines. Ja ku janë Tevrati dhe Inxhili te hebrenjtë dhe të krishterët, por çfarë dobie u sollën atyre?" Xhubejri tregon se më pas takoi Ubade bin Samitin dhe i tha: "A nuk po dëgjon se çfarë thotë vëllai yt Ebu Derda?" dhe e njoftoi për ato që kishte thënë. Ubade tha: "Të vërtetën ka thënë Ebu Derda. Nëse dëshiron, do të të tregoj për dijen e parë që do të hiqet prej njerëzve: ajo është përulësia (hushui). Së shpejti do të hysh në një xhami ku falet xhemati dhe nuk do të shohësh në të asnjë njeri të përulur."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ ، عَنْ أَبِيهِ جُبْيَرِ بْنِ نُفَيْرٍ ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَشَخَصَ بِبَصَرِهِ إِلَى السَّمَاءِ، ثُمَّ قَالَ :" هَذَا أَوَانُ يُخْتَلَسُ الْعِلْمُ مِنْ النَّاسِ، حَتَّى لَا يَقْدِرُوا مِنْهُ عَلَى شَيْءٍ، فَقَالَ زِيَادُ بْنُ لَبِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَكَيْفَ يُخْتَلَسُ مِنَّا وَقَدْ قَرَأْنَا الْقُرْآنَ؟ فَوَاللَّهِ لَنَقْرَأَنَّهُ، وَلَنُقْرِئَنَّهُ نِسَاءَنَا وَأَبْنَاءَنَا، فَقَالَ : ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا زِيَادُ، إِنْ كُنْتُ لَأَعُدُّكَ مِنْ فُقَهَاءِ أَهْلِ الْمَدِينَةِ ، هَذِهِ التَّوْرَاةُ وَالْإِنْجِيلُ عِنْدَ الْيَهُودِ، وَالنَّصَارَى، فَمَاذَا يُغْنِي عَنْهُمْ؟ "، قَالَ جُبَيْرٌ : فَلَقِيتُ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قُلْتُ أَلَا تَسْمَعُ مَا يَقُولُ أَخُوكَ أَبُو الدَّرْدَاءِ؟ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي قَالَ، قَالَ : صَدَقَ أَبُو الدَّرْدَاءِ، إِنْ شِئْتَ لَأُحَدِّثَنَّكَ بِأَوَّلِ عِلْمٍ يُرْفَعُ مِنْ النَّاسِ : الْخُشُوعُ يُوشِكُ أَنْ تَدْخُلَ مَسْجِدَ الْجَمَاعَةِ، فَلَا تَرَى فِيهِ رَجُلًا خَاشِعًا
Abdullah ibn Salih informed us, Mu'awiyah narrated to me, from Abd al-Rahman ibn Jubayr ibn Nufayr, from his father Jubayr ibn Nufayr, from Abu al-Darda' (may Allah be pleased with him), who said: We were with the Messenger of Allah (pbuh), and he fixed his gaze toward the sky, then said: "This is the time when knowledge will be snatched away from the people until they are unable to grasp anything of it." Thereupon, Ziyad ibn Labid al-Ansari said: "O Messenger of Allah, how will it be snatched from us while we have recited the Qur'an? For by Allah, we shall certainly recite it, and we shall certainly make our women and our children recite it." He (pbuh) said: "May your mother be bereaved of you, O Ziyad! Indeed, I used to consider you among the jurists of the people of Medina. These are the Torah and the Gospel in the possession of the Jews and the Christians; yet what avail have they provided them?"
Commentary Jubayr said: Then I met 'Ubadah ibn al-Samit (may Allah be pleased with him) and I said: "Will you not hear what your brother Abu al-Darda' is saying?" and I informed him of what he had said. He said: "Abu al-Darda' has spoken the truth. If you wish, I shall surely tell you of the first knowledge to be lifted from the people: it is humility (al-khushu'). It is almost time that you will enter a congregational mosque and you will not see a single humble man in it."
#3049
Transmeton Mekhuli se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Vlera e dijetarit ndaj adhuruesit është si vlera ime ndaj më të thjeshtit prej jush." Pastaj lexoi këtë ajet: "Në të vërtetë, Allahut i frikësohen vetëm dijetarët nga robërit e Tij" (Fatir: 28). Më pas tha: "Vërtet Allahu, engjëjt e Tij, banorët e qiejve dhe të tokave të Tij, si dhe peshqit në det, luten për ata që ua mësojnë njerëzve të mirën."
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ جَمِيلٍ الْكِتَانِيُّ ، حَدَّثَنَا مَكْحُولٌ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" فَضْلُ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِي عَلَى أَدْنَاكُمْ "، ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ # إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ سورة فاطر آية 28 #، ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ وَأَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَرَضِيهِ، وَالنُّونَ فِي الْبَحْرِ يُصَلُّونَ عَلَى الَّذِينَ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ الْخَيْرَ "
Ya'qub ibn Ibrahim informed us, Yazid ibn Harun narrated to us, al-Walid ibn Jamil al-Kitani narrated to us, Makhul narrated to us, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "The superiority of the scholar over the worshiper is like my superiority over the least of you." Then he recited this verse: "Only those fear Allah, from among His servants, who have knowledge" (Surah Fatir, verse 28). Then he said: "Indeed, Allah, His angels, the inhabitants of His heavens and His earths, and even the fish in the sea, send blessings upon those who teach people good."
#3050
Transmeton Ibën Umari: Njeriu nuk bëhet dijetar derisa të mos e ketë zili atë që është mbi të, të mos e nënçmojë atë që është nën të dhe të mos kërkojë përfitim me diturinë e tij.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَسَدٍ أَبُو عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ رَجُلٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" لَا يَكُونُ الرَّجُلُ عَالِمًا حَتَّى لَا يَحْسُدَ مَنْ فَوْقَهُ، وَلَا يَحْقِرَ مَنْ دُونَهُ، وَلَا يَبْتَغِيَ بِعِلْمِهِ ثَمَنًا "
Ahmad bin Asad Abu 'Asim informed us, Yahya bin Yaman related to us, from Sufyan, from Layth, from a man, from Ibn 'Umar (may Allah be pleased with him), who said: "A man does not become a scholar until he does not envy those above him, nor look down upon those below him, nor seek a price for his knowledge."
#3051
Transmeton Abd el-A'la el-Tejmi: Atij që i është dhënë dije e cila nuk e bën të qajë, ka shumë mundësi të mos i jetë dhënë dije e dobishme, sepse Allahu i Lartësuar i ka cilësuar dijetarët, e më pas lexoi: "Vërtet, atyre që u është dhënë dija..." deri te fjala e Tij: "...dhe qajnë" (Sureja el-Isra, 107-109).
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ ، عَنْ مِسْعَرٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَ الْأَعْلَى التَّيْمِيَّ ، يَقُولُ :" مَنْ أُوتِيَ مِنْ الْعِلْمِ مَا لَا يُبْكِيهِ، لَخَلِيقٌ أَنْ لَا يَكُونَ أُوتِيَ عِلْمًا يَنْفَعُهُ، لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى نَعَتَ الْعُلَمَاءَ، ثُمَّ قَرَأ : # إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ إِلَى قَوْلِهِ يَبْكُونَ سورة الإسراء آية 107 - 109 # "
Sa'id bin Sulayman informed us, from Abu Usamah, from Mis'ar, who said: I heard 'Abd al-A'la al-Taymi saying: "Whoever is given knowledge that does not make him weep, it is most fitting that he has not been given knowledge that benefits him; for Allah, the Exalted, has described the scholars [in this manner]," then he recited: "Indeed, those who were given knowledge..." up to His saying "...they weep" [Surah Al-Isra, verses 107-109].
#3052
Transmeton Ebu Hazimi: Nuk do të jesh dijetar derisa t'i kesh tri cilësi: të mos sillesh me padrejtësi ndaj atij që është mbi ty, të mos e nënçmosh atë që është nën ty dhe të mos kërkosh përfitime të kësaj bote për diturinë tënde.
أَخْبَرَنَا عِصْمَةُ بْنُ الْفَضْلِ ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ ، عَنْ مُبَارَكِ بْنِ فَضَالَةَ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ ، قَالَ :" لَا تَكُونُ عَالِمًا حَتَّى يَكُونَ فِيكَ ثَلَاثُ خِصَالٍ : لَا تَبْغِي عَلَى مَنْ فَوْقَكَ، وَلَا تَحْقِرُ مَنْ دُونَكَ، وَلَا تَأْخُذُ عَلَى عِلْمِكَ دُنْيَا "
Ismah ibn al-Fadl informed us, Zayd ibn Hubab narrated to us, from Mubarak ibn Fadalah, from 'Ubayd Allah ibn 'Umar al-'Umari, from Abu Hazim, who said: "You will not be a scholar until there are three characteristics within you: you do not transgress against those above you, you do not despise those below you, and you do not take worldly gain in exchange for your knowledge."
#3053
Transmeton Ebu Derda: Nuk do të jesh dijetar derisa të jesh nxënës dhe nuk do të jesh dijetar me diturinë tënde derisa të punosh me të. Mjafton si mëkat për ty që të jesh vazhdimisht grindavec, mjafton si mëkat për ty që të jesh vazhdimisht polemizues dhe mjafton si gënjeshtër për ty që të flasësh vazhdimisht për gjëra që nuk janë për hir të Allahut.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَسَدٍ ، حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ ، عَنْ بُرْدِ بْنِ سِنَانٍ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى الدِّمَشْقِيِّ ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" لَا تَكُونُ عَالِمًا حَتَّى تَكُونَ مُتَعَلِّمًا، وَلَا تَكُونُ بِالْعِلْمِ عَالِمًا حَتَّى تَكُونَ بِهِ عَامِلًا، وَكَفَى بِكَ إِثْمًا أَنْ لَا تَزَالَ مُخَاصِمًا، وَكَفَى بِكَ إِثْمًا أَنْ لَا تَزَالَ مُمَارِيًا، وَكَفَى بِكَ كَاذِبًا أَنْ لَا تَزَالَ مُحَدِّثًا فِي غَيْرِ ذَاتِ اللَّهِ G "
Ahmad bin Asad informed us, 'Abthar narrated to us, from Burd bin Sinan, from Sulayman bin Musa al-Dimashqi, from Abu al-Darda (may Allah be pleased with him), who said: "You will not be a scholar until you are a learner, and you will not be a scholar by virtue of knowledge until you are a practitioner of it. It is sufficient sin for you that you remain constantly litigious, it is sufficient sin for you that you remain constantly disputatious, and it is sufficient of a lie for you that you remain constantly speaking for other than the sake of Allah (the Almighty)."
#3054
Transmeton Imran el-Minkari: I thashë një ditë El-Hasanit për diçka që ai tha: "O Ebu Said, fukahatë nuk thonë kështu." Ai tha: "I mjeri ti! A ke parë ndonjëherë ndonjë fakihi të vërtetë? Fakihi është vetëm ai që është i distancuar nga kjo botë, që aspiron Ahiretin, që ka njohuri të thellë për çështjet e fesë së tij dhe që është i vazhdueshëm në adhurimin e Zotit të tij."
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ ، حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ أَخِيهِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ ، عَنْ عِمْرَانَ الْمِنْقَرِيِّ ، قَالَ : قُلْتُ لِلْحَسَنِ يَوْمًا فِي شَيْءٍ، قَالَهُ : يَا أَبَا سَعِيدٍ، لَيْسَ هَكَذَا يَقُولُ الْفُقَهَاءُ، فَقَالَ :" وَيْحَكَ ! وَرَأَيْتَ أَنْتَ فَقِيهًا قَطُّ، إِنَّمَا الْفَقِيهُ الزَّاهِدُ فِي الدُّنْيَا، الرَّاغِبُ فِي الْآخِرَةِ، الْبَصِيرُ بِأَمْرِ دِينِهِ، الْمُدَاوِمُ عَلَى عِبَادَةِ رَبِّهِ "
Al-Hasan ibn 'Arafah informed us, al-Mubarak ibn Sa'id narrated to us, on the authority of his brother Sufyan al-Thawri, on the authority of 'Imran al-Minqari, who said: I said to al-Hasan one day regarding something he had said: "O Abu Sa'id, this is not what the jurists say." He replied: "Woe to you! Have you ever actually seen a jurist? The jurist is only the one who is ascetic regarding this world, desirous of the Hereafter, insightful in the matters of his religion, and constant in the worship of his Lord."
Commentary ​
#3055
Transmeton Sa'd bin Ibrahimi: Atij i thanë: "Kush është personi më i ditur i banorëve të Medines?" Ai u përgjigj: "Ai që i frikësohet më së shumti Zotit të tij."
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ ، حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ إِسْمَاعِيل الْبَجَلِيُّ ، عَنْ مِسْعَرٍ ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ : قِيلَ لَهُ : مَنْ أَفْقَهُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ ؟، قَالَ :" أَتْقَاهُمْ لِرَبِّهِ G "
Al-Hasan bin 'Arafah informed us, An-Nadr bin Isma'il al-Bajali narrated to us, from Mis'ar, from Sa'd bin Ibrahim, who said: It was said to him, "Who is the most knowledgeable in jurisprudence among the people of Medina?" He replied, "The one among them who most fears his Lord."
#3056
Transmeton Muxhahidi: "Vërtet, i ditur (fekih) është ai që i frikësohet Allahut të Lartësuar."
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ ، حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ ، عَنْ لَيْثِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ :" إِنَّمَا الْفَقِيهُ مَنْ يَخَافُ اللَّهَ تَعَاليَ "
Al-Hasan ibn 'Arafah informed us, Al-Husayn ibn 'Ali narrated to us, from Layth ibn Abi Sulaym, from Mujahid, who said: "The jurist is only the one who fears Allah, the Exalted."
#3057
Transmeton Aliu (r.a.): Dijetari i vërtetë është ai i cili nuk i bën njerëzit të humbin shpresën nga mëshira e Allahut, nuk u jep atyre lehtësime për të bërë gjynahe ndaj Allahut, nuk i bën ata të ndihen të sigurt nga ndëshkimi i Allahut dhe nuk e braktis Kuranin për t'iu drejtuar diçkaje tjetër. Vërtet, nuk ka mirësi në adhurimin pa dije, as në dijen pa kuptim të thellë dhe as në leximin pa meditim.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، عَنْ يَعْقُوبَ الْقُمِّيِّ ، قَالَ : حَدَّثَنِي لَيْثُ بْنُ أَبِي سُلَيْمٍ ، عَنْ يَحْيَى هُوَ ابْنُ عَبَّادٍ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" إِنَّ الْفَقِيهَ حَقَّ الْفَقِيهِ، مَنْ لَمْ يُقَنِّطْ النَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ، وَلَمْ يُرَخِّصْ لَهُمْ فِي مَعَاصِي اللَّهِ، وَلَمْ يُؤَمِّنْهُمْ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ، وَلَمْ يَدَعْ الْقُرْآنَ رَغْبَةً عَنْهُ إِلَى غَيْرِهِ، إِنَّهُ لَا خَيْرَ فِي عِبَادَةٍ لَا عِلْمَ فِيهَا، وَلَا عِلْمٍ لَا فَهْمَ فِيهِ، وَلَا قِرَاءَةٍ لَا تَدَبُّرَ فِيهَا "
Ismail bin Aban informed us, from Yaqub al-Qummi, who said: Layth bin Abi Sulaim narrated to me, from Yahya—who is Ibn Abbad—from Ali bin Abi Talib, may Allah be pleased with him, who said: "Indeed, the jurist, the true jurist, is the one who does not cause people to despair of the mercy of Allah, does not grant them licenses to commit acts of disobedience against Allah, does not make them feel secure from the punishment of Allah, and does not abandon the Quran out of a preference for something else. Verily, there is no good in worship that contains no knowledge, nor in knowledge that contains no understanding, nor in recitation that contains no reflection."
#3058
Transmeton Aliu: Faqihu i vërtetë është ai që nuk i bën njerëzit të dëshpërohen nga mëshira e Allahut, nuk i bën ata të ndihen të sigurt nga dënimi i Allahut dhe nuk u jep atyre lehtësime për mëkate ndaj Allahut. Vërtet, nuk ka mirësi në adhurimin pa dije, nuk ka mirësi në dijen pa kuptim dhe nuk ka mirësi në leximin pa meditim.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ ، قَالَ : قَالَ عَلِيٌّ :" الْفَقِيهُ حَقُّ الْفَقِيهِ الَّذِي لَا يُقَنِّطُ النَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ، وَلَا يُؤَمِّنُهُمْ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ، وَلَا يُرَخِّصُ لَهُمْ فِي مَعَاصِي اللَّهِ، إِنَّهُ لَا خَيْرَ فِي عِبَادَةٍ لَا عِلْمَ فِيهَا، وَلَا خَيْرَ فِي عِلْمٍ لَا فَهْمَ فِيهِ، وَلَا خَيْرَ فِي قِرَاءَةٍ لَا تَدَبُّرَ فِيهَا "
Al-Hasan ibn 'Arafa narrated to us, Isma'il ibn Ibrahim narrated to us, from Layth, from Yahya ibn 'Abbad, who said: Ali said: "The true jurist is the one who does not make people despair of the mercy of Allah, nor gives them a false sense of security from the punishment of Allah, nor grants them licenses to commit acts of disobedience to Allah. Indeed, there is no good in worship in which there is no knowledge, no good in knowledge in which there is no understanding, and no good in recitation in which there is no reflection."
#3059
Transmeton Kab'i: "Vërtet unë gjej përshkrimin e një populli që kërkojnë dituri jo për të vepruar sipas saj, thellohen në fe jo për adhurim dhe kërkojnë dunjanë me veprat e ahiretit. Ata veshin lëkura delesh, ndërsa zemrat e tyre janë më të hidhura se aloeja. Vallë, a me Mua po krekosen, apo Mua po përpiqen të më mashtrojnë? Jam betuar në Veten Time: do t'u dërgoj atyre një sprovë që do ta lërë edhe njeriun e urtë të hutuar."
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ حَازِمٍ ، حَدَّثَنِي عَمِّي جَرِيرُ بْنُ زَيْدٍ ، أَنَّهُ سَمِعَ تُبَيْعًا يُحَدِّثُ، عَنْ كَعْبٍ ، قَالَ :" إِنِّي لَأَجِدُ نَعْتَ قَوْمٍ يَتَعَلَّمُونَ لِغَيْرِ الْعَمَلِ، وَيَتَفَقَّهُونَ لِغَيْرِ الْعِبَادَةِ، وَيَطْلُبُونَ الدُّنْيَا بِعَمَلِ الْآخِرَةِ، وَيَلْبَسُونَ جُلُودَ الضَّأْنِ، وَقُلُوبُهُمْ أَمَرُّ مِنْ الصَّبْرِ، فَبِي يَغْتَرُّونَ، أَوْ إِيَّايَ يُخَادِعُونَ؟ فَحَلَفْتُ بِي لَأُتِيحَنَّ لَهُمْ فِتْنَةً تَتْرُكُ الْحَلِيمَ فِيهَا حَيْرَانَ "
Abu al-Nu'man informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Yazid ibn Hazim, my uncle Jarir ibn Zayd narrated to me, that he heard Tubay' narrating from Ka'b, who said: "I find the description of a people who learn for purposes other than action, and seek religious understanding for purposes other than worship, and seek the world through the deeds of the Hereafter; they wear sheepskins while their hearts are more bitter than aloes. Is it by Me that they are deceived, or is it Me they attempt to trick? I have sworn by Myself that I shall surely subject them to a trial that leaves the clement person therein bewildered."
#3060
Transmeton Herim bin Hajjan: "Ruhuni prej dijetarit fasik (mëkatar)." Kjo i arriti Omer bin Hattabit (r.a.), i cili i shkroi atij i shqetësuar: "Çfarë është dijetari fasik?" Herimi i shkroi: "O Prijës i Besimtarëve, pasha Allahun, nuk kam pasur qëllim tjetër përveç të mirës: Ai është një udhëheqës që flet me dije, por vepron me paudhësi, kështu që i ngatërron njerëzit dhe ata humbasin."
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ الْعَمِّيُّ ، حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ ، عَنْ هَرِمِ بْنِ حَيَّانَ ، أَنَّهُ قَالَ : "إِيَّاكُمْ وَالْعَالِمَ الْفَاسِقَ، فَبَلَغَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَكَتَبَ إِلَيْهِ وَأَشْفَقَ مِنْهَا، مَا الْعَالِمُ الْفَاسِقُ؟، قَالَ : فَكَتَبَ إِلَيْهِ هَرِمٌ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ بِهِ إِلَّا الْخَيْرَ : يَكُونُ إِمَامٌ يَتَكَلَّمُ بِالْعِلْمِ، وَيَعْمَلُ بِالْفِسْقِ، فَيُشَبِّهُ عَلَى النَّاسِ، فَيَضِلُّونَ "
Bishr bin al-Hakam informed us, Abdul Aziz bin Abd al-Samad al-'Ammi narrated to us, Abu 'Imran al-Jawni narrated to us, from Harim bin Hayyan, that he said: "Beware of the dissolute scholar." This reached Umar bin al-Khattab, may Allah be pleased with him, so he wrote to him, having become concerned by it: "What is the dissolute scholar?" He said: So Harim wrote back to him: "O Commander of the Faithful, by Allah, I intended nothing but good by it: It is a leader who speaks with knowledge but acts with dissoluteness, thereby confusing the people, so they go astray."
#3061
Transmeton Abdullah bin Mes'udi: Kush dëshiron që t'i nderohet feja e tij, le të mos hyjë te sundimtari, të mos vetmohet me gratë dhe të mos debatojë me pasuesit e epsheve.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُطَرِّفٍ ، وَعَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ إِسْمَاعِيل بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْمُهَاجِرِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ ، قَالَ :" مَنْ أَرَادَ أَنْ يُكْرَمَ دِينُهُ، فَلَا يَدْخُلْ عَلَى السُّلْطَانِ، وَلَا يَخْلُوَنَّ بِالنِّسْوَانِ، وَلَا يُخَاصِمَنَّ أَصْحَابَ الْأَهْوَاءِ "
Sa‘id ibn al-Mughira informed us, al-Walid ibn Muslim narrated to us, from Muhammad ibn Mutarrif and ‘Abd al-‘Aziz ibn Isma‘il ibn ‘Ubayd Allah ibn Abi al-Muhajir, from ‘Abdullah ibn Mas‘ud, who said: "Whoever desires that his religion be honored, let him not enter upon the ruler, nor let him be in seclusion with women, nor let him argue with the people of misguided desires."
#3062
Transmeton Mejmun bin Mihrani: Ruaju nga kundërshtitë dhe debatet në fe; mos debato as me dijetarin e as me të paditurin. Sa i përket dijetarit, ai do ta fshehë dijen prej teje dhe nuk do t'i interesojë se çfarë bën ti. Ndërsa i padituri, ai do të ta vrazhdësojë gjoksin dhe nuk do të të bindet.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ إِسْمَاعِيل بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ يُونُسَ ، قَالَ : كَتَبَ إِلَيَّ مَيْمُونُ بْنُ مِهْرَانَ :" إِيَّاكَ وَالْخُصُومَةَ وَالْجِدَالَ فِي الدِّينِ، وَلَا تُجَادِلَنَّ عَالِمًا، وَلَا جَاهِلًا، أَمَّا الْعَالِمُ، فَإِنَّهُ يَخْزَنُ عَنْكَ عِلْمَهُ، وَلَا يُبَالِي مَا صَنَعْتَ، وَأَمَّا الْجَاهِلُ، فَإِنَّهُ يُخَشِّنُ بِصَدْرِكَ وَلَا يُطِيعُكَ "
We were informed by Sa'id ibn 'Amir, from Isma'il ibn Ibrahim, from Yunus, who said: Maymun ibn Mihran wrote to me: "Beware of disputation and argumentation in religion, and do not argue with a scholar nor an ignorant person. As for the scholar, he will withhold his knowledge from you and will not care what you have done. As for the ignorant person, he will cause harshness in your heart and will not obey you."
#3063
Transmeton Jahja bin Ebi Kethiri: Sulejman bin Daudi (a.s.) i tha birit të tij: "Lëre debatin, sepse dobia e tij është e pakët dhe ai nxit armiqësinë mes vëllezërve."
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ ، قَالَ : قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ عَلَيْهِ السَّلَام لِابْنِهِ :" دَعْ الْمِرَاءِ، فَإِنَّ نَفْعَهُ قَلِيلٌ، وَهُوَ يُهَيِّجُ الْعَدَاوَةَ بَيْنَ الْإِخْوَانِ "
Abu al-Mughirah informed us, al-Awza'i narrated to us, from Yahya ibn Abi Kathir, who said: Solomon, son of David (pbuh), said to his son: "Leave off disputation, for its benefit is little, and it stirs up enmity between brothers."
#3064
Umer ibn Abdilazizi ka thënë: Kushdo që e bën fenë e tij objekt për debate, do të ndryshojë shpesh (mendimet e tij).
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ ، عَنْ إِسْمَاعِيل بْنِ أَبِي حَكِيمٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، يَقُولُ :" مَنْ جَعَلَ دِينَهُ غَرَضًا لِلْخُصُومَاتِ، أَكْثَرَ التَّنَقُّلَ "
Yahya ibn Hassan informed us, Abdullah ibn Idris narrated to us, from Isma'il ibn Abi Hakim, who said: I heard Umar ibn Abd al-Aziz say: "Whoever makes his religion a target for disputes will frequently shift from one position to another."
#3065
Transmeton Omeri bin Abdulaziz: "Kushdo që adhuron pa dije, prish më shumë sesa që ndreq. Ai që e llogarit fjalën e tij si pjesë të veprës së tij, i pakësohet fjala përveç në atë që i intereson. Ndërsa ai që e bën fenë e tij mjet për debate, do të ketë luhatje të shpeshta."
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، قَالَ : كَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ إِلَى أَهْلِ الْمَدِينَةِ :" أَنَّهُ مَنْ تَعَبَّدَ بِغَيْرِ عِلْمٍ، كَانَ مَا يُفْسِدُ أَكْثَرَ مِمَّا يُصْلِحُ، وَمَنْ عَدَّ كَلَامَهُ مِنْ عَمَلِهِ، قَلَّ كَلَامُهُ إِلَّا فِيمَا يَعْنِيهِ، وَمَنْ جَعَلَ دِينَهُ غَرَضًا لِلْخُصُومَاتِ، كَثُرَ تَنَقُّلُهُ "
Marwan ibn Muhammad informed us, Sa'id ibn 'Abd al-'Aziz narrated to us, he said: 'Umar ibn 'Abd al-'Aziz wrote to the people of Medina: "Indeed, whoever worships without knowledge, what he corrupts is more than what he rectifies; and whoever counts his speech as part of his deeds, his speech will decrease except in that which concerns him; and whoever makes his religion a target for disputes, his shifting from one opinion to another will be frequent."
#3066
Transmeton Omer bin Abdulazizi: Një burrë e pyeti atë rreth diçkaje nga dëshirat e kota (devijimet), e ai i tha: "Përmbaju fesë së beduinit dhe të fëmijës në mejtep, dhe leri anash të tjerat." Ebu Muhamedi tha: "Kjo i referohet atij që ndryshon shpesh, pra kalon nga një mendim në tjetrin."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ ، عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، قَالَ : سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ شَيْءٍ مِنْ الْأَهْوَاءِ، فَقَالَ :" عَلَيْكَ بِدِينِ الْأَعْرَابِيِّ، وَالْغُلَامِ فِي الْكُتَّابِ، وَالْهَ عَمَّا سِوَى ذَلِكَ "، قَالَ أَبُو مُحَمَّدٍ : كَثُرَ تَنَقُّلُهُ، أَيْ : يَنْتَقِلُ مِنْ رَأْيٍ إِلَى رَأْيٍ
Muhammad ibn Yusuf informed us, from Sufyan, from Ja'far ibn Burqan, from 'Umar ibn 'Abd al-'Aziz, who said: A man asked him about something regarding the whims, so he replied: "Adhere to the religion of the Bedouin and the boy in the school, and disregard everything other than that."
Commentary Abu Muhammad said: "His frequent shifting," meaning: he moves from one opinion to another.
#3067
Transmeton Omer bin Abdylazizi: "Nëse shihni njerëz që mblidhen fshehurazi për një çështje, pa dijeninë e popullit të thjeshtë, dijeni se ata janë duke vendosur themelet e humbjes."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، قَالَ : قَالَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ :" إِذَا رَأَيْتَ قَوْمًا يُنْتِجُونَ بِأَمْرٍ دُونَ عَامَّتِهِمْ، فَهُمْ عَلَى تَأْسِيسِ الضَّلَالَةِ "
Muhammad ibn Kathir informed us, from al-Awza'i, who said: Umar ibn Abd al-Aziz said: "If you see a people conferring privately regarding a matter to the exclusion of the general public, then they are upon the foundation of misguidance."
#3068
Transmeton El-Euzai:

Iblisi u tha ithtarëve të tij: "Nga cila anë u vini bijve të Ademit?" Ata thanë: "Nga çdo anë." Ai u tha: "A u vini atyre nga ana e kërkimit të faljes (istigfarit)?" Ata u përgjigjën: "Kurrsesi! Kjo është diçka e shoqëruar me Teuhidin." Atëherë ai tha: "Do të përhap tek ata diçka për të cilën nuk do t'i kërkojnë falje Allahut." Dhe kështu, ai përhapi tek ata epshet dhe devijimet.
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، قَالَ :" قَالَ إِبْلِيسُ لِأَوْلِيَائِهِ : مِنْ أَيِّ شَيْءٍ تَأْتُونَ بَنِي آدَمَ ؟، فَقَالُوا : مِنْ كُلِّ شَيْءٍ، قَالَ : فَهَلْ تَأْتُونَهُمْ مِنْ قِبَلِ الِاسْتِغْفَارِ؟، قَالُوا : هَيْهَاتَ ! ذَاكَ شَيْءٌ قُرِنَ بِالتَّوْحِيدِ، قَالَ : لَأَبُثَّنَّ فِيهِمْ شَيْئًا لَا يَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ مِنْهُ، قَالَ : فَبَثَّ فِيهِمْ الْأَهْوَاءَ "
Ibrahim ibn Ishaq informed us, from Ibn al-Mubarak, from al-Awza’i, who said: "Iblis said to his allies: 'From what angle do you approach the children of Adam?' They replied: 'From every angle.' He said: 'Do you approach them from the side of seeking forgiveness?' They said: 'How far-fetched! That is something coupled with Monotheism.' He said: 'I shall surely spread among them something for which they will not seek Allah’s forgiveness.' He said: 'So he spread among them capricious whims.'"
#3069
Transmeton Muxhahidi: "Nuk e di se cila prej dy mirësive mbi mua është më e madhe: që më udhëzoi në Islam, apo që më shpëtoi nga këto epshe."
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ الْمُحَارِبِيِّ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ :" مَا أَدْرِي أَيُّ النِّعْمَتَيْنِ عَلَيَّ أَعْظَمُ : أَنْ هَدَانِي لِلْإِسْلَامِ، أَوْ عَافَانِي مِنْ هَذِهِ الْأَهْوَاءِ "
Ibrahim ibn Ishaq informed us, from Al-Muharibi, from Al-A'mash, from Mujahid, who said: "I do not know which of the two blessings upon me is greater: that He guided me to Islam, or that He granted me safety from these deviant whims."
#3070
Transmeton Aliu: Sikur një njeri të agjëronte gjatë gjithë jetës dhe të falej gjatë gjithë jetës, e pastaj të vritej mes Ruknit dhe Makamit, Allahu do ta ringjallte atë në Ditën e Kiametit bashkë me ata që ai i ka konsideruar se ishin në udhëzim.
أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ مُسْلِمٍ الْأَعْوَرِ ، عَنْ حَبَّةَ بْنِ جُوَيْنٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَلِيًّا ، أَوْ قَالَ : قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" لَوْ أَنَّ رَجُلًا صَامَ الدَّهْرَ كُلَّهُ، وَقَامَ الدَّهْرَ كُلَّهُ، ثُمَّ قُتِلَ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْمَقَامِ، لَحَشَرَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَعَ مَنْ يَرَى أَنَّهُ كَانَ عَلَى هُدًى "
Musa ibn Khalid informed us, 'Isa ibn Yunus narrated to us, from al-A'mash, from Muslim al-A'war, from Habbah ibn Juwayn, who said: I heard 'Ali, or he said: 'Ali (may Allah be pleased with him) said: "If a man were to fast for the entirety of time and stand in prayer for the entirety of time, then was killed between the Corner and the Station, Allah would resurrect him on the Day of Resurrection with whomever he considered to be upon guidance."
#3071
Transmeton Selmani: "Sikur një njeri ta vendoste kokën e tij mbi Gurin e Zi, të agjëronte gjatë ditës dhe të falte namaz natën, Allahu do ta ringjallte atë në Ditën e Kiametit së bashku me dëshirat e tij (atë që ka dashur)."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، عَنْ هَارُونَ هُوَ ابْنُ الْمُغِيرَةِ ، عَنْ شُعَيْبٍ ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ ، عَنْ أَبِي صَادِقٍ ، قَالَ : قَالَ سَلْمَانُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" لَوْ وَضَعَ رَجُلٌ رَأْسَهُ عَلَى الْحَجَرِ الْأَسْوَدِ، فَصَامَ النَّهَارَ، وَقَامَ اللَّيْلَ، لَبَعَثَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَعَ هَوَاهُ "
Muhammad bin Humayd informed us, from Harun—who is Ibn al-Mughira—from Shu'ayb, from Salama bin Kuhayl, from Abu Sadiq, who said: Salman (may Allah be pleased with him) said: "If a man were to place his head upon the Black Stone, fast during the day, and stand in prayer during the night, Allah would resurrect him on the Day of Resurrection with his inclination."
#3072
Transmeton Aliu (r.a.): Qëndroni mes njerëzve si bleta midis shpendëve: çdo shpend e nënvlerëson atë, por sikur ta dinin shpendët begatinë që ajo ka në brendësinë e saj, nuk do të silleshin ashtu me të. Përzihuni me njerëzit me gjuhët dhe trupat tuaj, por ndahuni prej tyre me veprat dhe zemrat tuaja, sepse njeriu ka atë që ka fituar dhe ai do të jetë në Ditën e Kiametit me atë që ka dashur.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ ، حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ هُوَ ابْنُ أَبِي الْأَسْوَدِ ، عَنْ الْحَارِثِ بْنِ حَصِيرَةَ ، عَنْ أَبِي صَادِقٍ الْأَزْدِيِّ ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ نَاجِذٍ ، قَالَ : قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" كُونُوا فِي النَّاسِ كَالنَّحْلَةِ فِي الطَّيْرِ : إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ الطَّيْرِ شَيْءٌ إِلَّا وَهُوَ يَسْتَضْعِفُهَا، وَلَوْ يَعْلَمُ الطَّيْرُ مَا فِي أَجْوَافِهَا مِنْ الْبَرَكَةِ، لَمْ يَفْعَلُوا ذَلِكَ بِهَا، خَالِطُوا النَّاسَ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَأَجْسَادِكُمْ، وَزَايِلُوهُمْ بِأَعْمَالِكُمْ وَقُلُوبِكُمْ، فَإِنَّ لِلْمَرْءِ مَا اكْتَسَبَ، وَهُوَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَعَ مَنْ أَحَبَّ "
Muhammad ibn al-Salt informed us, Mansur—who is Ibn Abi al-Aswad—narrated to us, on the authority of al-Harith ibn Hasirah, on the authority of Abu Sadiq al-Azdi, on the authority of Rabi'ah ibn Najidh, who said: Ali, may Allah be pleased with him, said: "Be among the people like the bee among the birds: for there is no bird except that it deems it weak, yet if the birds knew what blessing lies within its belly, they would not treat it as such. Mingle with people with your tongues and your bodies, but separate from them with your deeds and your hearts. For indeed, a person shall have what he has earned, and on the Day of Resurrection, he will be with those whom he loved."
#3073
Transmeton Zuhriu: Sa ndihmës i mirë i diturisë është mendimi i shëndoshë.
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ ، حَدَّثَنِي بَقِيَّةُ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ :" نِعْمَ وَزِيرُ الْعِلْمِ الرَّأْيُ الْحَسَنُ "
Al-Walid bin Shuja' informed us, Baqiyyah narrated to me, from Al-Awza'i, from Al-Zuhri, who said: "What an excellent minister of knowledge is sound judgment."
#3074
Transmeton Mesruki: "Mjafton për njeriun si dije që t'i frikësohet Allahut, dhe mjafton për njeriun si injorancë që të mahnitet me dijen e tij." Ai gjithashtu ka thënë: "I takon njeriut që të ketë momente ku vetmohet, t'i kujtojë gjynahet e tij dhe t'i kërkojë falje Allahut të Lartësuar për to."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ مُسْلِمٍ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، قَالَ :" كَفَى بِالْمَرْءِ عِلْمًا أَنْ يَخْشَى اللَّهَ، وَكَفَى بِالْمَرْءِ جَهْلًا أَنْ يُعْجَبَ بِعِلْمِهِ "، قَالَ : وقَالَ مَسْرُوقٌ : " الْمَرْءُ حَقِيقٌ أَنْ يَكُونَ لَهُ مَجَالِسُ يَخْلُو فِيهَا، فَيَذْكُرُ ذُنُوبَهُ، فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْهَا "
Ahmad ibn Abd Allah informed us, Zaidah narrated to us, on the authority of al-A'mash, on the authority of Muslim, on the authority of Masruq, who said: "It is sufficient knowledge for a man that he fears Allah, and it is sufficient ignorance for a man that he is impressed with his own knowledge." He said: And Masruq said: "A man is truly worthy of having private sessions in which he is alone, where he remembers his sins and seeks forgiveness from Allah the Exalted for them."
#3075
Transmeton Uathileh ibn el-Aska: Kur ju tregojmë hadithin sipas kuptimit të tij, kjo ju mjafton.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ ، حَدَّثَنِي مَعْنٌ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ ، عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ ، عَنْ مَكْحُولٍ ، عَنْ وَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" إِذَا حَدَّثْنَاكُمْ بِالْحَدِيثِ عَلَى مَعْنَاهُ، فَحَسْبُكُمْ "
Muhammad ibn Ahmad ibn Abi Khalaf informed us, Ma'n narrated to me, from Mu'awiya ibn Salih, from Al-Ala' ibn al-Harith, from Mak-hul, from Wathilah ibn al-Asqa' (may Allah be pleased with him), who said: "If we narrate the Hadith to you according to its meaning, then that is sufficient for you."
#3076
Transmetohet për Ibn Sirinin: Kur ai tregonte hadithe, nuk ndryshonte asgjë nga renditja e fjalëve, ndërsa Hasani, kur tregonte hadithe, e ndryshonte renditjen e fjalëve.
أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ :" أَنَّهُ كَانَ إِذَا حَدَّثَ، لَمْ يُقَدِّمْ وَلَمْ يُؤَخِّرْ، وَكَانَ الْحَسَنُ إِذَا حَدَّثَ، قَدَّمَ وَأَخَّرَ "
Asim ibn Yusuf informed us, Fudayl ibn Iyad narrated to us, from Hisham, from Ibn Sirin: "That whenever he narrated, he would not advance or delay [the wording], while al-Hasan, when he narrated, would advance and delay [the wording]."
#3077
Transmeton Xherir ibn Hazimi: El-Hasani e tregonte hadithin me të njëjtin thelb, por me fjalë të ndryshme.
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، أَخْبَرَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ ، قَالَ :" كَانَ الْحَسَنُ يُحَدِّثُ بِالْحَدِيثِ الْأَصْلُ وَاحِدٌ، وَالْكَلَامُ مُخْتَلِفٌ "
Muslim bin Ibrahim informed us, Jarir bin Hazim informed us, who said: "Al-Hasan used to relate the hadith such that the core origin was one, but the wording was different."
#3078
Transmeton Abdullah bin Omeri: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Shembulli i munafikut është si shembulli i deles që bredh midis dy kopeve." Kur Ibn Omeri dëgjonte diçka nga Pejgamberi (s.a.v.s.), ai nuk i shtonte asgjë fjalëve të tij, nuk i pakësonte asgjë, nuk e tejkalonte atë dhe as nuk linte mangët prej saj.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُوقَةَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ ، قَالَ : حَدَّثَ عُبَيْدُ بْنُ عُمَيْرٍ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" مَثَلُ الْمُنَافِقِ مَثَلُ الشَّاةِ بَيْنَ الرَّبَضَيْنِ أَوْ بَيْنَ الْغَنَمَيْنِ "، فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ : لَا، إِنَّمَا قَالَ كَذَا، وَكَذَا، قَالَ : وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَزِدْ فِيهِ، وَلَمْ يُنْقِصْ مِنْهُ، وَلَمْ يُجَاوِزْهُ، وَلَمْ يُقَصِّرْ عَنْهُ
Muhammad ibn Ahmad informed us, Sufyan narrated to us, from Muhammad ibn Suqah, from Muhammad ibn Ali ibn al-Husayn, who said: Ubayd ibn Umayr narrated to Abdullah ibn Umar (may Allah be pleased with him), saying: The Messenger of Allah (pbuh) said: "The parable of the hypocrite is like that of a sheep between two folds or between two flocks." Thereupon Ibn Umar said: "No, he only said such and such." He said: and when Ibn Umar heard from the Prophet (pbuh), he would not add to it, nor would he subtract from it, nor would he exceed it, nor would he fall short of it.
#3079
Transmeton Ibn Avni: Esh-Sha'biu, en-Nehaiu dhe el-Haseni e tregonin hadithin herë kështu e herë ashtu. Ia përmenda këtë Muhamed ibn Sirinit, i cili tha: "Sikur ta transmetonin ashtu siç e kanë dëgjuar, do të ishte më mirë për ta."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، قَالَ : كَانَ الشَّعْبِيُّ ، وَالنَّخَعِيُّ ، وَالْحَسَنُ يُحَدِّثُونَ بِالْحَدِيثِ مَرَّةً هَكَذَا، وَمَرَّةً هَكَذَا، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِمُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ ، فَقَالَ :" أَمَا إِنَّهُمْ لَوْ حَدَّثُوا بِهِ كَمَا سَمِعُوهُ، كَانَ خَيْرًا لَهُمْ "
Abd Allah ibn Sa'id informed us, Ibn 'Ulayyah narrated to us, from Ibn 'Awn, who said: Al-Sha'bi, al-Nakha'i, and al-Hasan used to narrate the hadith at one time in this manner and at another in that manner. I mentioned that to Muhammad ibn Sirin, and he said: "Indeed, if they had narrated it as they heard it, it would have been better for them."
#3080
Transmeton Ebu Ma'meri: Unë e dëgjoj hadithin me gabim gjuhësor dhe e përsëris atë me të njëjtin gabim, duke u mbështetur në atë që kam dëgjuar.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ ، حَدَّثَنَا عَثَّامٌ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ ، قَالَ :" إِنِّي لَأَسْمَعُ الْحَدِيثَ لَحْنًا، فَأَلْحَنُ اتِّبَاعًا لِمَا سَمِعْتُ "
Muhammad ibn al-Ala' informed us, Aththam narrated to us, from al-A'mash, from Umara ibn Umayr, from Abu Ma'mar, who said: "Indeed, I hear a Hadith containing grammatical errors, and I recite it with errors in adherence to what I heard."
#3081
Transmeton Ibrahim bin Mejsere: Muxhahidi pa në ëndërr Tausin sikur ishte në Qabe duke falur namaz me kokë të mbuluar, ndërsa Pejgamberi (s.a.v.s.) ishte te dera e Qabesë dhe i tha: "O Abdullah, zbuloje kokën tënde dhe shfaqe leximin tënd." Ai tha: Kjo u interpretua si tregues i dijes, andaj pas kësaj ai u bë më i hapur në tregimin e hadithit.
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ ، قَالَ : رَأَى مُجَاهِدٌ طَاوُسًا فِي الْمَنَامِ، كَأَنَّهُ فِي الْكَعْبَةِ يُصَلِّي مُتَقَنِّعًا، وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَابِ الْكَعْبَةِ ، فَقَالَ لَهُ : " يَا عَبْدَ اللَّهِ،اكْشِفْ قِنَاعَكَ وَأَظْهِرْ قِرَاءَتَكَ "، قَالَ : فَكَأَنَّهُ عَبَّرَهُ عَلَى الْعِلْمِ، فَانْبَسَطَ بَعْدَ ذَلِكَ فِي الْحَدِيثِ
Bishr ibn al-Hakam informed us, Sufyan narrated to us, from Ibrahim ibn Maysarah, who said: Mujahid saw Tawus in a dream, as if he were in the Ka'bah praying while veiled, and the Prophet (pbuh) was at the door of the Ka'bah and said to him: "O 'Abd Allah, uncover your veil and make your recitation manifest." He said: It was as if he interpreted it as referring to knowledge, so he became more forthcoming in narrating Hadith after that.
#3082
Transmeton Keabi: Kjo botë është e mallkuar dhe gjithçka që gjendet në të është e mallkuar, përveç atij që mëson të mirën ose atij që e mëson atë.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ يَمَانٍ ، عَنْ ابْنِ ثَوْبَانَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ضَمْرَةَ ، عَنْ كَعْبٍ ، قَالَ :" الدُّنْيَا مَلْعُونَةٌ، مَلْعُونٌ مَا فِيهَا، إِلَّا مُتَعَلِّمَ خَيْرًا، أَوْ مُعَلِّمُهُ "
Abdullah bin Muhammad informed us, Ibn Yaman narrated to us, from Ibn Thawban, from his father, from Abdullah bin Damrah, from Ka'b, who said: "The world is cursed, and cursed is what is in it, except for a learner of good, or its teacher."
#3083
Transmeton Halid bin Ma’dan: Njerëzit janë ose dijetarë ose nxënës, ndërsa çfarë mbetet mes tyre janë njerëz të rëndomtë (të paditur) në të cilët nuk ka asnjë të mirë.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ بَحِيرٍ بن سعد ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ ، قَالَ :" النَّاسُ عَالِمٌ وَمُتَعَلِّمٌ، وَمَا بَيْنَ ذَلِكَ هَمَجٌ لَا خَيْرَ فِيهِ "
Muhammad bin Kathir informed us, on the authority of al-Awza'i, on the authority of Bahir bin Sa'd, on the authority of Khalid bin Ma'dan, who said: "People are [either] a scholar or a learner, and whatever is besides that is riffraff in which there is no good."
#3084
Transmeton Hasan el-Basriu se ata thoshin: "Vdekja e dijetarit është një zbrazëtirë në Islam, të cilën nuk e mbyll asgjë për sa kohë që ndërrohen nata dhe dita."
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : كَانُوا يَقُولُونَ :" مَوْتُ الْعَالِمِ ثُلْمَةٌ فِي الْإِسْلَامِ، لَا يَسُدُّهَا شَيْءٌ مَا اخْتَلَفَ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ "
Bishr ibn al-Hakam informed us, Abd Allah ibn Raja' narrated to us, from Hisham, from al-Hasan, who said: They used to say: "The death of a scholar is a breach in Islam that nothing can fill as long as night and day alternate."
#3085
Transmeton Vehb bin Munebih: "Një tubim ku diskutohet dija është më i dashur për mua sesa koha e njëjtë e kaluar në namaz. Ndoshta ndonjëri prej tyre dëgjon një fjalë dhe përfiton prej saj për një vit, ose për aq sa i ka mbetur nga jeta e tij."
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّنْعَانِيُّ ، حَدَّثَنَا مُنْذِرٌ هُوَ ابْنُ النُّعْمَانِ ، عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ ، قَالَ :" مَجْلِسٌ يُتَنَازَعُ فِيهِ الْعِلْمُ، أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ قَدْرِهِ صَلَاةً، لَعَلَّ أَحَدَهُمْ يَسْمَعُ الْكَلِمَةَ فَيَنْتَفِعُ بِهَا سَنَةً، أَوْ مَا بَقِيَ مِنْ عُمُرِهِ "
Yusuf bin Musa informed us, Ibrahim bin Musa narrated to us, Muhammad bin al-Hasan al-San'ani informed us, Mundhir—who is Ibn al-Nu'man—narrated to us, from Wahb bin Munabbih, who said: "A gathering in which knowledge is discussed is more beloved to me than its equivalent duration in prayer; perhaps one of them hears a word and benefits from it for a year, or for what remains of his life."
#3086
Transmeton Sufjani: "Nuk njoh ndonjë vepër më të vlefshme sesa kërkimi i dijes dhe ruajtja e saj për atë që me të synon mirësinë e Allahut të Lartësuar." Ndërsa El-Hasan bin Salih ka thënë: "Vërtet njerëzit kanë nevojë për këtë dije në fenë e tyre, ashtu siç kanë nevojë për ushqim dhe pije në dunjanë e tyre."
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ ، قَالَ : قَالَ سُفْيَانُ :" مَا أَعْلَمُ عَمَلًا أَفْضَلَ مِنْ طَلَبِ الْعِلْمِ وَحِفْظِهِ لِمَنْ أَرَادَ اللَّهَ تعَالَي بِهِ خَيْرًا "، وَقَالَ : قَالَ الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ : " إِنَّ النَّاسَ يَحْتَاجُونَ إِلَى هَذَا الْعِلْمِ فِي دِينِهِمْ، كَمَا يَحْتَاجُونَ إِلَى الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ فِي دُنْيَاهُمْ "
Ya'qub ibn Ibrahim informed us, Waki' informed us, he said: Sufyan said: "I do not know of any deed more virtuous than seeking knowledge and memorizing it for the one who intends good by it for the sake of Allah the Exalted." And he said: Al-Hasan ibn Salih said: "Indeed, people are in need of this knowledge for their religion, just as they are in need of food and drink for their worldly life."
#3087
Transmeton Ebu Derda (r.a.): Mësoni para se të merret dituria, sepse marrja e diturisë është largimi i dijetarëve. Vërtet, dijetari dhe nxënësi janë të barabartë në shpërblim.
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، وَجَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، قَالَا : حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ ، قَالَ : قَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" تَعَلَّمُوا قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ الْعِلْمُ، فَإِنَّ قَبْضَ الْعِلْمِ قَبْضُ الْعُلَمَاءِ، وَإِنَّ الْعَالِمَ وَالْمُتَعَلِّمَ فِي الْأَجْرِ سَوَاءٌ "
Abu Nu'aym and Ja'far bin 'Awn informed us, they said: Mis'ar narrated to us, from 'Amr bin Murrah, from Salim bin Abi al-Ja'd, who said: Abu al-Darda' (may Allah be pleased with him) said: "Learn before knowledge is taken away, for indeed, the taking away of knowledge is the taking away of the scholars; and indeed, the scholar and the student are equal in reward."
#3088
Transmeton Dahaku: Lidhur me ajetin: "Përkundrazi, bëhuni njerëz të dijshëm e të devotshëm (rabbani), meqë ju ua mësoni njerëzve Librin" (Ali Imran, 79), ai ka thënë: "Është detyrë për çdokënd që lexon Kuranin që të jetë fakihi (njohës i mirë i fesë)."
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ ، عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْخُرَاسَانِيِّ ، عَنْ الضَّحَّاكِ : # وَلَكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتَابَ سورة آل عمران آية 79 #، قَالَ :" حَقٌّ عَلَى كُلِّ مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ أَنْ يَكُونَ فَقِيهًا "
Harun bin Mu'awiyah informed us, from Hafs bin Ghiyath, from Abu Abd Allah al-Khurasani, from al-Dahhak: "But be Rabbaniyyun because you are teaching the Book" [Surah Al-Imran, Verse 79], he said: "It is a duty upon everyone who recites the Quran to be a jurist."
#3089
Transmeton El-Haseni: Lidhur me ajetin: "Pse të urtët dhe dijetarët nuk i ndaluan ata..." [El-Maide: 63], ai ka thënë: "Ata janë njerëzit e urtë dhe dijetarët."
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ ، عَنْ حَفْصٍ ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ ، عَنْ الْحَسَنِ : # لَوْلا يَنْهَاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَالأَحْبَارُ سورة المائدة آية 63 #، قَالَ :" الْحُكَمَاءُ الْعُلَمَاءُ "
Harun ibn Mu'awiyah informed us, from Hafs, from Ash'ath ibn Sawwar, from al-Hasan, regarding the verse: {Why do the godly people and the scholars not forbid them} [Surah Al-Ma’idah, Verse 63], he said: "The wise and the learned."
#3090
Transmeton Seid ibn Xhubejri rreth fjalës: "Bëhuni njerëz të devotshëm e të ditur (rabbanijjin)" [Ali Imran: 79], ai ka thënë: "Ata janë dijetarë dhe fukaha."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق الْفَزَارِيِّ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، قَالَ : # كُونُوا رَبَّانِيِّينَ سورة آل عمران آية 79 #، قَالَ :" عُلَمَاءُ فُقَهَاءُ "
Muhammad bin 'Uyaynah informed us, from Abu Ishaq al-Fazari, from 'Ata bin al-Sa'ib, from Sa'id bin Jubayr, who said regarding the verse: {Be Rabbaniyyin} [Surah Al-Imran, Verse 79], he said: "Scholars and jurists."
#3091
Transmeton Sufjan bin Ujejneh: "Për dijen kërkohet memorizimi, veprimi, dëgjimi, vëmendja dhe përhapja e saj."
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ ، يَقُولُ :" يُرَادُ لِلْعِلْمِ الْحِفْظُ، وَالْعَمَلُ، وَالِاسْتِمَاعُ، وَالْإِنْصَاتُ، وَالنَّشْرُ "
Ubayd Allah bin Sa'id informed us, he said: I heard Sufyan bin 'Uyaynah saying: "Knowledge requires preservation, action, listening, attentiveness, and dissemination."
#3092
Transmeton Sufjan b. Ujejne: Njeriu më i paditur është ai që e braktis atë që di, njeriu më i ditur është ai që vepron sipas asaj që di, ndërsa njeriu më i vlefshëm është ai që ka më së shumti drojë (përulësi) ndaj Allahut.
قَالَ : وأَخْبَرَنِي أحمد بن مُحَمَّدٌ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ ، قَالَ :" أَجْهَلُ النَّاسِ مَنْ تَرَكَ مَا يَعْلَمُ، وَأَعْلَمُ النَّاسِ مَنْ عَمِلَ بِمَا يَعْلَمُ، وَأَفْضَلُ النَّاسِ أَخْشَعَهُمْ لِلَّهِ G "
He said: And Ahmad ibn Muhammad Abu Abd Allah informed me, on the authority of Sufyan ibn ‘Uyaynah, who said: "The most ignorant of people is the one who abandons what he knows, the most knowledgeable of people is the one who acts upon what he knows, and the most excellent of people is the one among them who is most humble in awe of Allah."
#3093
Transmeton El-Hasani: Dy të pangopur nuk ngopen kurrë: ai që është i pangopur pas dijes, nuk ngopet prej saj, dhe ai që është i pangopur pas dunjasë, nuk ngopet prej saj. Kushdo që e bën Ahiretin preokupimin, brengën dhe synimin e tij, Allahu do t'ia mjaftojë nevojat e tij dhe do t'ia vendosë pasurinë në zemrën e tij. Ndërsa kushdo që e bën dunjanë preokupimin, brengën dhe synimin e tij, Allahu do t'ia shpërndajë çështjet e tij dhe do t'ia vendosë varfërinë para syve të tij; ai nuk do të gdhihet e as nuk do ta ngrysë mbrëmjen ndryshe veçse si i varfër.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنْ زَيْدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي أُنَيْسَةَ ، عَنْ سَيَّارٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ :" مَنْهُومَانِ لَا يَشْبَعَانِ : مَنْهُومٌ فِي الْعِلْمِ لَا يَشْبَعُ مِنْهُ، وَمَنْهُومٌ فِي الدُّنْيَا لَا يَشْبَعُ مِنْهَا، فَمَنْ تَكُنِ الْآخِرَةُ هَمَّهُ، وَبَثَّهُ، وَسَدَمَهُ، يَكْفِي اللَّهُ ضَيْعَتَهُ، وَيَجْعَلُ غِنَاهُ فِي قَلْبِهِ، وَمَنْ تَكُنِ الدُّنْيَا هَمَّهُ، وَبَثَّهُ، وَسَدَمَهُ، يُفْشِي اللَّهُ عَلَيْهِ ضَيْعَتَهُ، وَيَجْعَلُ فَقْرَهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ، ثُمَّ لَا يُصْبِحُ إِلَّا فَقِيرًا، وَلَا يُمْسِي إِلَّا فَقِيرًا "
Abd Allah ibn Ja'far al-Raqqi informed us, from Ubayd Allah ibn Amr, from Zayd—he is Ibn Abi Unaysah—from Sayyar, from al-Hasan, who said: "Two insatiable ones are never satisfied: one who is insatiable for knowledge and is never satisfied with it, and one who is insatiable for the world and is never satisfied with it. Thus, whoever makes the Hereafter his concern, his grief, and his preoccupation, Allah will suffice his affairs and place his richness in his heart. But whoever makes the world his concern, his grief, and his preoccupation, Allah will scatter his affairs and place his poverty before his eyes; thereafter, he will not wake in the morning except in poverty, nor will he reach the evening except in poverty."
#3094
Transmeton Abdullahu: "Dy lakmitarë nuk ngopen kurrë: kërkuesi i diturisë dhe kërkuesi i dunjasë. Ata nuk janë të barabartë. Sa i përket kërkuesit të diturisë, ai shton kënaqësinë ndaj të Gjithëmëshirshmit, ndërsa kërkuesi i dunjasë vazhdon në tejkalim të kufijve." Pastaj Abdullahu lexoi: "Jo, vërtet njeriu kalon çdo kufi, sepse e quan veten të mjaftueshëm" (El-Alak: 6-7). Dhe tha për tjetrin: "Vërtet, Allahut ia kanë frikën, nga robërit e Tij, vetëm dijetarët" (Fatir: 28).
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ ، عَنْ عَوْنٍ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" مَنْهُومَانِ لَا يَشْبَعَانِ : صَاحِبُ الْعِلْمِ، وَصَاحِبُ الدُّنْيَا، وَلَا يَسْتَوِيَانِ، أَمَّا صَاحِبُ الْعِلْمِ، فَيَزْدَادُ رِضًى لِلرَّحْمَنِ، وَأَمَّا صَاحِبُ الدُّنْيَا، فَيَتَمَادَى فِي الطُّغْيَانِ "، ثُمَّ قَرَأَ عَبْدُ اللَّهِ : # كَلَّا إِنَّ الإِنْسَانَ لَيَطْغَى { 6 } أَنْ رَآهُ اسْتَغْنَى { 7 } سورة العلق آية 6-7 #، قَالَ : وَقَالَ الْآخَرُ : # إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ سورة فاطر آية 28 #
Ja'far ibn 'Awn informed us, Abu 'Umays informed us, from 'Awn, who said: Abdullah (may Allah be pleased with him) said: "Two insatiable ones are never satisfied: the seeker of knowledge and the seeker of the worldly life, and they are not equal. As for the seeker of knowledge, he increases in pleasing the Most Merciful, and as for the seeker of the worldly life, he persists in transgression." Then Abdullah recited: "No! Indeed, man transgresses, because he sees himself self-sufficient" (Surah Al-Alaq, verses 6-7). He said: And regarding the other, it says: "It is only those who have knowledge among His servants that fear Allah" (Surah Fatir, verse 28).
#3095
Transmeton Ibn Abbasi: Lidhur me ajetin: "Në të vërtetë, Allahut ia kanë frikën nga robërit e Tij vetëm dijetarët" (Fatir: 28), ai ka thënë: "Ai që i frikësohet Allahut, ai është dijetar."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ ، حَدَّثَنَا عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا : # إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ سورة فاطر آية 28 #، قَالَ :" مَنْ خَشِيَ اللَّهَ فَهُوَ عَالِمٌ "
Muhammad bin Humayd informed us, Ibrahim bin Mukhtar narrated to us, narrated to us from Simak bin Harb, from 'Ikrimah, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them both): "Only those fear Allah, from among His servants, who have knowledge" [Surat Fatir, Verse 28], he said: "Whoever fears Allah is a scholar."
#3096
Transmeton Ibn Abbasi: "Dy të pangopur nuk ngopen kurrë: kërkuesi i diturisë dhe kërkuesi i dunjasë."
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ طَاوُسٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَال :" مَنْهُومَانِ لَا يَشْبَعَانِ : طَالِبُ عِلْمٍ، وَطَالِبُ دُنْيَا "
Ismail bin Aban informed us, Abdullah bin Idris narrated to us, from Layth, from Tawus, from Ibn Abbas (may Allah be pleased with him), who said: "Two insatiable ones are never satisfied: a seeker of knowledge and a seeker of the world."
#3097
Transmeton Uathile b. el-Eskai se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kush kërkon diturinë dhe e arrin atë, do të ketë dy pjesë të shpërblimit. E nëse nuk e arrin atë, do të ketë një pjesë të shpërblimit."
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ رَبِيعَةَ الصَّنْعَانِيُّ ، حَدَّثَنَا رَبِيعَةُ بْنُ يَزِيدَ ، قَالَ : سَمِعْتُ وَاثِلَةَ بْنَ الْأَسْقَعِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، يَقُولُ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" مَنْ طَلَبَ الْعِلْمَ فَأَدْرَكَهُ، كَانَ لَهُ كِفْلَانِ مِنْ الْأَجْرِ، فَإِنْ لَمْ يُدْرِكْهُ، كَانَ لَهُ كِفْلٌ مِنْ الْأَجْرِ "
Marwan ibn Muhammad informed us, Yazid ibn Rabi'ah al-San'ani narrated to us, Rabi'ah ibn Yazid narrated to us, he said: I heard Wathilah ibn al-Asqa' (may Allah be pleased with him) say: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Whoever seeks knowledge and attains it shall have two shares of reward, and if he does not attain it, he shall have one share of reward."
#3098
Transmeton Abas el-Ammi: I ka mbërritur lajmi se Pejgamberi Davud (s.a.v.s.) thoshte në duanë e tij: "I Madhëruar qofsh o Allah, Ti je Zoti im, i Lartësuar mbi Arshin Tënd. Ti e vendose frikën ndaj Teje mbi këdo që është në qiej dhe në tokë. Krijesa me pozitën më të afërt tek Ti është ajo që ka frikën më të madhe ndaj Teje. Çfarë dije ka ai që nuk të frikësohet Ty? Dhe çfarë urtësie ka ai që nuk i bindet urdhrit Tënd?!"
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ ، عَنْ عَوْفٍ ، عَنْ عَبَّاسٍ الْعَمِّيِّ L4161 ، قَالَ : بَلَغَنِي أَنَّ دَاوُدَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي دُعَائِهِ :" سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ، أَنْتَ رَبِّي تَعَالَيْتَ فَوْقَ عَرْشِكَ، وَجَعَلْتَ خَشْيَتَكَ عَلَى مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ، فَأَقْرَبُ خَلْقِكَ مِنْكَ مَنْزِلَةً أَشَدُّهُمْ لَكَ خَشْيَةً، وَمَا عِلْمُ مَنْ لَمْ يَخْشَكَ؟ وَمَا حِكْمَةُ مَنْ لَمْ يُطِعْ أَمْرَكَ؟ ! "
Abdullah ibn Muhammad ibn Abi Shaybah informed us, Marwan ibn Mu'awiyah narrated to us, from 'Awf, from 'Abbas al-'Ammi, who said: It reached me that the Prophet David (pbuh) used to say in his supplication: "Glory be to You, O Allah; You are my Lord, Exalted are You above Your Throne. You have placed Your fear upon those in the heavens and the earth. Thus, the closest of Your creation to You in rank are those who fear You the most. And what is the knowledge of one who does not fear You? And what is the wisdom of one who does not obey Your command?"
#3099
Transmeton Abdullah ibn Mes’udi (r.a.): "Bëhu dijetar ose nxënës, sepse nuk ka asnjë të mirë në asgjë tjetër përveç këtyre të dyve."
أَخْبَرَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ ، حَدَّثَنَا سَلَّامٌ هُوَ ابْنُ أَبِي مُطِيعٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا الْهَزْهَازِ يُحَدِّثُ، عَنْ الضَّحَّاكِ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" اغْدُ عَالِمًا، أَوْ مُتَعَلِّمًا، وَلَا خَيْرَ فِيمَا سِوَاهُمَا "
Al-Mu'alla bin Asad informed us, Sallam—who is Ibn Abi Muti'—narrated to us, he said: I heard Abu al-Hazhaz narrating, from al-Dahhak, who said: 'Abd Allah bin Mas'ud (may Allah be pleased with him) said: "Become a scholar or a student, for there is no good in anything other than these two."
#3100
Transmeton Ebu Umame: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Do të ketë sprova në të cilat njeriu do të gdhihet besimtar dhe do të ngryset jobesimtar, përveç atij që Allahu e mban gjallë me dije."
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ ، أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ ، عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" سَتَكُونُ فِتَنٌ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا، وَيُمْسِي كَافِرًا، إِلَّا مَنْ أَحْيَاهُ اللَّهُ بِالْعِلْمِ "
Al-Hakam bin al-Mubarak informed us, al-Walid bin Muslim informed us, al-Walid bin Sulayman informed us, from Ali bin Yazid, from al-Qasim Abi Abd al-Rahman, from Abu Umamah (may Allah be pleased with him), from the Prophet (pbuh) who said: "There will be tribulations in which a man starts the morning as a believer and ends the evening as a disbeliever, except for those whom Allah revives through knowledge."
#3101
Transmeton Abdullah bin Mes'udi: Bëhu dijetar ose nxënës dhe mos u bëj asgjë mes këtyre të dyjave, sepse kushdo që është mes tyre është injorant. Me të vërtetë, melaiket i shtrojnë krahët e tyre për atë që niset në kërkim të dijisë, nga kënaqësia me atë që ai vepron.
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ رِئَابٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ :" اغْدُ عَالِمًا أَوْ مُتَعَلِّمًا، وَلَا تَغْدُ فِيمَا بَيْنَ ذَلِكَ، فَإِنَّ مَا بَيْنَ ذَلِكَ جَاهِلٌ، وَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ تَبْسُطُ أَجْنِحَتَهَا لِلرَّجُلِ غَدَا يَبْتَغِي الْعِلْمَ مِنْ الرِّضَاءِ بِمَا يَصْنَعُ "
Abu al-Mughirah informed us, al-Awza'i narrated to us, Harun ibn Ri'ab narrated to me, on the authority of Abdullah ibn Mas'ud, may Allah be pleased with him, that he used to say: "Go forth in the morning as a scholar or a student, and do not go forth as anything in between, for indeed, what lies between those two is an ignoramus. Verily, the angels spread their wings for the man who goes forth seeking knowledge, out of pleasure with what he is doing."
#3102
Transmeton El-Hasani: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u pyet për dy burra që ishin nga bijtë e Izraelit: njëri ishte dijetar që falte namazin e obliguar dhe pastaj ulej e u mësonte njerëzve të mirën, ndërsa tjetri agjëronte ditën dhe falej gjatë natës; cili prej tyre është më i vlefshëm? I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Vlera e këtij dijetari, i cili fal namazin e obliguar e pastaj ulet dhe u mëson njerëzve të mirën, ndaj adhuruesit që agjëron ditën dhe falet natën, është si vlera ime ndaj më të thjeshtit prej jush."
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، عَنْ رَجُلَيْنِ كَانَا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ : أَحَدُهُمَا كَانَ عَالِمًا يُصَلِّي الْمَكْتُوبَةَ، ثُمَّ يَجْلِسُ فَيُعَلِّمُ النَّاسَ الْخَيْرَ، وَالْآخَرُ يَصُومُ النَّهَارَ وَيَقُومُ اللَّيْلَ، أَيُّهُمَا أَفْضَلُ؟، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" فَضْلُ هَذَا الْعَالِمِ الَّذِي يُصَلِّي الْمَكْتُوبَةَ ثُمَّ يَجْلِسُ فَيُعَلِّمُ النَّاسَ الْخَيْرَ، عَلَى الْعَابِدِ الَّذِي يَصُومُ النَّهَارَ وَيَقُومُ اللَّيْلَ، كَفَضْلِي عَلَى أَدْنَاكُمْ رَجُلًا "
Abu al-Mughirah informed us, al-Awza'i narrated to us, on the authority of al-Hasan, who said: The Messenger of Allah (pbuh) was asked about two men who were among the Children of Israel: one of them was a scholar who would perform the prescribed prayers and then sit and teach the people goodness, and the other would fast during the day and stand in prayer during the night. Which of them is superior? The Messenger of Allah (pbuh) said: "The superiority of this scholar, who performs the prescribed prayers and then sits to teach the people goodness, over the worshipper who fasts during the day and stands in prayer during the night, is like my superiority over the lowest of you in rank."
#3103
Transmeton Ibn Sirini: Hyra në xhami dhe pashë Esved b. Serian duke predikuar, ndërsa Humejd b. Abdurrahmani po fliste për diturinë në një cep të xhamisë. Isha në dilemë se te cili prej tyre të ulesha, kur më zuri gjumi. Më erdhi dikush dhe më tha: "Po heziton se te cili të ulesh? Nëse dëshiron, të ta tregoj vendin e Xhibrilit (a.s.) pranë Humejd b. Abdurrahmanit."
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ الْحَسَنِ بْنِ ذَكْوَانَ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ ، قَالَ :" دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ، فَإِذَا الأَسْودَ بْنُ سَرِيع يَقُصُّ، وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَذْكُرُ الْعِلْمَ فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ، فَمَيَّلْتُ إِلَى أَيِّهِمَا أَجْلِسُ، فَنَعَسْتُ، فَأَتَانِي آتٍ، فَقَالَ : مَيَّلْتَ إِلَى أَيِّهِمَا تَجْلِسُ؟ إِنْ شِئْتَ أَرَيْتُكَ مَكَانَ جِبْرَائِيلَ عَلَيْهِ السَّلامُ مِنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ "
Al-Hasan ibn al-Rabi' informed us, from Abdullah ibn Ubaydullah, from Al-Hasan ibn Dhakwan, from Ibn Sirin, who said: "I entered the mosque, and there was Al-Aswad ibn Saree' narrating stories, and Humayd ibn Abd al-Rahman was discussing knowledge in a corner of the mosque. I was weighing which of the two I should sit with, and I became drowsy. Then a visitor came to me and said: 'Were you weighing which of the two you should sit with? If you wish, I will show you the position of Gabriel, peace be upon him, in relation to Humayd ibn Abd al-Rahman.'"
#3104
Transmeton Kethir bin Kajsi: Isha i ulur me Ebu Derdanë në xhaminë e Damaskut, kur i erdhi një burrë dhe i tha: "O Ebu Derda, kam ardhur te ti nga qyteti i të Dërguarit (s.a.v.s.) për një hadith që më ka arritur se e transmeton nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)." Ai e pyeti: "A nuk ke ardhur për tregti?" Tha: "Jo." Pyeti: "As për ndonjë qëllim tjetër?" Tha: "Jo." Atëherë ai tha: E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke thënë: "Kush ndjek një rrugë për të kërkuar dije, Allahu do t'ia lehtësojë atij një rrugë prej rrugëve të Xhenetit. Me të vërtetë, engjëjt i ulin krahët e tyre në shenjë kënaqësie për kërkuesin e dijes. Për kërkuesin e dijes kërkon falje kushdo që është në qiej dhe në tokë, madje edhe peshqit në ujë. Vlera e dijetarit ndaj adhuruesit është si vlera e hënës ndaj të gjithë yjeve të tjerë. Me të vërtetë, dijetarët janë trashëgimtarët e pejgamberëve. Pejgamberët nuk kanë lënë trashëgimi as dinarë e as dërhemë, por kanë lënë trashëgim dijen. Kushdo që e merr atë, ka marrë një fat të madh e të begatë."
أَخْبَرَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ جَمِيلٍ ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ قَيْسٍ ، قَالَ : كُنْتُ جَالِسًا مَعَ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ ، فَأَتَاهُ رَجُلٌ، فَقَالَ : يَا أَبَا الدَّرْدَاءِ ، إِنِّي أَتَيْتُكَ مِنْ الْمَدِينَةِ ، مَدِينَةِ الرَّسُولِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَدِيثٍ بَلَغَنِي عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : فَمَا جَاءَ بِكَ تِجَارَةٌ؟، قَالَ : لَا، قَالَ : وَلَا جَاءَ بِكَ غَيْرُهُ؟، قَالَ : لَا، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ :" مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ بِهِ عِلْمًا، سَهَّلَ اللَّهُ بِهِ طَرِيقًا مِنْ طُرُقِ الْجَنَّةِ، وَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا رِضًا لِطَالِبِ الْعِلْمِ، وَإِنَّ طَالِبَ الْعِلْمِ، لَيَسْتَغْفِرُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ حَتَّى الْحِيتَانُ فِي الْمَاءِ، وَإِنَّ فَضْلَ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِ الْقَمَرِ عَلَى سَائِرِ النُّجُومِ، إِنَّ الْعُلَمَاءَ هُمْ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ، إِنَّ الْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَارًا، وَلَا دِرْهَمًا، وَإِنَّمَا وَرَّثُوا الْعِلْمَ، فَمَنْ أَخَذَ بِهِ أَخَذَ بِحَظِّهِ، أَوْ بِحَظٍّ وَافِرٍ "
Nasr bin Ali informed us, Abdullah bin Dawud narrated to us, from 'Asim bin Raja' bin Haywah, from Dawud bin Jamil, from Kathir bin Qays, who said: I was sitting with Abu al-Darda' (may Allah be pleased with him) in the mosque of Damascus, when a man came to him and said: "O Abu al-Darda', I have come to you from Medina—the city of the Messenger (pbuh)—for a Hadith that has reached me from the Messenger of Allah (pbuh)." He asked: "Did trade not bring you?" The man said: "No." He asked: "And nothing else brought you?" He replied: "No." He said: I heard the Messenger of Allah (pbuh) say: "Whoever treads a path seeking knowledge, Allah will facilitate for him a path from the paths of Paradise. Verily, the angels lower their wings in satisfaction with the seeker of knowledge. Indeed, everyone in the heavens and the earth seeks forgiveness for the seeker of knowledge, even the fish in the water. The excellence of the scholar over the worshiper is like the excellence of the moon over all other stars. Verily, the scholars are the heirs of the Prophets. The Prophets did not leave behind dinars or dirhams as inheritance, but rather they left behind knowledge as inheritance; so whoever takes it has taken his share, or an abundant share."
#3105
Transmeton Ibn Abbasi: Për mësuesin e së mirës kërkon falje çdo gjë, madje edhe peshku në det.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق الْفَزَارِيِّ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ شِمْرِ بْنِ عَطِيَّةَ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ :" مُعَلِّمُ الْخَيْرِ يَسْتَغْفِرُ لَهُ كُلُّ شَيْءٍ، حَتَّى الْحُوتُ فِي الْبَحْرِ "
Muhammad ibn 'Uyaynah informed us, from Abu Ishaq al-Fazari, from al-A'mash, from Shimr ibn 'Atiyyah, from Sa'id ibn Jubayr, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them both), who said: "The teacher of good, everything seeks forgiveness for him, even the whale in the sea."
#3106
Transmeton Ebu Hurejre: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Kushdo që merr një rrugë për të kërkuar dije, Allahu do t'ia lehtësojë atij përmes saj rrugën për në Xhenet. Ndërsa atë që e lënë prapa veprat e tij, nuk mund ta shpejtojë prejardhja e tij."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" مَا مِنْ رَجُلٍ يَسْلُكُ طَرِيقًا يَطْلُبُ فِيهِ عِلْمًا، إِلَّا سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ، وَمَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ، لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ "
Ahmad ibn ‘Abdullah ibn Yunus informed us, Za’idah narrated to us, from al-A’mash, from Abu Salih, from Abu Hurayrah (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "No man treads a path seeking knowledge therein, except that Allah makes easy for him a path to Paradise because of it; and whoever is slowed down by his deeds, his lineage will not speed him up."
#3107
Transmeton Ibn Abasi: Kushdo që ndjek një rrugë duke kërkuar dije, Allahu do t'ia lehtësojë atij përmes saj rrugën për në Xhenet. Dhe atë që e vonon vepra e tij, nuk mund ta shpejtojë prejardhja e tij.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، عَنْ يَعْقُوبَ هُوَ الْقُّمِّيُّ ، عَنْ هَارُونَ بْنِ عَنْتَرَةَ عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" مَا سَلَكَ رَجُلٌ طَرِيقًا يَبْتَغِي فِيهِ الْعِلْمَ، إِلَّا سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ، وَمَنْ يُبْطِئْ بِهِ عَمَلُهُ، لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ "
Ismail ibn Aban informed us, from Ya'qub—he is al-Qummi—from Harun ibn 'Antarah, from his father, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with him), who said: "No man treads a path seeking knowledge therein, except that Allah makes easy for him a path to Paradise because of it; and whoever is slowed down by his deeds, his lineage will not hasten him."
#3108
Transmeton Matari: Në lidhje me ajetin "Ne e kemi bërë Kur'anin të lehtë për përkujtim, po a ka ndonjë që merr mësim?", ai ka thënë: "A ka ndonjë kërkues të mirësisë që të ndihmohet në të?" Ndërsa Damre ka thënë: "Kërkues i dijes."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ ابْنِ شَوْذَبٍ ، عَنْ مُطَر : # وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْءَانَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ سورة القمر آية 17 #، قَالَ :" هَلْ مِنْ طَالِبِ خَيْرٍ فَيُعَانَ عَلَيْهِ؟ "، وأَخْبَرَنَا مَرْوَانُ ، عَنْ ضَمْرَةَ ، قَالَ : " طَالِبُ عِلْمٍ "
Muhammad ibn Kathir informed us, from Ibn Shawdhab, from Matar regarding the verse: {And We have certainly made the Quran easy for remembrance, so is there any who will remember?} [Surah Al-Qamar, Verse 17], he said: "Is there any seeker of good, that he may be assisted in it?" And Marwan informed us, from Damrah, who said: "A seeker of knowledge."
#3109
Transmeton Ebu Derda (r.a.): Kur i shihte kërkuesit e dijes, thoshte: "Mirë se vini, o kërkues të dijes", dhe shtonte: "Vërtet, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka lënë porosi për ju."
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ هُوَ الْقُمِّيُّ ، عَنْ عَامِرِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ : كَانَ أَبُو الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ إِذَا رَأَى طَلَبَةَ الْعِلْمِ، قَالَ :" مَرْحَبًا بِطَلَبَةِ الْعِلْمِ، وَكَانَ يَقُولُ : إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْصَى بِكُمْ "
Isma'il ibn Aban informed us, Ya'qub—he is al-Qummi—narrated to us, from 'Amir ibn Ibrahim, who said: Abu al-Darda' (may Allah be pleased with him) used to, when he saw seekers of knowledge, say: "Welcome, seekers of knowledge," and he would say: "Indeed, the Messenger of Allah (pbuh) gave a recommendation concerning you."
#3110
Transmeton Abdullah bin Amri: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) kaloi pranë dy grupimeve në xhaminë e tij dhe tha: "Të dy janë në të mirë, por njëri prej tyre është më i vlefshëm se tjetri. Sa i përket këtyre, ata po i luten Allahut dhe kërkojnë prej Tij; nëse Ai dëshiron u jep, e nëse dëshiron nuk u jep. Ndërsa këta të tjerët po mësojnë fikhun dhe diturinë, dhe po i mësojnë të paditurit, prandaj ata janë më të vlefshëm. Unë jam dërguar vetëm si mësues." Pastaj ai u ul me ta.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، مَرَّ بِمَجْلِسَيْنِ فِي مَسْجِدِهِ، فَقَالَ :" كِلَاهُمَا عَلَى خَيْرٍ، وَأَحَدُهُمَا أَفْضَلُ مِنْ صَاحِبِهِ، أَمَّا هَؤُلَاءِ فَيَدْعُونَ اللَّهَ، وَيَرْغَبُونَ إِلَيْهِ، فَإِنْ شَاءَ أَعْطَاهُمْ، وَإِنْ شَاءَ مَنَعَهُمْ، وَأَمَّا هَؤُلَاءِ فَيَتَعَلَّمُونَ الْفِقْهَ وَالْعِلْمَ، وَيُعَلِّمُونَ الْجَاهِلَ، فَهُمْ أَفْضَلُ، وَإِنَّمَا بُعِثْتُ مُعَلِّمًا "، قَالَ : ثُمَّ جَلَسَ فِيهِمْ
Abdullah bin Yazid informed us, Abd al-Rahman bin Ziyad bin An'um narrated to us, from Abd al-Rahman bin Rafi', from Abdullah bin Amr (may Allah be pleased with them both), that the Messenger of Allah (pbuh) passed by two gatherings in his mosque and said: "Both are upon good, and one of them is superior to the other. As for these, they call upon Allah and turn to Him in desire; if He wills, He grants them, and if He wills, He withholds from them. As for those, they learn jurisprudence and knowledge, and teach the ignorant, so they are superior; and indeed, I was only sent as a teacher." He said: Then he sat with them.
#3111
Transmeton Mutarrif ibn Abdullah bin esh-Shikhkhir se ai i ka thënë djalit të tij: "O biri im, vërtet dituria është më e mirë se vepra."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ ، عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ ، أَنَّهُ قَالَ لِابْنِهِ :" يَا بُنَيَّ، إِنَّ الْعِلْمَ خَيْرٌ مِنْ الْعَمَلِ "
Abdullah ibn Yazid informed us, al-Mas'udi narrated to us, on the authority of 'Awn ibn 'Abdillah, from Mutarrif ibn 'Abdillah ibn al-Shikhkhir, that he said to his son: "O my son, indeed, knowledge is better than action."
#3112
Transmeton Ebu Abdurrahman el-Hubuli: Nuk ka dhuratë më të vlefshme se një fjalë e urtë, të cilën ia dhuron vëllait tënd.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ ، أَخْبَرَنَا شُرَحْبِيلُ بْنُ شَرِيكٍ ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيَّ ، يَقُولُ :" لَيْسَ هَدِيَّةٌ أَفْضَلَ مِنْ كَلِمَةِ حِكْمَةٍ، تُهْدِيهَا لِأَخِيكَ "
Abd Allah ibn Yazid informed us, Haywah narrated to us, Shurahbil ibn Sharik informed us that he heard Abu Abd al-Rahman al-Hubuli saying: "There is no gift better than a word of wisdom that you gift to your brother."
#3113
Transmeton Zuhriu: Vlera e dijetarit ndaj adhuruesit të zellshëm është njëqind shkallë; distanca midis dy shkallëve është pesëqind vjet, sa vrapimi i një kali të shpejtë e të stërvitur mirë.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ :" فَضْلُ الْعَالِمِ عَلَى الْمُجْتَهِدِ مِئَةُ دَرَجَةٍ، مَا بَيْنَ الدَّرَجَتَيْنِ خَمْسُ مِئَةِ سَنَةٍ، حُضْرِ الْفَرَسِ الْمُضَمَّرِ السَّرِيعِ "
Abdullah bin Imran informed us, Yahya bin Yaman narrated to us, Muhammad bin Ajlan narrated to us, from al-Zuhri, who said: "The excellence of the scholar over the diligent worshiper is a hundred degrees; between every two degrees is five hundred years of the gallop of a swift, conditioned racing horse."
#3114
Transmeton Ibn Abbasi lidhur me ajetin: "Allahu i lartëson ata që besuan prej jush dhe ata të cilëve u është dhënë dija në shkallë të larta", ku ai tha: "Allahu i lartëson ata të cilëve u është dhënë dija mbi besimtarët për shumë shkallë."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ ، قَالَ : أَخْبَرَنِي السَّكَنُ بْنُ أَبِي كَرِيمَةَ ، عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ : # يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ سورة المجادلة آية 11 #، قَالَ :" يَرْفَعُ اللَّهُ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا بِدَرَجَاتٍ "
Abdullah bin Yazid informed us, Haywah narrated to us, who said: As-Sakan bin Abi Karimah informed me, from Ikrima, the freed slave of Ibn Abbas, from Ibn Abbas, regarding the verse: {Allah will raise those who have believed among you and those who were given knowledge, by degrees} [Surah Al-Mujadila, 11]; he said: "Allah raises those who have been given knowledge over those who believe by degrees."
#3115
Transmeton Hasani se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Atij që i vjen vdekja ndërkohë që kërkon dituri për ta gjallëruar Islamin me të, mes tij dhe pejgamberëve do të jetë vetëm një gradë dallim në Xhenet."
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ ثَابِتٍ الْبَزَّارُ ، حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ الْقَاسِمِ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيل ، عَنْ عَمْرِو بْنِ كَثِيرٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" مَنْ جَاءَهُ الْمَوْتُ وَهُوَ يَطْلُبُ الْعِلْمَ لِيُحْيِيَ بِهِ الْإِسْلَامَ، فَبَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّبِيِّينَ دَرَجَةٌ وَاحِدَةٌ فِي الْجَنَّةِ "
Bishr bin Thabit al-Bazzar informed us, Nasr bin al-Qasim narrated to us, from Muhammad bin Isma'il, from 'Amr bin Kathir, from al-Hasan, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Whoever death comes to him while he is seeking knowledge to revive Islam with it, then between him and the Prophets is only one degree in Paradise."
#3116
Transmeton Amër ibn Mejmuni: "Omeri mori me vete dy të tretat e dijes." Këtë ia përmenda Ibrahimit, e ai tha: "Omeri mori me vete nëntë të dhjetat e dijes."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا مِهْرَانُ ، حَدَّثَنَا أَبُو سِنَانٍ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ ، قَالَ :" ذَهَبَ عُمَرُ بِثُلُثَيْ الْعِلْمِ "، فَذَكَرْتُ لِإِبْرَاهِيمَ ، فَقَالَ : " ذَهَبَ عُمَرُ بِتِسْعَةِ أَعْشَارِ الْعِلْمِ "
Muhammad ibn Humayd informed us, Mihran narrated to us, Abu Sinan narrated to us, from Abu Ishaq, from 'Amr ibn Maymun, who said: "Umar departed with two-thirds of knowledge." So I mentioned that to Ibrahim, and he said: "Umar departed with nine-tenths of knowledge."
#3117
Transmeton Ibn Abbasi: Nuk mblidhet një grup njerëzish në një nga shtëpitë e Allahut për të përkujtuar Librin e Allahut dhe për ta studiuar atë mes tyre, veçse engjëjt i mbulojnë ata me krahët e tyre derisa të fillojnë një bisedë tjetër. Kushdo që ndjek një rrugë duke kërkuar dituri, Allahu do t'ia lehtësojë atij rrugën për në Xhenet. Atë që e lë prapa vepra e tij, nuk mund ta shpejtojë prejardhja e tij.
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ ثَابِتٍ ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ ، عَنْ هَارُونَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" مَا اجْتَمَعَ قَوْمٌ فِي بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ اللَّهِ، يَتَذَاكَرُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَيَتَدَارَسُونَهُ بَيْنَهُمْ، إِلَّا أَظَلَّتْهُمْ الْمَلَائِكَةُ بِأَجْنِحَتِهَا، حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ، وَمَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَبْتَغِي بِهِ الْعِلْمَ، سَهَّلَ اللَّهُ طَرِيقَهُ إِلَى الْجَنَّةِ، وَمَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ، لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ "
Bishr ibn Thabit informed us, Shu'bah informed us, on the authority of Yazid ibn Abi Khalid, on the authority of Harun, on the authority of his father, on the authority of Ibn Abbas (may Allah be pleased with him), who said: "No people gather in one of the houses of Allah, remembering the Book of Allah and studying it among themselves, except that the angels shade them with their wings until they engage in a discourse other than it. And whoever treads a path seeking knowledge, Allah will make easy for him a path to Paradise. And he whose deeds slow him down, his lineage will not hasten him forward."
#3118
Transmeton Safuan bin Assal al-Muradi: Zirri tregon: Shkova te Safuani për ta pyetur rreth mes’hit mbi meste. Ai më tha: "Çfarë të ka sjellë?" I thashë: "Kërkimi i dijes." Ai më tha: "A dëshiron të të jap një lajm të mirë?" I thashë: "Po." Atëherë ai tregoi se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Vërtet, engjëjt i ulin krahët e tyre për kërkuesin e dijes, nga kënaqësia me atë që ai kërkon."
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ هُوَ ابْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ زرٍّ ، قَالَ : غَدَوْتُ عَلَى صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ ، وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ، فَقَالَ : مَا جَاءَ بِكَ؟، قُلْتُ : ابْتِغَاءُ الْعِلْمِ، قَالَ : أَلَا أُبَشِّرُكَ؟، قُلْتُ : بَلَى، فَقَالَ : رَفَعَ الْحَدِيثَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَقَالَ :" إِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا لِطَالِبِ الْعِلْمِ، رِضًا بِمَا يَطْلُبُ "
Amr ibn Asim informed us, Hammad—who is Ibn Salamah—narrated to us, from Asim, from Zirr, who said: I went in the morning to Safwan ibn Assal al-Muradi, intending to ask him about wiping over the leather socks. He said: "What has brought you?" I replied: "The pursuit of knowledge." He said: "Shall I not give you glad tidings?" I said: "Yes." He then attributed the narration to the Prophet (pbuh), saying: "Indeed, the angels lower their wings for the seeker of knowledge, out of satisfaction with what he seeks."
#3119
Transmeton Sufjani: "Kërkimi i hadithit nuk ka qenë asnjëherë më i vlefshëm sesa sot." I thanë Sufjanit: "Vërtet ata po e kërkojnë atë pa nijet?" Ai u përgjigj: "Vetë kërkimi i tyre për të është nijet."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ سُفْيَانَ مُنْذُ أَرْبَعِينَ سَنَةً، قَالَ :" مَا كَانَ طَلَبُ الْحَدِيثِ أَفْضَلَ مِنْهُ الْيَوْمَ، قَالُوا لِسُفْيَانَ : إِنَّهُمْ يَطْلُبُونَهُ بِغَيْرِ نِيَّةٍ؟، قَالَ : طَلَبُهُمْ إِيَّاهُ نِيَّةٌ "
Abdullah bin Imran informed us, Yahya bin Yaman narrated to us, who said: I heard Sufyan forty years ago, saying: "Seeking Hadith was never more virtuous than it is today." They said to Sufyan: "Indeed, they seek it without an intention?" He said: "Their seeking of it is an intention."
#3120
Transmeton Muaxhidi: Ne e kërkuam këtë dije pa pasur ndonjë nijet të madh në të, pastaj Allahu na e dhuroi nijetin pas kësaj.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَجْلَحِ ، حَدَّثَنِي أَبِي ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ :" طَلَبْنَا هَذَا الْعِلْمَ وَمَا لَنَا فِيهِ كَبِيرُ نِيَّةٍ، ثُمَّ رَزَقَ اللَّهُ بَعْدُ فِيهِ النِّيَّةَ "
Abdullah bin Sa'id informed us, Abdullah bin al-Ajlah narrated to us, my father narrated to me, from Mujahid, who said: "We sought this knowledge when we did not have a great intention for it, then Allah granted the intention for it afterwards."
#3121
Transmeton El-Hasani: "Vërtet, disa njerëz kërkuan diturinë pa pasur për qëllim Allahun e Lartësuar dhe as atë që është tek Ai. Megjithatë, dituria vazhdoi të qëndronte me ta derisa përmes saj kërkuan Allahun dhe atë që është tek Ai."
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ ثَابِتٍ الْبَزَّارُ ، حَدَّثَنَا حَسَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ ، عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ :" لَقَدْ طَلَبَ أَقْوَامٌ الْعِلْمَ، مَا أَرَادُوا بِهِ اللَّهَ تعَالَيَ وَلَا مَا عِنْدَهُ، قَالَ : فَمَا زَالَ بِهِمْ الْعِلْمُ، حَتَّى أَرَادُوا بِهِ اللَّهَ وَمَا عِنْدَهُ "
Bishr bin Thabit al-Bazzar informed us, Hassan bin Muslim narrated to us, from Yunus bin 'Ubayd, from al-Hasan, who said: "Indeed, certain groups sought knowledge, not intending by it Allah the Exalted, nor what is with Him." He said: "But knowledge continued to stay with them until they eventually intended by it Allah and what is with Him."
#3122
Transmeton Ebu Muslim el-Haulaniu: Dijetarët janë tre llojesh: një njeri që jeton me diturinë e tij dhe njerëzit jetojnë bashkë me të në të; një njeri që jeton me diturinë e tij, por askush tjetër nuk jeton me të në të; dhe një njeri, me diturinë e të cilit njerëzit jetojnë, ndërsa për të ajo është barrë dhe shkatërrim.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، قَالَ : قَالَ أَبُو مُسْلِمٍ الْخَوْلَانِيُّ :" الْعُلَمَاءُ ثَلَاثَةٌ : فَرَجُلٌ عَاشَ فِي عِلْمِهِ وَعَاشَ مَعَهُ النَّاسُ فِيهِ، وَرَجُلٌ عَاشَ فِي عِلْمِهِ وَلَمْ يَعِشْ مَعَهُ فِيهِ أَحَدٌ، وَرَجُلٌ عَاشَ النَّاسُ فِي عِلْمِهِ وَكَانَ وَبَالًا عَلَيْهِ "
Sulayman ibn Harb informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Ayyub, from Abu Qilabah, who said: Abu Muslim al-Khawlani said: "Scholars are of three types: a man who lived by his knowledge and the people lived with him in it; a man who lived by his knowledge but no one else lived with him in it; and a man from whose knowledge the people lived, but it was a source of ruin for him."
#3123
Transmeton Ataja: Musai (s.a.v.s.) tha: "O Zoti im, cili prej robërve Tuaj është më i drejti?" Ai tha: "Ai i cili gjykon për njerëzit ashtu siç gjykon për veten e tij." Ai tha: "O Zoti im, cili prej robërve Tuaj është më i pasuri?" Ai tha: "Ai që është më i kënaqur me atë që i kam caktuar." Ai tha: "O Zoti im, cili prej robërve Tuaj ka më shumë frikë ndaj Teje?" Ai tha: "Ai që më njeh Mua më së miri."
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْأَسْوَدِ ، عَنْ عَطَاءٍ ، قَالَ : قَالَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلامُ : " يَا رَبِّ،أَيُّ عِبَادِكَ أَحْكَمُ؟، قَالَ : الَّذِي يَحْكُمُ لِلنَّاسِ كَمَا يَحْكُمُ لِنَفْسِهِ، قَالَ : يَا رَبِّ، أَيُّ عِبَادِكَ أَغْنَى؟، قَالَ : أَرْضَاهُمْ بِمَا قَسَمْتُ لَهُ، قَالَ : يَا رَبِّ، أَيُّ عِبَادِكَ أَخْشَى لَكَ؟، قَالَ : أَعْلَمُهُمْ بِي "
Ubayd Allah ibn Musa informed us, from Uthman ibn al-Aswad, from 'Ata', who said: Musa (pbuh) said: "O Lord, which of Your servants is the most judicious?" He said: "The one who judges for the people as he judges for himself." He said: "O Lord, which of Your servants is the wealthiest?" He said: "The most content of them with what I have apportioned to him." He said: "O Lord, which of Your servants is the most fearful of You?" He said: "The most knowledgeable of them concerning Me."
#3124
Transmeton Sufjani: "Thuhej se dijetarët janë tre llojesh: dijetari që ka njohje për Allahun dhe i frikësohet Atij, por nuk ka njohje për urdhërimet e Allahut; dijetari që ka njohje për Allahun, i njeh urdhërimet e Allahut dhe i frikësohet Atij – ky është dijetari i përsosur; dhe dijetari që i njeh urdhërimet e Allahut, por nuk ka njohje për Allahun dhe nuk i frikësohet Atij – ky është dijetari i shthurur."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، قَالَ :" كَانَ يُقَالُ الْعُلَمَاءُ ثَلَاثَةٌ : عَالِمٌ بِاللَّهِ يَخْشَى اللَّهَ لَيْسَ بِعَالِمٍ بِأَمْرِ اللَّهِ، وَعَالِمٌ بِاللَّهِ عَالِمٌ بِأَمْرِ اللَّهِ يَخْشَى اللَّهَ، فَذَاكَ الْعَالِمُ الْكَامِلُ، وَعَالِمٌ بِأَمْرِ اللَّهِ لَيْسَ بِعَالِمٍ بِاللَّهِ لَا يَخْشَى اللَّهَ، فَذَلِكَ الْعَالِمُ الْفَاجِرُ "
Muhammad ibn Yusuf informed us, from Sufyan, who said: "It used to be said: Scholars are of three types: a scholar of Allah who fears Allah but is not a scholar of the command of Allah; a scholar of Allah and a scholar of the command of Allah who fears Allah, for that is the complete scholar; and a scholar of the command of Allah who is not a scholar of Allah and does not fear Allah, for that is the wicked scholar."
#3125
Transmeton Hasani se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Dituria është dy llojesh: dituria në zemër, e kjo është dituria e dobishme; dhe dituria në gjuhë, e kjo është argumenti i Allahut kundër birit të Ademit."
أَخْبَرَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ :" الْعِلْمُ عِلْمَانِ : فَعِلْمٌ فِي الْقَلْبِ فَذَلِكَ الْعِلْمُ النَّافِعُ، وَعِلْمٌ عَلَى اللِّسَانِ فَذَلِكَ حُجَّةُ اللَّهِ عَلَى ابْنِ آدَمَ "، أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ فُضَيْلِ بْنِ عِيَاضٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، مِثْلَ ذَلِكَ
Makki ibn Ibrahim informed us, Hisham narrated to us, from al-Hasan, who said: "Knowledge is of two types: knowledge in the heart, and that is the beneficial knowledge; and knowledge on the tongue, and that is Allah’s proof against the son of Adam." 'Asim ibn Yusuf informed us, from Fudayl ibn 'Iyad, from Hisham, from al-Hasan, from the Prophet (pbuh), the likes of that.
#3126
Transmeton Abdullahu: "Mësoni, mësoni, e kur të mësoni, atëherë veproni."
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَلْقَمَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ :" تَعَلَّمُوا، تَعَلَّمُوا، فَإِذَا عَلِمْتُمْ، فَاعْمَلُوا "
Amr ibn 'Awn informed us, Khalid ibn Abd Allah informed us, from Yazid ibn Abi Ziyad, from Ibrahim, from 'Alqamah, from Abd Allah, who said: "Learn, learn, and once you have learned, then act."
#3127
Transmeton Abdullahu: Kush e kërkon diturinë për katër qëllime, do të hyjë në Zjarr – ose fjalë të ngjashme me këto: që të mburret me të para dijetarëve, të debatojë me të paditurit, të tërheqë vëmendjen e njerëzve drejt vetes, ose për të përfituar përmes saj nga udhëheqësit.
أَخْبَرَنَا أَبُو عُبَيْدٍ الْقَاسِمُ بْنُ سَلَّامٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْمَاعِيل هُوَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبُ ، عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ ، عَمَّنْ حَدَّثَهُ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ :" مَنْ طَلَبَ الْعِلْمَ لِأَرْبَعٍ، دَخَلَ النَّارَ أَوْ نَحْوَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ : لِيُبَاهِيَ بِهِ الْعُلَمَاءَ، أَوْ لِيُمَارِيَ بِهِ السُّفَهَاءَ، أَوْ لِيَصْرِفَ بِهِ وُجُوهَ النَّاسِ إِلَيْهِ، أَوْ لِيَأْخُذَ بِهِ مِنْ الْأُمَرَاءِ "
Abu 'Ubayd al-Qasim bin Sallam informed us, Abu Isma'il—who is Ibrahim bin Sulayman al-Mu'addib—narrated to us, from 'Asim al-Ahwal, from whoever narrated to him, from Abu Wa'il, from 'Abdullah, who said: "Whoever seeks knowledge for four [reasons] shall enter the Fire"—or words to that effect—"to boast with it before the scholars, or to argue with it with the foolish, or to turn the faces of people toward himself, or to take from the rulers by means of it."
#3128
Transmeton Hishami: Lexova në një libër se prej fjalëve të Isait (a.s.) ishte: "Ju punoni për këtë botë, ndërkohë që në të furnizoheni pa punë, dhe nuk punoni për botën tjetër, ndërkohë që në të nuk furnizoheni veçse me punë. Mjerë për ju, o dijetarë të këqij: shpërblimin e merrni, kurse punën e shpërdoroni. Zoti i punës thuajse po kërkon punën e Tij, ndërsa ju thuajse po dilni nga kjo botë e gjerë drejt errësirës dhe ngushticës së varrit. Allahu ju ndalon nga gjynahet ashtu siç ju ka urdhëruar me Namazin dhe Agjërimin. Si mund të jetë prej njerëzve të dijes ai që është i pakënaqur me rizkun e tij dhe e nënçmon pozitën e tij, ndërkohë që e di se kjo është nga dija dhe fuqia e Allahut? Si mund të jetë prej njerëzve të dijes ai që e akuzon Allahun në atë që ka caktuar për të dhe nuk kënaqet me asgjë që i ndodh? Si mund të jetë prej njerëzve të dijes ai që këtë botë e ka më të dashur se botën tjetër dhe dëshira e tij është më e madhe për të? Si mund të jetë prej njerëzve të dijes ai që po udhëton drejt botës tjetër, por është i kthyer nga kjo botë, dhe ajo që i bën dëm i duket më e shijshme sesa ajo që i bën dobi? Si mund të jetë prej njerëzve të dijes ai që kërkon fjalën për t’ua treguar të tjerëve, por nuk e kërkon atë për të punuar me të?"
أَخْبَرَنَا سَعْدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ، قَالَ : قَرَأْتُ فِي كِتَابٍ بَلَغَنِي أَنَّهُ مِنْ كَلَامِ عِيسَى عَلَيْهِ السَّلامُ :" تَعْمَلُونَ لِلدُّنْيَا، وَأَنْتُمْ تُرْزَقُونَ فِيهَا بِغَيْرِ عَمَلٍ، وَلَا تَعْمَلُونَ لِلْآخِرَةِ، وَأَنْتُمْ لَا تُرْزَقُونَ فِيهَا إِلَّا بِالْعَمَلِ، ويْلَكُمْ عُلَمَاءَ السَّوْءِ : الْأَجْرَ تَأْخُذُونَ، وَالْعَمَلَ تُضَيِّعُونَ، يُوشِكُ رَبُّ الْعَمَلِ أَنْ يَطْلُبَ عَمَلَهُ، وَتُوشِكُونَ أَنْ تَخْرُجُوا مِنْ الدُّنْيَا الْعَرِيضَةِ إِلَى ظُلْمَةِ الْقَبْرِ وَضِيقِهِ، اللَّهُ يَنْهَاكُمْ عَنْ الْخَطَايَا، كَمَا أَمَرَكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّيَامِ، كَيْفَ يَكُونُ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مَنْ سَخِطَ رِزْقَهُ، وَاحْتَقَرَ مَنْزِلَتَهُ، وَقَدْ عَلِمَ أَنَّ ذَلِكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ وَقُدْرَتِهِ؟ كَيْفَ يَكُونُ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مَنْ اتَّهَمَ اللَّهَ فِيمَا قَضَى لَهُ، فَلَيْسَ يَرْضَى شَيْئًا أَصَابَهُ؟ كَيْفَ يَكُونُ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مَنْ دُنْيَاهُ آثَرُ عِنْدَهُ مِنْ آخِرَتِهِ، وَهُوَ فِي الدُّنْيَا أَفْضَلُ رَغْبَةً؟ كَيْفَ يَكُونُ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مَنْ مَصِيرُهُ إِلَى آخِرَتِهِ، وَهُوَ مُقْبِلٌ عَلَى دُنْيَاهُ، وَمَا يَضُرُّهُ أَشْهَى إِلَيْهِ، أَوْ قَالَ : أَحَبُّ إِلَيْهِ مِمَّا يَنْفَعُهُ؟ كَيْفَ يَكُونُ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مَنْ يَطْلُبُ الْكَلَامَ لِيُخْبِرَ بِهِ، وَلَا يَطْلُبُهُ لِيَعْمَلَ بِهِ؟ "
We were informed by Sa'd bin 'Amir, from Hisham, the companion of al-Dastawa'i, who said: I read in a book that reached me that it was from the speech of Jesus (pbuh): "You work for the world, yet you are provided for in it without work, and you do not work for the Hereafter, yet you are not provided for in it except through work. Woe to you, O evil scholars! You take the wages, yet you neglect the work. The Master of the work is about to demand His work, and you are about to depart from the expansive world into the darkness and narrowness of the grave. Allah forbids you from sins just as He commanded you to pray and fast. How can he be among the people of knowledge who is dissatisfied with his provision and belittles his station, when he knows that this is from the knowledge of Allah and His power? How can he be among the people of knowledge who blames Allah regarding what He has decreed for him, so he is not pleased with anything that befalls him? How can he be among the people of knowledge for whom his worldly life is more preferable than his Hereafter, and who possesses a greater desire for the world? How can he be among the people of knowledge whose destination is toward his Hereafter, yet he is devoted to his worldly life, and what harms him is more desirable to him—or he said: more beloved to him—than what benefits him? How can he be among the people of knowledge who seeks speech to report it, but does not seek it to act upon it?"
#3129
Transmeton Habib ibn Ubejd: Mësoni diturinë dhe përfitoni prej saj, e mos e mësoni atë për t'u zbukuruar me të, sepse nëse ju zgjatet jeta, me siguri do të vijë koha kur i dituri do të mburret me diturinë e tij ashtu siç mburret njeriu me rrobat e tij.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ ، حَدَّثَنَا حَرِيزٌ ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ ، قَالَ : كَانَ يُقَالُ :" تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ وَانْتَفِعُوا بِهِ، وَلَا تَعَلَّمُوهُ لِتَتَجَمَّلُوا بِهِ، فَإِنَّهُ يُوشِكُ إِنْ طَالَ بِكُمْ عُمُرٌ، أَنْ يَتَجَمَّلَ ذُو الْعِلْمِ بِعِلْمِهِ، كَمَا يَتَجَمَّلُ ذُو الْبِزَّةِ بِبِزَّتِهِ "
Ubayd Allah bin Abd al-Majid informed us, Hariz narrated to us, on the authority of Habib bin Ubayd, who said: "It used to be said: 'Learn knowledge and benefit from it, and do not learn it to beautify yourselves with it; for it is imminent that if life is prolonged for you, the possessor of knowledge will beautify himself with his knowledge just as the possessor of fine garments beautifies himself with his garments.'"
#3130
Transmeton babai i el-Ahvas b. Hakimit: Një burrë e pyeti Pejgamberin (s.a.v.s.) për të keqen, e ai i tha: "Mos më pyetni për të keqen, por më pyetni për të mirën," duke e thënë këtë tri herë. Pastaj tha: "Vërtet, e keqja më e madhe janë dijetarët e këqij, ndërsa e mira më e madhe janë dijetarët e mirë."
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ ، عَنْ الْأَحْوَصِ بْنِ حَكِيمٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : سَأَلَ رَجُلٌ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الشَّرِّ، فَقَالَ :" لَا تَسْأَلُونِي عَنْ الشَّرِّ، وَاسْأَلُونِي عَنْ الْخَيْرِ، يَقُولُهَا ثَلَاثًا، ثُمَّ قَالَ : " أَلَا إِنَّ شَرَّ الشَّرِّ شِرَارُ الْعُلَمَاءِ، وَإِنَّ خَيْرَ الْخَيْرِ خِيَارُ الْعُلَمَاءِ "
Nu'aym ibn Hammad informed us, Baqiyyah narrated to us, from al-Ahwas ibn Hakim, from his father, who said: A man asked the Prophet (pbuh) about evil, and he said: "Do not ask me about evil, but ask me about good," saying it three times. Then he said: "Behold, the worst of evil are the evil scholars, and the best of good are the best scholars."
#3131
Transmeton Esh-Sha'bi: "Këtë dituri e kërkonte vetëm ai tek i cili ishin bashkuar dy veti: intelekti dhe përkushtimi. Nëse dikush ishte i përkushtuar, por nuk ishte intelektual, thoshte: 'Kjo është një çështje që nuk e arrijnë dot veçse intelektualët', prandaj nuk e kërkonte. E nëse ishte intelektual, por nuk ishte i përkushtuar, thoshte: 'Kjo është një çështje që nuk e arrijnë dot veçse të përkushtuarit', prandaj nuk e kërkonte." Esh-Sha'bi tha: "Dhe vërtet kam frikë se sot po e kërkon atë ai që nuk e ka asnjërën prej tyre: as intelektin, e as përkushtimin."
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ الْأَسْوَدِ ، عَنْ عِيسَى ، قَالَ : سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ ، يَقُولُ :" إِنَّمَا كَانَ يَطْلُبُ هَذَا الْعِلْمَ مَنْ اجْتَمَعَتْ فِيهِ خَصْلَتَانِ : الْعَقْلُ وَالنُّسُكُ، فَإِنْ كَانَ نَاسِكًا، وَلَمْ يَكُنْ عَاقِلًا، قَالَ : هَذَا أَمْرٌ لَا يَنَالُهُ إِلَّا الْعُقَلَاءُ، فَلَمْ يَطْلُبْهُ، وَإِنْ كَانَ عَاقِلًا وَلَمْ يَكُنْ نَاسِكًا، قَالَ : هَذَا أَمْرٌ لَا يَنَالُهُ إِلَّا النُّسَّاكُ، فَلَمْ يَطْلُبْهُ، فَقَالَ الشَّعْبِيُّ : وَلَقَدْ رَهِبْتُ أَنْ يَكُونَ يَطْلُبُهُ الْيَوْمَ مَنْ لَيْسَتْ فِيهِ وَاحِدَةٌ مِنْهُمَا : لَا عَقْلٌ وَلَا نُسُكٌ "
Saeed bin 'Amir informed us, Humayd bin al-Aswad informed us, from 'Isa, who said: I heard al-Sha'bi saying: "Verily, this knowledge used to be sought only by those in whom two qualities were combined: intellect and devotion. If a person was devoted but not intelligent, he would say, 'This is a matter that only the intelligent can attain,' and thus he would not seek it. And if he was intelligent but not devoted, he would say, 'This is a matter that only the devoted can attain,' and thus he would not seek it." Al-Sha'bi then said: "And I have certainly feared that today it is being sought by those who possess neither of them: neither intellect nor devotion."
#3132
Transmeton Sufjani: Njeriu nuk fillonte ta kërkonte diturinë pa u angazhuar në adhurim për dyzet vjet para kësaj.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، قَالَ : زَعَمَ لِي سُفْيَانُ ، قَالَ :" كَانَ الرَّجُلُ لَا يَطْلُبُ الْعِلْمَ حَتَّى يَتَعَبَّدَ قَبْلَ ذَلِكَ أَرْبَعِينَ سَنَةً "
Abu ‘Asim informed us, he said: Sufyan asserted to me, he said: "A man would not seek knowledge until he had devoted himself to worship for forty years prior to that."
#3133
Transmeton Mekhuli: Kush e kërkon diturinë për t'u debatuar me të pamendët, për t'u mburrur para dijetarëve ose për të tërhequr vëmendjen e njerëzve drejt vetes, ai është në zjarrin e Xhehenemit.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ بُرْدِ بْنِ سِنَانٍ أَبِي الْعَلَاءِ ، عَنْ مَكْحُولٍ ، قَالَ :" مَنْ طَلَبَ الْعِلْمَ لِيُمَارِيَ بِهِ السُّفَهَاءَ، وَلِيُبَاهِيَ بِهِ الْعُلَمَاءَ، أَوْ لِيَصْرِفَ بِهِ وُجُوهَ النَّاسِ إِلَيْهِ، فَهُوَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ "
Muhammad ibn Yusuf informed us, from Sufyan, from Burd ibn Sinan Abi al-'Ala, from Makhul, who said: "Whoever seeks knowledge to argue with the foolish, or to boast before the scholars, or to turn people's faces toward him, then he is in the fire of Hell."
#3134
Transmeton Mak-huli: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kush kërkon dituri për t'u mburrur me të para dijetarëve, ose për të debatuar me të mendjelehtët, ose që të tërheqë vëmendjen e njerëzve drejt vetes, Allahu do ta fusë atë në Xhehenem."
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ بِسْطَامَ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ حَمْزَةَ ، حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ ، عَنْ مَكْحُولٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" مَنْ طَلَبَ الْعِلْمَ لِيُبَاهِيَ بِهِ الْعُلَمَاءَ، أَوْ لِيُمَارِيَ بِهِ السُّفَهَاءَ، أَوْ يُرِيدُ أَنْ يُقْبِلَ بِوُجُوهِ النَّاسِ إِلَيْهِ، أَدْخَلَهُ اللَّهُ جَهَنَّمَ "
Yahya bin Bistam informed us, from Yahya bin Hamzah, Al-Nu'man narrated to me, from Mak-hul, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Whoever seeks knowledge to boast with it before the scholars, or to argue with it against the foolish, or intends to draw the faces of the people toward himself, Allah shall admit him into Hellfire."
#3135
Transmeton Ibn Abasi: "Vërtet, hadithi i njeriut memorizohet vetëm sipas masës së nijetit të tij."
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ ، عَنْ الْمِنْهَالِ بْنِ خَلِيفَةَ ، عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" إِنَّمَا يُحْفَظُ حَدِيثُ الرَّجُلِ عَلَى قَدْرِ نِيَّتِهِ "
Isma'il ibn Aban informed us, Yahya ibn Yaman narrated to us, from Al-Minhal ibn Khalifah, from Matar al-Warraq, from Shahr ibn Hawshab, from Ibn Abbas (may Allah be pleased with him), who said: "Indeed, a man's preservation of Hadith is only according to the measure of his intention."
#3136
Transmeton Abdullahu: "Unë mendoj se njeriu e harron diturinë që e ka pasur për shkak të mëkatit që ka bërë."
أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ ، عَنْ الْقَاسِمِ ، قَالَ : قَالَ لِي عَبْدُ اللَّهِ :" إِنِّي لَأَحْسَبُ الرَّجُلَ يَنْسَى الْعِلْمَ كَانَ يَعْلَمُهُ لِلْخَطِيئَةِ كَانَ يَعْمَلُهَا "
Ya'la informed us, Al-Mas'udi narrated to us, from Al-Qasim, who said: Abdullah said to me: "I indeed consider that a man forgets the knowledge he used to know because of a sin he used to commit."
#3137
Transmetohet nga Shehr bin Haushebi se Lukman el-Hakimi (i Urtë) i ka thënë birit të tij: "O biri im, mos kërko dije që të mburresh me të para dijetarëve, as që të debatosh me të pamendët, e as për t'u dukur nëpër tubime. Po ashtu, mos e braktis dijen nga mosinteresimi për të apo nga dëshira për injorancë. O biri im, zgjidhi tubimet me kujdes. Nëse sheh një popull që e përmend Allahun, ulu me ta, sepse nëse je i ditur, dija jote do të të bëjë dobi, e nëse je i paditur, ata do të të mësojnë. Madje, mundet që Allahu t'i vështrojë ata me mëshirën e Tij e kështu ajo të të përfshijë edhe ty bashkë me ta. Por, nëse sheh një popull që nuk e përmend Allahun, mos u ul me ta, sepse nëse je i ditur, dija jote nuk do të të bëjë dobi, e nëse je i paditur, ata do të ta shtojnë edhe më shumë paditurinë dhe mundimin. Madje, mundet që Allahu t'i vështrojë ata me dënim e kështu ai të të godasë edhe ty bashkë me ta."
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ ، عَنْ ابْنِ أَبِي حُسَيْنٍ ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ ، قَالَ : بَلَغَنِي أَنَّ لُقْمَانَ الْحَكِيمَ كَانَ يَقُولُ لِابْنِهِ : " يَا بُنَيَّ،لَا تَعَلَّمْ الْعِلْمَ لِتُبَاهِيَ بِهِ الْعُلَمَاءَ، أَوْ لِتُمَارِيَ بِهِ السُّفَهَاءَ، أَوْ تُرَائِيَ بِهِ فِي الْمَجَالِسِ، وَلَا تَتْرُكْ الْعِلْمَ زُهْدًا فِيهِ وَرَغْبَةً فِي الْجَهَالَةِ، يَا بُنَيَّ، اخْتَرْ الْمَجَالِسَ عَلَى عَيْنِكَ، وَإِذَا رَأَيْتَ قَوْمًا يَذْكُرُونَ اللَّهَ، فَاجْلِسْ مَعَهُمْ، فَإِنَّكَ إِنْ تَكُنْ عَالِمًا يَنْفَعْكَ عِلْمُكَ، وَإِنْ تَكُنْ جَاهِلًا يُعَلِّمُوكَ، وَلَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِمْ بِرَحْمَتِهِ فَيُصِيبَكَ بِهَا مَعَهُمْ، وَإِذَا رَأَيْتَ قَوْمًا لَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ، فَلَا تَجْلِسْ مَعَهُمْ، فَإِنَّكَ إِنْ تَكُنْ عَالِمًا لَا يَنْفَعْكَ عِلْمُكَ، وَإِنْ تَكُنْ جَاهِلًا زَادُوكَ عَيًّا، وَلَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِمْ بِعَذَابٍ فَيُصِيبَكَ مَعَهُمْ "
Al-Hakam ibn Nafi' informed us, Shu'ayb ibn Abi Hamza informed us, on the authority of Ibn Abi Husayn, on the authority of Shahr ibn Hawshab, who said: It reached me that Luqman the Wise used to say to his son: "O my dear son, do not acquire knowledge to boastfully compete with the scholars, or to argue with the foolish, or for the sake of ostentation in gatherings. And do not abandon knowledge out of an aversion to it and a preference for ignorance. O my son, select your gatherings with care; if you see a people who remember Allah, sit with them. For if you are knowledgeable, your knowledge will benefit you, and if you are ignorant, they will teach you. Moreover, Allah may look upon them with His mercy, and it may reach you alongside them. But if you see a people who do not remember Allah, do not sit with them. For if you are knowledgeable, your knowledge will not benefit you, and if you are ignorant, they will only increase your confusion. Moreover, Allah may look upon them with a punishment, and it may reach you alongside them."
#3138
Transmeton Kethir bin Murre: Mos u fol të pavërteta të urtëve, sepse do të të urrejnë. Mos u trego urtësi të pamendëve, sepse do të të përgënjeshtrojnë. Mos ua moho diturinë atyre që e meritojnë, sepse bën mëkat, dhe mos e jep atë tek ata që nuk e meritojnë, sepse do të konsiderohesh injorant. Vërtet, ti ke obligime ndaj diturisë tënde, ashtu siç ke obligime ndaj pasurisë tënde.
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ سُلَيْمَانَ ، حَدَّثَنَا حَرِيزٌ ، عَنْ سَلْمَانَ بْنِ سُمَيْرٍ ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ ، قَالَ :" لَا تُحَدِّثْ الْبَاطِلَ الْحُكَمَاءَ فَيَمْقُتُوكَ، وَلَا تُحَدِّثْ الْحِكْمَةَ لِلسُّفَهَاءِ فَيُكَذِّبُوكَ، وَلَا تَمْنَعْ الْعِلْمَ أَهْلَهُ فَتَأْثَمَ، وَلَا تَضَعْهُ فِي غَيْرِ أَهْلِهِ فَتُجَهَّلَ، إِنَّ عَلَيْكَ فِي عِلْمِكَ حَقًّا كَمَا أَنَّ عَلَيْكَ فِي مَالِكَ حَقًّا "
Yusuf ibn Musa informed us, Ishaq ibn Sulayman narrated to us, Hariz narrated to us, from Salman ibn Sumayr, from Kathir ibn Murrah, who said: "Do not speak falsehood to the wise, or they will loathe you; do not speak wisdom to the foolish, or they will deny you; do not withhold knowledge from those who deserve it, or you will sin; and do not bestow it upon those who do not deserve it, or you will be deemed ignorant. Indeed, there is a right due from you regarding your knowledge, just as there is a right due from you regarding your wealth."
#3139
Transmeton Isai, i biri i Merjemes (s.a.v.s.): "Mos ua refuzoni diturinë atyre që e meritojnë, sepse kështu bëni mëkat, dhe mos e përhapni atë te ata që nuk e meritojnë, sepse do të dukeni të paditur. Bëhu si një mjek i butë, i cili e vendos ilaçin aty ku e di se do të bëjë dobi."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ ، أَنَّ أَبَا فَرْوَةَ حَدَّثَهُ، أَنَّ عِيسَى بْنَ مَرْيَم عَلَيْهِ السَّلامُ، كَانَ يَقُولُ :" لَا تَمْنَعْ الْعِلْمَ مِنْ أَهْلِهِ فَتَأْثَمَ، وَلَا تَنْشُرْهُ عِنْدَ غَيْرِ أَهْلِهِ فَتُجَهَّلَ، وَكُنْ طَبِيبًا رَفِيقًا يَضَعُ دَوَاءَهُ حَيْثُ يَعْلَمُ أَنَّهُ يَنْفَعُ "
Abdullah bin Salih informed us, Mu'awiyah narrated to me that Abu Farwa narrated to him that Isa bin Maryam (pbuh) used to say: "Do not withhold knowledge from its people, for you would then sin; and do not spread it among those who are not its people, for you would then be deemed ignorant. And be a gentle physician who applies his medicine where he knows it will be of benefit."
#3140
Transmeton Mutarrifi: Mos ia jep ushqimin tënd atij që nuk e dëshiron atë.
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا مَهْدِيٌّ ، عَنْ غَيْلَانَ ، عَنْ مُطَرِّفٍ ، قَالَ :" لَا تُطْعِمْ طَعَامَكَ مَنْ لَا يَشْتَهِيهِ "
Abu al-Nu'man informed us, Mahdi narrated to us, from Ghaylan, from Mutarrif, who said: "Do not feed your food to one who has no appetite for it."
#3141
Transmeton Shehr bin Haushabi se Lukmani i tha djalit të tij: "O biri im, mos kërko dije për t’u mburrur para dijetarëve, as për të debatuar me të pamendët e as për t’u dukur nëpër tubime. Mos e braktis dijen nga shpërfillja ndaj saj apo nga dëshira për injorancë. Nëse sheh një grup njerëzish që e përmendin Allahun, ulu me ta; nëse je i ditur, dija jote do të të bëjë dobi, e nëse je i paditur, ata do të të mësojnë. Ndoshta Allahu i vështron ata me mëshirën e Tij dhe ajo të përfshin edhe ty bashkë me ta. Por, nëse sheh një grup njerëzish që nuk e përmendin Allahun, mos u ul me ta; nëse je i ditur, dija jote nuk do të të bëjë dobi, e nëse je i paditur, ata do të ta shtojnë humbjen ose mundimin. Ndoshta Allahu i vështron ata me zemërim dhe ai të godet edhe ty bashkë me ta."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ شَابُورَ ، سَمِعَ شَهْرَ بْنَ حَوْشَبٍ ، يَقُولُ : قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ : " يَا بُنَيَّ،لَا تَعَلَّمْ الْعِلْمَ لِتُبَاهِيَ بِهِ الْعُلَمَاءَ ، أَوْ تُمَارِيَ بِهِ السُّفَهَاءَ، وَتُرَائِيَ بِهِ فِي الْمَجَالِسِ، وَلَا تَتْرُكْ الْعِلْمَ زَهَادَةً فِيهِ، وَرَغْبَةً فِي الْجَهَالَةِ، وَإِذَا رَأَيْتَ قَوْمًا يَذْكُرُونَ اللَّهَ، فَاجْلِسْ مَعَهُمْ، إِنْ تَكُنْ عَالِمًا يَنْفَعْكَ عِلْمُكَ، وَإِنْ تَكُنْ جَاهِلًا عَلَّمُوكَ، وَلَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِمْ بِرَحْمَتِهِ فَيُصِيبَكَ بِهَا مَعَهُمْ، وَإِذَا رَأَيْتَ قَوْمًا لَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ فَلَا تَجْلِسْ مَعَهُمْ، إِنْ تَكُنْ عَالِمًا لَمْ يَنْفَعْكَ عِلْمُكَ، وَإِنْ تَكُنْ جَاهِلًا زَادُوكَ غَيًّا أَوْ عِيًّا وَلَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِمْ بِسَخَطٍ فَيُصِيبَكَ بِهِ مَعَهُمْ "
Muhammad bin Ahmad informed us, Sufyan narrated to us, from Dawud bin Shabur, who heard Shahr bin Hawshab saying: Luqman said to his son: "O my dear son, do not seek knowledge to vie with the scholars, or to argue with the foolish, or to show off in gatherings. Do not abandon knowledge out of indifference toward it or a preference for ignorance. If you see a people remembering Allah, sit with them; for if you are knowledgeable, your knowledge will benefit you, and if you are ignorant, they will teach you. Perhaps Allah will look upon them with His mercy, and it will encompass you along with them. And if you see a people who do not remember Allah, do not sit with them; for if you are knowledgeable, your knowledge will not benefit you, and if you are ignorant, they will increase you in misguidance or incapacity. Perhaps Allah will look upon them with His wrath, and it will strike you along with them."
#3142
Transmeton Aliu (r.a.): O mbartës të dijes, punoni me të, sepse dijetar është vetëm ai që vepron sipas asaj që di dhe dija e të cilit përputhet me veprën e tij. Do të ketë popuj që do ta mbartin dijen, por ajo nuk do t'i kalojë fytet e tyre; vepra e tyre do të jetë në kundërshtim me dijen e tyre dhe e fshehta e tyre do të jetë në kundërshtim me atë që shfaqin hapur. Ata do të ulen në rrathë dhe do të krenohen para njëri-tjetrit, aq sa njeriu do të zemërohet me bashkëbiseduesin e tij nëse ai ulet me dikë tjetër dhe e lë atë. Veprat e këtyre njerëzve në ato tubime nuk ngjiten tek Allahu i Madhëruar.
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ ، قَالَ : حَدَّثَنِي أَبِي ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ ثُوَيْرٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ جَعْدَةَ ، عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : " يَا حَمَلَةَ الْعِلْمِ،اعْمَلُوا بِهِ، فَإِنَّمَا الْعَالِمُ مَنْ عَمِلَ بِمَا عَلِمَ وَوَافَقَ عِلْمُهُ عَمَلَهُ، وَسَيَكُونُ أَقْوَامٌ يَحْمِلُونَ الْعِلْمَ لَا يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ، يُخَالِفُ عَمَلُهُمْ عِلْمَهُمْ، وَتُخَالِفُ سَرِيرَتُهُمْ عَلَانِيَتَهُمْ، يَجْلِسُونَ حِلَقًا فَيُبَاهِيَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا، حَتَّى إِنَّ الرَّجُلَ لَيَغْضَبُ عَلَى جَلِيسِهِ أَنْ يَجْلِسَ إِلَى غَيْرِهِ وَيَدَعَهُ، أُولَئِكَ لَا تَصْعَدُ أَعْمَالُهُمْ فِي مَجَالِسِهِمْ تِلْكَ إِلَى اللَّهِ تعَالَيَ "
Al-Hasan bin Bishr informed us, saying: My father narrated to me, from Sufyan, from Thuwayr, from Yahya bin Ja'dah, from Ali (may Allah be pleased with him), who said: "O carriers of knowledge, act upon it, for the scholar is only the one who acts upon what he knows and whose knowledge conforms to his actions. There will be people who carry knowledge that does not go beyond their collarbones; their actions contradict their knowledge, and their private secrets contradict their public appearances. They sit in circles, boasting to one another, until a man becomes angry with his companion for sitting with someone else and leaving him. Those are the ones whose deeds in those sittings of theirs do not ascend to Allah, the Exalted."
#3143
Transmeton Masruqi: Mjafton për njeriun si dituri që t'i frikësohet Allahut, dhe mjafton për njeriun si injorancë që të mahnitet me diturinë e tij.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ مُسْلِمٍ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، قَالَ :" كَفَى بِالْمَرْءِ عِلْمًا أَنْ يَخْشَى اللَّهَ، وَكَفَى بِالْمَرْءِ جَهْلًا أَنْ يُعْجَبَ بِعِلْمِهِ "
Ahmad ibn Abd Allah ibn Yunus informed us, Za'idah narrated to us, from al-A'mash, from Muslim, from Masruq, who said: "It is sufficient knowledge for a person that he fears Allah, and it is sufficient ignorance for a person that he is impressed by his own knowledge."
#3144
Transmeton Muavije bin Kurre: Sikur ndonjë popull nga popujt e tjerë të merrte diturinë e atij që ka më së paku dituri nga ky Ummet, ai popull do të ishte i udhëzuar.
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُجَيْرٍ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ ، قَالَ :" لَوْ أَنَّ أَدْنَى هَذِهِ الْأُمَّةِ عِلْمًا أَخَذَتْ أُمَّةٌ مِنْ الْأُمَمِ بِعِلْمِهِ، لَرَشَدَتْ تِلْكَ الْأُمَّةُ "
Al-Hakam bin Al-Mubarak informed us, Yahya bin Sa'id informed us, from Abdullah bin Bujayr, from Mu'awiyah bin Qurrah, who said: "If any nation from among the nations were to adopt the knowledge of the person with the least knowledge in this Ummah, that nation would surely be guided."
#3145
Transmeton Hasani: "Nëse njeriu përfiton një kapitull të diturisë dhe vepron sipas saj, kjo është më e mirë për të sesa kjo botë dhe gjithçka që ka në të, edhe sikur ajo të ishte e tij e ta jepte për Ahiretin." Ai po ashtu tha: "Kur dikush kërkonte diturinë, nuk kalonte shumë kohë pa u vërejtur kjo në shikimin e tij, në përulësinë e tij, në gjuhën e tij, në veprimet e tij, në Namazin e tij dhe në asketizmin e tij." Muhamedi ka thënë: "Shikoni mirë se prej kujt po e merrni këtë hadith, sepse vërtet ai është feja juaj."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ :" إِنْ كَانَ الرَّجُلُ لَيُصِيبُ الْبَابَ مِنْ الْعِلْمِ فَيَعْمَلُ بِهِ، فَيَكُونُ خَيْرًا لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا، لَوْ كَانَتْ لَهُ فَجَعَلَهَا فِي الْآخِرَةِ "، قَالَ : قَالَ الْحَسَنُ : " كَانَ الرَّجُلُ إِذَا طَلَبَ الْعِلْمَ لَمْ يَلْبَثْ أَنْ يُرَى ذَلِكَ فِي بَصَرِهِ، وَتَخَشُّعِهِ، وَلِسَانِهِ، وَيَدِهِ، وَصِلاتِهِ، وَزُهْدِهِ "، قَالَ : وقَالَ مُحَمَّدٌ : " انْظُرُوا عَمَّنْ تَأْخُذُونَ هَذَا الْحَدِيثَ، فَإِنَّمَا هُوَ دِينُكُمْ "
Ahmad ibn Abd Allah informed us, Zaidah narrated to us, from Hisham, from Al-Hasan, who said: "If a man were to acquire a chapter of knowledge and act upon it, it would be better for him than the world and all that is in it, even if it were his and he dedicated it to the Hereafter." He said: Al-Hasan said: "When a man sought knowledge, it would not be long before that was seen in his sight, his humility, his tongue, his hand, his prayer, and his asceticism." He said: And Muhammad said: "Look to those from whom you take this Hadith, for it is indeed your religion."
#3146
Transmeton Sufjani: Kurdo që një rob shtohet në dije, e megjithatë i shtohet lakmia për këtë botë, ai vetëm sa largohet edhe më shumë nga Allahu.
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ ، قَالَ : سَمِعْتُ سُفْيَانَ ، يَقُولُ :" مَا ازْدَادَ عَبْدٌ عِلْمًا، فَازْدَادَ فِي الدُّنْيَا رَغْبَةً، إِلَّا ازْدَادَ مِنْ اللَّهِ بُعْدًا "
Bishr ibn al-Hakam informed us, he said: I heard Sufyan saying: "No servant increases in knowledge and then increases in desire for the worldly life, except that he increases in distance from Allah."
#3147
Transmeton Hasani: Sa herë që një rob shton diturinë e tij për Allahun, njerëzit shtohen në afrimin e tyre ndaj mëshirës së Allahut përmes tij. Dhe në një thënie tjetër: Sa herë që një rob shton diturinë, shtohet edhe maturia e tij, dhe Allahu nuk e ka stolisur ndonjë rob me ndonjë stoli më të mirë sesa qetësia shpirtërore.
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ حَسَّانَ ، قَالَ :" مَا ازْدَادَ عَبْدٌ بِاللَّهِ عِلْمًا، إِلَّا ازْدَادَ النَّاسُ مِنْهُ قُرْبًا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ "، وَقَالَ فِي حَدِيثٍ آخَرَ : " مَا ازْدَادَ عَبْدٌ عِلْمًا، إِلَّا ازْدَادَ قَصْدًا، وَلَا قَلَّدَ اللَّهُ عَبْدًا قِلَادَةً خَيْرًا مِنْ سَكِينَةٍ "
Abu al-Mughirah informed us, al-Awza‘i narrated to us, from Hassan, who said: "No servant increases in knowledge of Allah except that the people increase in proximity to the mercy of Allah through him." And he said in another tradition: "No servant increases in knowledge except that he increases in moderation, and Allah has not adorned a servant with an adornment better than tranquility."
#3148
Transmeton Amira: Një burrë i tha djalit të tij: "Shko dhe kërko diturinë." Ai doli dhe mungoi për një kohë, pastaj u kthye dhe i tregoi disa thënie. I ati i tha: "O biri im, shko dhe kërko diturinë." Ai mungoi sërish për një kohë, pastaj erdhi me disa pergamente në të cilat kishte shkrime dhe ia lexoi ato. I ati i tha: "Kjo është vetëm e zezë mbi të bardhë, shko dhe kërko diturinë." Ai doli dhe mungoi sërish, e kur u kthye, i tha babait të tij: "Më pyet për çfarëdo që të dëshironi." Babai e pyeti: "Më thuaj, po sikur të kaloje pranë një njeriu që të lavdëron dhe pranë një tjetri që të qorton?" Ai u përgjigj: "Atëherë nuk do ta qortoja atë që më qorton e as nuk do ta lëvdoja atë që më lavdëron." Babai e pyeti: "Po sikur të kaloje pranë një pllake (prej ari ose argjendi)?" Ai u përgjigj: "Nuk do ta prekja dhe as nuk do t'i afrohesha." Atëherë ai i tha: "Shko, sepse tani vërtet ke mësuar."
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ، عَنْ عَمِيرَةَ أَنَّهُ سَمِعَهُ، يَقُولُ : إِنَّ رَجُلًا قَالَ لِابْنِهِ :" اذْهَبْ فَاطْلُبْ الْعِلْمَ، فَخَرَجَ فَغَابَ عَنْهُ مَا غَابَ، ثُمَّ جَاءَهُ فَحَدَّثَهُ بِأَحَادِيثَ، فَقَالَ لَهُ أَبُوهُ : يَا بُنَيَّ، اذْهَبْ فَاطْلُبْ الْعِلْمَ، فَغَابَ عَنْهُ أَيْضًا زَمَانًا، ثُمَّ جَاءَ بِقَرَاطِيسَ فِيهَا كُتُبٌ، فَقَرَأَهَا عَلَيْهِ، فَقَالَ لَهُ : هَذَا سَوَادٌ فِي بَيَاضٍ، فَاذْهَبْ اطْلُبْ الْعِلْمَ، فَخَرَجَ فَغَابَ عَنْهُ مَا غَابَ، ثُمَّ جَاءَ، فَقَالَ لِأَبِيهِ : سَلْنِي عَمَّا بَدَا لَكَ، فَقَالَ لَهُ أَبُوهُ : أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّكَ مَرَرْتَ بِرَجُلٍ يَمْدَحُكَ، وَمَرَرْتَ بِآخَرَ يَعِيبُكَ؟، قَالَ : إِذًا لَمْ أَلُمْ الَّذِي يَعِيبُنِي، وَلَمْ أَحْمَدْ الَّذِي يَمْدَحُنِي، فَقَالَ : أَرَأَيْتَ لَوْ مَرَرْتَ بِصَفِيحَةٍ؟، قَالَ أَبُو شُرَيْحٍ : لَا أَدْرِي أَمِنْ ذَهَبٍ أَوْ وَرِقٍ، فَقَالَ : إِذًا لَمْ أُهَيِّجْهَا وَلَمْ أَقْرَبْهَا، فَقَالَ : اذْهَبْ فَقَدْ عَلِمْتَ "
Al-Qasim bin Kathir informed us, saying: I heard 'Abd al-Rahman bin Shurayh narrating from 'Amirah that he heard him saying: A man said to his son, "Go and seek knowledge." So he departed and was absent for as long as he was absent, then he returned and narrated some narrations to him. His father said to him, "O my son, go and seek knowledge." So he was absent again for a period of time, then he came with scrolls containing writings and read them to him. He said to him, "This is blackness upon whiteness; go and seek knowledge." So he departed and was absent for as long as he was absent, then he returned and said to his father, "Ask me about whatever occurs to you." His father said to him, "What do you think if you passed by a man praising you, and you passed by another disparaging you?" He replied, "In that case, I would not blame the one who disparages me, nor would I praise the one who praises me." He said, "What do you think if you passed by a metal plate?" — Abu Shurayh said: I do not know whether it was of gold or silver — He replied, "In that case, I would not disturb it nor would I approach it." He said, "Go, for you have indeed learned."
#3149
Transmeton Vahb ibn Munebbihi: O biri im, përkushtoju urtësisë, sepse e gjithë e mira qëndron tek urtësia. Ajo e lartëson të voglin mbi të madhin dhe skllavin mbi të lirin; ajo ia shton zotërisë fisnikërinë dhe e ul të varfrin në kuvendet e mbretërve.
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا بَقِيَّةُ ، عَنْ السَّكَنِ بْنِ عُمَيْرٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ وَهْبَ بْنَ مُنَبِّهٍ ، يَقُولُ : " يَا بُنَيَّ،عَلَيْكَ بِالْحِكْمَةِ، فَإِنَّ الْخَيْرَ فِي الْحِكْمَةِ كُلَّهُ، وَتُشَرِّفُ الصَّغِيرَ عَلَى الْكَبِيرِ، وَالْعَبْدَ عَلَى الْحُرِّ، وَتُزِيدُ السَّيِّدَ سُؤْدُدًا، وَتُجْلِسُ الْفَقِيرَ مَجَالِسَ الْمُلُوكِ "
Al-Hakam ibn al-Mubarak informed us, Baqiyyah informed us, from Al-Sakan ibn ‘Umayr, who said: I heard Wahb ibn Munabbih saying: "O my son, you must adhere to wisdom, for indeed, all goodness is contained in wisdom; it ennobles the young over the old and the slave over the free, it increases the master in nobility, and it seats the poor man in the assemblies of kings."
#3150
Transmeton Ebu Derda (r.a.): Çfarë do të ishim ne po të mos ishin fjalët e dijetarëve?
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، قَالَ : أَخْبَرَنِي بَقِيَّةُ ، عَنْ عُتْبَةَ بْنِ أَبِي حَكِيمٍ ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" وَمَا نَحْنُ لَوْلَا كَلِمَاتُ الْعُلَمَاءِ؟ "
Al-Hakam ibn al-Mubarak told us, he said: Baqiyyah told me, from ‘Utbah ibn Abi Hakim, from Abu al-Darda’ (may Allah be pleased with him), who said: “And what would we be if not for the words of the scholars?”
#3151
Transmeton Ebu Kilabe: Mos u shoqëroni me pasuesit e epsheve dhe mos debatoni me ta, sepse nuk jam i sigurt se nuk do t'ju zhytin në humbjen e tyre, ose t'ju ngatërrojnë në atë që ju tashmë e njihni.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، قَالَ : قَالَ أَبُو قِلَابَةَ :" لَا تُجَالِسُوا أَهْلَ الْأَهْوَاءِ وَلَا تُجَادِلُوهُمْ، فَإِنِّي لَا آمَنُ أَنْ يَغْمِسُوكُمْ فِي ضَلَالَتِهِمْ، أَوْ يَلْبِسُوا عَلَيْكُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْرِفُونَ "
Sulayman ibn Harb informed us, from Hammad ibn Zayd, from Ayyub, who said: Abu Qilabah said: "Do not sit with the people of desires and do not argue with them, for indeed, I do not feel secure that they will plunge you into their misguidance or confuse for you that which you know."
#3152
Transmeton Ejjubi: Said bin Xhubejri më pa duke ndenjur me Talk bin Habibin dhe më tha: "A nuk të pashë duke ndenjur me Talk bin Habibin? Mos u ulu me të!"
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، قَالَ : رَآنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ جَلَسْتُ إِلَى طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ، فَقَالَ لِي :" أَلَمْ أَرَكَ جَلَسْتَ إِلَى طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ؟ لَا تُجَالِسَنَّهُ "
Sulayman bin Harb informed us, Hammad bin Zayd narrated to us, from Ayyub, who said: Sa'id ibn Jubayr saw me sitting with Talq bin Habib, so he said to me: "Did I not see you sitting with Talq bin Habib? Do not sit with him."
#3153
Transmeton Ibn Omeri: Një burrë erdhi tek ai dhe i tha: "Filani të dërgon selam." Ai tha: "Më ka arritur lajmi se ai ka shpikur diçka (në fe). Nëse ai ka shpikur diçka, atëherë mos i dërgo selam prej meje."
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ ، حَدَّثَنِي أَبُو صَخْرٍ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ : إِنَّ فُلَانًا يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ، قَالَ :" بَلَغَنِي أَنَّهُ قَدْ أَحْدَثَ، فَإِنْ كَانَ قَدْ أَحْدَثَ، فَلَا تَقْرَأْ عَلَيْهِ السَّلَامَ "
Abu 'Asim informed us, Haywah ibn Shurayh informed us, Abu Sakhr narrated to me, from Nafi', from Ibn 'Umar (may Allah be pleased with him), that a man came to him and said: "Indeed, so-and-so sends his greetings of peace to you." He replied: "It has reached me that he has introduced an innovation; if he has indeed introduced an innovation, then do not convey the greetings of peace to him."
#3154
Transmeton El-Amashi: Ibrahimi nuk e konsideronte përgojim të folurit kundër bidatçiut (novatorit në fe).
أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ مَالِكٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَغْرَاءَ ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، قَالَ :" كَانَ إِبْرَاهِيمُ لَا يَرَى غِيبَةً لِلْمُبْتَدِعِ "
Makhlad bin Malik informed us, Abd al-Rahman bin Maghra' narrated to us, al-A'mash narrated to us, he said: "Ibrahim did not consider [speaking of] an innovator to be backbiting."
#3155
Transmeton Esh-Sha'bi: "Pasioni (el-heva) u quajt kështu vetëm sepse ai e rrëzon zotëruesin e tij."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ ابْنِ شُبْرُمَةَ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ :" إِنَّمَا سُمِّيَ الْهَوَى لِأَنَّهُ يَهْوِي بِصَاحِبِهِ "
Muhammad ibn Humayd informed us, Jarir narrated to us, from Ibn Shubrumah, from al-Sha'bi, who said: "Al-Hawa (whim/desire) was only named so because it hurls its possessor down."
#3156
Transmeton Muslim bin Jasari: Ruajuni nga debati, sepse ajo është koha e injorancës së dijetarit dhe përmes saj shejtani synon rrëshqitjen e tij.
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ وَاسِعٍ ، قَالَ : كَانَ مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ ، يَقُولُ :" إِيَّاكُمْ وَالْمِرَاءَ، فَإِنَّهَا سَاعَةُ جَهْلِ الْعَالِمِ، وَبِهَا يَبْتَغِي الشَّيْطَانُ زَلَّتَهُ "
Affan informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, Muhammad ibn Wasi’ narrated to us, he said: Muslim ibn Yasar used to say: "Beware of disputing, for it is the moment of the scholar's ignorance, and through it, Satan seeks his slip."
#3157
Transmeton Esma bin Ubejd: Dy burra nga pasuesit e epsheve hynë te Ibn Sirini dhe i thanë: "O Ebu Bekër, a të të tregojmë ndonjë hadith?" Ai u përgjigj: "Jo." Ata i thanë: "A të të lexojmë ndonjë ajet nga Libri i Allahut?" Ai tha: "Jo. Ose do të largoheni prej meje, ose do të largohem unë." Ata dolën, ndërsa disa nga njerëzit e pranishëm i thanë: "O Ebu Bekër, çfarë do të të gjente nëse ata do të lexonin një ajet nga Libri i Allahut?" Ai u përgjigj: "Vërtet, u frikësova se mos lexonin ndonjë ajet nga Libri i Allahut dhe e deformonin atë, e kështu kjo do të zinte vend në zemrën time."
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ عُبَيْدٍ ، قَالَ : دَخَلَ رَجُلَانِ مِنْ أَصْحَابِ الْأَهْوَاءِ عَلَى ابْنِ سِيرِينَ، فَقَالَا : يَا أَبَا بَكْرٍ ، نُحَدِّثُكَ بِحَدِيثٍ؟، قَالَ : لَا، قَالَا : فَنَقْرَأُ عَلَيْكَ آيَةً مِنْ كِتَابِ اللَّهِ؟، قَالَ : لَا، لِتَقُومَانِ عَنِّي أَوْ لَأَقُومَنَّ، قَالَ : فَخَرَجَا، فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ : يَا أَبَا بَكْرٍ، وَمَا كَانَ عَلَيْكَ أَنْ يَقْرَآ عَلَيْكَ آيَةً مِنْ كِتَابِ اللَّهِ تعَالَى قَالَ :" إِنِّي خَشِيتُ أَنْ يَقْرَآ عَلَيَّ آيَةً مِنْ كِتَابِ اللَّهِ فَيُحَرِّفَانِهَا، فَيَقِرُّ ذَلِكَ فِي قَلْبِي "
Sa'id ibn 'Amir informed us, from Asma' ibn 'Ubayd, who said: Two men from among the followers of deviant desires entered upon Ibn Sirin and said: "O Abu Bakr, shall we narrate a hadith to you?" He said: "No." They said: "Then shall we recite to you a verse from the Book of Allah?" He said: "No; either you both depart from me, or I shall surely depart." He said: So they both left. Some of the people said: "O Abu Bakr, what harm would it have been for you had they recited a verse from the Book of Allah the Exalted to you?" He said: "Indeed, I feared that they would recite a verse from the Book of Allah to me and then distort it, and that would then settle in my heart."
#3158
Transmeton Selam bin Ebu Muti' se një burrë nga pasuesit e epsheve i tha Ejubit: "O Ebu Bekër, a mund të të pyes për një fjalë?" Ai u largua duke bërë shenjë me gishtin e tij e duke thënë: "As gjysmë fjale!"
أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ ، عَنْ سَلَّامِ بْنِ أَبِي مُطِيعٍ ، أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الْأَهْوَاءِ، قَالَ لِأَيُّوبَ : يَا أَبَا بَكْرٍ ، أَسْأَلُكَ عَنْ كَلِمَةٍ؟، قَالَ :" فَوَلَّى وَهُوَ يُشِيرُ بِأُصْبُعِهِ وَلَا نِصْفَ كَلِمَةٍ "، وَأَشَارَ لَنَا سَعِيدٌ بِخِنْصِرِهِ الْيُمْنَى
Sa'id informed us, from Sallam bin Abi Muti', that a man from the people of desires said to Ayyub: "O Abu Bakr, may I ask you about a word?" He said: "So he turned away while gesturing with his finger, saying: 'Not even half a word.'" And Sa'id gestured to us with his right pinky finger.
#3159
Transmeton Kulthum bin Xhabri: Një burrë e pyeti Sa'id bin Xhubejrin për diçka, por ai nuk iu përgjigj. Kur e pyetën (për arsyen), ai tha: "A është ai zishan?"
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ ، عَنْ كُلْثُومِ بْنِ جَبْرٍ ، أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ شَيْءٍ، فَلَمْ يُجِبْهُ، فَقِيلَ لَهُ، فَقَالَ :" أَزِيشَانْ "
Sulayman ibn Harb informed us, from Hammad ibn Zayd, from Kulthum ibn Jabr, that a man asked Sa'id ibn Jubayr about something and he did not answer him. It was then said to him [concerning this], and he replied: "Azishan."
#3160
Transmeton Ebu Xhafer Muhamet bin Aliu: Mos u ulni me njerëzit e debateve, sepse ata janë ata që zhyten në ajetet e Allahut.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا فُضَيْلٌ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ ، قَالَ :" لَا تُجَالِسُوا أَصْحَابَ الْخُصُومَاتِ، فَإِنَّهُمْ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ "
Ahmad ibn Abd Allah informed us, Fudayl narrated to us, from Layth, from Abu Ja'far Muhammad ibn Ali, who said: "Do not sit with the people of disputes, for indeed they are those who delve into the signs of Allah."
#3161
Transmetojnë el-Hasani dhe Ibn Sirini: "Mos u shoqëroni me pasuesit e epsheve, mos debatoni me ta dhe mos dëgjoni prej tyre."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، وَابْنِ سِيرِينَ ، أنهما قَالَا :" لَا تُجَالِسُوا أَصْحَابَ الْأَهْوَاءِ، وَلَا تُجَادِلُوهُمْ، وَلَا تَسْمَعُوا مِنْهُمْ "
Ahmad informed us, Za’idah narrated to us, from Hisham, from al-Hasan and Ibn Sirin, that they both said: "Do not sit with the people of desires, do not argue with them, and do not listen to them."
#3162
Transmeton Esh-Sha'bi: Ata janë quajtur pasues të epsheve vetëm sepse ata bien në Zjarr.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ ، عَنْ أُمَيٍّ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ :" إِنَّمَا سُمُّوا أَصْحَابَ الْأَهْوَاءِ، لِأَنَّهُمْ يَهْوُونَ فِي النَّارِ "
Ahmad informed us, Sharik narrated to us, from Umay, from Al-Sha'bi, who said: "They were only named the People of Desires because they fall into the Fire."
#3163
Transmeton Ibn Mejsereja: Nuk kam parë askënd mes njerëzve, tek i cili i fisniku dhe i thjeshti ishin të barabartë, përveç Tausit, dhe ai betohej për këtë.
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ ابْنِ مَيْسَرَةَ ، قَالَ :" مَا رَأَيْتُ أَحَدًا مِنْ النَّاسِ الشَّرِيفُ وَالْوَضِيعُ عِنْدَهُ سَوَاءٌ غَيْرَ طَاوُسٍ وَهُوَ يَحْلِفُ عَلَيْهِ "
Bishr bin al-Hakam informed us, Sufyan narrated to us, from Ibn Maysarah, who said: "I have not seen anyone among the people for whom the noble and the lowly were equal except for Tawus, and he would swear to that."
#3164
Transmeton Ez-Zuhriu: Ne e urrenim shkrimin e dijes derisa na detyroi sulltani për këtë, pastaj nuk dëshiruam t'ia ndalonim atë askujt.
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ :" كُنَّا نَكْرَهُ كِتَابَةَ الْعِلْمِ حَتَّى أَكْرَهَنَا عَلَيْهِ السُّلْطَانُ فَكَرِهْنَا أَنْ نَمْنَعَهُ أَحَدًا "
Bishr ibn al-Hakam informed us, Sufyan narrated to us, from al-Zuhri, who said: "We used to dislike the writing down of knowledge until the ruler compelled us to do so; thereafter, we disliked withholding it from anyone."
#3165
Transmeton Ibn Avni: I folën Muhamedit për një burrë që i tregonte hadithe, e ai tha: "Sikur të ishte një burrë nga Zinjtë, ai dhe Abdullah ibn Muhamedi do të ishin të barabartë për mua në këtë çështje."
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ ، قَالَ : كَلَّمُوا مُحَمَّدًا فِي رَجُلٍ يَعْنِي : يُحَدِّثُهُ فَقَالَ :" لَوْ كَانَ رَجُلًا مِنْ الزِّنْجِ، لَكَانَ عِنْدِي، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا سَوَاءً "
Yusuf ibn Musa informed us, Mu'adh ibn Mu'adh narrated to us, Ibn 'Awn narrated to us, he said: They spoke to Muhammad regarding a man—meaning: that he should narrate from him—and he said: "If he were a man from the Zinj, he and 'Abdullah ibn Muhammad would be equal in my view in this regard."
#3166
Transmeton Salt bin Rashidi: Selm bin Kutejbe e pyeti Tavusin për një çështje, por ai nuk iu përgjigj. Atij i thanë: "Ky është Selm bin Kutejbe," ndërsa ai u përgjigj: "Kjo e bën atë edhe më pak të rëndësishëm për mua."
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ ، عَنْ الصَّلْتِ بْنِ رَاشِدٍ ، أَنَّه سَأَلَ سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ طَاوُسًا عَنْ مَسْأَلَةٍ فَلَمْ يُجِبْهُ، فَقِيلَ لَهُ : هَذَا سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ، قَالَ :" ذَلِكَ أَهْوَنُ لَهُ عَلَيَّ "
Yahya ibn Hassan informed us, from Hammad ibn Zayd, from al-Salt ibn Rashid, that Salm ibn Qutaybah asked Tawus regarding a matter and he did not answer him. It was said to him: "This is Salm ibn Qutaybah," and he said: "That makes him even less significant to me."
#3167
Transmeton Habib ibn Salih: Nuk i jam frikësuar askujt prej njerëzve sa i jam frikësuar Halid ibn Ma’danit.
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ بَقِيَّةَ ، قَالَ : حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ صَالِحٍ ، قَالَ :" مَا خِفْتُ أَحَدًا مِنْ النَّاسِ مَخَافَتِي خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ "
Ibrahim bin Ishaq informed us, from Baqiyyah, who said: Habib bin Salih narrated to me, saying: "I have never feared anyone among the people the way I feared Khalid bin Ma'dan."
#3168
Transmeton Mugira: "Ne kishim frikërespekt ndaj Ibrahimit ashtu siç kishim ndaj prijësit."
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ مُغِيرَةَ ، قَالَ :" كُنَّا نَهَابُ إِبْرَاهِيمَ هَيْبَةَ الْأَمِيرِ "
Abu Nu'aym informed us, Sufyan narrated to us, from Mughirah, who said: "We used to stand in awe of Ibrahim just as one stands in awe of a prince."
#3169
Transmeton Ejubi: Një ditë, Said ibn Xhubejri tregoi një hadith, kështu që u ngrita tek ai dhe kërkova që ta përsëriste, e ai më tha: "Nuk mjel e as nuk pi në çdo kohë."
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، قَالَ : حَدَّثَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ يَوْمًا بِحَدِيثٍ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَاسْتَعَدْتُهُ، فَقَالَ لِي :" مَا كُلَّ سَاعَةٍ أَحْلُبُ فَأُشْرَبُ "
Sulayman ibn Harb informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Ayyub, who said: Sa'id ibn Jubayr narrated a hadith one day, so I stood up to him and requested him to repeat it, and he said to me: "Not every hour do I milk and provide a drink."
#3170
Transmeton Atau: Ebu Abdurrahmani e urrente bisedën rrugës.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا هَارُونُ هُوَ ابْنُ الْمُغِيرَةِ ، وَيَحْيَى بْنُ ضُرَيْسٍ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ ، عَنْ عَطَاءٍ " أَنَّ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ كَرِهَ الْحَدِيثَ فِي الطَّرِيقِ "
Muhammad bin Humayd informed us, Harun—he is Ibn al-Mughirah—and Yahya bin Durays narrated to us, from Amr bin Abi Qays, from Ata, that Abu Abd al-Rahman disliked narrating Hadith on the road.
#3171
Transmeton Habib ibn Ebi Thabit: Ishim te Seid ibn Xhubejri dhe ai tregoi një hadith. Një burrë i tha: "Kush ta tregoi këtë, apo prej kujt e dëgjove këtë?" Ai u zemërua dhe nuk na tregoi më hadithe derisa u ngrit.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ ضُرَيْسٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو سِنَانٍ ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ ، قَالَ : كُنَّا عِنْدَ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ فَحَدَّثَ بِحَدِيثٍ، فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ :مَنْ حَدَّثَكَ هَذَا أَوْ مِمَّنْ سَمِعْتَ هَذَا؟ " فَغَضِبَ وَمَنَعَنَا حَدِيثَهُ حَتَّى قَامَ؟ "
Abdullah bin Imran informed us, Yahya bin Durays narrated to us, Abu Sinan narrated to us, from Habib bin Abi Thabit, who said: We were with Sa'id bin Jubayr when he narrated a hadith. A man said to him: "Who narrated this to you?" or "From whom did you hear this?" Thereupon, he became angry and withheld his narration from us until he stood up.
#3172
Transmeton Ebu Seleme: Sikur të kisha qenë më i butë me Ibn Abbasin, do të kisha përfituar prej tij shumë dije.
أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ إِسْمَاعِيل بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، قَالَ :" لَوْ رَفَقْتُ بِابْنِ عَبَّاسٍ لَأَصَبْتُ مِنْهُ عِلْمًا كَثِيرًا "
Abu Ma'mar Isma'il ibn Ibrahim informed us, from Sufyan, from al-Zuhri, from Abu Salamah, who said: "If I had been gentle with Ibn 'Abbas, I would have acquired much knowledge from him."
#3173
Transmeton Umm Abdullahu, e bija e Khalidit: Nuk kam parë askënd që e nderonte diturinë më shumë sesa babai im.
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا بَقِيَّةُ ، عَنْ أُمِّ عَبْدِ اللَّهِ بِنْتِ خَالِدٍ ، قَالَتْ :" مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَكْرَمَ لِلْعِلْمِ مِنْ أَبِي "
Al-Hakam ibn al-Mubarak informed us, Baqiyyah informed us, on the authority of Umm 'Abdillah bint Khalid, who said: "I have never seen anyone more honoring of knowledge than my father."
#3174
Transmeton Sulejman bin Musa: I thashë Tavusit: "Filani më ka treguar kështu e kështu." Ai tha: "Nëse burimi yt është i besueshëm, atëherë merre prej tij."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى ، قَالَ : قُلْتُ لِطَاوُسٍ : إِنَّ فُلَانًا حَدَّثَنِي بِكَذَا وَكَذَا، قَالَ :" إِنْ كَانَ صَاحِبُكَ مَلِيًّا، فَخُذْ عَنْهُ "
Muhammad ibn al-Mubarak informed us, from 'Isa ibn Yunus, from al-Awza'i, from Sulayman ibn Musa, who said: I said to Tawus, "Indeed, so-and-so narrated such and such to me." He said, "If your companion is reliable, then take from him."
#3175
Transmeton Sa'd bin Ibrahimi: Askush nuk duhet të transmetojë nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) përveç njerëzve të besueshëm (të sigurt).
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ مِسْعَرٍ ، قَالَ : قَالَ سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ :" لَا يُحَدِّثْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ إِلَّا الثِّقَاتُ "
Muhammad bin Ahmad informed us, Sufyan narrated to us, from Mis'ar, who said: Sa'd bin Ibrahim said: "None should narrate from the Messenger of Allah (pbuh) except the trustworthy."
#3176
Transmeton Ibën Sirini: Ata nuk pyesnin për isnadin (zinxhirin e transmetimit), por më pas filluan të pyesnin që të dallonin se kush ishte pasues i Sunetit, që të merrnin prej tij, dhe kush nuk ishte pasues i Sunetit, që të mos merrnin prej tij.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ ، قَالَ :" كَانُوا لَا يَسْأَلُونَ عَنْ الْإِسْنَادِ، ثُمَّ سَأَلُوا بَعْدُ لِيَعْرِفُوا مَنْ كَانَ صَاحِبَ سُنَّةٍ أَخَذُوا عَنْهُ، وَمَنْ لَمْ يَكُنْ صَاحِبَ سُنَّةٍ، لَمْ يَأْخُذُوا عَنْهُ "، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : مَا أَظُنُّهُ سَمِعَهُ مِنْ عَاصِمٍ
Muhammad bin Humayd informed us, Jarir narrated to us, from Asim, from Ibn Sirin, who said: "They did not used to ask about the chain of narration (Isnad), then they asked afterwards so that they might know who was an adherent of the Sunnah and take from him, and who was not an adherent of the Sunnah and not take from him."
Commentary Abu Muhammad said: I do not think he heard it from Asim.
#3177
Transmeton Muhamed bin Sirini: "Çfarëdo që të më tregosh, mos më trego prej dy personave, sepse ata të dy nuk shqetësohen se prej kujt i marrin hadithet e tyre." Ebu Muhamed Abdullahu tha: "Nuk mendoj se ai e ka dëgjuar atë."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ عَاصِمٍ ، قَالَ : قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ :" مَا حَدَّثْتَنِي، فَلَا تُحَدِّثْنِي عَنْ رَجُلَيْنِ، فَإِنَّهُمَا لَا يُبَالِيَانِ عَمَّنْ أَخَذَا حَدِيثَهُمَا "، قَالَ أَبُو مُحَمَّد عَبْدُ اللَّهِ : لَا أَظُنُّهُ سَمِعَهُ
Muhammad ibn Humayd informed us, Jarir related to us, from 'Asim, who said: Muhammad ibn Sirin said: "Whatever you relate to me, do not relate it to me from two men, for they do not care from whom they take their hadith."
Commentary Abu Muhammad 'Abdullah said: "I do not think he heard it."
#3178
Transmeton Ibrahimu: "Kur të më tregosh hadithe, më trego nga Ebu Zur'a, sepse ai ma tregoi një hadith dhe kur e pyeta për të pas një viti, ai nuk ndryshoi as edhe një shkronjë prej tij."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ ، قَالَ : قَالَ إِبْرَاهِيمُ :" إِذَا حَدَّثْتَنِي، فَحَدِّثْنِي، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، فَإِنَّهُ حَدَّثَنِي بِحَدِيثٍ ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ بِسَنَةٍ فَمَا خَرَمَ مِنْهُ حَرْفًا "
Muhammad informed us, Jarir narrated to us, from 'Umarah ibn al-Qa'qa', who said: Ibrahim said: "When you narrate to me, narrate to me from Abu Zur'ah, for he narrated a hadith to me, then I asked him about it a year later, and he did not omit a single letter from it."
#3179
Transmeton Muhamedi: Me të vërtetë kjo dituri është fe, prandaj le të shikojë njeriu se prej kujt po e merr fenë e tij.
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، عَنْ مُحَمَّدٍ ، قَالَ :" إِنَّ هَذَا الْعِلْمَ دِينٌ فَلْيَنْظُرْ الرَّجُلُ عَمَّنْ يَأْخُذُ دِينَهُ "
Affan informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Ibn 'Awn, from Muhammad, who said: "Indeed, this knowledge is religion, so let a man consider from whom he takes his religion."
#3180
Transmeton Ibrahimi: "Kur ata shkonin te një njeri për të marrë (dije) prej tij, shikonin namazin e tij, sjelljen e tij dhe qëndrimin e tij."
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ هُشَيْمٍ ، عَنْ مُغِيرَةَ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ :" كَانُوا إِذَا أَتَوْا الرَّجُلَ لِيَأْخُذُوا عَنْهُ، نَظَرُوا إِلَى صَلَاتِهِ، وَإِلَى سَمْتِهِ، وَإِلَى هَيْئَتِهِ "
Isma'il ibn Ibrahim informed us, from Hushaym, from Mughirah, from Ibrahim, who said: "When they would come to a man to take [knowledge] from him, they would look at his prayer, his manner, and his appearance."
#3181
Transmeton Ibrahimi: Kur ata shkonin te ndonjë njeri për të marrë dituri prej tij, shikonin namazin e tij, sjelljen dhe etikën e tij, e më pas merrnin dituri prej tij.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ ، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ ، أَخْبَرَنَا مُغِيرَةُ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ :" كَانُوا إِذَا أَتَوْا الرَّجُلَ يَأْخُذُونَ عَنْهُ الْعِلْمَ، نَظَرُوا إِلَى صَلَاتِهِ، وَإِلَى سَمْتِهِ، وَإِلَى هَيْئَتِهِ، ثُمَّ يَأْخُذُونَ عَنْهُ "، أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ إِسْمَاعِيل بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ رَوْحٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، نَحْوَ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ
Amr bin Zurarah informed us, Hushaym informed us, Mughirah informed us, from Ibrahim, who said: "When they used to come to a man to take knowledge from him, they would look at his prayer, his conduct, and his appearance, then they would take from him." Abu Ma'mar Isma'il bin Ibrahim informed us, from Rawh, from Hisham, from Al-Hasan, similar to the narration of Ibrahim.
#3182
Transmeton Ebu el-Alije: Ne shkonim te një njeri për të marrë (dije) prej tij, prandaj shikonim se si falej. Nëse ai e kryente namazin mirë, uleshim me të dhe thonim: "Ai është edhe më i mirë në çështjet e tjera." Por nëse e falte keq, largoheshim prej tij dhe thonim: "Ai është edhe më i keq në çështjet e tjera."
أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ إِسْمَاعِيل بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ الرَّبِيعِ ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ ، قَالَ :" كُنَّا نَأْتِي الرَّجُلَ لِنَأْخُذَ عَنْهُ، فَنَنْظُرُ إِذَا صَلَّى، فَإِنْ أَحْسَنَهَا، جَلَسْنَا إِلَيْهِ وَقُلْنَا : هُوَ لِغَيْرِهَا أَحْسَنُ، وَإِنْ أَسَاءَهَا، قُمْنَا عَنْهُ وَقُلْنَا : هُوَ لِغَيْرِهَا أَسْوَأُ "، قَالَ أَبُو مَعْمَرٍ : لَفْظُهُ نَحْوُ هَذَا
Abu Ma'mar Isma'il ibn Ibrahim informed us, Abdullah ibn Abi Ja'far al-Razi informed us, from his father, from al-Rabi', from Abu al-Aliyah, who said: "We used to come to a man to take [knowledge] from him, so we would observe how he prayed. If he performed it well, we would sit with him and say, 'He is even better in other matters.' But if he performed it poorly, we would leave him and say, 'He is even worse in other matters.'"
Commentary Abu Ma'mar said: "The wording was similar to this."
#3183
Transmeton Muhammedi: Vërtet, kjo dituri është fe, andaj shikoni mirë se prej kujt po e merrni fenë tuaj.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، قَالَ : لَا أَدْرِي سَمِعْتُهُ مِنْهُ ، أَوْ لَابْنُ عَوْنٍ ، عَنْ مُحَمَّدٍ " إِنَّهَذَا الْعِلْمَ دِينٌ، فَانْظُرُوا عَمَّنْ تَأْخُذُونَ دِينَكُمْ "
Abu 'Asim informed us, he said: I do not know whether I heard it from him, or if it was from Ibn 'Awn, from Muhammad: "Indeed, this knowledge is religion, so look to from whom you take your religion."
#3184
Transmeton Sulajman b. Musa: I thashë Tausit: "Filani më ka treguar kështu e kështu." Ai tha: "Nëse shoku yt është i besueshëm, atëherë merr prej tij."
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى ، قَالَ : قُلْتُ لِطَاوُسٍ : إِنَّ فُلَانًا حَدَّثَنِي بِكَذَا وَكَذَا، قَالَ :" فَإِنْ كَانَ صَاحِبُكَ مَلِيًّا، فَخُذْ عَنْهُ "
Marwan ibn Muhammad informed us, Sa'id ibn 'Abd al-'Aziz narrated to us, from Sulayman ibn Musa, who said: I said to Tawus, "Indeed, so-and-so narrated such-and-such to me." He replied, "If your companion is reliable, then take from him."
#3185
Transmeton Ibn Abasi: Bushajr bin Ka’bi erdhi te Ibn Abasi dhe filloi t’i tregonte hadithe, e Ibn Abasi i tha: "Përsëritma hadithin e parë." Bushajri i tha: "Nuk e di, a i pranove të gjitha hadithet e mia dhe e mohove vetëm këtë, apo e pranove këtë dhe i mohove të gjitha hadithet e mia?" Ibn Abasi tha: "Ne tregonim hadithe nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) atëherë kur nuk gënjehej ndaj tij. Por, kur njerëzit filluan të ndjekin çdo rrugë, qoftë të vështirë apo të lehtë, ne e lamë tregimin e haditheve prej tij."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حُجَيْرٍ ، عَنْ طَاوُسٍ ، قَالَ : جَاءَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَجَعَلَ يُحَدِّثُهُ، فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ : أَعِدْ عَلَيَّ الْحَدِيثَ الْأَوَّلَ، قَالَ لَهُ بُشَيْرٌ : مَا أَدْرِي عَرَفْتَ حَدِيثِي كُلَّهُ وَأَنْكَرْتَ هَذَا، أَوْ عَرَفْتَ هَذَا وَأَنْكَرْتَ حَدِيثِي كُلَّهُ؟، فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ :" إِنَّا كُنَّا نُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ لَمْ يَكُنْ يُكْذَبُ عَلَيْهِ، فَلَمَّا رَكِبَ النَّاسُ الصَّعْبَة وَالذَّلُولَ تَرَكْنَا الْحَدِيثَ عَنْهُ "
Muhammad ibn Ahmad informed us, Sufyan narrated to us, from Hisham ibn Hujayr, from Tawus, who said: Bushayr ibn Ka'b came to Ibn 'Abbas and began narrating to him. Ibn 'Abbas said: "Repeat the first narration to me." Bushayr said to him: "I do not know whether you recognized all of my narrations and rejected this one, or if you recognized this one and rejected all of my other narrations?" Ibn 'Abbas replied: "Indeed, we used to narrate from the Messenger of Allah (pbuh) when lies were not attributed to him. But when people began to ride every difficult and easy mount, we ceased narrating from him."
#3186
Transmeton Ibn Abasi: Ne e mësonim përmendsh hadithin dhe hadithi mësohej prej të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), derisa ju u treguat të pakujdesshëm (kalëruat çdo gjë: të vështirën dhe të lehtën).
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، قَالَ : حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ ، عَنْ مَعْمَرٍ ، عَنْ ابْنِ طَاوُسٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" كُنَّا نَحْفَظُ الْحَدِيثَ، وَالْحَدِيثُ يُحْفَظُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى رَكِبْتُمْ الصَّعْبَة وَالذَّلُولَ "
Isma'il bin Aban informed us, he said: Abdullah bin al-Mubarak narrated to us, from Ma'mar, from Ibn Tawus, from his father, from Ibn Abbas. Ibn Abbas (may Allah be pleased with him) said: "We used to memorize Hadith, and Hadith was preserved from the Messenger of Allah (pbuh), until you rode the difficult and the easy [mounts]."
#3187
Transmeton Abdullah bin Amri: Së shpejti do të shfaqen shejtanë, të cilët i kishte prangosur Sulejmani (a.s.), e që do t’u mësojnë njerëzve fenë.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ طَاوُسٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" يُوشِكُ أَنْ يَظْهَرَ شَيَاطِينُ قَدْ أَوْثَقَهَا سُلَيْمَانُ عَلَيْهِ السَّلامُ يُفَقِّهُونَ النَّاسَ فِي الدِّينِ "
Muhammad ibn Yusuf informed us, from Sufyan, from Layth, from Tawus, from Abdullah ibn Amr (may Allah be pleased with him), who said: "It is near that devils, whom Solomon (pbuh) had bound, will emerge and instruct the people in the religion."
#3188
Transmeton Muhammedi: Shikoni mirë se prej kujt po e merrni këtë hadith, sepse ai vërtet është feja juaj.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ مُحَمَّدٍ ، قَالَ :" انْظُرُوا عَمَّنْ تَأْخُذُونَ هَذَا الْحَدِيثَ، فَإِنَّهُ دِينُكُمْ "
Ahmad ibn Abd Allah informed us, Za’idah narrated to us, from Hisham, from Muhammad, who said: "Consider from whom you take this Hadith, for it is indeed your religion."
#3189
Transmeton babai i Mu'temirit: Duhet pasur kujdes në interpretimin e hadithit të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), ashtu siç duhet pasur kujdes në interpretimin e Kuranit.
أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ :" لِيُتَّقَى مِنْ تَفْسِيرِ حَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا يُتَّقَى مِنْ تَفْسِيرِ الْقُرْآنِ "
Musa bin Khalid informed us, Mu'tamir narrated to us, from his father, who said: "One should be cautious regarding the interpretation of the Hadith of the Messenger of Allah (pbuh) just as one is cautious regarding the interpretation of the Quran."
#3190
Transmeton Ibn Abbasi: "A nuk keni frikë se do të dënoheni ose se do t'ju gëlltisë toka, për faktin se thoni: 'Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)', ndërsa (në të njëjtën kohë) thoni: 'Ka thënë filani'?"
أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ :" أَمَا تَخَافُونَ أَنْ تُعَذَّبُوا، أَوْ يُخْسَفَ بِكُمْ أَنْ تَقُولُوا : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ، وَقَالَ فُلَانٌ؟ "
Sadaqah bin al-Fadl informed us, Mu'tamir narrated to us, from his father, who said: Ibn Abbas said: "Do you not fear that you will be punished, or that the earth will swallow you, for saying: 'The Messenger of Allah (pbuh) said,' and 'So-and-so said'?"
#3191
Transmeton Omer bin Abdul Azizi: Nuk ka vend për mendim personal të askujt në Librin e Allahut. Mendimi i imamëve (udhëheqësve) vlen vetëm për ato çështje për të cilat nuk ka zbritur ndonjë tekst në Libër dhe nuk ka paraprirë ndonjë Sunet nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.). Po ashtu, nuk ka vend për mendim personal të askujt lidhur me një Sunet që e ka vendosur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.).
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ ، حَدَّثَنَا الْمُعَافَى ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، قَالَ : كَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ رَحِمَهُ الله تَعالَيَ :" إِنَّهُ لَا رَأْيَ لِأَحَدٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ، وَإِنَّمَا رَأْيُ الْأَئِمَّةِ فِيمَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ كِتَابٌ، وَلَمْ تَمْضِ بِهِ سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَلَا رَأْيَ لِأَحَدٍ فِي سُنَّةٍ سَنَّهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Al-Hasan ibn Bishr informed us, Al-Mu'afa narrated to us, from Al-Awza'i, who said: Umar ibn Abd al-Aziz, may Allah the Exalted have mercy on him, wrote: "Indeed, no one has a personal opinion regarding the Book of Allah; the opinion of the leaders is only in that for which no scripture has been revealed and no Sunnah from the Messenger of Allah (pbuh) has been established. Furthermore, no one has a personal opinion regarding a Sunnah that the Messenger of Allah (pbuh) has instituted."
#3192
Transmeton Omer bin Abdul Azizi: "O njerëz, vërtet Allahu nuk ka dërguar pas Pejgamberit tuaj (s.a.v.s.) asnjë pejgamber dhe nuk ka zbritur asnjë libër pas këtij Libri që ia zbriti atij. Pra, ajo që Allahu e ka shpallur hallall përmes gjuhës së Pejgamberit të Tij (s.a.v.s.) mbetet hallall deri në Ditën e Kiametit, dhe ajo që Ai e ka shpallur haram përmes gjuhës së Pejgamberit të Tij (s.a.v.s.) mbetet haram deri në Ditën e Kiametit. Vini re, unë nuk jam gjykatës, por jam vetëm zbatues; nuk jam shpikës risish, por jam pasues. Nuk jam më i miri prej jush, por jam ai që mban barrën më të rëndë. Dije se nuk i bindet asnjë krijese nëse kjo nënkupton mëkat ndaj Allahut. A e përcolla mesazhin?"
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ رَحِمَهُ الله خَطَبَ، فَقَالَ : " يَا أَيُّهَا النَّاسُ،إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَبْعَثْ بَعْدَ نَبِيِّكُمْ نَبِيًّا، وَلَمْ يُنْزِلْ بَعْدَ هَذَا الْكِتَابِ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْهِ كِتَابًا، فَمَا أَحَلَّ اللَّهُ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ فَهُوَ حَلَالٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَمَا حَرَّمَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ فَهُوَ حَرَامٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، أَلَا وَإِنِّي لَسْتُ بِقَاضٍ وَلَكِنِّي مُنَفِّذٌ، وَلَسْتُ بِمُبْتَدِعٍ وَلَكِنِّي مُتَّبِعٌ، وَلَسْتُ بِخَيْرٍ مِنْكُمْ، غَيْرَ أَنِّي أَثْقَلُكُمْ حِمْلًا، أَلَا وَإِنَّهُ لَيْسَ لِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ أَنْ يُطَاعَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ، أَلَا هَلْ أَسْمَعْتُ؟ "
Musa ibn Khalid narrated to us, Mu'tamir ibn Sulayman narrated to us, on the authority of 'Ubayd Allah ibn 'Umar, that 'Umar ibn 'Abd al-'Aziz (may Allah have mercy on him) delivered a sermon and said: "O people, indeed Allah has not sent a prophet after your Prophet (pbuh), and He has not revealed a book after this Book which He revealed to him. So, what Allah has made lawful through the tongue of His Prophet (pbuh) is lawful until the Day of Resurrection, and what He has made unlawful through the tongue of His Prophet (pbuh) is unlawful until the Day of Resurrection. Lo, I am not a judge but rather an executor, and I am not an innovator but rather a follower. I am not better than any of you, except that I bear a heavier burden than you. Lo, indeed it is not for any of Allah's creation to be obeyed in disobedience to Allah. Lo, have I made myself heard?"
#3193
Transmeton Ibn Abbasi: Tausi po falte dy rekate pas namazit të ikindisë, prandaj Ibn Abbasi i tha: "Lëri ato." Ai tha: "Ndalimi është bërë vetëm që ato të mos merren si shkallë." Ibn Abbasi tha: "Vërtet është ndaluar namazi pas ikindisë, andaj nuk e di a do të ndëshkohesh apo do të shpërblehesh për të, sepse Allahu thotë: 'Kur Allahu dhe i Dërguari i Tij (s.a.v.s.) kanë vendosur për një çështje, nuk i takon asnjë besimtari apo besimtareje që në atë çështje të tyre të ketë ndonjë zgjedhje tjetër. Kushdo që e kundërshton Allahun dhe të Dërguarin e Tij (s.a.v.s.), ai me siguri ka humbur në një humbje të qartë.' (El-Ahzab: 36)". Sufjani tha: "Të merren si shkallë do të thotë të falet namaz pas ikindisë deri në natë."
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حُجَيْرٍ ، قَالَ : كَانَ طَاوُسٌيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ، فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ : " اتْرُكْهَا قَالَ : إِنَّمَا نُهِيَ عَنْهَا أَنْ تُتَّخَذُ سُلَّمًا، قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ : فَإِنَّهُ قَدْ نُهِيَ عَنْ صَلَاةٍ بَعْدَ الْعَصْرِ، فَلَا أَدْرِي أَتُعَذَّبُ عَلَيْهَا أَمْ تُؤْجَرُ، لِأَنَّ اللَّهَ يَقُولُ : # وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالا مُبِينًا سورة الأحزاب آية 36 # "، قَالَ سُفْيَانُ : " تُتَّخَذَ سُلَّمًا، يَقُولُ : يُصَلِّي بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَى اللَّيْلِ "
'Ubayd Allah bin Sa'id informed us, Sufyan bin 'Uyaynah narrated to us, from Hisham bin Hujayr, who said: Tawus used to pray two rak'ahs after the 'Asr prayer. Ibn 'Abbas said to him: "Leave it." He (Tawus) said: "It was only forbidden so that it would not be taken as a ladder." Ibn 'Abbas said: "Verily, prayer after 'Asr has been forbidden, and I do not know whether you will be punished for it or rewarded, because Allah says: 'It is not for a believing man or a believing woman, when Allah and His Messenger (pbuh) have decided a matter, that they should have any choice about their affair. And whoever disobeys Allah and His Messenger (pbuh) has certainly strayed into clear error' [Surah Al-Ahzab: 36]."
Commentary Sufyan said: "'To be taken as a ladder,' he says: to pray after 'Asr until the night."
#3194
Transmeton Xhabiri: Omer bin Hatabi erdhi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) me një kopje të Tevratit dhe tha: "O i Dërguari i Allahut, kjo është një kopje e Tevratit." Ai heshti, ndërsa Omeri filloi ta lexonte dhe fytyra e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) filloi të ndryshonte. Atëherë Ebu Bekri tha: "Të mjerët ne për ty, a nuk po e sheh fytyrën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.)?" Omeri shikoi në fytyrën e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) dhe tha: "Kërkoj mbrojtje te Allahu prej zemërimit të Allahut dhe prej zemërimit të të Dërguarit të Tij (s.a.v.s.). Jemi të kënaqur me Allahun si Zot, me Islamin si fe dhe me Muhamedin si Pejgamber." Atëherë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) tha: "Pasha Atë, në dorën e të Cilit është shpirti i Muhamedit, sikur t'ju shfaqej Musai e ju ta ndiqnit atë duke më lënë mua, do të kishit humbur nga rruga e drejtë. Sikur ai të ishte gjallë dhe ta arrinte profecinë time, do të më ndiqte padyshim mua."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ، عَنْ مُجَالِدٍ ، عَنْ عَامِرٍ ، عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنُسْخَةٍ مِنْ التَّوْرَاةِ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَذِهِ نُسْخَةٌ مِنْ التَّوْرَاةِ، فَسَكَتَ، فَجَعَلَ يَقْرَأُ وَوَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ يَتَغَيَّرُ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيهِ : ثَكِلَتْكَ الثَّوَاكِلُ، مَا تَرَى مَا بِوَجْهِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ فَنَظَرَ عُمَرُ إِلَى وَجْهِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ، وَمِنْ غَضَبِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا، وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ،لَوْ بَدَا لَكُمْ مُوسَى فَاتَّبَعْتُمُوهُ وَتَرَكْتُمُونِي، لَضَلَلْتُمْ عَنْ سَوَاءِ السَّبِيلِ، وَلَوْ كَانَ حَيًّا وَأَدْرَكَ نُبُوَّتِي لَاتَّبَعَنِي "
Muhammad ibn al-Ala' informed us, Ibn Numayr told us, from Mujalid, from Amir, from Jabir, may Allah be pleased with him, that Umar ibn al-Khattab, may the pleasure of Allah be upon him, came to the Messenger of Allah (pbuh) with a copy of the Torah and said: "O Messenger of Allah, this is a copy of the Torah." He [the Prophet] remained silent, so he [Umar] began to read while the face of the Messenger of Allah was changing. Abu Bakr, may the mercy of Allah be upon him, said: "May the bereaving women bereave you! Do you not see what is on the face of the Messenger of Allah (pbuh)?" Umar then looked at the face of the Messenger of Allah (pbuh) and said: "I seek refuge with Allah from the anger of Allah and from the anger of His Messenger (pbuh). We are pleased with Allah as our Lord, with Islam as our religion, and with Muhammad as our Prophet." Then the Messenger of Allah (pbuh) said: "By Him in Whose Hand is the soul of Muhammad, if Moses were to appear to you and you followed him and abandoned me, you would have strayed from the straight path; and if he were alive and attained my prophethood, he would have followed me."
#3195
Transmeton Seid ibn el-Musejjibi: Ai pa një njeri duke falur dy rekate pas namazit të ikindisë. Njeriu e pyeti: "O Ebu Muhamed, a do të më dënojë Allahu për faljen e namazit?" Ai u përgjigj: "Jo, por Allahu do të të dënojë për kundërshtimin e Sunetit."
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ أَبِي رَبَاحٍ شَيْخٌ مِنْ آلِ عُمَرَ، قَالَ : رَأَى سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيِّبِ رَجُلًا يُصَلِّي بَعْدَ الْعَصْرِ الرَّكْعَتَيْنِ يُكَبِّرُ، فَقَالَ لَهُ : يَا أَبَا مُحَمَّدٍ، أَيُعَذِّبُنِي اللَّهُ عَلَى الصَّلَاةِ؟، قَالَ :" لَا، وَلَكِنْ يُعَذِّبُكَ اللَّهُ بِخِلَافِ السُّنَّةِ "
Qabisah narrated to us, Sufyan informed us, from Abu Rabah, a sheikh from the family of ‘Umar, who said: Sa‘id ibn al-Musayyib saw a man praying two rak‘ahs after the ‘Asr prayer, performing the takbir. The man said to him: “O Abu Muhammad, will Allah punish me for praying?” He replied: “No, but Allah will punish you for contradicting the Sunnah.”
#3196
Transmeton Ebu Hurejra se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Ndërsa një njeri po ecte me mburrje i veshur me dy rroba, Allahu bëri që toka ta gëlltisë atë dhe ai do të vazhdojë të fundoset në të deri në Ditën e Kiametit." Një i ri, i cili ishte i veshur me rroba të bukura, i tha: "O Ebu Hurejra, a kështu ecte ai i riu që u gëlltit nga toka?" Pastaj ai filloi të imitonte ecjen, por u pengua dhe u rrëzua aq keq sa gati u lëndua rëndë. Atëherë Ebu Hurejra tha: "Ne të mjaftojmë ty kundër tallësve."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي ابْنُ عَجْلَانَ ، عَنْ الْعَجْلَانِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" بَيْنَمَا رَجُلٌ يَتَبَخْتَرُ فِي بُرْدَيْنِ، خَسَفَ اللَّهُ بِهِ الْأَرْضَ، فَهُوَ يَتَجَلْجَلُ فِيهَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ "، فَقَالَ لَهُ فَتًى قَدْ سَمَّاهُ وَهُوَ فِي حُلَّةٍ لَهُ : يَا أَبَا هُرَيْرَةَ، أَهَكَذَا كَانَ يَمْشِي ذَلِكَ الْفَتَى الَّذِي خُسِفَ بِهِ؟ ثُمَّ ضَرَبَ بِيَدِهِ، فَعَثَرَ عَثْرَةً كَادَ يَتَكَسَّرُ مِنْهَا، فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ لِلْمَنْخَرَيْنِ وَلِلْفَمِ : # إِنَّا كَفَيْنَاكَ الْمُسْتَهْزِئِينَ سورة الحجر آية 95 #
Abdullah bin Salih informed us, al-Layth narrated to me, Ibn ‘Ajlan narrated to me, from al-‘Ajlan, from Abu Hurayrah (may Allah be pleased with him), from the Messenger of Allah (pbuh) who said: "While a man was walking boastfully in two cloaks, Allah caused the earth to swallow him, and he continues to tumble into it until the Day of Resurrection." Then a youth—whom the narrator named—while wearing a suit of clothes of his, said to him: "O Abu Hurayrah, was that youth who was swallowed walking in this manner?" Then he struck with his hand and stumbled such a stumble that he was almost broken by it. So Abu Hurayrah said to the nostrils and the mouth: "Indeed, We are sufficient for you against the mockers" [Surah al-Hijr, Verse 95].
#3197
Transmeton Hirash bin Xhubejri: Pashë në xhami një të ri që gjuante me guralecë (me gishta). Një i moshuar i tha: "Mos gjuaj, sepse e kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke e ndaluar këtë veprim." Djaloshi u tregua i pakujdesshëm dhe, duke menduar se i moshuari nuk po e vërente, gjuajti përsëri. Atëherë i moshuari i tha: "Unë po të tregoj se e kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (s.a.v.s.) duke e ndaluar këtë veprim, ndërsa ti vazhdon të gjuash? Për Allahun, nuk do të marr pjesë në xhenazen tënde, nuk do të të vizitoj në sëmundje dhe nuk do të flas kurrë më me ty."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا هَارُونُ هُوَ ابْنُ الْمُغِيرَةِ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ ، عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ عَدِيٍّ ، عَنْ خِرَاشِ بْنِ جُبَيْرٍ ، قَالَ : رَأَيْتُ فِي الْمَسْجِدِ فَتًى يَخْذِفُ، فَقَالَ لَهُ شَيْخٌ : لَا تَخْذِفْ، فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ" نَهَى عَنْ الْخَذْفِ "، فَغَفَلَ الْفَتَى وَظَنَّ أَنَّ الشَّيْخَ لَا يَفْطِنُ لَهُ، فَخَذَفَ، فَقَالَ لَهُ الشَّيْخُ : أُحَدِّثُكَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَنْهَى عَنْ الْخَذْفِ " ثُمَّ تَخْذِفُ؟ وَاللَّهِ لَا أَشْهَدُ لَكَ جَنَازَةً، وَلَا أَعُودُكَ فِي مَرَضٍ، وَلَا أُكَلِّمُكَ أَبَدًا، فَقُلْتُ لِصَاحِبٍ لِي يُقَالُ لَهُ مُهَاجِرٌ : انْطَلِقْ إِلَى خِرَاشٍ فَاسْأَلْهُ، فَأَتَاهُ، فَسَأَلَهُ عَنْهُ فَحَدَّثَهُ
Muhammad ibn Humayd informed us, Harun—he is Ibn al-Mughirah—narrated to us, on the authority of 'Amr ibn Abi Qays, from al-Zubayr ibn 'Adi, from Khirash ibn Jubayr, who said: I saw a young man in the mosque flicking pebbles, and an old man said to him, "Do not flick pebbles, for I heard the Messenger of Allah (pbuh) forbid flicking pebbles." The youth paid no heed and thought that the old man would not notice him, so he flicked a pebble. The old man said to him, "I tell you that I heard the Messenger of Allah (pbuh) forbid flicking pebbles, and yet you flick them? By Allah, I shall not attend your funeral, nor shall I visit you in sickness, nor shall I ever speak to you again." Then I said to a companion of mine called Muhajir, "Go to Khirash and ask him." So he went to him and asked him about it, and he narrated it to him.
#3198
Transmeton Abdullah ibn Mugaffeli (r.a.): I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e ka ndaluar hedhjen e guralecëve me gishta (el-hadhf) duke thënë: "Me këtë as nuk gjuhet gjahu e as nuk plagoset armiku, por ajo mund ta thyejë dhëmbin dhe ta nxjerrë syrin." Pastaj, një burrë që ishte i afërm i Said ibn Xhubejrit mori diçka nga toka dhe tha: "Kjo? Çfarë mund të bëjë kjo?" Saidi i tha: "Unë po të tregoj hadithin e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), ndërsa ti e nënvlerëson atë! Nuk do të flas me ty kurrë."
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ" عَنْ الْخَذْفِ " وَقَالَ : " إِنَّهَا لَا تَصْطَادُ صَيْدًا، وَلَا تَنْكِأُ عَدُوًّا، وَلَكِنَّهَا تَكْسِرُ السِّنَّ، وَتَفْقَأُ الْعَيْنَ "، فَرَفَعَ رَجُلٌ بَيْنَهُ وَبَيْنَ سَعِيدٍ قَرَابَةٌ شَيْئًا مِنْ الْأَرْضِ، فَقَالَ : هَذِهِ؟ وَمَا تَكُونُ هَذِهِ؟، فَقَالَ سَعِيدٌ : أَلَا أُرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ تَهَاوَنُ بِهِ، لَا أُكَلِّمُكَ أَبَدًا
Sulayman bin Harb informed us, Hammad bin Zayd narrated to us, from Ayyub, from Sa'id bin Jubayr, from 'Abdullah bin Mughaffal (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) forbade al-khadhf (flicking pebbles) and said: "Indeed, it neither catches game nor injures an enemy, but it breaks a tooth and gouges an eye." Then a man, between whom and Sa'id there was a kinship, picked up something from the ground and said: "This? And what can this be?" Sa'id said: "I inform you from the Messenger of Allah (pbuh) and then you treat it with disregard? I shall never speak to you again."
#3199
Transmeton Abdullah bin Mugaffel: Ai pa një njeri duke hedhur guralecë me gishta dhe i tha: "Mos i hidh, sepse i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e ka ndaluar këtë veprim (ose e ka urryer atë). Me të as nuk mposhtet armiku e as nuk gjuhet preja, por ai mund të nxjerrë syrin dhe të thyejë dhëmbin." Më pas, ai e pa atë sërish duke hedhur guralecë dhe i tha: "A nuk të tregova se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e ka ndaluar këtë, e megjithatë ti po i hedh përsëri? Pasha Allahun, nuk do të flas kurrë më me ty!"
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا كَهْمَسُ بْنُ الْحَسَنِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ ، قَالَ : رَأَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُغَفَّلٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِهِ يَخْذِفُ، فَقَالَ : لَا تَخْذِفْ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" كَانَ يَنْهَى عَنْ الْخَذْفِ أَوْ كَانَ يَكْرَه الْخَذْفَ "، وَقَالَ : " وَإِنَّهُ لَا يُنْكَأُ بِهِ عَدُوٌّ، وَلَا يُصَادُ بِهِ صَيْدٌ، وَلَكِنَّهُ قَدْ يَفْقَأُ الْعَيْنَ، وَيَكْسِرُ السِّنَّ "، ثُمَّ رَآهُ بَعْدَ ذَلِكَ يَخْذِفُ، فَقَالَ لَهُ : أَلَمْ أُخْبِرْكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْهَى عَنْهُ، ثُمَّ أَرَاكَ تَخْذِفُ، وَاللَّهِ لَا أُكَلِّمُكَ أَبَدًا
Abdullah bin Yazid informed us, Kahmas bin al-Hasan narrated to us, on the authority of Abdullah bin Buraydah, who said: Abdullah bin Mughaffal (may Allah be pleased with him) saw a man from among his companions flicking pebbles, so he said: "Do not flick pebbles, for the Messenger of Allah (pbuh) used to forbid flicking pebbles"—or he said: "disliked flicking pebbles"—and he said: "It neither wounds an enemy nor hunts game, but it may gouge out an eye and break a tooth." Later, he saw him flicking pebbles again, so he said to him: "Did I not inform you that the Messenger of Allah (pbuh) forbade it, yet I see you flicking pebbles? By Allah, I shall never speak to you again."
#3200
Transmeton Ibn Sirini: Ai i tregonte një njeriu një hadith nga Pejgamberi (s.a.v.s.), kur ai njeriu tha: "Filani ka thënë kështu e kështu". Atëherë Ibn Sirini i tha: "Unë po të tregoj hadith nga Pejgamberi (s.a.v.s.), ndërsa ti më thua: ka thënë filani e filani kështu e kështu? Nuk do të flas me ty kurrë!"
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ بَشِيرٍ ، عَنْ قَتَادَةَ ، قَالَ : حَدَّثَ ابْنُ سِيرِينَ رَجُلًا بِحَدِيثٍ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ رَجُلٌ : قَالَ فُلَانٌ : كَذَا وَكَذَا، فَقَالَ ابْنُ سِيرِينَ :" أُحَدِّثُكَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَتَقُولُ : قَالَ فُلَانٌ وَفُلَانٌ : كَذَا وَكذَا، لَا أُكَلِّمُكَ أَبَدًا "
Marwan ibn Muhammad informed us, Sa'id ibn Bashir narrated to us, from Qatadah, who said: Ibn Sirin narrated a Hadith to a man from the Prophet (pbuh), and a man said: "So-and-so said such-and-such." So Ibn Sirin said: "I narrate to you from the Prophet (pbuh), and you say: 'So-and-so and so-and-so said such-and-such'? I shall never speak to you again."
#3201
Transmeton Ibn Umari se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Nëse gruaja e ndonjërit prej jush kërkon leje për të shkuar në xhami, ai të mos e pengojë atë." Atëherë i biri i tij tha: "Pasha Allahun, unë do ta pengoj atë!" Ibn Umari iu kthye atij dhe e qortoi me një qortim aq të ashpër sa nuk e kisha parë kurrë të qortonte dikë më parë, e pastaj i tha: "Unë po të tregoj se çfarë ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ndërsa ti thua: 'Pasha Allahun, do ta pengoj!'"
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" إِذَا اسْتَأْذَنَتْ أَحَدَكُمْ امْرَأَتُهُ إِلَى الْمَسْجِدِ، فَلَا يَمْنَعْهَا "، فَقَالَ فُلَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ : إِذًا وَاللَّهِ أَمْنَعُهَا، فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ ابْنُ عُمَرَ فَشَتَمَهُ شَتِيمَةً لَمْ أَرَهُ يَشْتِمُهَا أَحَدًا قَبْلَهُ، ثُمَّ قَالَ : أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَتَقُولُ : إِذًا وَاللَّهِ أَمْنَعُهَا ! !
Muhammad ibn Kathir informed us, from al-Awza'i, from al-Zuhri, from Salim, from Ibn 'Umar (may Allah be pleased with him), that the Messenger of Allah (pbuh) said: "If the wife of one of you asks permission to go to the mosque, he should not prevent her." Then so-and-so, the son of 'Abdullah, said: "Then, by Allah, I will prevent her!" Whereupon Ibn 'Umar turned toward him and rebuked him with a severe rebuke, the likes of which I had never seen him give to anyone before, and then said: "I narrate to you from the Messenger of Allah (pbuh), and you say: 'Then, by Allah, I will prevent her!'"
#3202
Transmeton Ubade ibn es-Samit: Se Pejgamberi (s.a.v.s.) e ndaloi këmbimin e dy dërhemëve me një dërhem. Atëherë dikush tha: "Nuk shoh ndonjë problem në këtë nëse bëhet dorë me dorë." Ubadeja tha: "Unë po të them se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë kështu, ndërsa ti po thua 'nuk shoh ndonjë problem'? Pasha Allahun, asnjëherë nuk do të na zërë e njëjta çati mua dhe ty!"
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ الْمُغِيرَةِ ، عَنْ مَعْرُوفٍ ، عَنْ أَبِي الْمُخَارِقِ ، قَالَ : ذَكَرَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" نَهَى عَنْ دِرْهَمَيْنِ بِدِرْهَمٍ "، فَقَالَ فُلَانٌ : مَا أَرَى بِهَذَا بَأْسًا، يَدًا بِيَدٍ، فَقَالَ عُبَادَةُ : أَقُولُ : قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَتَقُولُ : لَا أَرَى بِهِ بَأْسًا، وَاللَّهِ لَا يُظِلُّنِي وَإِيَّاكَ سَقْفٌ أَبَدًا
Muhammad bin Humayd informed us, Harun bin al-Mughira narrated to us, from Ma'ruf, from Abi al-Mukhariq, who said: 'Ubada bin al-Samit (may Allah be pleased with him) mentioned that the Prophet (pbuh) forbade the exchange of two dirhams for one dirham. A certain person said: "I do not see any harm in this, hand to hand." 'Ubada said: "I say: the Prophet (pbuh) said, and you say: 'I do not see any harm in it'? By Allah, a roof shall never shade me and you together forever."
#3203
Transmeton Ibn Abbasi (r.a.): Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Mos u ktheheni te gratë tuaja (nga udhëtimi) natën." Ai rrëfeu se kur i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) po kthehej nga udhëtimi, dy burra u shkëputën fshehurazi për të shkuar te familjet e tyre dhe që të dy gjetën nga një burrë tjetër me gratë e tyre.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الرِّفَاعِيُّ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ ، عَنْ زَمْعَةَ ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ وَهْرَامٍ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" لَا تَطْرُقُوا النِّسَاءَ لَيْلًا "، قَالَ : وَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَافِلًا، فَانْسَلَّ رَجُلَانِ إِلَى أَهْلَيْهِمَا، فَكِلَاهُمَا وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلًا
We were informed by Muhammad ibn Yazid al-Rifa'i, who was told by Abu 'Amir al-'Aqadi, on the authority of Zam'ah, from Salamah ibn Wahram, from 'Ikrimah, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with him), from the Prophet (pbuh) who said: "Do not come to women at night." He [the narrator] said: And the Messenger of Allah (pbuh) arrived back from a journey, and two men slipped away to their families, and both of them found a man with his wife.
#3204
Transmeton Seid ibn el-Musejjibi: Pejgamberi (s.a.v.s.), kur kthehej nga ndonjë udhëtim, ndalej në el-Mu’arras (vendpushim), e pastaj thoshte: "Mos u ktheni te gratë tuaja natën." Mirëpo, dy burra që e dëgjuan fjalën e tij, u kthyen te familjet e tyre natën dhe që të dy gjetën nga një burrë tjetër me gruan e tyre.
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ الْأَسْلَمِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ نَزَلَ الْمُعَرَّسَ، ثُمَّ قَالَ :" لَا تَطْرُقُوا النِّسَاءَ لَيْلًا "، فَخَرَجَ رَجُلَانِ مِمَّنْ سَمِعَ مَقَالَتَهُ، فَطَرَقَا أَهْلِيهِمَا فَوَجَدَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلًا
Abu al-Mughira informed us, al-Awza'i narrated to us, from Abd al-Rahman bin Harmala al-Aslami, from Sa'id bin al-Musayyib, who said: The Messenger of Allah (pbuh) whenever he returned from a journey would alight at al-Mu'arras, and then he said: "Do not approach your wives at night." Two men from among those who heard his statement went out and approached their wives at night, and each one of them found a man with his wife.
#3205
Transmeton Seid ibn el-Musejjib: Një burrë erdhi tek ai për t'u përshëndetur para se të nisej për haxh ose umre, e ai i tha: "Mos u largo derisa të falësh namazin, sepse i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: 'Nuk del nga xhamia pas thirrjes askush përveç munafikut, përveç atij që e nxjerr ndonjë nevojë dhe ai synon të kthehet në xhami'." Burri i tha: "Shokët e mi janë në El-Harra", dhe u largua. Seidi vazhdoi ta përmendte atë derisa e njoftuan se ai kishte rënë nga kafsha e tij udhëtuese dhe i ishte thyer kofsha.
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حَرْمَلَةَ ، قَالَ : جَاءَ رَجُلٌ إِلَى سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ يُوَدِّعُهُ بِحَجٍّ أَوْ عُمْرَةٍ، فَقَالَ لَهُ : لَا تَبْرَحْ حَتَّى تُصَلِّيَ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" لَا يَخْرُجُ بَعْدَ النِّدَاءِ مِنْ الْمَسْجِدِ إِلَّا مُنَافِقٌ، إِلَّا رَجُلٌ أَخْرَجَتْهُ حَاجَهٌ وَهُوَ يُرِيدُ الرَّجْعَةَ إِلَى الْمَسْجِدِ "، فَقَالَ : إِنَّ أَصْحَابِي بِالْحَرَّةِ ، قَالَ : فَخَرَجَ قَالَ : فَلَمْ يَزَلْ سَعِيدٌ يَوْلَعُ بِذِكْرِهِ حَتَّى أُخْبِرَ أَنَّهُ وَقَعَ مِنْ رَاحِلَتِهِ فَانْكَسَرَتْ فَخِذُهُ
Abu al-Mughirah informed us, al-Awza'i narrated to us, Abd al-Rahman bin Harmalah narrated to us, who said: A man came to Sa'id bin al-Musayyib to bid him farewell for Hajj or Umrah. He (Sa'id) said to him: "Do not depart until you have prayed, for the Messenger of Allah (pbuh) said: 'No one leaves the mosque after the call to prayer except a hypocrite, except for a man whom a need has caused to leave while he intends to return to the mosque.'" The man said: "Indeed, my companions are at al-Harrah." He (the narrator) said: So he left. He (the narrator) said: Sa'id continued to mention him persistently until he was informed that the man had fallen from his mount and his thigh was broken.
#3206
Transmeton Abdullahu: "Mos i mërzitni njerëzit."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ :" لَا تُمِلُّوا النَّاسَ "
Abd al-Samad ibn Abd al-Warith informed us, Shu'bah narrated to us, from Abu Ishaq, from Abu al-Ahwas, from Abdullah, who said: "Do not weary the people."
#3207
Transmeton Abdullahu: "Vërtet zemrat kanë momente gjallërie dhe gatishmërie, si dhe momente të kthimit të shpinës dhe plogështisë. Prandaj, u flisni njerëzve përderisa ata janë të vëmendshëm ndaj jush."
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا أَشْعَثُ ، عَنْ كُرْدُوسٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" إِنَّ لِلْقُلُوبِ لَنَشَاطًا وَإِقْبَالًا، وَإِنَّ لَهَا تَوْلِيَةً وَإِدْبَارًا، فَحَدِّثُوا النَّاسَ مَا أَقْبَلُوا عَلَيْكُمْ "
Yazid bin Harun informed us, Ash'ath informed us, on the authority of Kurdus, on the authority of Abdullah (may Allah be pleased with him), who said: "Indeed, hearts have periods of vigor and receptivity, and indeed they have periods of turning away and apathy. Therefore, speak to the people as long as they are attentive to you."
#3208
Transmeton El-Hasani: Thuhej: "Bisedo me njerëzit për aq kohë sa ata të drejtohen me fytyrat e tyre drejt teje, por nëse ata shmangen, dije se kanë nevoja të tjera."
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو هِلَالٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ : كَانَ يُقَالُ :" حَدِّثْ الْقَوْمَ مَا أَقْبَلُوا عَلَيْكَ بِوُجُوهِهِمْ، فَإِذَا الْتَفَتُوا، فَاعْلَمْ أَنَّ لَهُمْ حَاجَاتٍ "
Sulayman ibn Harb informed us, Abu Hilal narrated to us, saying: I heard al-Hasan saying: It used to be said: "Speak to the people as long as they direct their faces toward you; but if they turn away, then know that they have other needs."
#3209
Transmeton Ebu Seid el-Hudriu se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Mos shkruani asgjë prej meje përveç Kuranit. Kushdo që ka shkruar diçka tjetër prej meje përveç Kuranit, le ta fshijë atë."
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" لَا تَكْتُبُوا عَنِّي شَيْئًا إِلَّا الْقُرْآنَ، فَمَنْ كَتَبَ عَنِّي شَيْئًا غَيْرَ الْقُرْآنِ، فَلْيَمْحُهُ "
Yazid bin Harun informed us, Hammam informed us, on the authority of Zaid bin Aslam, from 'Ata bin Yasar, from Abu Sa'id al-Khudri (may Allah be pleased with him) that the Prophet (pbuh) said: "Do not write anything from me except the Quran; and whoever has written anything from me other than the Quran, let him erase it."
#3210
Transmeton Ebu Said el-Hudriu: Ata kërkuan leje nga Pejgamberi (s.a.v.s.) që të shkruanin prej tij, por ai nuk i lejoi ata.
أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ ، قَالَ : حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : أَنَّهُمْاسْتَأْذَنُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَنْ يَكْتُبُوا عَنْهُ " فَلَمْ يَأْذَنْ لَهُمْ "
Abū Ma'mar informed us, from Sufyān ibn 'Uyaynah, who said: Zayd ibn Aslam narrated to us, from 'Atā' ibn Yasār, from Abū Sa'īd al-Khudrī (may Allah be pleased with him): that they asked the Prophet (pbuh) for permission to write down from him, but he did not grant them permission.
#3211
Transmeton Esh-Sha'bi: O Shibak, a të ta përsëris (hadithin)? Unë kurrë nuk kam dëshiruar që të më përsëritet ndonjë hadith.
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ ، عَنْ ابْنِ شُبْرُمَةَ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ :" يَا شِبَاكُ، أَرُدُّ عَلَيْكَ، يَعْنِي : الْحَدِيثَ؟ مَا أَرَدْتُ أَنْ يُرَدَّ عَلَيَّ حَدِيثٌ قَطُّ "
Bishr ibn al-Hakam informed us, from Sufyan ibn 'Uyaynah, from Ibn Shubrumah, from al-Sha'bi, that he used to say: "O Shibak, shall I repeat it to you?"—meaning the hadith—"I have never desired that a hadith be repeated back to me ever."
#3212
Transmeton Malik bin Enesi: Ez-Zuhriu erdhi me një hadith dhe unë e takova atë në rrugë, ia kapa frenin e kafshës dhe i thashë: "O Ebu Bekër, ma përsërit hadithin që na tregove". Ai tha: "A kërkon përsëritjen e hadithit?" Thashë: "Po ti, a nuk kërkoje përsëritje të hadithit?" Ai tha: "Jo". Thashë: "Dhe as nuk shkruaje?" Ai tha: "Jo".
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ ، يَقُولُ : سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ أَنَسٍ ، يَقُولُ : جَاءَ الزُّهْرِيُّ بِحَدِيثٍ فَلَقِيتُهُ فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ، فَأَخَذْتُ بِلِجَامِهِ، فَقُلْتُ : يَا أَبَا بَكْرٍ ، أَعِدْ عَلَيَّ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثْتَنَا بِهِ، قَالَ :" وَتَسْتَعِيدُ الْحَدِيثَ؟، قَالَ : قُلْتُ : وَمَا كُنْتَ تَسْتَعِيدُ الْحَدِيثَ؟، قَالَ : لَا، قُلْتُ : وَلَا تَكْتُبُ؟، قَالَ : لَا "
Muhammad ibn Ahmad ibn Abi Khalaf informed us, he said: I heard 'Abd al-Rahman ibn Mahdi saying: I heard Malik ibn Anas saying: Al-Zuhri brought a Hadith, so I met him on a road and took hold of his bridle and said: "O Abu Bakr, repeat for me the Hadith that you narrated to us." He said: "And do you ask for a Hadith to be repeated?" Malik said: I said: "And did you not used to ask for a Hadith to be repeated?" He said: "No." I said: "And you did not write?" He said: "No."
#3213
Transmeton El-Euzaiu: Katadeja e urrente shkrimin. Kur dëgjonte zhurmën e shkrimit, ai e kundërshtonte atë dhe e kërkonte me dorën e tij. Gjithashtu, El-Euzaiu e urrente këtë veprim.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، قَالَ : " كَانَ قَتَادَةُ يَكْرَهُ الْكِتَابَةَ، فَإِذَا سَمِعَ وَقْعَ الْكِتَابِ، أَنْكَرَهُ وَالْتَمَسَهُ بِيَدِهِ "، أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، قَالَ :" كَانَ الْأَوْزَاعِيُّ يَكْرَهُهُ "
Muhammad ibn Kathir informed us, on the authority of al-Awza'i, who said: "Qatadah used to dislike writing; so when he heard the sound of writing, he would denounce it and feel for it with his hand." Abu al-Mughirah informed us, he said: "al-Awza'i used to dislike it."
#3214
Transmeton Mansuri se Ibrahimi e urrente shkrimin, domethënë: [shkrimin e] dijes.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ مَنْصُورٍ " أَنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ يَكْرَهُ الْكِتَابَ "، يَعْنِي : الْعِلْمَ
Muhammad ibn Yusuf informed us, on the authority of Sufyan, on the authority of Mansur, that Ibrahim used to dislike writing—meaning: [the recording of religious] knowledge.
#3215
Transmeton Ibn Sirini: "Sikur të kisha hartuar një libër, do të kisha përmbledhur letrat e Pejgamberit (s.a.v.s.)."
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، أَخْبَرَنَا أَزْهَرُ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ ، قَالَ :" لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا كِتَابًا، لَاتَّخَذْتُ رَسَائِلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Yusuf ibn Musa informed us, Azhar informed us, from Ibn 'Awn, from Ibn Sirin, who said: "If I were to adopt a book, I would have adopted the letters of the Prophet (pbuh)."
#3216
Transmeton Ibn Avni: E pashë Hamadin duke shkruar te Ibrahimi, e Ibrahimi i tha: "A nuk të pata ndaluar?" Ai u përgjigj: "Këto janë vetëm pika kryesore."
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، قَالَ :" رَأَيْتُ حَمَّادًا يَكْتُبُ عِنْدَ إِبْرَاهِيمَ، فَقَالَ لَهُ إِبْرَاهِيمُ : أَلَمْ أَنْهَكَ؟، قَالَ : إِنَّمَا هِيَ أَطْرَافٌ "
Isma'il bin Aban informed us, Ibn Idris narrated to us, from Ibn 'Awn, who said: "I saw Hammad writing in the presence of Ibrahim, so Ibrahim said to him: 'Did I not forbid you?' He replied: 'They are merely brief notes.'"
#3217
Transmeton Ibrahimi: Më ka thënë Abideja: "Mos ruaj asnjë shkrim prej meje."
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ الْحَكَمِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ : قَالَ لِي عَبِيدَةُ :" لَا تُخَلِّدَنَّ عَلَيَّ كِتَابًا "
Ismail bin Aban informed us, Ibn Idris narrated to us, from Shu'bah, from Al-Hakam, from Ibrahim, who said: Abidah said to me: "Do not perpetuate any writing from me."
#3218
Transmeton Hishami: "Nuk kam shkruar asgjë prej Muhamedit përveç hadithit të Al-A'maqit, e pasi e mësova përmendsh, e fshiva atë."
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، قَالَ :" مَا كَتَبْتُ عَنْ مُحَمَّدٍ إِلَّا حَدِيثَ الْأَعْمَاقِ، فَلَمَّا حَفِظْتُهُ، مَحَوْتُهُ "
Sa‘id ibn ‘Amir informed us, on the authority of Hisham, who said: "I did not write down from Muhammad anything except the Hadith of al-A‘maq; then, once I had memorized it, I erased it."
#3219
Transmeton Said bin Abdul Azizi: "Nuk kam shkruar asnjë hadith kurrë."
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، يَقُولُ :" مَا كَتَبْتُ حَدِيثًا قَطُّ "
Marwan ibn Muhammad informed us, saying: I heard Sa'id ibn 'Abd al-'Aziz saying: "I have never written down a hadith."
#3220
Transmeton Ibrahimi: Asnjëherë nuk kam shkruar asgjë.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ مُغِيرَةِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ :" مَا كَتَبْتُ شَيْئًا قَطُّ "
Abdullah bin 'Imran informed us, Abu Dawud narrated to us, Shu'bah narrated to us, from Mughirah, from Ibrahim, who said: "I have never written anything at all."
#3221
Transmeton Ibrahimi: E pyeta Abiden për një copë lëkure që të shkruaja në të, e ai më tha: "O Ibrahim, mos dokumento me shkrim asgjë prej meje!"
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ إِسْمَاعِيل بْنِ رَجَاءٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ : سَأَلْتُ عَبِيدَةَ قِطْعَةَ جِلْدٍ أَكْتُبُ فِيهِ، فَقَالَ : " يَا إِبْرَاهِيمُ،لَا تُخَلِّدَنَّ عَنِّي كِتَابًا "، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ الْحَكَمِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَبِيدَةَ ، مِثْلَهُ
Abdullah ibn Imran informed us, Abu Dawud narrated to us, Shu'bah narrated to us, from Isma'il ibn Raja', from Ibrahim, who said: I asked Abidah for a piece of leather to write on, so he said: "O Ibrahim, do not immortalize a writing from me." Abdullah informed us, Abu Dawud narrated to us, Shu'bah narrated to us, from al-Hakam, from Ibrahim, from Abidah, the like of it.
#3222
Transmeton Ibrahimi: Ai nuk e pëlqente që hadithi të shkruhej në fletore dhe thoshte: "Kështu i ngjasojnë Mus'hafeve." Jahja tha: Kam gjetur në librin tim nga Zijad el-Katibi, nga Ebu Ma’shari: "Shkruaj si të duash."
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَتِيكٍ ، عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ :" أَنَّهُ كَانَ يَكْرَهُ أَنْ يُكْتَبَ الْحَدِيثُ فِي الْكَرَارِيسِ، وَيَقُولُ : يُشَبَّهُ بِالْمَصَاحِفِ "، قَالَ يَحْيَى : وَوَجَدْتُ فِي كِتَابِي، عَنْ زِيَادٍ الْكَاتِبِ، عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ ، " فَاكْتُبْ كَيْفَ شِئْتَ "
Yahya ibn Hammad informed us, Abu ‘Awanah narrated to us, from Sulayman ibn ‘Atik, from Abu Ma‘shar, from Ibrahim: that he used to dislike that Hadith be written in booklets, and he would say: "It resembles the Mushafs." Yahya said: "And I found in my book, from Ziyad al-Katib, from Abu Ma‘shar: ‘So write however you wish.’"
#3223
Transmeton Abideja: Ai kërkoi librat e tij dhe i shlyeu ata para vdekjes, duke thënë: "Vërtet, unë kam frikë se do t'i trashëgojnë ata njerëz që nuk do t'i vendosin në vendin e tyre të duhur."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ نُعْمَانَ بْنِ قَيْسٍ L1739 ، أَنَّ عَبِيدَةَ دَعَا بِكُتُبِهِ فَمَحَاهَا عِنْدَ الْمَوْتِ، وَقَالَ :" إِنِّي أَخَافُ أَنْ يَلِيَهَا قَوْمٌ، فَلَا يَضَعُونَهَا مَوَاضِعَهَا "
Muhammad ibn Yusuf and Ubayd Allah informed us, from Sufyan, from Nu'man ibn Qays, that Abidah called for his books and erased them at the time of death, and said: "Indeed, I fear that a people will take charge of them and not place them in their proper places."
#3224
Transmetohet nga Muxhahidi se ai e konsideronte të papëlqyeshme që dituria të shkruhej në fletore.
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، وَزَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ زِيَادٍ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، " أَنَّهُكَرِهَ أَنْ يُكْتَبَ الْعِلْمُ فِي الْكَرَارِيسِ "
Al-Hakam bin al-Mubarak and Zakariyya bin ‘Adi informed us, from ‘Abd al-Wahid bin Ziyad, from Layth, from Mujahid, that he disliked that knowledge be written in notebooks.
#3225
Transmeton El-Euzai: Kjo dituri vazhdoi të mbetej fisnike derisa transmetohej drejtpërdrejt nga njerëzit, por kur u shkrua nëpër libra, atë e morën (ose hynë në të) ata që nuk ishin kompetentë për të.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، قَالَ :" مَا زَالَ هَذَا الْعِلْمُ عَزِيزًا يَتَلَاقَاهُ الرِّجَالُ حَتَّى وَقَعَ فِي الصُّحُفِ، فَحَمَلَهُ، أَوْ دَخَلَ فِيهِ غَيْرُ أَهْلِهِ "
Abd al-Rahman ibn Salih informed us, Ibn al-Mubarak narrated to us, from al-Awza’i, who said: "This knowledge remained noble, being received by men from one another, until it was recorded in books; then, those who are not its people carried it or entered into it."
#3226
Transmeton Junusi: Hasani shkruante dhe lejonte të tjerët të shkruanin, ndërsa Ibn Sirini as nuk shkruante e as nuk lejonte të tjerët të shkruanin.
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ يُونُسَ ، قَالَ :" كَانَ الْحَسَنُ يَكْتُبُ وَيُكْتِبُ، وَكَانَ ابْنُ سِيرِينَ لَا يَكْتُبُ وَلَا يُكْتِبُ "
Yusuf ibn Musa informed us, Abu Dawud al-Tayalisi narrated to us, Shu'ba informed us, on the authority of Yunus, who said: "Al-Hasan used to write and dictate for writing, while Ibn Sirin did not write nor did he dictate for writing."
#3227
Transmeton Ibrahim et-Tejmi se Ibn Mes'udi (r.a.) mori vesh se disa njerëz kishin një libër që u pëlqente shumë. Ai nuk i la derisa ia sollën atë, e pastaj e fshiu atë dhe tha: "Vërtet, Ithtarët e Librit para jush u shkatërruan vetëm sepse u dhanë pas librave të dijetarëve të tyre dhe e lanë Librin e Zotit të tyre."
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ ، أَخْبَرَنَا الْعَوَّامُ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ ، قَالَ : بَلَغَ ابْنَ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : أَنَّ عِنْدَ نَاسٍ كِتَابًا يُعْجَبُونَ بِهِ، فَلَمْ يَزَلْ بِهِمْ حَتَّى أَتَوْهُ بِهِ، فَمَحَاهُ، ثُمَّ قَالَ :" إِنَّمَا هَلَكَ أَهْلُ الْكِتَابِ قَبْلَكُمْ : أَنَّهُمْ أَقْبَلُوا عَلَى كُتُبِ عُلَمَائِهِمْ، وَتَرَكُوا كِتَابَ رَبِّهِمْ "
Yazid informed us, Al-Awwam informed us, from Ibrahim al-Taymi, who said: It reached Ibn Mas’ud (may Allah be pleased with him) that certain people possessed a book which they admired. He persisted with them until they brought it to him, then he erased it and said: "The People of the Book before you were only destroyed because they turned to the books of their scholars and abandoned the Book of their Lord."
#3228
Transmeton Muhammedi: I thashë Abides: "A ta shkruaj atë që dëgjoj prej teje?" Ai tha: "Jo." I thashë: "Po nëse gjej ndonjë shkrim e ta lexoj?" Ai tha: "Jo."
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ : قُلْتُ لِعَبِيدَةَ :" أَكْتُبُ مَا أَسْمَعُ مِنْكَ، قَالَ : لَا، قُلْتُ : فَإِنْ وَجَدْتُ كِتَابًا أَقْرَؤُهُ؟، قَالَ : لَا "
Abu al-Nu'man informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Ibn 'Awn, from Muhammad, who said: I said to 'Abidah: "Should I write down what I hear from you?" He said: "No." I said: "What if I find a book, may I read it?" He said: "No."
#3229
Transmeton Ebu Seid el-Hudriu: Ebu Nadre i tha: "A nuk do të na shkruash, sepse ne nuk mund t'i mbajmë mend?" Ai u përgjigj: "Jo, ne nuk do t'jua shkruajmë ato dhe nuk do t'i bëjmë si Kurani, por mësoni përmendësh prej nesh ashtu siç kemi mësuar ne përmendësh nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.)."
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا الْجُرَيْرِيُّ ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ ، قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : أَلَا تُكْتِبُنَا، فَإِنَّا لَا نَحْفَظُ؟، فَقَالَ :" لَا، إِنَّا لَنْ نُكْتِبَكُمْ، وَلَنْ نَجْعَلَهُ قُرْآنًا، وَلَكِنْ احْفَظُوا عَنَّا كَمَا حَفِظْنَا نَحْنُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Yazid ibn Harun informed us, al-Jurayri informed us, from Abu Nadrah, who said: I said to Abu Sa'id al-Khudri (may Allah be pleased with him): "Will you not write for us, for we do not memorize?" He replied: "No, we will not write for you, and we will not make it a Quran, but rather memorize from us just as we memorized from the Messenger of Allah (pbuh)."
#3230
Transmeton Ebu Hurejre: Me të vërtetë Ebu Hurejre nuk shkruan, as nuk kërkon që t'i shkruhen (hadithet).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا كَثِيرٍ ، يَقُولُ : سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ، يَقُولُ :" إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ لَا يَكْتُبُ، وَلَا يُكْتِبُ "
Muhammad ibn Kathir narrated to us, from al-Awza'i, who said: I heard Abu Kathir say: I heard Abu Hurairah say: "Indeed, Abu Hurairah does not write, nor does he dictate to be written."
#3231
Transmeton Ebu Burda: Ai po shkruante hadithet e babait të tij, kur Ebu Musa e pa atë dhe ia fshiu ato.
أَخْبَرَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ أَبِي مُوسَى ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ :" أَنَّهُ كَانَ يَكْتُبُ حَدِيثَ أَبِيهِ، فَرَآهُ أَبُو مُوسَى، فَمَحَاهُ "
Asad ibn Musa informed us, Shu'bah narrated to us, from Abu Musa, from Humayd ibn Hilal, from Abu Burda: that he used to write down the hadith of his father, then Abu Musa saw him and erased it.
#3232
Transmeton Ibn Avni: "Pasha Allahun, nuk kam shkruar kurrë asnjë hadith."
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ ، حَدَّثَنِي قُرَيْشُ بْنُ أَنَسٍ ، قَالَ : قَالَ لِي ابْنُ عَوْنٍ :" وَاللَّهِ مَا كَتَبْتُ حَدِيثًا قَطُّ "
Al-Walid bin Shuja' informed us, Quraysh bin Anas related to me, he said: Ibn 'Awn said to me: "By Allah, I have never written a hadith at all."
#3233
Transmeton Ibn Sirini: "Jo, për Allahun, nuk kam shkruar kurrë asnjë hadith." Transmeton Zejd ibn Thabiti: Maruan ibn el-Hakemi, ndërsa ishte emir i Medinës, kërkoi prej meje që t'i shkruaja diçka, por unë nuk pranova. Ai vendosi një perde midis vendit të tij të tubimit dhe pjesës tjetër të shtëpisë. Shokët e tij hynin tek ai dhe bisedonin në atë vend. Maruani iu drejtua shokëve të tij e u tha: "Më duket se e kemi tradhtuar atë." Pastaj m'u drejtua mua, e unë e pyeta: "Për çfarë bëhet fjalë?" Ai u përgjigj: "Më duket se të kemi tradhtuar. Ne kemi urdhëruar një burrë që të ulet pas kësaj perdeje dhe të shkruajë fetvatë që u jep këtyre njerëzve dhe atë që thua."
قَالَ : وقَالَ ابْنُ سِيرِينَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" لَا وَاللَّهِ مَا كَتَبْتُ حَدِيثًا قَطُّ "، قَالَ ابْنُ عَوْنٍ : قَالَ لِي ابْنُ سِيرِينَ : عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَرَادَنِي مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ وَهُوَ أَمِيرٌ عَلَى الْمَدِينَةِ أَنْ أُكْتِبَهُ شَيْئًا، قَالَ : فَلَمْ أَفْعَلْ، قَالَ : فَجَعَلَ سِتْرًا بَيْنَ مَجْلِسِهِ وَبَيْنَ بَقِيَّةِ دَارِهِ، قَالَ : فَكَانَ أَصْحَابُهُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِ، وَيَتَحَدَّثُونَ فِي ذَلِكَ الْمَوْضِعِ، فَأَقْبَلَ مَرْوَانُ عَلَى أَصْحَابِهِ، فَقَالَ : مَا أُرَانَا إِلَّا قَدْ خُنَّاهُ، ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيَّ، قَالَ : قُلْتُ وَمَا ذَاكَ؟، قَالَ : مَا أُرَانَا إِلَّا قَدْ خُنَّاكَ، قَالَ : قُلْتُ : وَمَا ذَاكَ؟، قَالَ : " إِنَّا أَمَرْنَا رَجُلًا يَقْعُدُ خَلْفَ هَذَا السِّتْرِ، فَيَكْتُبُ مَا تُفْتِي هَؤُلَاءِ وَمَا تَقُولُ "
He said: And Ibn Sirin (may Allah be pleased with him) said: "No, by Allah, I have never written down a Hadith." Ibn 'Awn said: Ibn Sirin said to me: On the authority of Zayd ibn Thabit (may Allah be pleased with him): Marwan ibn al-Hakam—while he was the governor of Medina—wanted me to dictate something to him to be written, but I did not do so. He said: So he placed a screen between his sitting area and the rest of his house. He said: His companions would enter upon him and converse in that place. Then Marwan turned to his companions and said: "I see nothing but that we have betrayed him." Then he turned to me. He [Zayd] said: I said: "And what is that?" He said: "I see nothing but that we have betrayed you." He [Zayd] said: I said: "And what is that?" He said: "We commanded a man to sit behind this screen and write down the legal verdicts you give to these people and what you say."
#3234
Transmeton Mansuri: I thashë Ibrahimit: "Vërtet hadithi i Salimit është më i plotë se i yti?" Ai u përgjigj: "Vërtet Salimi i shkruante (hadithet)."
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، قَالَ : قُلْتُ لِإِبْرَاهِيمَ : إِنَّ سَالِمًا أَتَمُّ مِنْكَ حَدِيثًا؟ قَالَ :" إِنَّ سَالِمًا كَانَ يَكْتُبُ "
Affan informed us, Yahya ibn Sa'id al-Qattan narrated to us, Sufyan narrated to us, from Mansur, who said: I said to Ibrahim, "Indeed, Salim's narration is more complete than yours?" He replied: "Indeed, Salim used to write."
#3235
Transmeton Abdullah ibn Amër: Vërtet, prej shenjave të Kiametit është që të lartësohen njerëzit e këqij dhe të ulen njerëzit e mirë. Vërtet, prej shenjave të Kiametit është që të shfaqet fjala dhe të lihet pas dore vepra. Vërtet, prej shenjave të Kiametit është që të lexohet 'methna' dhe të mos gjendet askush që ta ndryshojë atë. Atij iu tha: "E çfarë është methna?" Ai u përgjigj: "Çdo gjë që shkruhet prej librave përveç Kuranit. Prandaj, përmbahuni Kuranit, sepse me të jeni udhëzuar, me të do të shpërbleheni dhe për të do të pyeteni."
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ هِشَامٍ ، حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ يَزِيدَ الْحِمْصِيُّ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ ، قَالَ : وَفَدْتُ مَعَ أَبِي إِلَى يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ بِحُوَّارَيْنَ حِينَ تُوُفِّيَ مُعَاوِيَةُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ نُعَزِّيهِ، وَنُهَنِّيهِ بِالْخِلَافَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ فِي مَسْجِدِهَا، يَقُولُ :" أَلَا إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ تُرْفَعَ الْأَشْرَارُ، ويُوضَعُ الْأَخْيَارُ، أَلَا إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يَظْهَرَ الْقَوْلُ وَيُخْزَنَ الْعَمَلُ، أَلَا إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ تُتْلَى الْمَثْنَاةُ، فَلَا يُوجَدُ مَنْ يُغَيِّرُهَا، قِيلَ لَهُ : وَمَا الْمَثْنَاةُ؟، قَالَ : مَا اسْتُكْتِبَ مِنْ كِتَابٍ غَيْرِ الْقُرْآنِ، فَعَلَيْكُمْ بِالْقُرْآنِ فَبِهِ هُدِيتُمْ، وَبِهِ تُجْزَوْنَ، وَعَنْهُ تُسْأَلُونَ "، فَلَمْ أَدْرِ مَنْ الرَّجُلُ، فَحَدَّثْتُ هذَا الْحَدِيثِ بَعْدَ ذَلِكَ بِحِمْصَ ، فَقَالَ لِي رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ : أَوَ مَا تَعْرِفُهُ؟، قُلْتُ : لَا، قَالَ : ذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا
Al-Walid bin Hisham informed us, al-Harith bin Yazid al-Himsi narrated to us, on the authority of ‘Amr bin Qays, who said: I traveled as part of a delegation with my father to Yazid bin Mu’awiya in Huwwarin when Mu’awiya, may Allah be pleased with him, passed away, to offer him condolences and to congratulate him on the Caliphate. There was a man in the mosque saying: "Indeed, among the signs of the Hour is that the wicked will be elevated and the righteous will be lowered. Indeed, among the signs of the Hour is that speech will become manifest while deeds will be withheld. Indeed, among the signs of the Hour is that the Mathnah will be recited and none will be found to change it." It was said to him: "And what is the Mathnah?" He replied: "Whatever is transcribed of books other than the Qur’an. So you must adhere to the Qur’an, for through it you have been guided, by it you will be rewarded, and concerning it you will be questioned." I did not know who the man was, so I narrated this report afterwards in Homs. A man from among the people said to me: "Do you not know him?" I replied: "No." He said: "That was ‘Abdullah bin ‘Amr, may Allah be pleased with them both."
Commentary ​
#3236
Transmeton Abdullah ibn Mes'udi: Ebu Kurre el-Kindiu erdhi me një libër nga Shami dhe ia dorëzoi atë Abdullah ibn Mes'udit. Ai e shikoi atë, kërkoi një enë me ujë dhe e fshiu shkrimin në të, e pastaj tha: "Vërtet, ata që ishin para jush u shkatërruan vetëm sepse ndoqën librat e tjerë dhe braktisën Librin e tyre." Murreja tha: "Sikur ai libër të ishte prej Kuranit apo Sunetit, ai nuk do ta fshinte atë, por ai ishte prej librave të ithtarëve të Librit."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ ، حَدَّثَنَا أَبُو زُبَيْدٍ ، حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ ، عَنْ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيِّ ، قَالَ : جَاءَ أَبُو قُرَّةَ الْكِنْدِيُّ بِكِتَابٍ مِنْ الشَّامِ ، فَحَمَلَهُ، فَدَفَعَهُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَنَظَرَ فِيهِ، فَدَعَا بِطَسْتٍ، ثُمَّ دَعَا بِمَاءٍ، فَمَرَسَهُ فِيهِ، وَقَالَ :" إِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ بِاتِّبَاعِهِمْ الْكُتُبَ وَتَرْكِهِمْ كِتَابَهُمْ "، قَالَ حُصَيْنٌ : فَقَالَ مُرَّةُ : " أَمَا إِنَّهُ لَوْ كَانَ مِنْ الْقُرْآنِ، أَوْ السُّنَّةِ لَمْ يَمْحُهُ، وَلَكِنْ كَانَ مِنْ كُتُبِ أَهْلِ الْكِتَابِ "
Ahmad ibn Abd Allah ibn Yunus informed us, Abu Zubayd narrated to us, Husayn narrated to us, on the authority of Murrah al-Hamdani, who said: Abu Qurrah al-Kindi brought a book from the Levant, which he carried and handed over to Abd Allah ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him). He looked into it, then called for a basin and called for water, and he rubbed the writing out in it. He said: "Those who were before you were only destroyed because of their following of other books and their abandonment of their own Scripture."
Commentary Husayn said: Murrah said: "Indeed, had it been from the Qur'an or the Sunnah, he would not have erased it; however, it was from the books of the People of the Book."
#3237
Transmeton Jahja ibn Xha'de: Pejgamberit (s.a.v.s.) i sollën një asht shpatulle në të cilën kishte diçka të shkruar, e ai tha: "Mjafton si humbje për një popull që të dëshirojnë atë që ka sjellë një pejgamber tjetër përveç pejgamberit të tyre, apo një libër tjetër përveç librit të tyre." Atëherë Allahu shpalli: "A nuk u mjafton atyre që Ne të kemi shpallur ty Librin që u lexohet atyre? Sigurisht që në këtë ka mëshirë dhe këshillë për një popull që beson." (Suretu El-Ankebut, ajeti 51)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عَمْرٍو ، عَنْ يَحْيَى بْنِ جَعْدَةَ ، قَالَ : أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَتِفٍ فِيهِ كِتَابٌ، فَقَالَ :" كَفَى بِقَوْمٍ ضَلَالًا أَنْ يَرْغَبُوا عَمَّا جَاءَ بِهِ نَبِيُّهُمْ إِلَى مَا جَاءَ بِهِ نَبِيٌّ غَيْرُ نَبِيِّهِمْ، أَوْ كِتَابٌ غَيْرُ كِتَابِهِمْ "، فَأَنْزَلَ اللَّهُ G : # أَوَلَمْ يَكْفِهِمْ أَنَّا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ يُتْلَى عَلَيْهِمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَرَحْمَةً وَذِكْرَى لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ سورة العنكبوت آية 51 #
Muhammad ibn Ahmad informed us, Sufyan narrated to us, from 'Amr, from Yahya ibn Ja'dah, who said: The Prophet (pbuh) was brought a shoulder blade containing a writing, so he said: "It is sufficient misguidance for a people that they turn away from what their Prophet brought to them toward what was brought by a prophet other than their prophet, or a book other than their book." Then Allah, the Mighty and Sublime, revealed: "Is it not sufficient for them that We have sent down to you the Book which is recited to them? Indeed, in that is a mercy and a reminder for a people who believe" [Surah Al-Ankabut, Verse 51].
#3238
Transmeton babai i El-Esh’athit: Pashë te një njeri një fletë ku ishte shkruar: "SubhanAllah, Elhamdulillah, La ilahe ilallah, Allahu Ekber". I kërkova që ta kopjoja, por ai u tregua dorështrënguar, e pastaj më premtoi se do të m’u jepte. Më vonë shkova te Abdullah bin Mes’udi dhe e pashë atë fletë para tij. Ai tha: "Vërtet, kjo që është në këtë shkrim është bidat, fitne dhe humbje. Ata që ishin para jush u shkatërruan nga kjo dhe gjëra të ngjashme me këtë. Ata i shkruan ato, gjuhët e tyre i shijuan dhe zemrat e tyre i përpinë. Urdhëroj çdo njeri që di për vendndodhjen e një shkrimi të tillë që të tregojë për të. Betohem në Allahun," – Shu’be pyeti: "A u betua ai në Allahun?" – Tha: "Mendoj se u betua: 'Sikur të më thoshin se ai ndodhet në Dejr el-Hind (vend i largët në Kufe), do të shkoja atje qoftë edhe në këmbë'."
أَخْبَرَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ الْأَشْعَثِ ، عَنْ أَبِيهِ ، وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ : رَأَيْتُ مَعَ رَجُلٍ صَحِيفَةً فِيهَا : سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ، فَقُلْتُ لَهً : أَنْسِخْنِيهَا، فَكَأَنَّهُ بَخِلَ بِهَا، ثُمَّ وَعَدَنِي أَنْ يُعْطِيَنِيهَا، فَأَتَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فَإِذَا هِيَ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَقَالَ :" إِنَّ مَا فِي هَذَا الْكِتَابِ بِدْعَةٌ، وَفِتْنَةٌ، وَضَلَالَةٌ، وَإِنَّمَا أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ هَذَا وَأَشْبَاهُ هَذَا، إِنَّهُمْ كَتَبُوهَا، فَاسْتَلَذَّتْهَا أَلْسِنَتُهُمْ، وَأُشْرِبَتْهَا قُلُوبُهُمْ، فَأَعْزِمُ عَلَى كُلِّ امْرِئٍ يَعْلَمُ بِمَكَانِ كِتَابٍ إِلَّا دَلَّ عَلَيْهِ، وَأُقْسِمُ بِاللَّهِ، قَالَ شُعْبَةُ : فَأَقْسَمَ بِاللَّهِ؟، قَالَ : أَحْسَبُهُ أَقْسَمَ : لَوْ أَنَّهَا ذُكِرَتْ لَهُ بِدَيْرٍ الْهِنْدِ نَرَاهُ يَعْنِي مَكَانًا بِالْكُوفَةِ بَعِيدًا، لآَتَيْتُهُ وَلَوْ مَشْيًا "
Sahl ibn Hammad informed us, Shu'bah narrated to us, from al-Ash'ath, from his father—and he was among the companions of 'Abdullah—who said: I saw a man with a scroll containing: "Glory be to Allah, all praise is due to Allah, there is no deity but Allah, and Allah is the Greatest." I said to him: "Let me copy it," but he seemed reluctant to do so. Later, he promised to give it to me. Then I came to 'Abdullah (may Allah be pleased with him) and found it there before him. He said: "Verily, what is in this book is an innovation, a trial, and a misguidance. Indeed, those before you were only destroyed by this and the likes of this. They wrote them down, their tongues found pleasure in them, and their hearts were saturated with them. Therefore, I adjure every person who knows the location of such a book to point it out. And I swear by Allah"—Shu'bah said: "Did he swear by Allah?" He replied: "I reckon he swore"—"If it [the scroll] were mentioned to him as being at Dayr al-Hind"—we take it to mean a distant location in Kufa—"I would have surely gone to it, even if I had to walk."
#3239
Transmeton Ebu Musa: Benu Israilët shkruan një libër, pastaj e ndoqën atë dhe e braktisën Tevratin.
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ عَمْرٍو ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ ، عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" أَنَّ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَتَبُوا كِتَابًا، فَتَبِعُوهُ وَتَرَكُوا التَّوْرَاةَ "
Zakariyya bin ‘Adi informed us, ‘Ubaydullah—who is Ibn ‘Amr—narrated to us, from ‘Abd al-Malik bin ‘Umayr, from Abi Burdah, from Abi Musa (may Allah be pleased with him): "Indeed, the Children of Israel wrote a book, so they followed it and abandoned the Torah."
#3240
Transmeton Ibn Mes’udi: "Vërtet, ka njerëz që i dëgjojnë fjalët e mia e pastaj shkojnë dhe i shkruajnë ato; unë nuk ia lejoj askujt të shkruajë asgjë tjetër përveç Librit të Allahut."
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْمُغِيرَةِ ، عَنْ عَفَّاقٍ الْمُحَارِبِيِّ L5652 ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : سَمِعْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، يَقُولُ :" إِنَّ نَاسًا يَسْمَعُونَ كَلَامِي، ثُمَّ يَنْطَلِقُونَ فَيَكْتُبُونَهُ، وَإِنِّي لَا أُحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ يَكْتُبَ إِلَّا كِتَابَ اللَّهِ "
Abu Nu'aym informed us, Isra'il narrated to us, from 'Uthman ibn Abi al-Mughirah, from 'Affaq al-Muharibi, from his father, who said: I heard Ibn Mas'ud, may Allah be pleased with him, saying: "Verily, some people hear my words, then they go and write them down; and indeed, I do not permit anyone to write anything except the Book of Allah."
#3241
Transmeton Esh-Sha’bi: "Asnjëherë nuk kam shkruar të zezën mbi të bardhën (asgjë nuk kam shkruar) dhe asnjëherë nuk kam kërkuar nga ndonjë njeri që të ma përsërisë një hadith."
أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ، عَنْ ابْنِ شُبْرُمَةَ ، قَالَ : سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ ، يَقُولُ :" مَا كَتَبْتُ سَوْدَاءَ فِي بَيْضَاءَ، وَلَا اسْتَعَدْتُ حَدِيثًا مِنْ إِنْسَانٍ "
Malik ibn Isma'il informed us, Muhammad ibn Fudayl narrated to us, from Ibn Shubrumah, who said: I heard al-Sha'bi saying: "I have never written black on white, nor have I ever asked anyone to repeat a Hadith to me."
#3242
Transmeton Ebu Hurejra: Nuk ka asnjë nga shokët e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) që ka transmetuar më shumë hadithe nga Pejgamberi (s.a.v.s.) sesa unë, përveç Abdullah bin Amrit, sepse ai shkruante, ndërsa unë nuk shkruaja.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عَمْرٍو ، عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ ، عَنْ أَخِيهِ ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، يَقُولُ :" لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْثَرَ حَدِيثًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي، إِلَّا مَا كَانَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، فَإِنَّهُ كَانَ يَكْتُبُ، وَلَا أَكْتُبُ "
Muhammad ibn Ahmad informed us, Sufyan narrated to us, from 'Amr, from Wahb ibn Munabbih, from his brother, who heard Abu Hurayrah (may Allah be pleased with him) saying: "There is no one among the companions of the Messenger of Allah (pbuh) who has more hadiths from the Prophet (pbuh) than me, except for what was from Abdullah ibn 'Amr, for he used to write, and I did not write."
#3243
Transmeton Abdullah ibn Amri: Unë shkruaja çdo gjë që dëgjoja nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) me qëllim që ta mësoja përmendsh, por Kurejshët më ndaluan duke thënë: "Ti po shkruan çdo gjë që dëgjon nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ndërkohë që i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) është njeri që flet edhe në zemërim edhe në gëzim?" Kështu që unë pushova së shkruari dhe këtë ia tregova të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.). Ai bëri me shenjë me gisht drejt gojës së tij dhe tha: "Shkruaj, sepse pasha Atë në Dorën e të Cilit është shpirti im, nga kjo nuk del asgjë tjetër përveç të vërtetës."
أَخْبَرَنَا مُسَدَّدٌ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَخْنَسِ ، قَالَ : حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ، قَالَ : كُنْتُ أَكْتُبُ كُلَّ شَيْءٍ أَسْمَعُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُرِيدُ حِفْظَهُ، فَنَهَتْنِي قُرَيْشٌ، وَقَالُوا : تَكْتُبُ كُلَّ شَيْءٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَشَرٌ يَتَكَلَّمُ فِي الْغَضَبِ وَالرِّضَاءِ؟ فَأَمْسَكْتُ عَنْ الْكِتَابِ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَوْمَأَ بِإِصْبَعِهِ إِلَى فِيهِ، وَقَالَ :" اكْتُبْ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، مَا خَرَجَ مِنْهُ إِلَّا حَقٌّ "
Musaddad informed us, Yahya narrated to us, from 'Ubayd Allah bin al-Akhnas, who said: Al-Walid bin 'Abd Allah narrated to me, from Yusuf bin Mahak, from 'Abd Allah bin 'Amr, who said: I used to write everything I heard from the Messenger of Allah (pbuh), intending to memorize it, but Quraysh forbade me and said: "Do you write everything you hear from the Messenger of Allah (pbuh), while the Messenger of Allah (pbuh) is a human being who speaks in anger and in pleasure?" So I refrained from writing, then I mentioned that to the Messenger of Allah (pbuh). He pointed with his finger to his mouth and said: "Write; for by Him in Whose Hand is my soul, nothing comes out of it except the truth."
#3244
Transmeton Abdullah bin Amri (r.a.): Ai shkoi te i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe i tha: "O i Dërguari i Allahut, unë dëshiroj t’i transmetoj hadithet e tua, andaj desha që, përveç memories sime, të ndihmohem edhe me shkrimin e dorës sime, nëse ti e lejon këtë?" I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i tha: "Mësoje hadithin tim, e pastaj kërko ndihmë me dorën tënde së bashku me zemrën tënde."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ ، عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ قَيْسٍ ، قَالَ : أَخْبَرَنِي مُخْبِرٌ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، أَنَّهُ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَرْوِيَ مِنْ حَدِيثِكَ، فَأَرَدْتُ أَنْ أَسْتَعِينَ بِكِتَابِ يَدِي مَعَ قَلْبِي إِنْ رَأَيْتَ ذَلِكَ؟، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كَانَ قَالَهُ :" عِ حَدِيثِي، ثُمَّ اسْتَعِنْ بِيَدِكَ مَعَ قَلْبِكَ "
Abdullah bin Salih informed us, saying: al-Layth narrated to me, saying: Khalid bin Yazid narrated to me, from Sa'id bin Abi Hilal, from Abdul-Wahid bin Qays, who said: An informant told me from Abdullah bin 'Amr, may Allah be pleased with them both, that he came to the Messenger of Allah (pbuh) and said: "O Messenger of Allah, indeed I wish to narrate from your Hadith, so I intended to seek assistance through the writing of my hand along with my heart, if you deem that appropriate?" The Messenger of Allah (pbuh) said—if he indeed said it—: "Comprehend my Hadith, then seek assistance through your hand along with your heart."
#3245
Transmeton Abdullah bin Amri: Teksa ishim rreth të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) duke shkruar, i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) u pyet: "Cili nga dy qytetet do të çlirohet i pari: Kostandinopoja apo Roma?" Pejgamberi (s.a.v.s.) u përgjigj: "Jo, por qyteti i Herakliut (Kostandinopoja) i pari."
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاق ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قَبِيلٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : بَيْنَمَا نَحْنُ حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَكْتُبُ إِذْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَيُّ الْمَدِينَتَيْنِ تُفْتَحُ أَوَّلًا : قُسْطَنْطِينِيَّةُ ، أَوْ رُومِيَّةُ ؟، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" لَا، بَلْ مَدِينَةُ هِرَقْلَ أَوَّلًا "
Uthman ibn Muhammad informed us, saying Yahya ibn Ishaq narrated to us, saying Yahya ibn Ayyub narrated to us, from Abu Qabil, who said: I heard Abdullah ibn Amr (may Allah be pleased with him) say: While we were around the Messenger of Allah (pbuh) writing, the Messenger of Allah (pbuh) was asked: "Which of the two cities will be conquered first: Constantinople or Rome?" The Prophet (pbuh) replied: "No, rather the city of Heraclius first."
#3246
Transmeton Abdullah ibn Dinari: Omer ibn Abdilazizi i shkroi Ebu Bekër ibn Muhamed ibn Amër ibn Hazmit: "Më shkruaj atë që është vërtetuar tek ti nga hadithi i të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) dhe hadithin e Amres, sepse unë i druhem shuarjes së dijes dhe zhdukjes së saj."
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَبُو مَعْمَرٍ ، عَنْ أَبِي ضَمْرَةَ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ ، قَالَ : كَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ رَحِمَهُ الله إِلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ :" أَنْ اكْتُبْ إِلَيَّ بِمَا ثَبَتَ عِنْدَكَ مِنْ الْحَدِيثِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَبِحَدِيثِ عَمْرَةَ فَإِنِّي قَدْ خَشِيتُ دُرُوسَ الْعِلْمِ وَذَهَابَهُ "
Isma'il bin Ibrahim Abu Ma'mar informed us, from Abu Damrah, from Yahya bin Sa'id, from Abdullah bin Dinar, who said: Umar bin Abd al-Aziz (may Allah have mercy on him) wrote to Abu Bakr bin Muhammad bin Amr bin Hazm: "Write to me what has been established with you of the Hadith from the Messenger of Allah (pbuh) and the Hadith of Amrah, for I have feared the effacement of knowledge and its departure."
#3247
Transmeton Abdullah bin Dinari se Omer bin Abdylazizi u shkroi banorëve të Medinës: "Kërkoni hadithet e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) dhe shkruajini ato, sepse unë frikësohem nga shuarja e dijes dhe largimi i njerëzve të saj."
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ ، قَالَ : كَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ إِلَى أَهْلِ الْمَدِينَةِ :" أَنْ انْظُرُوا حَدِيثَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاكْتُبُوهُ، فَإِنِّي قَدْ خِفْتُ دُرُوسَ الْعِلْمِ وَذَهَابَ أَهْلِهِ "
Yahya ibn Hassan narrated to us, Abdul Aziz ibn Muslim narrated to us, from Abdullah ibn Dinar, who said: Umar ibn Abdul Aziz wrote to the people of Medina: "Seek out the Hadith of the Messenger of Allah (pbuh) and record it, for I fear the effacement of knowledge and the departure of its scholars."
#3248
Transmeton Ebu el-Melihu: "Na qortojnë për shkrimin (e dijes), ndërsa Allahu i Lartësuar ka thënë: 'Dija për to është te Zoti im, në një Libër' [Sureja Taha, ajeti 52]."
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ ، قَالَ :" يَعِيبُونَ عَلَيْنَا الْكِتَابَ، وَقَدْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى : # عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّي فِي كِتَابٍ سورة طه آية 52 # "
Sulayman ibn Harb informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Ayyub, from Abu al-Malih, who said: "They find fault with us for writing, yet Allah the Exalted has said: {The knowledge thereof is with my Lord in a Record} [Surah Ta-Ha, Verse 52]."
#3249
Transmeton Muawija ibn Kurra: Thuhej: "Kush nuk e shkruan diturinë e tij, dituria e tij nuk konsiderohet dituri."
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ ، حَدَّثَنَا سَوَادَةُ بْنُ حَيَّانَ ، قَالَ : سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ بْنَ قُرَّةَ أَبَا إِيَاسٍ ، يَقُولُ : كَانَ يُقَالُ :" مَنْ لَمْ يَكْتُبْ عِلْمَهُ، لَمْ يُعَدَّ عِلْمُهُ عِلْمًا "
Ubayd Allah bin Abd al-Majid informed us, Sawadah bin Hayyan narrated to us, he said: I heard Mu'awiyah bin Qurrah Abu Iyas saying: It used to be said: "Whoever does not write down his knowledge, his knowledge is not counted as knowledge."
#3250
Transmeton Enesi: Ai u thoshte bijve të tij: "O bijtë e mi, lidheni (shkruajeni) këtë dije."
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى ، حَدَّثَنِي ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ : أَنَّ أَنَسًا رَضِيَ اللهُ عَنْهُ كَانَ يَقُولُ لِبَنِيهِ : " يَا بَنِيَّقَيِّدُوا هَذَا الْعِلْمَ "
Muslim bin Ibrahim informed us, Abdullah bin al-Muthanna narrated to us, Thumamah bin Abdullah bin Anas narrated to me: that Anas (may Allah be pleased with him) used to say to his sons: "O my sons, bind this knowledge."
#3251
Transmeton Selm el-Alaviu: E pashë Abanin duke shkruar në një tabelë në prani të Enesit (r.a.).
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ ، عَنْ مَهْدِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ ، عَنْ سَلْمٍ الْعَلَوِيِّ ، قَالَ :" رَأَيْتُ أَبَانَ يَكْتُبُ عِنْدَ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فِي سَبُّورَةٍ "
Isma'il ibn Aban informed us, Ibn Idris narrated to us, from Mahdi ibn Maymun, from Salm al-Alawi, who said: "I saw Aban writing in the presence of Anas (may Allah be pleased with him) on a writing board."
#3252
Transmeton Ebu Umame el-Bahili: Ai u pyet rreth shkrimit të dijes dhe tha: "Nuk ka asgjë të keqe në këtë."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ ، عَنْ الْحَسَنِ بْنِ جَابِرٍ ، أَنَّهُ سَأَلَ أَبَا أُمَامَةَ الْبَاهِلِيَّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ عَنْ كِتَابِ الْعِلْمِ، فَقَالَ :" لَا بَأْسَ بِذَلِكَ "
Ahmad bin Isa informed us, Ibn Wahb narrated to us, on the authority of Mu'awiya, on the authority of Al-Hasan bin Jabir, that he asked Abu Umama al-Bahili, may Allah be pleased with him, about the writing down of knowledge, and he said: "There is no harm in that."
#3253
Transmeton Beshir bin Nehiki: Unë shkruaja atë që dëgjoja nga Ebu Hurejra (r.a.). Kur desha të ndahesha prej tij, i solla librin e tij, ia lexova atë dhe i thashë: "A i kam dëgjuar këto prej teje?" Ai u përgjigj: "Po."
أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ مَالِكٍ ، حَدَّثَنَا مُعَاذٌ ، حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ حُدَيْرٍ ، عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ ، قَالَ : كُنْتُ أَكْتُبُ مَا أَسْمَعُ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَلَمَّا أَرَدْتُ أَنْ أُفَارِقَهُ،" أَتَيْتُهُ بِكِتَابِهِ، فَقَرَأْتُهُ عَلَيْهِ، وَقُلْتُ لَهُ : هَذَا سَمِعْتُ مِنْكَ؟، قَالَ : نَعَمْ "
Makhlad bin Malik informed us, Mu'adh narrated to us, 'Imran bin Hudair narrated to us, from Abu Mijlaz, from Bashir bin Nahik, who said: "I used to write down what I heard from Abu Hurayrah (may Allah be pleased with him). When I intended to part from him, I brought his book to him, read it to him, and said to him: 'Is this what I heard from you?' He replied: 'Yes.'"
#3254
Transmeton Seid bin Xhubejri: Dëgjoja hadithin nga Ibn Umeri dhe Ibn Abbasi (r.anhuma) gjatë natës dhe e shkruaja atë në pjesën e mesme të samarit.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ ، عَنْ طَارِقِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، قَالَ : كُنْتُ أَسْمَعُ مِنْ ابْنِ عُمَرَ، وَابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا" الْحَدِيثَ بِاللَّيْلِ فَأَكْتُبُهُ فِي وَاسِطَةِ الرَّحْلِ "
Muhammad ibn Sa'id informed us, Sharik informed us, from Tariq ibn 'Abd al-Rahman, from Sa'id ibn Jubayr, who said: "I used to hear the hadith from Ibn 'Umar and Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them both) at night, and I would write it on the middle part of the camel saddle."
#3255
Transmeton Abdullah bin Amri: Nuk më bën asgjë ta dëshiroj jetën përveç es-Sadika-së dhe el-Uaht-it. Sa i përket es-Sadika-së, ajo është një fletë (shkrim) që e kam shkruar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), ndërsa el-Uaht-i është një tokë që e dha sadaka Amr bin el-Asi (r.a.) dhe ai kujdesej për të.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ، قَالَ :" مَا يُرَغِّبُنِي فِي الْحَيَاةِ إِلَّا الصَّادِقَةُ وَالْوَهْطُ، فَأَمَّا الصَّادِقَةُ، فَصَحِيفَةٌ كَتَبْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَأَمَّا الْوَهْطُ، فَأَرْضٌ تَصَدَّقَ بِهَا عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ كَانَ يَقُومُ عَلَيْهَا "
Muhammad ibn Sa'id informed us, Sharik informed us, from Layth, from Mujahid, from 'Abdullah ibn 'Amr, who said: "Nothing makes me desire life except al-Sadiqah and al-Waht. As for al-Sadiqah, it is a scroll that I wrote from the Messenger of Allah (pbuh); and as for al-Waht, it is a land that 'Amr ibn al-'As (may Allah be pleased with him) gave in charity and used to maintain."
#3256
Transmeton Omer bin el-Hatabi: Lidheni diturinë duke e shkruar atë.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ ، عَنْ عَمِّهْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ ، أَنَّهُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ، يَقُولُ :" قَيِّدُوا الْعِلْمَ بِالْكِتَابِ "
Abu 'Asim reported to us, Ibn Jurayj reported to me, from 'Abd al-Malik ibn 'Abd Allah ibn Abi Sufyan, from his uncle 'Amr ibn Abi Sufyan, that he heard 'Umar ibn al-Khattab, may Allah be pleased with him, saying: "Bind knowledge with writing."
#3257
Transmeton Ibn Umari: "Regjistrojeni këtë dije përmes shkrimit."
أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ مَالِكٍ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ ، قَالَ : أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الثَّقَفِيُّ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ، قَالَ :" قَيِّدُوا هَذَا الْعِلْمَ بِالْكِتَابِ "
Makhlad bin Malik informed us, Yahya bin Sa'id related to us, Ibn Jurayj related to us, he said: Abdul-Malik bin Abdullah bin Abi Sufyan al-Thaqafi informed me, from Ibn 'Umar (may Allah be pleased with them both) that he said: "Secure this knowledge through writing."
#3258
Transmeton Seid ibn Xhubejri: Po udhëtoja me Ibn Abbasin (r.a.) gjatë natës në rrugën e Mekës. Ai më tregonte hadithe, ndërsa unë i shkruaja ato në pjesën e mesme të samarit derisa gdhihej, e pastaj i rishkruaja ato.
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ ، يَقُولُ :" كُنْتُ أَسِيرُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ لَيْلًا، وَكَانَ يُحَدِّثُنِي بِالْحَدِيثِ فَأَكْتُبُهُ فِي وَاسِطَةِ الرَّحْلِ حَتَّى أُصْبِحَ فَأَكْتُبَهُ "
Abu al-Nu'man informed us, Abd al-Wahid narrated to us, Uthman ibn Hakim narrated to us, who said: I heard Sa'id ibn Jubayr saying: "I was traveling with Ibn Abbas (may Allah be pleased with him) on the road to Mecca at night, and he would narrate hadith to me, so I would write it on the middle of the saddle until the morning, then I would transcribe it."
#3259
Transmeton Said bin Xhubejri: Shkruaja pranë Ibn Abbasit (r.a.) në një fletë, madje shkruaja edhe në nallanet e mia.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، عَنْ يَعْقُوبَ الْقُمِّيِّ ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي الْمُغِيرَةِ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، قَالَ :" كُنْتُ أَكْتُبُ عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فِي صَحِيفَةٍ، وَأَكْتُبُ فِي نَعْلَيَّ "
Ismail bin Aban informed us, from Ya'qub al-Qummi, from Ja'far bin Abi al-Mughirah, from Sa'id bin Jubayr, who said: "I used to write in the presence of Ibn Abbas (may Allah be pleased with him) in a sheet, and I would write on my sandals."
#3260
Transmeton Seid ibn Xhubejri: "Ulesha me Ibn Abbasin dhe shkruaja në fletë derisa ajo mbushej, pastaj i ktheja nallanet e mia dhe shkruaja në pjesën e prapme të tyre."
أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا مَنْدَلُ بْنُ عَلِيٍّ الْعَنَزِيُّ ، حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ أَبِي الْمُغِيرَةِ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، قَالَ :" كُنْتُ أَجْلِسُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَأَكْتُبُ فِي الصَّحِيفَةِ حَتَّى تَمْتَلِئَ، ثُمَّ أَقْلِبُ نَعْلَيَّ فَأَكْتُبُ فِي ظُهُورِهِمَا "
Malik bin Isma'il informed us, Mandal bin 'Ali al-'Anazi related to us, Ja'far bin Abi al-Mughirah related to me, from Sa'id bin Jubayr, who said: "I used to sit with Ibn 'Abbas and write in the scroll until it was full, then I would flip over my sandals and write on their backs."
#3261
Transmeton Ubejd el-Muktibi: I kam parë ata duke shkruar tefsirin te Muxhahidi.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا فُضَيْلٌ ، عَنْ عُبَيْدٍ الْمُكْتِبِ ، قَالَ :" رَأَيْتُهُمْ يَكْتُبُونَ التَّفْسِيرَ عِنْدَ مُجَاهِدٍ "
Amr ibn Awn informed us, Fudayl informed us, from Ubayd al-Muktib, who said: "I saw them writing down the exegesis (Tafsir) in the presence of Mujahid."
#3262
Transmeton Abdullah bin Hanashi: I pashë ata duke shkruar tek El-Berai me majat e kallamave mbi shuplakat e tyre.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، أَخْبَرَنَا وَكِيعٍ ، حَدَّثَنَا أَبِي ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنَشٍ ، قَالَ :" رَأَيْتُهُمْ يَكْتُبُونَ عِنْدَ الْبَرَاءِ بِأَطْرَافِ الْقَصَبِ عَلَى أَكُفِّهِمْ "
Muhammad ibn Sa'id informed us, Waki' informed us, my father narrated to us, from 'Abdullah ibn Hanash, who said: "I saw them writing in the presence of al-Bara' with the tips of reeds upon their palms."
#3263
Transmeton Ibn Abbasi: Më tregoi një hadith, e unë i thashë: "A ta shkruaj atë prej teje?" Ai më dha leje, ndonëse me hezitim.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، عَنْ ابْنِ إِدْرِيسَ ، عَنْ هَارُونَ بْنِ عَنْتَرَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ بِحَدِيثٍ، فَقُلْتُ : أَكْتُبُهُ عَنْكَ؟، قَالَ :" فَرَخَّصَ لِي وَلَمْ يَكَدْ "
Ismail ibn Aban informed us, from Ibn Idris, from Harun ibn ‘Antarah, from his father, who said: Ibn ‘Abbas narrated a hadith to me, so I said: "Shall I write it down from you?" He said: "So he permitted me, although he was reluctant to do so."
#3264
Transmeton Rexha bin Hajve: Hisham bin Abdylmelik i shkroi mëkëmbësit të tij që të më pyeste për një hadith. Rexha tha: "Unë do ta kisha harruar atë, sikur të mos e kisha pasur të shkruar."
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ شَابُورٍ ، أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي السَّائِبِ ، عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ، قَالَ : كَتَبَ هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ إِلَى عَامِلِهِ أَنْ يَسْأَلَنِي عَنْ حَدِيثٍ، قَالَ رَجَاءٌ :" فَكُنْتُ قَدْ نَسِيتُهُ لَوْلَا أَنَّهُ كَانَ عِنْدِي مَكْتُوبًا "
Al-Walid bin Shuja' informed us, Muhammad bin Shu'ayb bin Shabur narrated to me, Al-Walid bin Sulayman bin Abi al-Sa'ib informed us, from Raja' bin Haywah, that he narrated to him, saying: Hisham bin 'Abd al-Malik wrote to his governor to ask me about a hadith. Raja' said: "I would have forgotten it had it not been written down with me."
#3265
Transmeton Hisham bin el-Gazi: Ata bin Ebi Rebahu pyetej dhe ajo që ai përgjigjej shkruhej para tij.
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ ، أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبٍ ، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ الْغَازِ ، قَالَ :" كَانَ يُسْأَلُ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ ، وَيُكْتَبُ مَا يُجِيبَ فِيهِ بَيْنَ يَدَيْهِ "
Al-Walid ibn Shuja' informed us, Muhammad ibn Shu'ayb informed me, Hisham ibn al-Ghaz informed us, saying: "Ata' ibn Abi Rabah used to be questioned, and that which he answered would be written down in his presence."
#3266
Transmeton Sulejman ibn Musa: Ai e pa Nafiun, maulën e Ibn Omerit, duke diktuar diturinë e tij, ndërsa ajo shkruhej para tij.
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ شَابُورٍ ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي السَّائِبِ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى " أَنَّهُرَأَى نَافِعًا مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ، يُمْلِي عِلْمَهُ، وَيُكْتَبُ بَيْنَ يَدَيْهِ "
Al-Walid bin Shuja' informed us, Muhammad bin Shu'ayb bin Shabur informed us, Al-Walid bin Sulayman bin Abi al-Sa'ib narrated to us, from Sulayman bin Musa, that he saw Nafi', the freed slave of Ibn 'Umar, dictating his knowledge, and it was being written in front of him.
#3267
Transmeton Mubarak bin Saidi: Sufjani e shkruante hadithin natën në mur, e kur gdhihej, e kopjonte atë dhe pastaj e fshinte.
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ ، حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ بْنُ سَعِيدٍ ، قَالَ :" كَانَ سُفْيَانُ يَكْتُبُ الْحَدِيثَ بِاللَّيْلِ فِي الْحَائِطِ، فَإِذَا أَصْبَحَ نَسَخَهُ ثُمَّ حَكَّهُ "
Al-Walid bin Shuja' informed us, Al-Mubarak bin Sa'id narrated to us, he said: "Sufyan used to write hadith at night on the wall; then, when morning came, he would transcribe it and then scrape it off."
#3268
Transmeton një burrë prej shokëve të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Vërtet turpi, dëshira për të qenë i pastër, fjalëpakësia – e gjuhës e jo e zemrës – dhe të kuptuarit e fesë janë prej imanit. Këto janë prej atyre që e shtojnë pjesën në Ahiret dhe e pakësojnë në këtë botë, por ajo që shtojnë në Ahiret është shumë më tepër. Ndërsa fjalori i ndytë, ashpërsia dhe koprracia janë prej nifakut. Këto janë prej atyre që e shtojnë pjesën në këtë botë dhe e pakësojnë në Ahiret, por ajo që pakësojnë në Ahiret është shumë më tepër."
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَنْصُورٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، حَدَّثَنَا أَبُو غِفَارٍ الْمُثَنَّى بْنُ سَعْيدٍ الطَّائِيُّ ، حَدَّثَنِي عَوْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : قُلْتُ لِعُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ : حَدَّثَنِي فُلَانٌ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَرَفَهُ عُمَرُ، قُلْتُ : حَدَّثَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" إِنَّ الْحَيَاءَ وَالْعَفَافَ وَالْعِيَّ عِيَّ اللِّسَانِ لَا عِيَّ الْقَلْبِ وَالْفِقْهَ مِنْ الْإِيمَانِ، وَهُنَّ مِمَّا يَزِدْنَ فِي الْآخِرَةِ، وَيُنْقِصْنَ مِنْ الدُّنْيَا، وَمَا يَزِدْنَ فِي الْآخِرَةِ أَكْثَرُ، وَإِنَّ الْبَذَاءَ وَالْجَفَاءَ وَالشُّحَّ مِنْ النِّفَاقِ، وَهُنَّ مِمَّا يَزِدْنَ فِي الدُّنْيَا، وَيُنْقِصْنَ فِي الْآخِرَةِ، وَمَا يُنْقِصْنَ فِي الْآخِرَةِ أَكْثَرُ "، أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَنْصُورٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ ، قَالَ : قَالَ أَبُو قِلَابَةَ : خَرَجَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ لِصَلَاةِ الظُّهْرِ، وَمَعَهُ قِرْطَاسٌ ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا لِصَلَاةِ الْعَصْرِ، وَهُوَ مَعَهُ، فَقُلْتُ لَهُ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، مَا هَذَا الْكِتَابُ؟، قَالَ : " هَذَا حَدِيثٌ حَدَّثَنِي بِهِ عَوْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، فَأَعْجَبَنِي فَكَتَبْتُهُ "، فَإِذَا فِيهِ هَذَا الْحَدِيثُ
Al-Husayn bin Mansur informed us, Abu Usamah narrated to us, Abu Ghifar al-Muthanna bin Sa'id al-Ta'i narrated to us, 'Awn bin 'Abdullah narrated to me, he said: I said to 'Umar bin 'Abd al-'Aziz: So-and-so, a man from the companions of the Messenger of Allah (pbuh), narrated to me—and 'Umar recognized him—I said: He narrated to me that the Messenger of Allah (pbuh) said: "Verily, modesty, chastity, 'iyy—meaning the restraint of the tongue, not the restraint of the heart—and religious understanding are from faith; they are among those things that increase in the Hereafter and decrease in this world, and what they increase in the Hereafter is greater. And indeed, obscenity, harshness, and stinginess are from hypocrisy; they are among those things that increase in this world and decrease in the Hereafter, and what they decrease in the Hereafter is greater."
Commentary Al-Husayn bin Mansur informed us, Abu Usamah narrated to us, Sulayman bin al-Mughirah narrated to me, he said: Abu Qilabah said: 'Umar bin 'Abd al-'Aziz came out to us for the Zuhr prayer, and with him was a scroll; then he came out to us for the 'Asr prayer, and it was still with him. So I said to him: "O Commander of the Faithful, what is this document?" He said: "This is a Hadith that 'Awn bin 'Abdullah narrated to me; it pleased me, so I wrote it down." And it was this very Hadith.
#3269
Transmeton Shurahbil bin Ebi Sa'd: Hasani (r.a.) i thirri bijtë e tij dhe bijtë e vëllait të tij e u tha: "O bijtë e mi dhe bijtë e vëllait tim, ju vërtet jeni të vegjlit e një populli e së shpejti do të jeni të mëdhenjtë e një populli tjetër. Prandaj, kërkoni diturinë. Ai prej jush që nuk mundet ta transmetojë atë — ose tha: ta mbajë mend — le ta shkruajë atë dhe le ta ruajë në shtëpinë e tij."
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا مَسْعُودٌ ، عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي فَرْوَةَ ، عَنْ شُرَحْبِيلَ بْنِ أَبِي سَعْدٍ ، قَالَ : دَعَا الْحَسَنُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ بَنِيهِ وَبَنِي أَخِيهِ، فَقَالَ : " يَا بَنِيَّ وَبَنِي أَخِي،إِنَّكُمْ صِغَارُ قَوْمٍ يُوشِكُ أَنْ تَكُونُوا كِبَارَ آخَرِينَ، فَتَعَلَّمُوا الْعِلْمَ، فَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ أَنْ يَرْوِيَهُ، أَوْ قَالَ : يَحْفَظَهُ فَلْيَكْتُبْهُ، وَلْيَضَعْهُ فِي بَيْتِهِ "
Ismail ibn Aban informed us, Mas'ud narrated to us, from Yunus ibn 'Abdullah ibn Abi Farwah, from Shurahbil ibn Abi Sa'd, who said: Al-Hasan (may Allah be pleased with him) called his sons and his brother's sons and said: "O my sons and my brother's sons, indeed you are the small ones of a people, and it is likely that you will soon be the elders of others. So learn knowledge; and whoever among you is unable to narrate it—or he said: memorize it—then let him write it down and keep it in his house."
#3270
Transmeton Xheriri: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kushdo që vendos një traditë të mirë, e cila praktikohet pas tij, ai do të ketë shpërblim të barabartë me shpërblimin e atyre që e veprojnë atë, pa iu pakësuar asgjë nga shpërblimi i tyre. Dhe kushdo që vendos një traditë të keqe, ai do të bartë gjynahun e barabartë me gjynahun e atyre që e veprojnë atë, pa iu pakësuar asgjë nga gjynahet e tyre."
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، حَدَّثَنَاهُ عَاصِمٌ ، عَنْ شَقِيقٍ ، عَنْ جَرِيرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً عُمِلَ بِهَا بَعْدَهُ، كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْقَصَ مِنْ أَجْرِهِ شَيْءٌ، وَمَنْ سَنَّ سُنَّةً سَيِّئَةً، كَانَ عَلَيْهِ مِثْلُ وِزْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْقَصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ "
Al-Walid bin Shuja’ informed us, Sufyan bin ‘Uyaynah narrated to us, ‘Asim narrated it to us, from Shaqiq, from Jarir (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Whoever initiates a good practice that is acted upon after him shall have a reward similar to the reward of those who act upon it, without anything being diminished from their reward; and whoever initiates an evil practice shall bear a burden similar to the burden of those who act upon it, without anything being diminished from their burdens."
#3271
Transmeton Ebu Hurejre se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kushdo që fton në udhëzim, do të ketë shpërblim aq sa janë shpërblimet e atyre që e ndjekin atë, pa u pakësuar aspak shpërblimet e tyre. Dhe kushdo që fton në humbje, do të ketë mëkat aq sa janë mëkatet e atyre që e ndjekin atë, pa u pakësuar aspak mëkatet e tyre."
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ جَعْفَرٍ ، عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ مَوْلَى الْحُرَقَةِ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" مَنْ دَعَا إِلَى هُدًى، كَانَ لَهُ مِنْ الْأَجْرِ مِثْلُ أُجُورِ مَنْ اتَّبَعَهُ، لَا يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئًا، وَمَنْ دَعَا إِلَى ضَلَالَةٍ، كَانَ عَلَيْهِ مِنْ الْإِثْمِ مِثْلُ آثَامِ مَنْ اتَّبِعَهُ لَا يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ آثَامِهِمْ شَيْئًا "
Al-Walid ibn Shuja' informed us, Isma'il ibn Ja'far narrated to us, from Al-Ala' ibn 'Abd al-Rahman ibn Ya'qub, the freed slave of Al-Huraqah, from his father, from Abu Hurayrah (may Allah be pleased with him), that the Messenger of Allah (pbuh) said: "Whoever calls to guidance shall have a reward similar to the rewards of those who follow him, without that detracting anything from their rewards; and whoever calls to misguidance shall bear a burden of sin similar to the sins of those who follow him, without that detracting anything from their sins."
#3272
Transmeton Xherir b. Abdullahu: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na mbajti një fjalim dhe i nxiti njerëzit të japin sadaka, por ata u treguan të ngadaltë, saqë në fytyrën e tij u vërejt zemërimi. Pastaj erdhi një burrë nga ensarët me një qese me para dhe njerëzit e tjerë filluan ta ndiqnin radhazi, derisa në fytyrën e tij u pa gëzimi. Atëherë ai tha: "Kush vë një traditë të mirë, do të ketë shpërblimin e saj dhe shpërblimin e kujtdo që vepron me të, pa iu pakësuar atyre asgjë nga shpërblimet e tyre. Ndërsa kush vë një traditë të keqe, do të ketë barrën e saj dhe barrën e kujtdo që vepron me të, pa iu pakësuar atyre asgjë nga mëkatet e tyre."
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ مُسْلِمٍ يَعْنِي ابْنَ صُبَيْحٍ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلَالٍ الْعَبْسِيِّ ، عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " فَحَثَّ النَّاسَ عَلَى الصَّدَقَةِ، فَأَبْطَئُوا حَتَّى بَانَ فِي وَجْهِهِ الْغَضَبُ "، ثُمَّ إِنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ جَاءَ بِصُرَّةٍ، فَتَتَابَعَ النَّاسُ حَتَّى رُئِيَ فِي وَجْهِهِ السُّرُورُ، فَقَالَ :" مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً، كَانَ لَهُ أَجْرُهُ، وَمِثْلُ أَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْقَصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ، وَمَنْ سَنَّ سُنَّةً سَيِّئَةً، كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهُ، وَمِثْلُ وِزْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْقَصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ "
Al-Walid bin Shuja' informed us, Abu Mu'awiyah narrated to us, Al-A'mash narrated to us, from Muslim—meaning Ibn Subayh—from Abd al-Rahman bin Hilal al-Absi, from Jarir bin Abdullah (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) addressed us and urged the people to give charity, but they were slow to respond until anger was visible on his face. Then a man from the Ansar came with a pouch, and the people followed one after another until joy was seen on his face. He (pbuh) said: "Whoever initiates a good practice shall have its reward and the like of the reward of those who act upon it without their rewards being diminished in the slightest; and whoever initiates an evil practice shall bear its burden and the like of the burden of those who act upon it without their burdens being diminished in the slightest."
#3273
Transmeton Hassan bin Atijeh se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Unë do të kem shpërblimin më të madh mes jush në Ditën e Kiametit, sepse unë kam shpërblimin tim dhe shpërblimin e njëjtë me ata që më kanë ndjekur mua."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَاق ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" أَنَا أَعْظَمُكُمْ أَجْرًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ، لِأَنَّ لِي أَجْرِي وَمِثْلَ أَجْرِ مَنْ اتَّبَعَنِي "
Abd al-Wahhab ibn Sa'id informed us, Shu'ayb—who is Ibn Ishaq—narrated to us, al-Awza'i narrated to us, Hassan ibn Atiyyah narrated to me, that the Messenger of Allah (pbuh) said: "I am the greatest of you in reward on the Day of Resurrection, because for me is my reward and the like of the reward of whoever followed me."
#3274
Transmeton Enesi: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kushdo që thërret në një çështje, madje edhe nëse një njeri thërret një njeri tjetër, ai do të ndalet për këtë në Ditën e Kiametit, duke qenë përgjegjës për të." Pastaj lexoi: "Dhe ndalni ata, sepse ata do të pyeten" (Suretu Es-Saffat, ajeti 24).
أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ بِشْرٍ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" مَنْ دَعَا إِلَى أَمْرٍ وَلَوْ دَعَا رَجُلٌ رَجُلًا، كَانَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَوْقُوفًا بِهِ، لَازِمًا بِغَارِبِهِ، ثُمَّ قَرَأَ : # وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ سورة الصافات آية 24 # "
Malik bin Ismail informed us, Abd al-Salam narrated to us, from Layth, from Bishr, from Anas (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Whoever calls to a matter, even if one man calls another, he will be detained by it on the Day of Resurrection, it being bound to him," then he recited: "And stop them; indeed, they are to be questioned." [Surah As-Saffat, Verse 24]
Commentary ​
#3275
Transmeton Ibn Mes'udi: Katër gjëra i jepen njeriut pas vdekjes së tij: një e treta e pasurisë së tij nëse ka qenë i bindur ndaj Allahut me të para kësaj, fëmija i mirë që lutet për të pas vdekjes së tij, tradita e mirë të cilën njeriu e lë dhe veprohet sipas saj pas vdekjes së tij, dhe njëqind persona të cilët, nëse ndërmjetësojnë për njeriun, ndërmjetësimi i tyre pranohet.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" أَرْبَعٌ يُعْطَاهَا الرَّجُلُ بَعْدَ مَوْتِهِ : ثُلُثُ مَالِهِ إِذَا كَانَ فِيهِ قَبْلَ ذَلِكَ لِلَّهِ مُطِيعًا، وَالْوَلَدُ الصَّالِحُ يَدْعُو لَهُ مِنْ بَعْدِ مَوْتِهِ، وَالسُّنَّةُ الْحَسَنَةُ يَسُنُّهَا الرَّجُلُ فَيُعْمَلُ بِهَا بَعْدَ مَوْتِهِ، وَالْمِائَةُ إِذَا شَفَعُوا لِلرَّجُلِ شُفِّعُوا فِيهِ "
Amr ibn Asim informed us, Hammad ibn Salama narrated to us, from Asim, from Al-Sha'bi, that Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him) said: "Four things are granted to a man after his death: a third of his wealth if he was, prior to that, obedient to Allah regarding it; a righteous child who supplicates for him after his death; a good sunnah (tradition) that a man establishes and is acted upon after his death; and a hundred [people] who, if they intercede for a man, their intercession for him is accepted."
#3276
Transmeton El-A'mashi: U përpoqëm shumë me Ibrahimin që ta ulnim pranë një shtylle, por ai refuzoi.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَجَّاجِ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، قَالَ :" جَهَدْنَا بِإِبْرَاهِيمَ حَتَّى أَنْ نُجْلِسَهُ إِلَى سَارِيَةٍ، فَأَبَى "
Ahmad ibn al-Hajjaj informed us, Sufyan ibn 'Uyaynah narrated to us, from al-A'mash, who said: "We exerted ourselves with Ibrahim to seat him by a pillar, but he refused."
#3277
Transmeton Ibrahimi: Ai e urrente të mbështetej pas shtyllës.
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ مُغِيرَةَ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ " أَنَّهُ كَانَيَكْرَهُ أَنْ يَسْتَنِدَ إِلَى السَّارِيَةِ "
Affan informed us, Abu 'Awanah narrated to us, from Mughirah, from Ibrahim, that he used to dislike leaning against the pillar.
#3278
Transmeton Mugira: Ibrahimi nuk e fillonte tregimin e hadithit derisa të pyetej.
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ مُغِيرَةَ ، قَالَ :" كَانَ إِبْرَاهِيمُ لَا يَبْتَدِئُ الْحَدِيثَ حَتَّى يُسْأَلَ "
Al-Hakam ibn al-Mubarak informed us, Abu ‘Awanah narrated to us, from Mughirah, who said: "Ibrahim would not initiate a narration until he was asked."
#3279
Transmeton Hejtheme: El-Harith bin Kajs el-Xhu'fi ishte prej shokëve të Abdullahut dhe ata e admironin atë. Kur ulej me të një ose dy persona, ai u fliste atyre, por nëse shtoheshin në numër, ai ngrihej dhe i linte.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ خَيْثَمَةَ ، قَالَ : كَانَ الْحَارِثُ بْنُ قَيْسٍ الْجُعْفِيُّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ عَبْدِ اللَّهِ، وَكَانُوا مُعْجَبِينَ بِهِ، " فَكَانَيَجْلِسُ إِلَيْهِ الرَّجُلُ وَالرَّجُلَانِ فَيُحَدِّثُهُمَا، فَإِذَا كَثُرُوا، قَامَ وَتَرَكَهُمْ "
Abdullah bin Sa'id informed us, Yunus bin Bukayr narrated to us, al-A'mash narrated to us, from Khaythama, who said: Al-Harith bin Qais al-Ju'fi was one of the companions of Abdullah, and they used to admire him. One or two men would sit with him and he would speak to them, but if they increased in number, he would stand up and leave them.
#3280
Transmeton Alkama: Kur vdiq Abdullahu (r.a.), atij iu tha: "Sikur të uleshe dhe t'u mësoje njerëzve Sunetin?" Ai u përgjigj: "A dëshironi që të më shkelen thembrat (të më ndiqni këmba-këmbës)?"
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَلْقَمَةَ ، قَالَ : قِيلَ لَهُ حِينَ مَاتَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : لَوْ قَعَدْتَ فَعَلَّمْتَ النَّاسَ السُّنَّةَ؟، فَقَالَ :" أَتُرِيدُونَ أَنْ يُوطَأَ عَقِبِي؟ "
Ahmad ibn Abd Allah ibn Yunus informed us, Abu Shihab narrated to us, from al-A'mash, from Ibrahim, from Alqamah, who said: It was said to him when Abd Allah (may Allah be pleased with him) died: "If you were to sit and teach the people the Sunnah?" He replied: "Do you want my heels to be trodden upon?"
#3281
Transmeton Sulejm bin Hanzale: Shkuam te Ubej bin Ka'bi për të biseduar me të. Kur ai u ngrit, edhe ne u ngritëm dhe po ecnim pas tij. Atëherë na arriti Omeri (r.a.) dhe e goditi atë me kërbaç. Ai u mbrojt me krahët e tij dhe tha: "O Prijësi i Besimtarëve, çfarë po bëjmë?" Ai tha: "A nuk po e sheh? Kjo është fitne (sprovë) për atë që ndiqet dhe nënçmim për atë që ndjek."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ ، قَالَ : سَمِعْتُ هَارُونَ بْنَ عَنْتَرَةَ ، عَنْ سُلَيْمِ بْنِ حَنْظَلَةَ ، قَالَ : أَتَيْنَا أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ لِنَتَحَدَّثَ إِلَيْهِ، فَلَمَّا قَامَ قُمْنَا، وَنَحْنُ نَمْشِي خَلْفَهُ، فَرَهَقَنَا عُمَرُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَتَبِعَهُ فَضَرَبَهُ عُمَرُ بِالدِّرَّةِ، قَالَ : فَاتَّقَاهُ بِذِرَاعَيْهِ، فَقَالَ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، مَا نَصْنَعُ؟، قَالَ :" أَوَ مَا تَرَى؟ فِتْنَةً لِلْمَتْبُوعِ، مَذَلَّةً لِلتَّابِعِ "
Muhammad ibn al-'Ala' informed us, Ibn Idris narrated to us, he said: I heard Harun ibn 'Antarah narrating from Sulaym ibn Hanzalah, who said: We came to Ubayy ibn Ka'b to converse with him. When he stood up, we stood up, and we were walking behind him. Then 'Umar, may Allah be pleased with him, overtook us, followed him, and 'Umar struck him with a whip. He said: So he shielded himself with his arms and said: "O Commander of the Faithful, what are we doing?" He said: "Do you not see? It is a trial for the one followed and a humiliation for the follower."
#3282
Transmeton Ibrahimi: Ata e urrenin që t'u ecnin pas takave të tyre.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ قَالَ :" كَانُوا يَكْرَهُونَ أَنْ تُوطَأَ أَعْقَابُهُمْ "
Muhammad ibn ‘Isa informed us, Jarir narrated to us, from Mansur, from Ibrahim, who said: "They used to dislike that their heels be trodden upon."
#3283
Transmeton Bistam bin Muslim: Muhamed ibn Sirini, kur dikush ecte bashkë me të, ndalonte dhe thoshte: "A ke ndonjë nevojë?" Nëse ai kishte ndonjë nevojë, ai ia plotësonte atë. Nëse personi vazhdonte të ecte sërish me të, ai ndalonte dhe thoshte: "A ke ndonjë nevojë?"
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ بِسْطَامِ بْنِ مُسْلِمٍ ، قَالَ : كَانَ مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ إِذَا مَشَى مَعَهُ الرَّجُلُ قَامَ، فَقَالَ :" أَلَكَ حَاجَةٌ؟ فَإِنْ كَانَتْ لَهُ حَاجَةٌ، قَضَاهَا، وَإِنْ عَادَ يَمْشِي مَعَهُ قَامَ، فَقَالَ : أَلَكَ حَاجَةٌ؟ "
Sa’id ibn ‘Amir informed us, from Bistam ibn Muslim, who said: Muhammad ibn Sirin used to, whenever a man walked with him, stop and say: "Do you have a need?" If the man had a need, he would fulfill it, and if he returned to walking with him, he would stop and say: "Do you have a need?"
#3284
Transmeton Ibrahimi: "Ruajuni që t'ju shkelen thembrat (nga ata që ju ndjekin pas)."
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ :" إِيَّاكُمْ أَنْ تُوطَأَ أَعْقَابُكُمْ "
Abu Nu'aym informed us, Hasan bin Salih narrated to us, from Abu Hamzah, from Ibrahim, who said: "Beware of your heels being trodden upon."
#3285
Transmeton Asim ibn Dhamre se ai pa disa njerëz që e ndiqnin Sa'id ibn Xhubejrin, andaj ai (Sa'idi) i ndaloi ata dhe u tha: "Vërtet, kjo vepër e juaj – apo kjo ecje e juaj – është poshtërim për pasuesin dhe sprovë për atë që pasohet."
أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ مَالِكٍ ، حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ الْهَيْثَمِ ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ أَنَّهُ رَأَى أُنَاسًا يَتْبَعُونَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْر ، قَالَ : فَأُرَاهُ قَالَ : نَهَاهُمْ، وَقَالَ :" إِنَّ صَنِيعَكُمْ هَذَا أَوْ مَشْيَكُمْ هَذَا مَذَلَّةٌ لِلتَّابِعِ، وَفِتْنَةٌ لِلْمَتْبُوعِ "
Makhlad bin Malik informed us, Hajjaj bin Muhammad narrated to us, Shu'bah narrated to us, from Al-Haytham, from 'Asim bin Damrah that he saw people following Sa'id bin Jubayr. He said: I think he said: he forbade them and said: "Indeed, this act of yours, or this walking of yours, is a humiliation for the follower and a trial for the followed."
#3286
Transmeton Ibn Awni: U konsultova me Muhamedin lidhur me një ndërtesë që dëshiroja ta ndërtoja në El-Kela. Ai më tha: "Kur të duash të hedhësh themelet e ndërtesës, më njofto që të vij me ty." Ai tregon: "Shkova tek ai, dhe ndërsa po ecnim, erdhi një burrë dhe filloi të ecte me të. Ai u ndal dhe e pyeti: 'A ke ndonjë nevojë?' Burri u përgjigj: 'Jo.' Ai i tha: 'Nëse jo, atëherë shko.' Pastaj u kthye nga unë dhe më tha: 'Edhe ti, shko.' Atëherë u largova derisa ndërrova rrugën.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ أَسْوَدَ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، قَالَ :" شَاوَرْتُ مُحَمَّدًا فِي بِنَاءٍ أَرَدْتُ أَنْ أَبْنِيَهُ فِي الْكَلَّاءِ، قَالَ : فَأَشَارَ عَلَيَّ، وَقَالَ : إِذَا أَرَدْتَ أَسَاسَ الْبِنَاءِ فَآذِنِّي حَتَّى أَجِيءَ مَعَكَ، قَالَ : فَأَتَيْتُهُ، قَالَ : فَبَيْنَمَا نَحْنُ نَمْشِي إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَمَشَى مَعَهُ، فَقَامَ، فَقَالَ : أَلَكَ حَاجَةٌ؟، قَالَ : لَا، قَالَ : أَمَّا لَا، فَاذْهَبْ، ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيَّ، فَقَالَ : أَنْتَ أَيْضًا فَاذْهَبْ، قَالَ : فَذَهَبْتُ حَتَّى خَالَفْتُ الطَّرِيقَ "
Sa'id ibn 'Amir informed us, saying: Humayd ibn Aswad narrated to us, from Ibn 'Awn, who said: "I consulted Muhammad regarding a building I intended to construct in al-Kalla'. He said: So he advised me and said: 'When you intend to lay the foundation of the building, notify me so that I may come with you.' He said: So I went to him. He said: While we were walking, a man came and walked with him. He stopped and said: 'Do you have a need?' The man said: 'No.' He said: 'Since not, then go.' Then he turned to me and said: 'You too, go.' He said: So I went until I took a different path."
#3287
Transmeton Nusejri se kur shokët e tij vinin tek ai, er-Rebia thoshte: "Kërkoj mbrojtje tek Allahu prej sherrit tuaj."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَجَّاجِ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ نُسَيْرٍ ، أَنَّ الرَّبِيعَ كَانَ إِذَا أَتَوْهُ، يَقُولُ :" أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّكُمْ "، يَعْنِي : أَصْحَابَهُ
Ahmad ibn al-Hajjaj informed us, Abd al-Rahman ibn Mahdi narrated to us, from Sufyan, from Nusayr, that Al-Rabi' used to say when they came to him: "I seek refuge in Allah from your evil," meaning: his companions.
#3288
Transmeton Abdurrahman bin Bishri: Ishim te Habbab ibn el-Eretti (r.a.) dhe shokët e tij u mblodhën rreth tij, ndërkohë që ai po heshtte. Iu tha: "Përse nuk u flet shokëve të tu?" Ai tha: "Kam frikë t'u them atyre atë që vetë nuk e veproj."
أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ مَالِكٍ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ رَجَاءٍ الْأَنْصَارِيِّ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بِشْرٍ ، قَالَ : كُنَّا عِنْدَ خَبَّابِ بْنِ الْأَرَتِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَاجْتَمَعَ إِلَيْهِ أَصْحَابُهُ وَهُوَ سَاكِتٌ، فَقِيلَ لَهُ : أَلَا تُحَدِّثُ أَصْحَابَكَ؟، قَالَ :" أَخَافُ أَنْ أَقُولَ لَهُمْ مَا لَا أَفْعَلُ "
Makhlad ibn Malik informed us, Yahya ibn Sa'id narrated to us, from al-A'mash, from Raja' al-Ansari, from 'Abd al-Rahman ibn Bishr, who said: We were with Khabbab ibn al-Aratt (may Allah be pleased with him), and his companions gathered around him while he was silent. It was said to him: "Will you not speak to your companions?" He said: "I fear that I say to them what I do not do."
#3289
Transmeton Esh-Sha’bi: Do të dëshiroja të shpëtoja nga veprat e mia baras, asgjë për mua e asgjë kundër meje.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ صَالِحٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ ، قَالَ :" وَدِدْتُ أَنِّي نَجَوْتُ مِنْ عَمَلِي كَفَافًا لَا لِي وَلَا عَلَيَّ "
Muhammad ibn Yusuf informed us, from Sufyan, from Salih, who said: I heard al-Sha'bi say: "I wish that I could escape from my deeds breaking even, with nothing for me and nothing against me."
#3290
Transmeton Ibn Mes'udi: Ai po ecte ndërsa njerëzit po e ndiqnin pas duke i shkelur në thembra, andaj u tha: "Mos më shkelni në thembra. Për Allahun, sikur ta dinit atë që unë fsheh prapa derës sime, asnjë prej jush nuk do të më ndiqte."
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ كَانَ يَمْشِي وَنَاسٌ يَطَئُونَ عَقِبَهُ، فَقَالَ :" لَا تَطَئُوا عَقِبِي، فَوَاللَّهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أُغْلِقُ عَلَيْهِ بَابِي، مَا تَبِعَنِي رَجُلٌ مِنْكُمْ "
Yazid bin Harun informed us, Ibn 'Awn narrated to us, from al-Hasan, that Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him) was walking while people were treading on his heels, so he said: "Do not tread on my heels; for by Allah, if you knew what I close my door upon, not a single man among you would follow me."
#3291
Transmeton Said ibn Xhubejri: "Sprovë për atë që ndiqet dhe poshtërim për pasuesin."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ مُغِيرَةَ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، قَالَ :" فِتْنَةٌ لِلْمَتْبُوعِ، مَذَلَّةٌ لِلتَّابِعِ "
Muhammad ibn Humayd informed us, Jarir narrated to us, from Mughirah, from Sa'id ibn Jubayr, who said: "It is a trial for the one followed, and a humiliation for the follower."
#3292
Transmeton Umeji: Njerëzit po ecnin pas Aliut (r.a.), kur ai tha: "Largoje nga unë rrapëllimën e sandaleve tuaja, sepse kjo është prishje për zemrat e burrave të pamend."
أَخْبَرَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ أُمَيٍّ ، قَالَ : مَشَوْا خَلْفَ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَقَالَ :" عَنِّي خَفْقَ نِعَالِكُمْ، فَإِنَّهَا مُفْسِدَةٌ لِقُلُوبِ نَوْكَى الرِّجَالِ "
Shihab ibn 'Abbad informed us, Sufyan narrated to us, from Umayy, who said: They walked behind 'Ali, may Allah be pleased with him, and he said: "Keep the clatter of your sandals away from me, for it is indeed a source of corruption for the hearts of foolish men."
#3293
Transmeton Hasani: Vërtet, zhurma e sandaleve rreth burrave rrallëherë i lë të marrët që të mos devijojnë.
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ حَازِمٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ الْحَسَنَ ، يَقُولُ :" إِنَّ خَفْقَ النِّعَالِ حَوْلَ الرِّجَالِ قَلَّ مَا يُلَبِّثُ الْحَمْقَى "
Abu al-Nu'man informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, on the authority of Yazid ibn Hazim, who said: I heard al-Hasan saying: "Verily, the sound of sandals [clapping] around men seldom leaves the foolish [with any remaining sense]."
#3294
Transmeton Tavusi: Kur ulej me të një burrë ose dy, ai ngrihej dhe largohej.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ الْمُكْتِبُ ، حَدَّثَنَا قَاسِمُ هُوَ ابْنُ مَالِكٍ ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ ، عَنْ طَاوُسٍ ، قَالَ :" كَانَ إِذَا جَلَسَ إِلَيْهِ الرَّجُلُ أَوْ الرَّجُلَانِ، قَامَ فَتَنَحَّى "
Muhammad ibn Hatim al-Muktib informed us, Qasim—who is Ibn Malik—narrated to us, Layth narrated to us, from Tawus, he said: "Whenever a man or two men sat with him, he would stand up and move away."
#3295
Transmeton Ebu Berze el-Eslemi se i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Këmbët e një robi nuk do të lëvizin në Ditën e Kiametit derisa të pyetet për jetën e tij se si e ka kaluar, për dijen e tij se çfarë ka vepruar me të, për pasurinë e tij se si e ka fituar dhe ku e ka shpenzuar, si dhe për trupin e tij se si e ka konsumuar (rrënuar) atë."
أَخْبَرَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" لَا تَزُولُ قَدَمَا عَبْدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُسْأَلَ عَنْ عُمُرِهِ فِيمَا أَفْنَاهُ، وَعَنْ عِلْمِهِ مَا فَعَلَ بِهِ، وَعَنْ مَالِهِ مِنْ أَيْنَ اكْتَسَبَهُ وَفِيمَا أَنْفَقَهُ، وَعَنْ جِسْمِهِ فِيمَا أَبْلَاهُ "
Aswad bin 'Amir informed us, Abu Bakr narrated to us, from al-A'mash, from Sa'id bin 'Abdullah bin Jurayj, from Abu Barzah al-Aslami, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "The feet of a servant shall not move on the Day of Resurrection until he is asked about his life and how he spent it, about his knowledge and what he did with it, about his wealth; from where he acquired it and on what he spent it, and about his body and how he wore it out."
#3296
Transmeton Muadh bin Xhebeli: Allahu nuk do t'i lërë robërit Ditën e Kiametit, ditën kur njerëzit do të qëndrojnë para Zotit të botëve, derisa t'i pyesë për katër gjëra: për jetën e tyre se si e kaluan, për trupat e tyre se si i konsumuan, për pasurinë se si e fituan dhe ku e shpenzuan, si dhe për dijen se çfarë vepruan me atë që mësuan.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ رَاشِدٍ ، حَدَّثَنِي فُلَانٌ الْعُرَنِيُّ ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" لَا يَدَعُ اللَّهُ الْعِبَادَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ حَتَّى يَسْأَلَهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ : عَمَّا أَفْنَوْا فِيهِ أَعْمَارَهُمْ، وَعَمَّا أَبْلَوْا فِيهِ أَجْسَادَهُمْ، وَعَمَّا كَسَبُوا وفِيمَا أَنْفَقُوا، وَعَمَّا عَمِلُوا فِيمَا عَلِمُوا "
Sa'id bin Mansur informed us, Abd al-Aziz bin Muhammad narrated to us, from Umara bin Ghaziya, from Yahya bin Rashid, who said: a certain man of 'Urayna narrated to me, from Mu'adh bin Jabal (may Allah be pleased with him), who said: "Allah will not let the servants [be] on the Day of Resurrection, the day when mankind stands before the Lord of the worlds, until He asks them about four: about how they spent their lives, about how they wore out their bodies, about what they earned and on what they spent it, and about what they did regarding that which they knew."
#3297
Transmeton Muadh bin Xhebeli: Nuk do të lëvizin këmbët e robit në Ditën e Kiametit derisa të pyetet për katër gjëra: për jetën e tij se si e ka kaluar, për trupin e tij se si e ka konsumuar, për pasurinë e tij se ku e ka fituar dhe ku e ka shpenzuar, si dhe për diturinë e tij se çfarë ka vepruar me të.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ عَدِيٍّ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الصُّنَابِحِيِّ ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" لَا تَزُولُ قَدَمَا عَبْدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُسْأَلَ عَنْ أَرْبَعٍ : عَنْ عُمُرِهِ فِيمَا أَفْنَاهُ، وَعَنْ جَسَدِهِ فِيمَا أَبْلَاهُ، وَعَنْ مَالِهِ مِنْ أَيْنَ اكْتَسَبَهُ، وَفِيمَا وَضَعَهُ، وَعَنْ عِلْمِهِ مَاذَا عَمِلَ فِيهِ "
Muhammad ibn Yusuf informed us, from Sufyan, from Layth, from 'Adi ibn 'Adi, from Abu 'Abdullah al-Sunabihi, from Mu'adh ibn Jabal (may Allah be pleased with him), who said: "The feet of a servant shall not move on the Day of Resurrection until he is asked about four: about his life and how he spent it, about his body and how he wore it out, about his wealth—from where he earned it and in what he spent it—and about his knowledge and what he did with it."
#3298
Transmeton Tavusi: "Çfarëdo që të mësosh, mësoje për veten tënde, sepse vërtet njerëzve u ka humbur besnikëria."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ لَيْثٍ ، قَالَ : قَالَ لِي طَاوُسٌ :" مَا تَعَلَّمْتَ، فَتَعَلَّمْ لِنَفْسِكَ، فَإِنَّ النَّاسَ قَدْ ذَهَبَتْ مِنْهُمْ الْأَمَانَةُ "
Muhammad bin Yusuf informed us, from Sufyan, from Layth, who said: Tawus said to me: "Whatever you learn, learn it for yourself, for indeed, trustworthiness has departed from the people."
#3299
Transmeton Al-Hasani: I kam arritur njerëzit (e parë) kur i devotshmi, nëse i përkushtohej adhurimit, nuk njihej përmes fjalëve të tij, por njihej përmes veprave të tij. Kjo është dituria e dobishme.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ مِهْرَانَ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ :" أَدْرَكْتُ النَّاسَ وَالنَّاسِكُ إِذَا نَسَكَ لَمْ يُعْرَفْ مِنْ قِبَلِ مَنْطِقِهِ، وَلَكِنْ يُعْرَفُ مِنْ قِبَلِ عَمَلِهِ، فَذَلِكَ الْعِلْمُ النَّافِعُ "
Sulayman ibn Harb informed us, on the authority of 'Umarah ibn Mehran, on the authority of al-Hasan, who said: "I reached the people when the worshiper, if he practiced devotion, would not be recognized by his speech, but rather he would be recognized by his deeds; for that is beneficial knowledge."
#3300
Transmeton Abdullah bin Amri: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Përcillni prej meje qoftë edhe një ajet të vetëm. Tregoni prej bijve të Izraelit dhe nuk ka asgjë të keqe në këtë. Ndërsa ai që shpif ndaj meje me qëllim, le ta përgatitë vendin e tij në Zjarr."
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ حَسَّانَ ، عَنْ أَبِي كَبْشَةَ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ :" بَلِّغُوا عَنِّي وَلَوْ آيَةً، وَحَدِّثُوا عَنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَلَا حَرَجَ، وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا، فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ "
Abu al-Mughira informed us, al-Awza'i narrated to us, from Hassan, from Abu Kabsha, who said: I heard 'Abdullah ibn 'Amr, may Allah be pleased with him, say: I heard the Messenger of Allah (pbuh) say: "Convey from me even if it is a single verse, and narrate from the Children of Israel and there is no harm; and whoever lies about me intentionally, let him take his seat in the Fire."
#3301
Transmeton Ebu Dherri: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) na urdhëroi që të mos lejojmë të na mundin në tri gjëra: të urdhërojmë për të mirë, të ndalojmë nga e keqja dhe t'ua mësojmë njerëzve sunetet.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا الْعَوَّامُ بْنُ حَوْشَبٍ أَبُو عِيسَى الشَّيْبَانِيُّ ، حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيُّ ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " أَنْلَا يَغْلِبُونَا عَلَى ثَلَاثٍ : أَنْ نَأْمُرَ بِالْمَعْرُوفِ، وَنَنْهَى عَنْ الْمُنْكَرِ، وَنُعَلِّمَ النَّاسَ السُّنَنَ "
Ali bin Hujr al-Sa'di informed us, Yazid bin Harun informed us, Al-Awwam bin Hawshab Abu 'Isa al-Shaybani informed us, Al-Qasim bin 'Awf al-Shaybani narrated to us, from Abu Dharr (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) commanded us that they should not overcome us in three things: that we enjoin what is good, forbid what is evil, and teach the people the Sunan.
#3302
Transmeton Sulejm bin Amir: Kur uleshim me Ebu Umamen (r.a.), ai na tregonte hadithe me rëndësi të madhe dhe na thoshte: "Dëgjoni prej nesh, kuptoni dhe përcillni prej nesh atë që dëgjoni." Sulejmi tha: "Kjo është në pozitën e atij që dëshmon për atë që di."
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا صَفْوَانُ ، حَدَّثَنِي سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ ، قَالَ : كَانَ أَبُو أُمَامَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ إِذَا قَعَدْنَا إِلَيْهِ يَجِيئُنَا مِنْ الْحَدِيثِ بِأَمْرٍ عَظِيمٍ، وَيَقُولُ :" لَنَا اسْمَعُوا وَاعْقِلُوا، وَبَلِّغُوا عَنَّا مَا تَسْمَعُونَ "، قَالَ سُلَيْمٌ : " بِمَنْزِلَةِ الَّذِي يُشْهِدُ عَلَى مَا عَلِمَ "
Abu al-Mughira informed us, Safwan narrated to us, Sulaym ibn ‘Amir narrated to me, he said: Whenever we sat with Abu Umama, may Allah be pleased with him, he would bring to us from the Hadith matters of great significance, and he would say: "Listen to us, comprehend, and convey from us what you hear." Sulaym said: "In the capacity of one who bears witness to what he knows."
#3303
Transmeton Ebu Dherri: Një burrë erdhi tek ai ndërsa ishte ulur te Xhemreja e Mesme, ku njerëzit ishin mbledhur rreth tij për të kërkuar fetva, dhe e pyeti: "A nuk të është ndaluar dhënia e fetvave?" Ai e ngriti kokën drejt tij dhe tha: "A je ti mbikëqyrës mbi mua? Edhe sikur ta vendosnit shpatën e mprehtë mbi këtë – duke treguar nga qafa e tij – dhe unë do të mendoja se mund ta përcillja qoftë edhe një fjalë që e kam dëgjuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) para se të ma prisnit kokën, unë do ta përcillja atë."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَاق ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ ، حَدَّثَنِي أَبِي ، قَالَ : أَتَيْتُ أَبَا ذَرٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ وَهُوَ جَالِسٌ عِنْدَ الْجَمْرَةِ الْوُسْطَى، وَقَدْ اجْتَمَعَ النَّاسُ عَلَيْهِ يَسْتَفْتُونَهُ، فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَوَقَفَ عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ : أَلَمْ تُنْهَ عَنْ الْفُتْيَا؟ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَيْهِ، فَقَالَ :" أَرَقِيبٌ أَنْتَ عَلَيَّ؟ لَوْ وَضَعْتُمْ الصَّمْصَامَةَ عَلَى هَذِهِ وَأَشَارَ إِلَى قَفَاهُ، ثُمَّ ظَنَنْتُ أَنِّي أُنْفِذُ كَلِمَةً سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ تُجِيزُوا عَلَيَّ لَأَنْفَذْتُهَا "
Abd al-Wahhab ibn Sa’id informed us, Shu’ayb—he is Ibn Ishaq—narrated to us, al-Awza’i narrated to us, Abu Kathir narrated to me, my father narrated to me, saying: I came to Abu Dharr (may Allah be pleased with him) while he was sitting at the middle Jamrah, and the people had gathered around him seeking religious verdicts from him. A man came to him, stood over him, and then said, "Have you not been forbidden from giving religious verdicts?" He raised his head toward him and said, "Are you a sentinel over me? If you were to place a sharp sword upon this"—and he pointed to the back of his neck—"and I thought I could convey a word that I heard from the Messenger of Allah (pbuh) before you could finish me off, I would surely convey it."
#3304
Transmeton Ebu el-Alije: E pyeta Ibn Abbasin për diçka, e ai më tha: "O Ebu el-Alije, a dëshiron të bëhesh mufti?" I thashë: "Jo, por nuk jam i qetë se ju do të shkoni e ne do të mbetemi." Atëherë ai tha: "Ebu el-Alije ka thënë të vërtetën."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ الْعَوَّامِ ، عَنْ عَوْفٍ ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ ، قَالَ : سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا عَنْ شَيْءٍ، فَقَالَ : يَا أَبَا الْعَالِيَةِ، أَتُرِيدُ أَنْ تَكُونَ مُفْتِيًا؟، فَقُلْتُ :" لَا، وَلَكِنْ لَا آمَنُ أَنْ تَذْهَبُوا وَنَبْقَى "، فَقَالَ : " صَدَقَ أَبُو الْعَالِيَةِ "
Muhammad ibn 'Isa informed us, 'Abbad—who is Ibn al-'Awwam—narrated to us, from 'Awf, from Abu al-'Aliyah, who said: I asked Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them both) about something, and he said: "O Abu al-'Aliyah, do you wish to be a mufti?" I replied: "No, but I do not feel secure that you all will depart and we will remain." He said: "Abu al-'Aliyah has spoken the truth."
#3305
Transmeton Ibrahimi: Abideja shkonte te Abdullahu (r.a.) çdo të enjte dhe e pyeste për gjëra që nuk i kishte dëshmuar, ndaj pjesa më e madhe e asaj që është ruajtur nga Abdullahu ishte nga gjërat për të cilat e kishte pyetur Abideja.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا عَبَّادٌ ، عَنْ حُصَيْنٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ :" كَانَ عَبِيدَةُ يَأْتِي عَبْدَ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ كُلَّ خَمِيسٍ، فَيَسْأَلُهُ عَنْ أَشْيَاءَ غَابَ عَنْهَا، فَكَانَ عَامَّةُ مَا يُحْفَظُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ مِمَّا يَسْأَلُهُ عَبِيدَةُ عَنْهُ "
Muhammad ibn Isa informed us, Abbad narrated to us, from Husayn, from Ibrahim, who said: "Abida used to come to Abdullah, may Allah be pleased with him, every Thursday and ask him about matters he had missed; thus, the majority of what was preserved from Abdullah was from what Abida asked him about."
#3306
Transmeton Ikrime: Çfarë keni që nuk më pyetni? A keni falimentuar?
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا غَسَّانُ هُوَ ابْنُ مُضَرَ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ ، قَالَ : سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ ، يَقُولُ :" مَا لَكُمْ لَا تَسْأَلُونِي، أَفْلَسْتُمْ؟ "
Al-Hakam ibn al-Mubarak informed us, Ghassan—he is Ibn Mudar—narrated to us, from Sa'id ibn Yazid, who said: I heard 'Ikrimah saying: "What is the matter with you that you do not ask me? Have you become bankrupt?"
#3307
Transmeton Ibn Shihabi: Dija është thesare, ndërsa ato i hap pyetja.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ الْمُكْتِبُ ، حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، قَالَ :" الْعِلْمُ خَزَائِنُ، وَتَفْتَحُهَا الْمَسْأَلَةُ "
Muhammad ibn Hatim al-Mukatib informed us, 'Amir ibn Salih narrated to us, Yunus narrated to us, from Ibn Shihab, who said: "Knowledge consists of treasures, and inquiry opens them."
#3308
Transmeton Omer ibn el-Hattabi: "Kujt i vjen shumë turp (për të pyetur), i pakësohet dituria."
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ جَرِيرٍ ، قَالَ : قَالَ إِبْرَاهِيمُ :" مَنْ رَقَّ وَجْهُهُ، رَقَّ عِلْمُهُ "، أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ : " مَنْ رَقَّ وَجْهُهُ، رَقَّ عِلْمُهُ "، وَعَنْ ضَمْرَةَ ، عَنْ حَفْصِ بْنِ عُمَرَ L2436 ، قَالَ : قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ : " مَنْ رَقَّ وَجْهُهُ، رَقَّ عِلْمُهُ "
Ibrahim bin Ishaq informed us, from Jarir, who said: Ibrahim said: "He whose face is thin, his knowledge is thin." Waki' informed us, from his father, from al-Sha'bi, who said: "He whose face is thin, his knowledge is thin." And from Damrah, from Hafs bin 'Umar, who said: 'Umar bin al-Khattab said: "He whose face is thin, his knowledge is thin."
#3309
Transmeton Muxhahidi: Nuk nxë dije ai që ka turp dhe as ai që është mendjemadh.
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ جَرِيرٍ ، عَنْ رَجُلٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ :" لَا يَتَعَلَّمُ مَنْ اسْتَحْيَا وَاسْتَكْبَرَ "
Ibrahim ibn Ishaq informed us, from Jarir, from a man, from Mujahid, who said: "One who is shy and one who is arrogant does not learn."
#3310
Transmeton Urve bin ez-Zybejri: Ai i mblidhte bijtë e tij dhe u thoshte: "O bijtë e mi, mësoni! Sepse, nëse jeni të vegjël te një popull, shpresohet se do të bëheni të mëdhenj te një tjetër. Sa e shëmtuar është për një të moshuar që të pyetet e të mos ketë dituri!"
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، أَنَّهُ كَانَ يَجْمَعُ بَنِيهِ، فَيَقُولُ : " يَا بَنِيَّ ،تَعَلَّمُوا، فَإِنْ تَكُونُوا صِغَارَ قَوْمٍ، فَعَسَى أَنْ تَكُونُوا كِبَارَ آخَرِينَ، وَمَا أَقْبَحَ عَلَى شَيْخٍ يُسْأَلُ لَيْسَ عِنْدَهُ عِلْمٌ "
Muhammad ibn Ahmad ibn Abi Khalaf informed us, Anas ibn 'Iyad narrated to us, from Hisham ibn 'Urwah, from his father, that he used to gather his sons and say: "O my sons, seek knowledge, for if you are the juniors of a people, perhaps you will become the seniors of others. And how disgraceful it is for an elder to be asked while he possesses no knowledge."
#3311
Transmeton Ikrimja: Ibn Abbasi (r.a.) më vënte pranga në këmbë dhe më mësonte Kuranin dhe Sunetin.
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ الْخِرِّيتِ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، قَالَ : كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ" يَضَعُ فِي رِجْلَيَّ الْكَبْلَ، وَيُعَلِّمُنِي الْقُرْآنَ وَالسُّنَنَ "
Abu al-Nu'man informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from al-Zubayr ibn al-Khirrit, from Ikrima, who said: "Ibn Abbas (may Allah be pleased with him) used to place shackles on my feet and teach me the Qur'an and the Sunnahs."
#3312
Transmeton Sufjani: Kush kërkon udhëheqjen para kohe, dëmton shumë prej dijes së tij. Ndërsa ai që nuk e kërkon udhëheqjen, vazhdon të kërkojë dije derisa ta arrijë atë.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الضُّرَيْسِ ، قَالَ : سَمِعْتُ سُفْيَانَ ، يَقُولُ :" مَنْ تَرَأَّسَ سَرِيعًا، أَضَرَّ بِكَثِيرٍ مِنْ الْعِلْمِ، وَمَنْ لَمْ يَتَرَأَّسْ، طَلَبَ وَطَلَبَ حَتَّى يَبْلُغَ "
Muhammad ibn Humayd informed us, Yahya ibn al-Durays narrated to us, who said: I heard Sufyan saying: "Whoever seeks leadership prematurely harms much of [his] knowledge; and whoever does not seek leadership continues to seek and seek [knowledge] until he reaches [maturity]."
#3313
Transmeton Selmani: Dija për të cilën nuk flitet është si thesari prej të cilit nuk shpenzohet asgjë.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ صَالِحِ بْنِ خَبَّابٍ ، عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عُقْبَةَ ، عَنْ سَلْمَانَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" عِلْمٌ لَا يُقَالُ بِهِ، كَكَنْزٍ لَا يُنْفَقُ مِنْهُ "
Muhammad ibn Yusuf informed us, from Sufyan, from al-A'mash, from Salih ibn Khabbab, from Husayn ibn 'Uqbah, from Salman (may Allah be pleased with him), who said: "Knowledge that is not spoken of is like a treasure from which nothing is spent."
#3314
Transmeton Ebu Hurejre: Ka thënë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.): "Shembulli i diturisë prej së cilës nuk ka dobi është si shembulli i një thesari prej të cilit nuk shpenzohet në rrugë të Allahut."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ ، عَنْ أَبِي عِيَاضٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" مَثَلُ عِلْمٍ لَا يُنْتَفَعُ بِهِ، كَمَثَلِ كَنْزٍ لَا يُنْفَقُ مِنْهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ "
Ahmad ibn Abd Allah informed us, Abu Shihab narrated to us, Ibrahim narrated to me, on the authority of Abu 'Iyad, on the authority of Abu Hurayrah (may Allah be pleased with him), who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "The likeness of knowledge that is not benefited from is like the likeness of a treasure from which nothing is spent in the cause of Allah."
#3315
Transmeton Selmani (r.a.) se ai i shkroi Ebu Derdasë (r.a.): "Vërtet, dituria është si burimet që njerëzit i vizitojnë; prej tyre merr ky dhe ai, dhe Allahu sjell dobi përmes saj për shumë njerëz. Vërtet, urtësia për të cilën nuk flitet është si trupi pa shpirt, ndërsa dituria që nuk shpërndahet është si thesari nga i cili nuk shpenzohet. Shembulli i dijetarit është si shembulli i një njeriu që mban një llambë në një rrugë të errët, me dritën e së cilës ndriçohet kushdo që kalon pranë tij, dhe secili prej tyre lutet për mirësinë e tij."
أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَاق ، عَنْ مُوسَى بْنِ يَسَارٍ عَمِّهِ، قَالَ : بَلَغَنِي أَنَّ سَلْمَانَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، كَتَبَ إِلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" إِنَّ الْعِلْمَ كَالْيَنَابِيعِ يَغْشَاهُنَّ النَّاسُ، فَيَخْتَلِجُهُ هَذَا وَهَذَا، فَيَنْفَعُ اللَّهُ بِهِ غَيْرَ وَاحِدٍ، وَإِنَّ حِكْمَةً لَا يُتَكَلَّمُ بِهَا كَجَسَدٍ لَا رُوحَ فِيهِ، وَإِنَّ عِلْمًا لَا يُخْرَجُ كَكَنْزٍ لَا يُنْفَقُ مِنْهُ، وَإِنَّمَا مَثَلُ الْعَالِمِ كَمَثَلِ رَجُلٍ حَمَلَ سِرَاجًا فِي طَرِيقٍ مُظْلِمٍ يَسْتَضِيءُ بِهِ مَنْ مَرَّ بِهِ، وَكُلٌّ يَدْعُو لَهُ بِالْخَيْرِ "
Ya'la informed us, Muhammad—who is Ibn Ishaq—narrated to us, from Musa ibn Yasar, from his uncle, who said: It reached me that Salman (may Allah be pleased with him) wrote to Abu al-Darda' (may Allah be pleased with him): "Indeed, knowledge is like springs frequented by people; this one draws from it and that one, and Allah benefits more than one person by it. Verily, wisdom that is not spoken is like a body in which there is no soul, and indeed, knowledge that is not brought forth is like a treasure from which nothing is spent. The example of the scholar is only like that of a man carrying a lamp on a dark path, by which anyone who passes by him is enlightened, and everyone supplicates for goodness for him."
#3316
Transmeton Ibrahimu: Tri gjëra e ndjekin njeriun pas vdekjes së tij: sadakaja rrjedhëse pas tij, duaja e fëmijës së tij për të dhe dija që ai ka përhapur e me të cilën veprohet pas tij.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ ، حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي الْأَسْوَدِ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق الشَّيْبَانِيِّ ، عَنْ حَمَّادٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ :" يَتْبَعُ الرَّجُلَ بَعْدَ مَوْتِهِ ثَلَاثُ خِلَالٍ : صَدَقَةٌ تَجْرِي بَعْدَهُ، وَصَلَاةُ وَلَدِهِ عَلَيْهِ، وَعِلْمٌ أَفْشَاهُ يُعْمَلُ بِهِ بَعْدَهُ "
Muhammad ibn al-Salt informed us, Mansur ibn Abi al-Aswad narrated to us, from Abu Ishaq al-Shaybani, from Hammad, from Ibrahim, who said: "Three traits follow a person after their death: an ongoing charity that continues after them, the prayer of their child for them, and knowledge they spread that is acted upon after them."
#3317
Transmeton Ebu Hurejre: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kur njeriu vdes, veprat e tij ndërpriten përveçse prej tri gjërave: dija prej së cilës ka dobi, sadakaja rrjedhëse (e vazhdueshme) ose fëmija i mirë që lutet për të."
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيل بْنُ جَعْفَرٍ الْمَدَنِيُّ ، عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثٍ : عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ صَدَقَةٍ تَجْرِي لَهُ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ "
Musa ibn Isma'il narrated to us, Isma'il ibn Ja'far al-Madani narrated to me, from al-Ala' ibn Abd al-Rahman, from his father, from Abu Hurayrah (may Allah be pleased with him), from the Prophet (pbuh), who said: "When a human being dies, his deeds come to an end except for three: knowledge from which benefit is derived, or an ongoing charity, or a righteous child who prays for him."
#3318
Transmeton Ebu Musa: Kur erdhi në Basra, ai tha: "Më ka dërguar tek ju Omer ibn el-Hatabi që t'ju mësoj Librin e Zotit tuaj, Sunnetin tuaj dhe t'i pastroj rrugët tuaja."
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ بْنُ يَعِيشَ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ ، عَنْ صَالِحِ بْنِ رُسْتُمَ الْمُزَنِيِّ ، عَنْ الْحَسَنِ ، عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ قَالَ حِينَ قَدِمَ الْبَصْرَةَ :" بَعَثَنِي إِلَيْكُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أُعَلِّمُكُمْ كِتَابَ رَبِّكُمْ، وَسُنَّتَكُمْ، وَأُنَظِّفُ طُرُقَكُمْ "
Ubayd ibn Ya'ish informed us, Yunus narrated to us, from Salih ibn Rustam al-Muzani, from al-Hasan, from Abu Musa (may Allah be pleased with him), that he said when he arrived in Basra: "Umar ibn al-Khattab (may Allah be pleased with him) sent me to you to teach you the Book of your Lord, your Sunnah, and to clean your paths."
#3319
Transmeton Sehbarah: Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Kush kërkon diturinë, ajo do të jetë shlyerje për atë që ka kaluar."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُعَلَّى ، حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ خَيْثَمَةَ ، عَنْ أَبِي دَاوُدَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَخْبَرَةَ ، عَنْ سَخْبَرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ :" مَنْ طَلَبَ الْعِلْمَ، كَانَ كَفَّارَةً لِمَا مَضَى "
Muhammad ibn Humayd informed us, Muhammad ibn al-Mu'alla narrated to us, Ziyad ibn Khaythama narrated to us, from Abu Dawud, from 'Abdullah ibn Sakhbara, from Sakhbara (may Allah be pleased with him), from the Prophet (pbuh) who said: "Whoever seeks knowledge, it shall be an atonement for what has passed."
#3320
Transmeton Ebu Kilabe: Kam qëndruar në Medinë për tri ditë dhe nuk kisha asnjë nevojë tjetër, pasi i kisha kryer të gjitha punët, përveç se njerëzit po prisnin një burrë që transmetonte një hadith. Prandaj, qëndrova derisa ai erdhi dhe e pyeta.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، قَالَ :" لَقَدْ أَقَمْتُ فِي الْمَدِينَةِ ثَلَاثًا مَا لِي حَاجَةٌ إِلَّا وَقَدْ فَرَغْتُ مِنْهَا، إِلَّا أَنَّ رَجُلًا كَانُوا يَتَوَقَّعُونَهُ، كَانَ يَرْوِي حَدِيثًا، فَأَقَمْتُ حَتَّى قَدِمَ فَسَأَلْتُهُ "
Muhammad ibn 'Isa informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Ayyub, from Abu Qilaba, who said: "I stayed in Medina for three days, and I had no need remaining except those I had already fulfilled, but there was a man they were expecting who used to narrate a hadith, so I stayed until he arrived and I asked him."
#3321
Transmeton Busr bin Ubejdullahu: Vërtet, unë udhëtoja drejt njërit prej qyteteve vetëm për një hadith të vetëm, që ta dëgjoja atë.
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بنْ مُسِلمٍ ، عَنْ عَبْدَ الرَّحْمَنَ بِنْ يزيدٍ بْنِ جَابِرٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ بُسْرَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ ، يَقُولُ :" إِنْ كُنْتُ لَأَرْكَبُ إِلَى مِصْرٍ مِنْ الْأَمْصَارِ فِي الْحَدِيثِ الْوَاحِدِ لِأَسْمَعَهُ "
Al-Hakam ibn al-Mubarak informed us, al-Walid ibn Muslim narrated to us, from 'Abd al-Rahman ibn Yazid ibn Jabir, who said: I heard Busr ibn 'Ubayd Allah saying: "Indeed, I would travel to one of the major cities for the sake of a single Hadith, just to hear it."
#3322
Transmeton Ebu Alije: Ne i dëgjonim transmetimet në Basra nga shokët e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), por nuk mjaftoheshim derisa udhëtonim për në Medine dhe i dëgjonim ato drejtpërdrejt nga gojët e tyre.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ ، أَخْبَرَنَا أَبُو قَطَنٍ عَمْرُو بْنُ الْهَيْثَمِ ، عَنْ أَبِي خَلْدَةَ ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ ، قَالَ :" كُنَّا نَسْمَعُ الرِّوَايَةَ بِالْبَصْرَةِ عَنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ نَرْضَ حَتَّى رَكِبْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ ، فَسَمِعْنَاهَا مِنْ أَفْوَاهِهِمْ "
Amr ibn Zurarah informed us, Abu Qatan Amr ibn al-Haytham informed us, from Abu Khaldah, from Abu al-Aliyah, who said: "We used to hear the narration in Basra from the companions of the Messenger of Allah (pbuh), but we were not satisfied until we rode to Medina and heard it from their own mouths."
#3323
Transmeton Abdullah bin Abdurrahman el-Kushejri se Pejgamberi Davud (s.a.v.s.) ka thënë: "Thuaji kërkuesit të dijes që të marrë një shkop prej hekuri dhe dy nallane prej hekuri, e ta kërkojë dijen derisa të thyhet shkopi dhe të grisën nallanet."
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ القُشَيْرِيّ ، قَالَ : قَالَ دَاوُدُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" قُلْ لِصَاحِبِ الْعِلْمِ يَتَّخِذْ عَصًا مِنْ حَدِيدٍ، وَنَعْلَيْنِ مِنْ حَدِيدٍ، وَيَطْلُبْ الْعِلْمَ، حَتَّى تَنْكَسِرَ الْعَصَا وَتَنْخَرِقَ النَّعْلَانِ "
Nu'aym ibn Hammad informed us, Baqiyyah narrated to us, on the authority of 'Abdullah ibn 'Abd al-Rahman al-Qushayri, who said: David the Prophet (pbuh) said: "Tell the seeker of knowledge to take a staff of iron and two sandals of iron, and seek knowledge until the staff breaks and the sandals wear out."
#3324
Transmeton Ibn Abbasi: E kërkova diturinë dhe nuk e gjeta atë më të bollshme sesa te Ensarët. Shkoja te ndonjëri prej tyre për të pyetur rreth tij, e më thoshin: "Është duke fjetur". Atëherë e bëja rrobën time jastëk dhe shtrihesha derisa ai të dilte për namazin e drekës. Kur më shihte, më thoshte: "Që kur je këtu, o kushëri i të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.)?" Unë i përgjigjesha: "Prej një kohe të gjatë." Ai më thoshte: "Sa keq që ke vepruar! Përse nuk më njoftove?" Unë i thosha: "Dëshirova që të dalësh tek unë pasi t'i kesh përmbushur nevojat e tua."
أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ مَالِكٍ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ ، حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ ، عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مِنْ آلِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ، قَالَ : قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا :" طَلَبْتُ الْعِلْمَ فَلَمْ أَجِدْهُ أَكْثَرَ مِنْهُ فِي الْأَنْصَارِ، فَكُنْتُ آتِي الرَّجُلَ فَأَسْأَلُ عَنْهُ، فَيُقَالُ لِي : نَائِمٌ فَأَتَوَسَّدُ رِدَائِي، ثُمَّ أَضْطَجِعُ حَتَّى يَخْرُجَ إِلَى الظُّهْرِ، فَيَقُولُ : مَتَى كُنْتَ هَا هُنَا يَا ابْنَ عَمِّ رَسُولِ اللَّهِ؟، فَأَقُولُ : مُنْذُ زَمَنٍ طَوِيلٍ، فَيَقُولُ : بِئْسَ مَا صَنَعْتَ، هَلَّا أَعْلَمْتَنِي؟، فَأَقُولُ : أَرَدْتُ أَنْ تَخْرُجَ إِلَيَّ وَقَدْ قَضَيْتَ حَاجَتَكَ "
Makhlad ibn Malik informed us, Yahya ibn Sa'id al-Umawi narrated to us, al-Hajjaj narrated to us, from Husayn ibn Abd al-Rahman of the family of Sa'd ibn Mu'adh, who said: Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them both) said: "I sought knowledge and did not find it in greater abundance than among the Ansar. I would come to a man and ask about him, and it would be said to me: 'He is sleeping.' So I would use my cloak as a pillow and lie down until he came out for the Zuhr prayer. He would then say: 'Since when have you been here, O cousin of the Messenger of Allah (pbuh)?' I would say: 'For a long time.' He would say: 'How poorly you have acted! Why did you not let me know?' And I would reply: 'I wanted you to come out to me having fulfilled your need.'"
#3325
Transmeton Ibn Abbasi: Shumica e haditheve të të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.) u gjendën te kjo lagje e Ensarëve. Për Allahun, unë shkoja te ndonjëri prej tyre dhe më thuhej: "Ai është në gjumë". Sikur të dëshiroja, mund të kërkoja që ta zgjonin për mua, por unë e lija derisa të dilte vetë, në mënyrë që ta dëgjoja hadithin e tij me kënaqësi e mirësjellje.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" وُجِدَ أَكْثَرُ حَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ هَذَا الْحَيِّ مِنْ الْأَنْصَارِ، وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لَآتِي الرَّجُلَ مِنْهُمْ، فَيُقَالُ : هُوَ نَائِمٌ، فَلَوْ شِئْتُ أَنْ يُوقَظَ لِي، فَأَدَعُهُ حَتَّى يَخْرُجَ لِأَسْتَطِيبَ بِذَلِكَ حَدِيثَهُ "
Ahmad ibn ‘Abdullah ibn Yunus informed us, Abu Bakr narrated to us, from Muhammad ibn ‘Amr, from Abu Salamah ibn ‘Abd al-Rahman, from Ibn ‘Abbas (may Allah be pleased with him), who said: "Most of the Hadith of the Messenger of Allah (pbuh) was found with this tribe of the Ansar. By Allah, I would go to a man among them, and it would be said: 'He is sleeping.' Had I wished, he would have been awakened for me, but I would leave him until he came out so that I might find his narration of the Hadith pleasant through that."
#3326
Transmeton Ebu Seleme: "Sikur të isha treguar më i butë me Ibn Abbasin, do të kisha përfituar prej tij shumë dije."
أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ إِسْمَاعِيل بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، قَالَ :" لَوْ رَفَقْتُ بِابْنِ عَبَّاسٍ، لَأَصَبْتُ مِنْهُ عِلْمًا كَثِيرًا "
Abu Ma'mar Isma'il ibn Ibrahim informed us, from Sufyan ibn 'Uyaynah, from al-Zuhri, from Abu Salamah, who said: "If I had been gentle with Ibn 'Abbas, I would have acquired much knowledge from him."
#3327
Transmeton Ez-Zuhriu: Shkoja te dera e Urves dhe ulesha te pragu. Po të dëshiroja të hyja, do të hyja, por këtë e bëja për respekt ndaj tij.
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ :" كُنْتُ آتِي بَابَ عُرْوَةَ، فَأَجْلِسُ بِالْبَابِ، وَلَوْ شِئْتُ أَنْ أَدْخُلَ لَدَخَلْتُ، وَلَكِنْ إِجْلَالًا لَهُ "
Bishr bin al-Hakam informed us, Abdur-Razzaq narrated to us, Ma'mar narrated to us, from al-Zuhri, who said: "I used to come to the door of 'Urwa and sit by the door; and if I had wished to enter, I would have entered, but I did so out of reverence for him."
#3328
Transmeton Ibn Abbasi: Kur ndërroi jetë i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), i thashë një njeriu nga ensarët: "O filan, hajde të pyesim shokët e Pejgamberit (s.a.v.s.), sepse ata sot janë të shumtë." Ai tha: "Çudi me ty, o Ibn Abbas! A mendon se njerëzit do të kenë nevojë për ty, ndërkohë që mes njerëzve janë shokët e Pejgamberit (s.a.v.s.) që po i sheh?" Ai e la këtë punë, ndërsa unë iu përkushtova kërkimit të dijes. Kur më arrinte ndonjë hadith nga ndonjë burrë, shkoja te dera e tij kur ai ishte duke pushuar në drekë. E bëja rrobën time jastëk te dera e tij, ndërsa era ma hidhte pluhurin në fytyrë. Kur ai dilte dhe më shihte, thoshte: "O djali i axhës së të Dërguarit të Allahut, çfarë të solli këtu? Përse nuk dërgove lajm që të vija unë te ti?" Unë i thosha: "Jo, unë e kam më për detyrë të vij te ti." Pastaj e pyesja atë për hadithin. Ai njeriu jetoi derisa më pa kur njerëzit ishin mbledhur rreth meje, e atëherë tha: "Ky djalosh ka qenë më i mençur se unë."
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ ، عَنْ يَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قُلْتُ لِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ : يَا فُلَانُ، هَلُمَّ فَلْنَسْأَلْ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَإِنَّهُمْ الْيَوْمَ كَثِيرٌ، فَقَالَ : وَا عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ، أَتَرَى النَّاسَ يَحْتَاجُونَ إِلَيْكَ وَفِي النَّاسِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَرَى؟ فَتَرَكَ ذَلِكَ، وَأَقْبَلْتُ عَلَى الْمَسْأَلَةِ، فَإِنْ كَانَ لَيَبْلُغُنِي الْحَدِيثُ عَنْ الرَّجُلِ فَآتِيهِ، وَهُوَ قَائِلٌ، فَأَتَوَسَّدُ رِدَائِي عَلَى بَابِهِ، فَتَسْفِي الرِّيحُ عَلَى وَجْهِي التُّرَابَ، فَيَخْرُجُ، فَيَرَانِي، فَيَقُولُ : يَا ابْنَ عَمِّ رَسُولِ اللَّهِ، مَا جَاءَ بِكَ؟ أَلَا أَرْسَلْتَ إِلَيَّ فَآتِيَكَ؟، فَأَقُولُ : لَا، أَنَا أَحَقُّ أَنْ آتِيَكَ، فَأَسْأَلُهُ عَنْ الْحَدِيثِ، قَالَ : فَبَقِيَ الرَّجُلُ حَتَّى رَآنِي وَقَدْ اجْتَمَعَ النَّاسُ عَلَيَّ، فَقَالَ : كَانَ هَذَا الْفَتَى أَعْقَلَ مِنِّي "
Yazid ibn Harun informed us, Jarir ibn Hazim narrated to us, from Ya'la ibn Hakim, from 'Ikrimah, from Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with him), who said: "When the Messenger of Allah (pbuh) passed away, I said to a man from the Ansar: 'O so-and-so, come, let us ask the Companions of the Prophet (pbuh), for they are many today.' He replied: 'I am amazed at you, O Ibn 'Abbas! Do you think people will be in need of you while there are among the people such Companions of the Prophet (pbuh) as those you see?' So he abandoned that matter, while I turned towards seeking knowledge through questioning. If it reached me that a man had a hadith, I would go to him while he was taking his midday nap. I would use my cloak as a pillow at his door, while the wind blew dust upon my face. Then he would come out, see me, and say: 'O cousin of the Messenger of Allah, what brought you here? Why did you not send for me so that I could come to you?' I would reply: 'No, I am more deserving of coming to you,' and then I would ask him about the hadith. He said: 'That man remained until he saw me when the people had gathered around me, and he said: "This young man was more sensible than I was."'"
#3329
Transmeton Abdullah bin Burejde se një burrë prej shokëve të Pejgamberit (s.a.v.s.) udhëtoi te Fedale bin Ubejdi (r.a.), i cili ndodhej në Egjipt. Kur arriti tek ai, ai po merrej me devenë e tij. Fedale i tha: "Mirë se erdhe." Ai u përgjigj: "Nuk erdha për vizitë, por unë dhe ti kemi dëgjuar një hadith nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) dhe shpresova se ti ke njohuri rreth tij." Ai tha: "Është kështu dhe kështu."
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ ، " أَنَّرَجُلًا مَنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحَلَ إِلَى فَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، وَهُوَ بِمِصْرَ ، فَقَدِمَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَمُدُّ لِنَاقَةٍ لَهُ، فَقَالَ : مَرْحَبًا، قَالَ : أَمَا إِنِّي لَمْ آتِكَ زَائِرًا، وَلَكِنْ سَمِعْتُ أَنَا وَأَنْتَ حَدِيثًا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، رَجَوْتُ أَنْ يَكُونَ عِنْدَكَ مِنْهُ عِلْمٌ، قَالَ : كَذَا وَكَذَا "
Yazid ibn Harun informed us, Al-Jurayri narrated to us, from Abdullah ibn Buraydah, that a man from the companions of the Prophet (pbuh) traveled to Fadalah ibn Ubayd (may Allah be pleased with him) while he was in Egypt. He arrived while he (Fadalah) was tending to a she-camel of his, and he (Fadalah) said: "Welcome." The man said: "Indeed, I did not come to you as a visitor, but rather you and I both heard a Hadith from the Messenger of Allah (pbuh), and I hoped that you might have knowledge of it." He (Fadalah) said: "It was such and such."
#3330
Transmeton Hasani: Ai hyri në treg dhe bëri pazar me një burrë për një rrobë. Burri i tha: "Për ty është me këtë çmim. Pasha Allahun, sikur të ishte dikush tjetër, nuk do t'ia jepja." Ai tha: "E bëtë këtë?!" Pas kësaj, ai nuk u pa më kurrë duke blerë apo shitur në treg derisa u takua me Allahun.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ ، عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى ، عَنْ الْحَسَنِ ، أَنَّهُ دَخَلَ السُّوقَ فَسَاوَمَ رَجُلًا بِثَوْبٍ، فَقَالَ :" هُوَ لَكَ بِكَذَا وَكَذَا، وَاللَّهِ لَوْ كَانَ غَيْرَكَ مَا أَعْطَيْتُهُ، فَقَالَ : فَعَلْتُمُوهَا، فَمَا رُئِيَ بَعْدَهَا مُشْتَرِيًا مِنْ السُّوقِ، وَلَا بَائِعًا حَتَّى لَحِقَ بِاللَّهِ G "
Muhammad ibn Sa'id informed us, Abd al-Salam ibn Harb narrated to us, from Abd al-A'la, from Al-Hasan, that he entered the marketplace and bargained with a man for a garment. The man said: "It is yours for such and such [a price]; by Allah, had it been anyone other than you, I would not have given it." He said: "You have done it!" and he was never seen after that as a buyer or a seller in the marketplace until he joined Allah.
#3331
Transmeton Ibrahimu se ai nuk blinte prej atij që e njihte.
أَخْبَرَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ جَمِيلٍ ، عَنْ حُسَامٍ ، عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، أَنَّهُ كَانَ" لَا يَشْتَرِي مِمَّنْ يَعْرِفُهُ "
Al-Haytham ibn Jamil informed us, from Husam, from Abu Ma'shar, from Ibrahim, that he used to not buy from those whom he knew.
#3332
Transmeton Ubejd ibn el-Hasan: Mus'ab ibn ez-Zubejri shpërndau pasuri midis lexuesve të Kuranit në Kufe kur hyri muaji i Ramazanit. Ai i dërgoi Abdurrahman ibn Ma'kilit dy mijë derhemë dhe i tha: "Ndihmohu me to gjatë këtij muaji tënd." Abdurrahman ibn Ma'kili i ktheu ato dhe tha: "Ne nuk e kemi lexuar Kuranin për këtë."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ السَّلَامِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْوَلِيدِ الْمُزَنِيِّ ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ الْحَسَنِ ، قَالَ : قَسَمَ مُصْعَبُ بْنُ الزُّبَيْرِ مَالًا فِي قُرَّاءِ أَهْلِ الْكُوفَةِ حِينَ دَخَلَ شَهْرُ رَمَضَانَ، فَبَعَثَ إِلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَعْقِلٍ بِأَلْفَيْ دِرْهَمٍ، فَقَالَ لَهُ : اسْتَعِنْ بِهَا فِي شَهْرِكَ هَذَا، فَرَدَّهَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَعْقِلٍ وَقَالَ :" لَمْ نَقْرَأْ الْقُرْآنَ لِهَذَا "
Muhammad ibn Sa'id informed us, 'Abd al-Salam informed us, on the authority of 'Abd Allah ibn al-Walid al-Muzani, on the authority of 'Ubayd ibn al-Hasan, who said: Mus'ab ibn al-Zubayr distributed wealth among the reciters of the people of Kufa when the month of Ramadan began. He sent two thousand dirhams to 'Abd al-Rahman ibn Ma'qil, saying to him: "Seek assistance with this during this month of yours." Then 'Abd al-Rahman ibn Ma'qil returned it and said: "We did not recite the Quran for this."
#3333
Transmeton Omer ibn el-Hatabi (r.a.) se ai e pyeti Abdullah ibn Selamin (r.a.): "Kush janë zotërit e dijes?" Ai u përgjigj: "Ata që veprojnë sipas asaj që dinë." Omeri pyeti: "E çfarë e largon dijen nga gjokset e njerëzve?" Ai tha: "Lakmia."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَلَيْه رضْوَانُ اللَّهِ تَعَالَى، قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" مَنْ أَرْبَابُ الْعِلْمِ؟ "، قَالَ : " الَّذِينَ يَعْمَلُونَ بِمَا يَعْلَمُونَ، قَالَ : فَمَا يَنْفِي الْعِلْمَ مِنْ صُدُورِ الرِّجَالِ؟، قَالَ : الطَّمَعُ "
Muhammad bin Ahmad bin Abi Khalaf informed us, Anas bin ‘Iyad narrated to us, ‘Ubayd Allah bin ‘Umar narrated to me, that ‘Umar bin al-Khattab, may the pleasure of Allah the Exalted be upon him, said to ‘Abd Allah bin Salam, may Allah be pleased with him: "Who are the masters of knowledge?" He said: "Those who act upon what they know." He asked: "Then what removes knowledge from the hearts of men?" He replied: "Greed."
#3334
Transmeton Ataiu: "Asgjë nuk i është bashkuar diçkaje tjetër më bukur sesa butësia që i bashkohet dijes."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ زَيْدٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، قَالَ :" مَا أَوَى شَيْءٌ إِلَى شَيْءٍ أَزْيَنَ مِنْ حِلْمٍ إِلَى عِلْمٍ "
Muhammad ibn Ahmad informed us, Sufyan ibn ‘Uyaynah narrated to us, from Zayd, from ‘Ata’, who said: "Nothing has been joined to another thing more beautifully than clement forbearance to knowledge."
#3335
Transmeton Amir esh-Sha'bi: "Zbukurimi i dijes është butësia e bartësve të saj."
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ ، عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ :" زَيْنُ الْعِلْمِ حِلْمُ أَهْلِهِ "
Affan informed us, Hammad ibn Salamah narrated to us, Asim al-Ahwal informed us, from 'Amir al-Sha'bi, who said: "The adornment of knowledge is the forbearance of its people."
#3336
Transmeton Tavusi: "Dituria nuk është mbartur në asgjë më të ngjashme sesa në enën e butësisë."
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ ، حَدَّثَنَا زَمْعَةُ بْنُ صَالِحٍ ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ وَهْرَامٍ ، عَنْ طَاوُسٍ ، قَالَ :" مَا حُمِلَ الْعِلْمُ فِي مِثْلِ جِرَابِ حِلْمٍ "
Ya'qub bin Ibrahim informed us, 'Abd al-Rahman told us, Zam'ah bin Salih told us, from Salamah bin Wahram, from Tawus, who said: "Knowledge has not been carried in anything like a vessel of forbearance."
#3337
Transmeton Esh-Sha'bi: Zbukurimi i dijes është maturia e njerëzve të saj.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ ابْنِ شُبْرُمَةَ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ :" زَيْنُ الْعِلْمِ حِلْمُ أَهْلِهِ "
Muhammad ibn Humayd informed us, Jarir narrated to us, from Ibn Shubrumah, from ash-Sha'bi, who said: "The adornment of knowledge is the forbearance of its people."
#3338
Transmeton Vehb bin Munebbih: "Me të vërtetë, urtësia banon në zemrën e qetë dhe paqësore."
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا مُطَرِّفُ بْنُ مَازِنٍ ، عَنْ يَعْلَى بْنِ مِقْسَمٍ ، عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ ، قَالَ :" إِنَّ الْحِكْمَةَ تَسْكُنُ الْقَلْبَ الْوَادِعَ السَّاكِنَ "
Al-Hakam ibn al-Mubarak informed us, Mutarrif ibn Mazin informed us, on the authority of Ya'la ibn Miqsam, on the authority of Wahb ibn Munabbih, who said: "Indeed, wisdom dwells in the calm and tranquil heart."
#3339
Transmeton Ubejdullahu: Ju e keni shëmtuar diturinë dhe ia keni larguar dritën asaj. Sikur Omeri (r.a.) të na kishte zënë mua dhe juve, do të na kishte ndëshkuar ashpër.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، قَالَ : سَمِعْتُ سُفْيَانَ ، يَقُولُ : قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ :" شِنْتُمْ الْعِلْمَ وَأَذْهَبْتُمْ نُورَهُ، وَلَوْ أَدْرَكَنِي وَإِيَّاكُمْ عُمَرُ رِضْوَانُ الله عَلَيْهِ لَأَوْجَعَنَا "
Muhammad bin Ahmad informed us, he said: I heard Sufyan saying: 'Ubayd Allah said: "You have marred knowledge and taken away its light; and if 'Umar, may the pleasure of Allah be upon him, had reached me and you, he would have surely inflicted pain upon us."
#3340
Transmeton Aliu (r.a.): Mësoni diturinë e kur ta keni mësuar atë, përmbajuni asaj dhe mos e përzieni me të qeshura e as me lojë, sepse kështu zemrat do ta refuzojnë atë.
أَخْبَرَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ أُمَيٍّ الْمُرَادِيِّ ، قَالَ : قَالَ عَلِيٌّ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ :" تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ، فَإِذَا عَلِمْتُمُوهُ، فَاكْظِمُوا عَلَيْهِ وَلَا تَشُوبُوهُ بِضَحِكٍ، وَلَا بِلَعِبٍ فَتَمُجَّهُ الْقُلُوبُ "
Shihab ibn Abbad informed us, Sufyan ibn ‘Uyaynah narrated to us, from Umay al-Muradi, who said: Ali (may Allah be pleased with him) said: "Learn knowledge, and when you have learned it, internalize it and do not mix it with laughter or play, for then hearts will reject it."
#3341
Transmeton Ali bin Husejni: "Kush qesh (tepër), ai nxjerr nga vetja një pjesë të dijes."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ الْفُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ رَحِمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ، قَالَ :" مَنْ ضَحِكَ ضَحْكَةً مَجَّ مَجَّةً مِنْ الْعِلْمِ "
Muhammad bin Humayd informed us, Jarir narrated to us, from Al-Fudayl bin Ghazwan, from Ali bin Husayn (may Allah have mercy on him), who said: "Whoever laughs a single laugh, he spits out a spray of knowledge."
#3342
Transmeton Omeri (r.a.): Ai i tha Ka’bit: "Kush janë bartësit e dijes?" Ai u përgjigj: "Ata që veprojnë sipas asaj që dinë." Omeri pyeti: "E çfarë e nxjerr dijen nga zemrat e dijetarëve?" Ai u përgjigj: "Lakmia."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ لِكَعْبٍ :" مَنْ أَرْبَابُ الْعِلْمِ؟، قَالَ : الَّذِينَ يَعْمَلُونَ بِمَا يَعْلَمُونَ، قَالَ : فَمَا أَخْرَجَ الْعِلْمَ مِنْ قُلُوبِ الْعُلَمَاءِ؟، قَالَ : الطَّمَعُ "
Muhammad ibn Yusuf informed us, from Sufyan, that Umar, may Allah be pleased with him, said to Ka'b: "Who are the masters of knowledge?" He said: "Those who act upon what they know." He said: "Then what removes knowledge from the hearts of the scholars?" He said: "Greed."
#3343
Transmeton Ebu Ijasi: Isha duke qëndruar te Amr ibn el-Nu'mani kur i erdhi i dërguari i Mus'ab ibn ez-Zubejrit me dy mijë dirhemë me rastin e fillimit të muajit të Ramazanit. Ai i tha: "Emiri të dërgon selam dhe thotë: 'Ne nuk kemi lënë asnjë lexues fisnik pa i dërguar ndonjë mirësi nga ana jonë, andaj ndihmohu me këto për shpenzimet e këtij muaji'." Ai u përgjigj: "Dërgoji selam Emirit dhe thuaji: 'Pasha Allahun, ne nuk e kemi lexuar Kuranin duke synuar me të dunjanë dhe dirhemët e saj'."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ ، عَنْ عُمَرَ بْنِ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي إِيَاسٍ ، قَالَ : كُنْتُ نَازِلًا عَلَى عَمْرِو بْنِ النُّعْمَانِ فَأَتَاهُ رَسُولُ مُصْعَبِ بْنِ الزُّبَيْرِ حِينَ حَضَرَهُ رَمَضَانُ بِأَلْفَيْ دِرْهَمٍ، فَقَالَ : إِنَّ الْأَمِيرَ يُقْرِئُكَ السَّلَامَ، وَقَالَ : إِنَّا لَمْ نَدَعْ قَارِئًا شَرِيفًا إِلَّا وَقَدْ وَصَلَ إِلَيْهِ مِنَّا مَعْرُوفٌ، فَاسْتَعِنْ بِهَذَيْنِ عَلَى نَفَقَةِ شَهْرِكَ هَذَا، فَقَالَ : أَقْرِئْ الْأَمِيرَ السَّلَامَ، وَقُلْ لَهُ :" إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَرَأْنَا الْقُرْآنَ نُرِيدُ بِهِ الدُّنْيَا وَدِرْهَمَهَا "
Muhammad ibn Humayd informed us, Muhammad ibn Bishr narrated to us, Abdullah ibn al-Walid narrated to us, from Umar ibn Ayyub, from Abu Iyas, who said: I was staying with Amr ibn al-Nu'man when the messenger of Mus'ab ibn al-Zubayr came to him at the onset of Ramadan with two thousand dirhams. He said: "The commander sends you greetings of peace and says: 'We have not left an honorable reciter except that some kindness from us has reached him, so use these to assist with your expenses for this month of yours.'" He replied: "Convey greetings of peace to the commander and tell him: 'By Allah, we did not recite the Qur'an desiring thereby the worldly life and its dirhams.'"
#3344
Transmeton El-Mikdam b. Ma'di Kerib: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ndaloi disa gjëra në ditën e Hajberit, si gomarin e shtëpisë e të tjera. Pastaj tha: "Së shpejti do të vijë një kohë kur një njeri, i mbështetur në divanin e tij, do t'i tregohet hadithi im e ai do të thotë: 'Midis nesh dhe jush është Libri i Allahut; atë që gjejmë në të si hallall, e quajmë hallall, dhe atë që gjejmë si haram, e quajmë haram.' Vini re! Vërtet, ajo që ka ndaluar i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) është njëlloj si ajo që ka ndaluar Allahu i Madhëruar."
أَخْبَرَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ جَابِرٍ ، عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ الْكِنْدِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " حَرَّمَ أَشْيَاءَ يَوْمَ خَيْبَرَ : الْحِمَارَ وَغَيْرَهُ "، ثُمَّ قَالَ :" لَيُوشِكُ ِالرَّجُل مُتَّكِئًا عَلَى أَرِيكَتِهِ، يُحَدَّثُ بِحَدِيثِي فَيَقُولُ : بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ كِتَابُ اللَّهِ، مَا وَجَدْنَا فِيهِ مِنْ حَلَالٍ، اسْتَحْلَلْنَاهُ، وَمَا وَجَدْنَا فِيهِ مِنْ حَرَامٍ، حَرَّمْنَاهُ، أَلَا وَإِنَّ مَا حَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ، هُوَ مِثْلُ مَا حَرَّمَ اللَّهُ تَعَالَى "
Asad ibn Musa informed us, Mu'awiyah narrated to us, Al-Hasan ibn Jabir narrated to us, from Al-Miqdam ibn Ma'di Karib al-Kindi (may Allah be pleased with him): That the Messenger of Allah (pbuh) prohibited certain things on the day of Khaybar: the donkey and others. Then he said: "The time is near when a man, reclining on his couch, will be told of a hadith of mine, and he will say: 'Between us and you is the Book of Allah; whatever we find in it to be lawful, we treat as lawful, and whatever we find in it to be prohibited, we treat as prohibited.' Beware! Indeed, whatever the Messenger of Allah (pbuh) has prohibited is like what Allah the Almighty has prohibited."
#3345
Transmeton Jahja ibn Ebi Kethiri: Sunneti është gjykues ndaj Kuranit, ndërsa Kurani nuk është gjykues ndaj Sunnetit.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق الْفَزَارِيِّ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ ، قَالَ :" السُّنَّةُ قَاضِيَةٌ عَلَى الْقُرْآنِ وَلَيْسَ الْقُرْآنُ بِقَاضٍ عَلَى السُّنَّةِ "
Muhammad bin 'Uyaynah informed us, from Abu Ishaq al-Fazari, from al-Awza'i, from Yahya bin Abi Kathir, who said: "The Sunnah is an arbiter over the Qur'an, and the Qur'an is not an arbiter over the Sunnah."
#3346
Transmeton Hasani: Xhibrili i zbriste Pejgamberit (s.a.v.s.) me Sunet ashtu siç i zbriste me Kuran.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ حَسَّانَ ، قَالَ :" كَانَ جِبْرِيلُ يَنْزِلُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالسُّنَّةِ كَمَا يَنْزِلُ عَلَيْهِ بِالْقُرْآنِ "
Muhammad ibn Kathir informed us, from Al-Awza'i, from Hassan, who said: "Gabriel used to descend upon the Prophet (pbuh) with the Sunnah just as he descended upon him with the Quran."
#3347
Transmeton Mek-huli: Suneti është dy llojesh: sunet, praktikimi i të cilit është obligim dhe lënia e tij është kufër, dhe sunet, praktikimi i të cilit është vlerë dhe lënia e tij nuk përbën gjynah.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ مَكْحُولٍ ، قَالَ :" السُّنَّةُ سُنَّتَانِ : سُنَّةٌ الْأَخْذُ بِهَا فَرِيضَةٌ، وَتَرْكُهَا كُفْرٌ، وَسُنَّةٌ الْأَخْذُ بِهَا فَضِيلَةٌ، وَتَرْكُهَا إِلَى غَيْرِ حَرَجٍ "
Muhammad bin Kathir informed us, from al-Awza'i, from Makhul, who said: "The Sunnah is of two types: a Sunnah whose adoption is an obligation and whose abandonment is disbelief, and a Sunnah whose adoption is a virtue and whose abandonment leads to no sin."
#3348
Transmeton Seid bin Xhubejri: Një ditë ai tregoi një hadith nga Pejgamberi (s.a.v.s.), kurse një burrë i tha: "Në Librin e Allahut ka diçka që bie ndesh me këtë?" Ai tha: "Nuk e shoh të arsyeshme që unë të të tregoj hadith nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e ti të më kundërvihesh me Librin e Allahut; i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ishte më i ditur për Librin e Allahut të Lartësuar sesa ti."
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ يَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ " أَنَّهُحَدَّثَ يَوْمًا بِحَدِيثٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ رَجُلٌ : فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا يُخَالِفُ هَذَا؟، قَالَ : لَا أُرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَرِّضُ فِيهِ بِكِتَابِ اللَّهِ، كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمَ بِكِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى مِنْكَ "
Sulayman ibn Harb informed us, Hammad ibn Salamah narrated to us, on the authority of Ya'la ibn Hakim, on the authority of Sa'id ibn Jubayr, that he narrated a hadith one day from the Prophet (pbuh), and a man said: "Is there in the Book of Allah that which contradicts this?" He said: "I do not see that I should narrate to you from the Messenger of Allah (pbuh) while you oppose it with the Book of Allah; the Messenger of Allah (pbuh) was more knowledgeable of the Book of Allah, the Exalted, than you."
#3349
Transmeton Ibn Mes'udi: "Kur t'ju përcillet një hadith nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), atëherë mendoni për të atë që është më e përshtatshmja, më udhëzuesja dhe më e devotshmja."
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ ، عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّهُ، قَالَ :" إِذَا حُدِّثْتُمْ بِالْحَدِيثِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَظُنُّوا بِهِ الَّذِي هُوَ أَهْيَأُ، وَالَّذِي هُوَ أَهْدَى، وَالَّذِي هُوَ أَتْقَى "
Nu'aym ibn Hammad informed us, Abd al-Aziz ibn Muhammad narrated to us, from Ibn Ajlan, from Awn ibn Abd Allah, from Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him) that he said: "When you are narrated a Hadith from the Messenger of Allah (pbuh), then assume of it that which is most fitting, most guiding, and most pious."
#3350
Transmeton Aliu (r.a.): Kur t'ju tregohet diçka nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), mendoni për të në mënyrën që është më e udhëzuar, më e devotshme dhe më e përshtatshme.
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ ، عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ ، عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" إِذَا حُدِّثْتُمْ شَيْئًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَظُنُّوا بِهِ الَّذِي هُوَ أَهْدَى، وَالَّذِي هُوَ أَتْقَى، وَالَّذِي هُوَ أَهْيَأُ "
Abu Nu'aym informed us, Mis'ar narrated to us, from 'Amr ibn Murrah, from Abu al-Bakhtari, from Abu 'Abd al-Rahman al-Sulami, from 'Ali (may Allah be pleased with him), who said: "When you are narrated something from the Messenger of Allah (pbuh), then assume of it that which is most guiding, that which is most pious, and that which is most fitting."
#3351
Transmeton Ebu Hurejre: Kur ai tregonte hadithe nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.), thoshte: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ka thënë: "Kush gënjen ndaj meje me qëllim, le ta përgatitë vendin e tij në Zjarr". Gjithashtu, Ibn Abbasi kur tregonte hadithe thoshte: "Nëse më dëgjoni duke transmetuar nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) diçka që nuk e gjeni në Librin e Allahut, ose që nuk është e mirë ndër njerëzit, atëherë dijeni se unë kam gënjyer për të".
أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ إِسْمَاعِيل بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ صَالِحِ بْنِ عُمَرَ ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كَانَ إِذَا حَدَّثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا، فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ "، فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِذَا حَدَّثَ قَالَ : إِذَا سَمِعْتُمُونِي أُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَلَمْ تَجِدُوهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ، أَوْ حَسَنًا عِنْدَ النَّاسِ، فَاعْلَمُوا أَنِّي قَدْ كَذَبْتُ عَلَيْهِ
Abu Ma'mar Isma'il ibn Ibrahim informed us, from Salih ibn 'Umar, from 'Asim ibn Kulayb, from his father, from Abu Hurayrah (may Allah be pleased with him), who said: Whenever he narrated from the Messenger of Allah (pbuh), he would say: The Messenger of Allah (pbuh) said: "Whoever lies about me intentionally, let him take his seat in the Fire." And Ibn 'Abbas, whenever he narrated, would say: "If you hear me narrating from the Messenger of Allah (pbuh) and you do not find it in the Book of Allah, or deemed good among the people, then know that I have lied about him."
#3352
Transmeton Ikrime: Njerëzit më indiferentë ndaj një dijetari janë familjarët e tij.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَحْوَلِ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، قَالَ : " إِنَّأَزْهَدَ النَّاسِ فِي عَالِمٍ أَهْلُهُ "
Abdullah bin 'Imran informed us, Sufyan bin 'Uyaynah narrated to us, from Sulayman al-Ahwal, from 'Ikrimah, who said: "Verily, the people most indifferent toward a scholar are his own family."
#3353
Transmeton Ebu Seid el-Hudri: "Përsëritni hadithet me njëri-tjetrin, sepse hadithi nxit (kujtesën e) hadithit tjetër."
أَخْبَرَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ الْجُرَيْرِيِّ ، وَأَبِي مَسْلَمَةَ ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ :" تَذَاكَرُوا الْحَدِيثَ، فَإِنَّ الْحَدِيثَ يُهَيِّجُ الْحَدِيثَ "
Asad ibn Musa informed us, Shu'ba narrated to us, from al-Jurayri and Abu Maslama, from Abu Nadra, from Abu Sa'id al-Khudri (may Allah be pleased with him), who said: "Study the hadith among yourselves, for indeed, the hadith provokes the hadith."
#3354
Transmeton Ebu Said el-Hudrij: "Diskutoni hadithin me njëri-tjetrin, sepse vërtet hadithi nxit hadithin."
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" تَذَاكَرُوا الْحَدِيثَ، فَإِنَّ الْحَدِيثَ يُهَيِّجُ الْحَدِيثَ "
Abu Nu'aym informed us, Abu 'Awanah narrated to us, on the authority of Abu Bishr, on the authority of Abu Nadrah, on the authority of Abu Sa'id al-Khudri (may Allah be pleased with him), who said: "Review the Hadith among yourselves, for indeed, Hadith stirs [the memory of more] Hadith."
#3355
Na ka treguar Ebu Ma'meri, nga Hushejmi, nga Ebu Bishri, nga Ebu Nadra, nga Ebu Seid el-Hudriu (r.a.), i cili ka thënë: "Përsëritni hadithin me njëri-tjetrin, sepse hadithi nxit hadithin."

Na ka treguar Ebu Ma'meri, nga Ebu Muaviu, nga el-A'meshi, nga Ebu Bishri, nga Ebu Nadra, nga Ebu Seidi; dhe Ibn Ulejje, nga el-Xhurejriu, nga Ebu Nadra, nga Ebu Seidi; na ka treguar Ebu Meslemeja, domethënë nga Ebu Nadra, nga Ebu Seidi, dhe në të ka fjalë më shumë se kjo.
أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ ، عَنْ هُشَيْمٍ ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْريَّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" تَذَاكَرُوا الْحَدِيثَ، فَإِنَّ الْحَدِيثَ يُهَيِّجُ الْحَدِيثَ "، أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ ، عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ ، عَن أَبِي سَعِيدٍ ، وَابْنِ عُلَيَّةَ ، عَنْ الْجُرَيْرِيِّ ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ ، عَن أَبِي سَعِيدٍ ، أَخْبَرَنَا أَبُو مَسْلَمَةَ يُعْنِي، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ ، عَن أَبي سَعيدٍ ، وَفِيهِ كَلَامٌ أَكْثَرُ مِنْ هَذَا
Abu Ma'mar informed us, from Hushaym, from Abu Bishr, from Abu Nadrah, from Abu Sa'id al-Khudri (may Allah be pleased with him), who said: "Discuss the Hadith with one another, for indeed [mentioning] Hadith stimulates [the recollection of] Hadith." Abu Ma'mar informed us, from Abu Mu'awiyah, from al-A'mash, from Abu Bishr, from Abu Nadrah, from Abu Sa'id; and Ibn 'Ulayyah, from al-Jurayri, from Abu Nadrah, from Abu Sa'id; Abu Maslamah informed us—meaning—from Abu Nadrah, from Abu Sa'id.
Commentary And in it is more speech than this.
#3356
Transmeton Tavusi: "Eja me ne që të ulemi me njerëzit."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عَمْرٍو ، قَالَ : قَالَ لِي طَاوُسٌ :" اذْهَبْ بِنَا نُجَالِسْ النَّاسَ "
Muhammad ibn Ahmad informed us, Sufyan narrated to us, from Amr, who said: Tawus said to me: "Come with us, let us sit with the people."
#3357
Transmeton Ibn Abbasi: "Përsëriteni dhe diskutojeni këtë hadith që të mos ju ikë (të mos e harroni), sepse ai nuk është si Kurani i cili është i mbledhur dhe i ruajtur. Nëse nuk e përsëritni këtë hadith, ai do t'ju ikë. Askush prej jush të mos thotë: 'Kam treguar dje, prandaj nuk do të tregoj sot', por trego dje, trego sot dhe trego nesër."
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْقُمِّيُّ ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ أَبِي الْمُغِيرَةِ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" تَذَاكَرُوا هَذَا الْحَدِيثَ لَا يَنْفَلِتْ مِنْكُمْ، فَإِنَّهُ لَيْسَ مِثْلَ الْقُرْآنِ مَجْمُوعٌ مَحْفُوظٌ، وَإِنَّكُمْ إِنْ لَمْ تَذَاكَرُوا هَذَا الْحَدِيثَ يَنْفَلِتْ مِنْكُمْ، وَلَا يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ حَدَّثْتُ أَمْسِ فَلَا أُحَدِّثُ الْيَوْمَ، بَلْ حَدِّثْ أَمْسِ، وَلْتُحَدِّثْ الْيَوْمَ، وَلْتُحَدِّثْ غَدًا "
Ismail bin Aban informed us, Ya'qub bin Abdullah al-Qummi narrated to us, Ja'far bin Abi al-Mughirah narrated to us, from Sa'id bin Jubayr, from Ibn Abbas, may Allah be pleased with him, who said: "Discuss this Hadith among yourselves so that it does not escape you, for it is not like the Quran which is compiled and preserved. Indeed, if you do not discuss this Hadith, it will escape you. Let none of you say, 'I narrated yesterday, so I will not narrate today'; rather, narrate yesterday, and narrate today, and narrate tomorrow."
#3358
Transmeton Ibn Abbasi: Përsëriteni hadithin dhe rikujtojeni atë, sepse nëse nuk e përkujtoni, ai do të humbasë. Askush të mos thotë për një hadith që e ka treguar një herë: "Unë tashmë e kam treguar atë", sepse ai që e ka dëgjuar shton diturinë e tij përmes tij, ndërsa ai që nuk e ka dëgjuar, e dëgjon atë.
أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا مِنْدَلُ بْنُ عَلِيٍّ ، حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ أَبِي الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ ، قَالَ : قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" رُدُّوا الْحَدِيثَ وَاسْتَذْكِرُوهُ، فَإِنَّهُ إِنْ لَمْ تَذْكُرُوهُ، ذَهَبَ، وَلَا يَقُولَنَّ رَجُلٌ لِحَدِيثٍ قَدْ حَدَّثَهُ قَدْ حَدَّثْتُهُ مَرَّةً، فَإِنَّهُ مَنْ كَانَ سَمِعَهُ يَزْدَادُ بِهِ عِلْمًا، وَيَسْمَعُ مَنْ لَمْ يَسْمَعْ "
Malik ibn Isma'il informed us, Mindal ibn 'Ali narrated to us, Ja'far ibn Abi al-Mughira narrated to me, Sa'id ibn Jubayr narrated to me, who said: Ibn 'Abbas, may Allah be pleased with him, said: "Reiterate the hadith and review it among yourselves, for indeed, if you do not review it, it will vanish. And let no man say regarding a hadith he has already narrated, 'I have already narrated it once,' for whoever has heard it will increase in knowledge by it, and whoever has not heard it will [then] hear it."
#3359
Transmeton Abdurrahman ibn Ebi Lejla: Diskutoni dhe përsëritni hadithin me njëri-tjetrin, sepse vërtet gjallërimi i hadithit bëhet përmes diskutimit të tij.
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى ، قَالَ :" تَذَاكَرُوا، فَإِنَّ إِحْيَاءَ الْحَدِيثِ مُذَاكَرَتُهُ "
Al-Hakam ibn al-Mubarak informed us, Abu ‘Awanah informed us, on the authority of Yazid ibn Abi Ziyad, on the authority of ‘Abd al-Rahman ibn Abi Layla, who said: "Review and discuss [Hadith] among yourselves, for indeed, the revival of Hadith is its discussion."
#3360
Transmeton Alkameja: Përsëriteni hadithin me njëri-tjetrin, sepse me të vërtetë përkujtimi i tij është jeta e tij.
أَخْبَرَنَا قَبِيصَةُ ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، قَالَا : حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَلْقَمَةَ ، قَالَ :" تَذَاكَرُوا الْحَدِيثَ، فَإِنَّ ذِكْرَهُ حَيَاتُهُ "
Qabisah and Muhammad ibn Yusuf informed us, they both said: Sufyan narrated to us, from al-A'mash, from Ibrahim, from 'Alqamah, who said: "Review the Hadith among yourselves, for indeed its remembrance is its life."
#3361
Transmeton Zijad bin Sa'di: Ibn Shihabi u tregonte hadithe beduinëve.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ ، عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ ، قَالَ :" كَانَ ابْنُ شِهَابٍ يُحَدِّثُ الْأَعْرَابَ "
Muhammad ibn Qudamah informed us, from Sufyan ibn 'Uyaynah, from Ziyad ibn Sa'd, who said: "Ibn Shihab used to narrate to the Bedouins."
#3362
Transmeton El-A'mashi: Isma'il bin Rexhai i mblidhte fëmijët e mejtepit dhe u tregonte hadithe, në mënyrë që t'i memorizonte ato përmes kësaj.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، قَالَ :" كَانَ إِسْمَاعِيل بْنُ رَجَاءٍ يَجْمَعُ صِبْيَانَ الْكُتَّابِ يُحَدِّثُهُمْ يَتَحَفَّظُ بِذَاكَ "
Muhammad ibn Sa'id informed us, Muhammad ibn Fudayl reported to us, from Al-A'mash, who said: "Isma'il ibn Raja' used to gather the schoolboys of the elementary school (kuttab) and narrate [hadiths] to them, seeking to preserve [his knowledge] through that."
#3363
Transmeton Ibrahimi: Tregoja hadithin tënd atij që e dëshiron dhe atij që nuk e dëshiron, sepse ai do të bëhet për ty si një imam të cilin po e lexon.
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الشَّقَرِيِّ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ :" حَدِّثْ حَدِيثَكَ مَنْ يَشْتَهِيهِ، وَمَنْ لَا يَشْتَهِيهِ، فَإِنَّهُ يَصِيرُ عِنْدَكَ كَأَنَّهُ إِمَامٌ تَقْرَؤُهُ "
Abu al-Nu'man informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, from Abu 'Abd Allah al-Shaqari, from Ibrahim, who said: "Relate your narration to the one who desires it and the one who does not desire it, for it will become with you as though it were an exemplar that you recite."
#3364
Transmeton Ibn Abbasi: Kur të dëgjoni një hadith prej nesh, atëherë përkujtojeni atë mes vete.
أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ ، وَمُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ ، عَنْ حَجَّاجٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" إِذَا سَمِعْتُمْ مِنَّا حَدِيثًا، فَتَذَاكَرُوهُ بَيْنَكُمْ "
Abu Ma'mar and Muhammad ibn Sa'id informed us, from Abd al-Salam, from Hajjaj, from 'Ata', from Ibn Abbas (may Allah be pleased with him), who said: "If you hear a Hadith from us, then review it among yourselves."
#3365
Transmeton Junusi: "Ne shkonim te Hasani, dhe kur largoheshim prej tij, i përsëritnim ato që kishim dëgjuar mes nesh."
أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ ، عَنْ هُشَيْمٍ ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ ، قَالَ :" كُنَّا نَأْتِي الْحَسَنَ، فَإِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِ، تَذَاكَرْنَا بَيْنَنَا "
Abu Ma'mar informed us, from Hushaym, Yunus informed us, he said: "We used to visit Al-Hasan, and when we departed from his presence, we would review [the knowledge] among ourselves."
#3366
Transmeton Ibn Omeri: "Nëse ndonjëri prej jush dëshiron të përcjellë një hadith, le ta përsërisë atë tri herë."
أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ، عَنْ حُنَيْنِ بْنِ أَبِي حَكِيمٍ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" إِذَا أَرَادَ أَحَدُكُمْ أَنْ يَرْوِيَ حَدِيثًا، فَلْيُرَدِّدْهُ ثَلَاثًا "
Sadaqah bin al-Fadl informed us, Abdullah bin Wahb narrated to us, from 'Amr bin al-Harith, from Hunayn bin Abi Hakim, from Nafi', from Ibn 'Umar (may Allah be pleased with him), who said: "If one of you wishes to narrate a Hadith, let him repeat it three times."
#3367
Transmeton Abdurrahman ibn Ebi Lejla: "Gjallërimi i hadithit bëhet përmes diskutimit të tij." Atëherë Abdullah ibn Shedadi i tha: "Allahu të mëshiroftë! Sa e sa hadithe që kishin vdekur në gjoksin tim i ringjalle."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ، عَنْ يَزِيدَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى ، قَالَ :" إِحْيَاءُ الْحَدِيثِ مُذَاكَرَتُهُ "، فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَدَّادٍ : " يَرْحَمُكَ اللَّهُ، كَمْ مِنْ حَدِيثٍ أَحْيَيْتَهُ فِي صَدْرِي كَانَ قَدْ مَاتَ "
Muhammad ibn Sa'id informed us, Muhammad ibn Fudayl narrated to us, on the authority of Yazid, on the authority of Abd al-Rahman ibn Abi Layla, who said: "The life of Hadith is its mutual discussion." Then Abd Allah ibn Shaddad said to him: "May Allah have mercy on you; how many a Hadith you have revived in my chest that had indeed died."
#3368
Transmeton Fudajli: El-Harith bin Jezid el-Ukli, Ibn Shubrumja, el-Ka'ka' bin Jezidi dhe Mugira, kur e falnin namazin e jacisë, uleshin për të studiuar fikhun dhe nuk i ndante asgjë tjetër përveç ezanit të sabahut.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ :" كَانَ الْحَارِثُ بْنُ يَزِيدَ الْعُكْلِيُّ ، وَابْنُ شُبْرُمَةَ ، وَالْقَعْقَاعُ بْنُ يَزِيدَ ، وَمُغِيرَةُ إِذَا صَلَّوْا الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ، جَلَسُوا فِي الْفِقْهِ، فَلَمْ يُفَرِّقْ بَيْنَهُمْ إِلَّا أَذَانُ الصُّبْحِ "
Abdullah ibn Sa'id informed us, Muhammad ibn Fudayl narrated to us, from his father, who said: "Al-Harith ibn Yazid al-'Ukli, Ibn Shubrumah, Al-Qa'qa' ibn Yazid, and Mughirah used to, when they had performed the late evening prayer ('Isha), sit for the study of jurisprudence, and nothing would separate them except the call to prayer for dawn."
#3369
Transmetojnë Ata, Tausi dhe Muxhahidi: Nuk ka asgjë të keqe në bisedat e natës rreth fikhut.
أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، قَالَ : سَمِعْتُ شَرِيكًا ذَكَرَ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، وَطَاوُسٍ ، وَمُجَاهِدٍ ، قَالَ : عَنْ اثْنَيْنِ مِنْهُمْ" لَا بَأْسَ بِالسَّمَرِ فِي الْفِقْهِ "
Malik ibn Isma'il informed us, he said: I heard Sharik mention, from Layth, from 'Ata', Tawus, and Mujahid; he said: from two of them: "There is no harm in staying up at night for the study of jurisprudence."
#3370
Transmeton Muxhahidi: Nuk ka asgjë të keqe në qëndrimin zgjuar natën për të diskutuar rreth Fikut.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ :" لَا بَأْسَ بِالسَّمَرِ فِي الْفِقْهِ "
Muhammad ibn Sa'id informed us, Abd al-Salam narrated to us, from Layth, from Mujahid, he said: "There is no harm in staying up late at night for the study of jurisprudence."
#3371
Transmeton Ibn Abbasi: Studimi i diturisë për një orë gjatë natës është më i mirë sesa gjallërimi i saj (me adhurim).
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، قَالَ : قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" تَدَارُسُ الْعِلْمِ سَاعَةً مِنْ اللَّيْلِ، خَيْرٌ مِنْ إِحْيَائِهَا "
Muhammad ibn Sa'id informed us, Hafs narrated to us, from Ibn Jurayj, who said: Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with him) said: "Studying knowledge for an hour of the night is better than spending it in prayer."
#3372
Transmeton Ataja: Ne shkonim te Xhabir bin Abdullahu (r.a.) dhe kur largoheshim prej tij, i përsëritnim ato që kishim dëgjuar mes nesh. Ebu ez-Zubejri ishte ai që i mbante mend më së miri hadithet e tij.
أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، عَنْ هُشَيْمٍ ، أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، عَنْ عَطَاءٍ ، قَالَ :" كُنَّا نَأْتِي جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَإِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِ تَذَاكَرْنَا، فَكَانَ أَبُو الزُّبَيْرِ أَحْفَظَنَا لِحَدِيثِهِ "
Abu Ma'mar and Muhammad ibn 'Isa informed us, from Hushaym, Hajjaj informed us, from 'Ata', who said: "We used to visit Jabir bin 'Abdullah (may Allah be pleased with him), and when we departed from him, we would review [the narrations] together; and Abu al-Zubayr was the one among us who had the strongest memory of his Hadith."
#3373
Transmeton Lejth bin Sa'di: Ibn Shihabi një natë pas namazit të jacisë po diskutonte rreth hadithit duke qenë i ulur me abdest. Ai qëndroi në atë vend derisa erdhi mëngjesi duke e studiuar dhe përsëritur hadithin.
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ اللَّيْثَ بْنَ سَعْدٍ ، يَقُولُ :" تَذَاكَرَ ابْنُ شِهَابٍ لَيْلَةً بَعْدَ الْعِشَاءِ حَدِيثًا وَهُوَ جَالِسٌ مُتَوَضِّئًا، قَالَ : فَمَا زَالَ ذَلِكَ مَجْلِسَهُ حَتَّى أَصْبَحَ "، قَالَ مَرْوَانُ : " جَعَلَ يَتَذَاكَرُ الْحَدِيثَ "
Marwan ibn Muhammad informed us, saying: I heard al-Layth ibn Sa'd saying: "Ibn Shihab was reviewing Hadith one night after the Isha prayer while he was sitting in a state of ritual purity. He said: He remained in that same sitting of his until morning." Marwan said: "He was engaged in reviewing the Hadith."
#3374
Transmeton Ez-Zuhriu: Sa herë që e takoja Ubejdullah bin Abdullahun, më dukej sikur po shpërtheja një det me të.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاق ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ :" كُنْتُ إِذَا لَقِيتُ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، فَكَأَنَّمَا أَفْجُرُ بِهِ بَحْرًا "
Abdullah bin Muhammad informed us, Ibn Idris narrated to us, from Muhammad bin Ishaq, from Al-Zuhri, who said: "Whenever I met Ubaydullah bin Abdullah, it was as if I were causing a sea to gush forth through him."
#3375
Transmeton Uthman bin Abdullahu: El-Harith el-Uklriu dhe shokët e tij uleshin së bashku natën dhe diskutonin për fikhun.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ :" كَانَ الْحَارِثُ الْعُكْلِيُّ وَأَصْحَابُهُ يَتَجَالَسُونَ بِاللَّيْلِ، وَيَذْكُرُونَ الْفِقْهَ "
Muhammad ibn Humayd informed us, Jarir narrated to us, from 'Uthman ibn 'Abd Allah, who said: "Al-Harith al-'Ukli and his companions used to sit together at night and discuss jurisprudence (Fiqh)."
#3376
Transmeton Abdullahu: "Përsëritni mes vete këtë hadith, sepse vërtet gjallëria e tij është në diskutimin e tij."
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْرَائِيلَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ ، عَنْ أَبِيهِ ، رَوَى عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ :" تَذَاكَرُوا هَذَا الْحَدِيثَ، فَإِنَّ حَيَاتَهُ مُذَاكَرَتُهُ "
Abu Nu'aym informed us, Abu Isra'il narrated to us, from 'Ata' bin al-Sa'ib, from his father, who narrated from Abu al-Ahwas, from 'Abdullah (may Allah be pleased with him), who said: "Review this Hadith among yourselves, for indeed, its life lies in its mutual discussion."
#3377
Transmeton Abdullahu: Ai i pyeti shokët e tij kur erdhën tek ai: "A uleni dhe tuboheni së bashku?" Ata i thanë: "Nuk e lëmë pas dore këtë." Ai u tha: "A e vizitoni njëri-tjetrin?" Ata u përgjigjën: "Po, o Ebu Abdurrahman! Madje ndodh që ndonjëri prej nesh e ndien mungesën e vëllait të tij dhe ecën deri në pjesën më të largët të Kufes duke e kërkuar atë derisa ta takojë." Atëherë ai tha: "Ju do të vazhdoni të jeni në mirësi përderisa të veproni kështu."
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ ، عَنْ عَوْنٍ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ لِأَصْحَابِهِ حِينَ قَدِمُوا عَلَيْهِ : هَلْ تَجَالَسُونَ؟، قَالُوا : لَيْسَ نُتْرَكُ ذَاكَ، قَالَ : فَهَلْ تَزَاوَرُونَ؟، قَالُوا : نَعَمْ، يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، إِنَّ الرَّجُلَ مِنَّا لَيَفْقِدُ أَخَاهُ، فَيَمْشِي فِي طَلَبِهِ إِلَى أَقْصَى الْكُوفَةِ حَتَّى يَلْقَاهُ، قَالَ :" فَإِنَّكُمْ لَنْ تَزَالُوا بِخَيْرٍ مَا فَعَلْتُمْ ذَلِكَ "
Abu Nu'aym informed us, Al-Mas'udi narrated to us, from 'Awn, who said: Abdullah (may Allah be pleased with him) said to his companions when they came to him: "Do you sit together in gatherings?" They said: "We do not neglect that." He said: "And do you visit one another?" They said: "Yes, O Abu Abd al-Rahman; indeed, a man among us may miss his brother, so he walks in pursuit of him to the farthest end of Kufa until he meets him." He said: "Then you will never cease to be in a state of goodness as long as you do that."
#3378
Transmeton Zuhriu: Fatkeqësia e diturisë është harresa dhe lënia e përsëritjes së saj.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ :" آفَةُ الْعِلْمِ النِّسْيَانُ، وَتَرْكُ الْمُذَاكَرَةِ "
Muhammad ibn al-Mubarak informed us, al-Walid narrated to us, from al-Awza'i, from al-Zuhri, who said: "The bane of knowledge is forgetfulness, and the neglect of review."
#3379
Transmeton Abdullahu: "Fatkeqësia e hadithit është harresa."
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَنْبَأَنَا أَبُو عُمَيْسٍ ، عَنْ الْقَاسِمِ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ :" آفَةُ الْحَدِيثِ النِّسْيَانُ "
Ja'far ibn 'Awn informed us, Abu 'Umais informed us, from al-Qasim, who said: 'Abdullah (may Allah be pleased with him) said: "The blight of Hadith is forgetfulness."
#3380
Transmeton Abdullahu: Vërtet, çdo gjë ka një dëm, ndërsa dëmi i dijes është harresa.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ طَارِقٍ ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ جَابِرٍ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ :" إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ آفَةً، وَآفَةُ الْعِلْمِ النِّسْيَانُ "
Muhammad ibn Yusuf informed us, from Sufyan, from Tariq, from Hakim ibn Jabir, who said: Abdullah said: "Indeed, for everything there is a blight, and the blight of knowledge is forgetfulness."
#3381
Transmetohet se Pejgamberi (s.a.v.s.) ka thënë: "Sëmundja e dijes është harresa, ndërsa humbja e saj është t'ia mësosh atë atij që nuk është i denjë për të."
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :" آفَةُ الْعِلْمِ النِّسْيَانُ، وَإِضَاعَتُهُ أَنْ تُحَدِّثَ بِهِ غَيْرَ أَهْلِهِ "
Abdullah ibn Sa'id informed us, Abu Usamah narrated to us, from al-A'mash, who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: "The bane of knowledge is forgetfulness, and its waste is to speak of it to those who are not its people."
#3382
Transmeton Hasani: Shkatërrimi i dijes është harresa.
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، أَنْبَأَنَا أَبُو حَمْزَةَ الثُّمَالِيُّ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ :" غَائِلَةُ الْعِلْمِ النِّسْيَانُ "
Affan informed us, Hammad ibn Salamah narrated to us, Abu Hamza al-Thumali informed us, from al-Hasan, who said: "The bane of knowledge is forgetfulness."
#3383
Transmeton Aliu: "Përkujtojeni këtë hadith dhe vizitoni njëri-tjetrin, sepse nëse nuk e bëni këtë, ai do të harrohet."
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ، أَخْبَرَنَا كَهْمَسٌ ، عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ ، قَالَ : قَالَ عَلِيٌّ :" تَذَاكَرُوا هَذَا الْحَدِيثَ، وَتَزَاوَرُوا، فَإِنَّكُمْ إِنْ لَمْ تَفْعَلُوا يَدْرُسْ "
Uthman bin 'Umar informed us, Kahmas informed us, on the authority of Ibn Buraydah, who said: 'Ali said: "Review this Hadith among yourselves and visit one another, for indeed, if you do not do so, it will fade away."
#3384
Transmeton Ez-Zuhriu: Mendoja se kisha arritur diçka nga dija, por kur u ula me Ubejdullahun, m'u duk sikur isha vetëm në një shteg prej shumë shtigjeve.
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ ، قَالَ : سَمِعْتُ سُفْيَانَ ، يَقُولُ : قَالَ الزُّهْرِيُّ :" كُنْتُ أَحْسَبُ بِأَنِّي أَصَبْتُ مِنْ الْعِلْمِ، فَجَالَسْتُ عُبَيْدَ اللَّهِ، فَكَأَنِّي كُنْتُ فِي شِعْبٍ مِنْ الشِّعَابِ "
Bishr ibn al-Hakam informed us, saying: I heard Sufyan saying: Al-Zuhri said: "I used to think that I had attained knowledge, but then I sat with Ubayd Allah, and it was as if I had only been in one mountain path among the many paths."
#3385
Transmeton Humajdi: I qe thënë Omer ibn Abdylazizit: "Sikur t'i bashkoje njerëzit rreth një mendimi të vetëm?" Ai u përgjigj: "Nuk do të më gëzonte sikur ata të mos kishin pasur mospajtime." Pastaj ai u shkroi të gjitha krahinave dhe qyteteve: "Le të gjykojë çdo popull sipas asaj që kanë rënë dakord fukahatë e tyre."
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ ، عَنْ حُمَيْدٍ ، قَالَ : قِيلَ لِعُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ رَحِمَهُ الله تَعَالَي : لَوْ جَمَعْتَ النَّاسَ عَلَى شَيْءٍ؟، فَقَالَ :" مَا يَسُرُّنِي أَنَّهُمْ لَمْ يَخْتَلِفُوا، قَالَ : ثُمَّ كَتَبَ إِلَى الْآفَاقِ وَإِلَى الْأَمْصَارِ، لِيَقْضِ كُلُّ قَوْمٍ بِمَا اجْتَمَعَ عَلَيْهِ فُقَهَاؤُهُمْ "
Yazid ibn Harun informed us, from Hammad ibn Salama, from Humayd, who said: It was said to Umar ibn Abd al-Aziz, may Allah the Exalted have mercy on him: "If only you would unite the people upon one thing?" He replied: "It would not please me if they had not disagreed." He said: Then he wrote to the horizons and to the provinces: "Let every people judge according to what their jurists have agreed upon."
Commentary ​
#3386
Transmeton Avn bin Abdullahu: Nuk do të dëshiroja që shokët e Pejgamberit (s.a.v.s.) të mos kishin pasur mospajtime. Sepse, nëse ata do të bashkoheshin rreth një gjëje dhe dikush do ta linte atë, ai do ta braktiste Sunetin. Por, meqë ata kanë pasur mospajtime, nëse dikush pason mendimin e ndonjërit prej tyre, ai ka vepruar sipas Sunetit.
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ ، عَنْ الْمَسْعُودِيِّ ، عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ :" مَا أُحِبُّ أَنَّ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَخْتَلِفُوا، فَإِنَّهُمْ لَوْ اجْتَمَعُوا عَلَى شَيْءٍ، فَتَرَكَهُ رَجُلٌ، تَرَكَ السُّنَّةَ، وَلَوْ اخْتَلَفُوا، فَأَخَذَ رَجُلٌ بِقَوْلِ أَحَدٍ، أَخَذَ بِالسُّنَّةِ "
Yazid informed us, from al-Mas'udi, from 'Awn bin 'Abdullah, who said: "I would not have liked it if the companions of the Prophet (pbuh) had not disagreed; for if they had all agreed on a matter and a person were to leave it, he would have abandoned the Sunnah, but if they disagreed and a person adopted the saying of one of them, he would have followed the Sunnah."
#3387
Transmeton Tavusi: Ndonjëherë Ibn Abbasi kishte një mendim, pastaj e linte atë.
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا حَسَنٌ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ طَاوُسٍ ، قَالَ :" رُبَّمَا رَأَى ابْنُ عَبَّاسٍ الرَّأْيَ، ثُمَّ تَرَكَهُ "
Abu Nu'aym informed us, Hasan narrated to us, from Layth, from Tawus, who said: "Perhaps Ibn Abbas would hold an opinion, then he would abandon it."
#3388
Transmeton Mervan bin el-Hakemi: Uthman bin Affani më tha: Omeri (r.a.) më ka thënë: "Kam formuar një mendim lidhur me gjyshin (në trashëgimi). Nëse mendoni ta ndiqni, atëherë ndiqeni." Uthmani tha: "Nëse ndjekim mendimin tënd, ai është udhëzim i drejtë; e nëse ndjekim mendimin e shejhut para teje, ai ishte një njeri me gjykim të shkëlqyer." Ai tha: Ebu Bekri e konsideronte atë (gjyshin) si babanë.
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ الْمِنْهَالِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، أَنْبَأَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ ، قَالَ : قَالَ لِي عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ : إِنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ لِي : إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ فِي الْجَدِّ رَأْيًا، فَإِنْ رَأَيْتُمْ أَنْ تَتَّبِعُوهُ فَاتَّبِعُوهُ، قَالَ عُثْمَانُ :" إِنْ نَتَّبِعْ رَأْيَكَ، فَإِنَّهُ رَشَدٌ، وَإِنْ نَتَّبِعْ رَأْيَ الشَّيْخِ قَبْلَكَ فَنِعْمَ ذُو الرَّأْيِ كَانَ "، قَالَ : وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَجْعَلُهُ أَبًا
Al-Hajjaj ibn al-Minhal informed us, Hammad ibn Salamah narrated to us, Hisham ibn 'Urwah informed us, from 'Urwah, from Marwan ibn al-Hakam, who said: 'Uthman ibn 'Affan said to me: "Indeed, 'Umar, may Allah be pleased with him, said to me: 'I have reached a view regarding the grandfather; so if you see fit to follow it, then follow it.'" 'Uthman said: "If we follow your view, it is indeed sound guidance, and if we follow the view of the elder before you, then what an excellent man of judgment he was." He said: "And Abu Bakr used to treat him (the grandfather) as a father."
#3389
Transmeton Asim el-Ahvali: I paraqita hadithet e fikhut para Esh-Sha’biut, dhe ai mi autorizoi ato.
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ ، قَالَ :" عَرَضْتُ عَلَى الشَّعْبِيِّ أَحَادِيثَ الْفِقْهِ، فَأَجَازَهَا لِي "
Ibrahim ibn al-Mundhir al-Hizami informed us, Marwan ibn Mu'awiyah narrated to us, 'Asim al-Ahwal narrated to us, he said: "I presented the hadiths of jurisprudence to al-Sha'bi, and he authorized them for me."
#3390
Transmeton Xhabir bin Abdullahu: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) i tha një burri që po kalonte nëpër mesxhid me shigjeta: "Kapi ato nga majat e tyre."
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، قَالَ : قُلْتُ لِعَمْرِو بْنِ دِينَارٍ : أَسَمِعْتَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ، يَقُولُ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِرَجُلٍ مَرَّ فِي الْمَسْجِدِ بِسِهَامٍ :" أَمْسِكْ بِنِصَالِهَا "؟، قَالَ : نَعَمْ
Ibrahim ibn al-Mundhir informed us, Sufyan ibn 'Uyaynah narrated to us, he said: I said to 'Amr ibn Dinar: "Did you hear Jabir ibn 'Abdullah saying: The Messenger of Allah (pbuh) said to a man who passed through the mosque with arrows: 'Hold them by their points'?" He said: "Yes."
#3391
Transmeton Ajsheja: I Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) e puthte atë ndërsa ishte me agjërim.
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، قَالَ : قُلْتُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ : أَسَمِعْتَ أَبَاكَ يُحَدِّثُ، عَنْ عَائِشَةَ أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ" يُقَبِّلُهَا وَهُوَ صَائِمٌ "؟، قَالَ : نَعَمْ
Ibrahim bin al-Mundhir informed us, Sufyan narrated to us, he said: I said to 'Abd al-Rahman bin al-Qasim: "Did you hear your father narrating from 'Aisha that the Messenger of Allah (pbuh) used to kiss her while he was fasting?" He said: "Yes."
#3392
Transmeton Shube: Mansuri më shkroi një hadith, pastaj e takova dhe e pyeta: "A mund ta transmetoj këtë prej teje?" Ai tha: "A nuk konsiderohet se ta kam treguar nëse ta kam shkruar atë?" Shube tha: E pyeta edhe Ejub es-Sehtijanin dhe ai tha të njëjtën gjë.
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا مِسْكِينُ بْنُ بُكَيْرٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، قَالَ : كَتَبَ إِلَيَّ مَنْصُورٌ بِحَدِيثٍ فَلَقِيتُهُ، فَقُلْتُ : أُحَدِّثُ بِهِ عَنْكَ؟، قَالَ :" أَوَ لَيْسَ إِذَا كَتَبْتُ إِلَيْكَ فَقَدْ حَدَّثْتُكَ؟ "، قَالَ : وَسَأَلْتُ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيَّ ، فَقَالَ : مِثْلَ ذَلِكَ
Al-Hasan ibn Ahmad informed us, Miskin ibn Bukayr narrated to us, Shu'bah narrated to us, he said: Mansur wrote a hadith to me, so I met him and said: "Shall I narrate it on your authority?" He said: "Is it not that if I write to you, I have narrated to you?" He (Shu'bah) said: And I asked Ayyub al-Sakhtiyani, and he said the same.
#3393
Transmeton Ez-Zuhriu: I paraqita atij një libër dhe i thashë: "A mund ta transmetoj këtë prej teje?" Ai tha: "E kush tjetër përveç meje t’i ka treguar ato?"
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ ، عَنْ مَعْمَرٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ : عَرَضْتُ عَلَيْهِ كِتَابًا فَقُلْتُ : أَرْوِيهِ عَنْكَ؟، قَالَ :" وَمَنْ حَدَّثَكَ بِهِ غَيْرِي "
Zakariyya ibn 'Adi informed us, Abdullah ibn al-Mubarak informed us, from Ma'mar, from al-Zuhri, he said: I presented a book to him and I said: "May I narrate it on your authority?" He said: "And who else has narrated it to you besides me?"
#3394
Transmeton Urva: "Leximi i librit dhe dëgjimi i hadithit janë të barabartë."
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَطَاءٍ مَوْلَى الْمُزَنِيِّينَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ :" عَرْضُ الْكِتَابِ وَالْحَدِيثُ سَوَاءٌ "
Ibrahim bin al-Mundhir al-Hizami informed us, Dawud bin 'Ata', the protégé of the Muzanis, narrated to us, Hisham bin 'Urwah narrated to us, from his father, who said: "Presenting the book and [hearing] the hadith are equal."
#3395
Transmeton Muhamedi (i ati i Xhaferit): Paraqitja e librit dhe dëgjimi i hadithit janë të njëjtë.
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَطَاءٍ ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ :" عَرْضُ الْكِتَابِ وَالْحَدِيثُ سَوَاءٌ "
Ibrahim ibn al-Mundhir informed us, Dawud ibn 'Ata' narrated to us, from Ja'far ibn Muhammad, from his father, who said: "The presentation of the book and the oral transmission are the same."
#3396
Transmeton Davud bin Ata: Zejd bin Eslemi e konsideronte paraqitjen e librit dhe dëgjimin e hadithit si të barabartë, e këtë mendim e kishte edhe Ibn Ebi Dhibi.
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَطَاءٍ ، قَالَ :" كَانَ زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ يَرَى عَرْضَ الْكِتَابِ وَالْحَدِيثَ سَوَاءً، وَكَانَ ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ يَرَى ذَلِكَ "
Ibrahim ibn al-Mundhir informed us, Dawud ibn ‘Ata’ narrated to us, he said: "Zayd ibn Aslam used to consider the presentation of the book and the oral narration to be equal, and Ibn Abi Dhi’b used to hold that view."
#3397
Transmeton Malik bin Enesi: Ai konsideronte se leximi i hadithit para mësuesit (el-ard) dhe dëgjimi i tij (prej mësuesit) janë të barabartë.
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ ، حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ " أَنَّهُ كَانَيَرَى الْعَرْضَ وَالْحَدِيثَ سَوَاءً "
Ibrahim informed us, Mutarrif narrated to us, from Malik ibn Anas, that he used to consider the presentation (al-ard) and the narration (al-hadith) to be equal.
#3398
Transmeton Ibn Abbasi: Pejgamberi (s.a.v.s.) e vendosi atë në të djathtë të tij.
أَخْبَرَنَا قَبِيصَةُ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، قَالَ : كَانَ إِبْرَاهِيمُ، يَقُولُ : يَقُومُ عَنْ يَسَارِهِ، فَحَدَّثْتُهُ عَن سُمَيْعٍ الزَّيَّاتِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ" أَقَامَهُ عَنْ يَمِينِهِ "، فَأَخَذَ بِهِ
Qabisah informed us, Sufyan narrated to us, from al-A'mash, who said: Ibrahim used to say: "He stands on his left." Then I narrated to him from Sumay' al-Zayyat, from Ibn Abbas: that the Prophet (pbuh) made him stand on his right; so he adopted it.
#3399
Transmeton Mugire b. Shube:

Omeri i pyeti njerëzit: "A ka dëgjuar ndonjëri prej jush diçka nga Pejgamberi (s.a.v.s.) lidhur me fetusin?" Mugire b. Shube u ngrit dhe tha: "Ai ka gjykuar për të një rob ose një robëreshë." Omeri kërkoi dëshmi sërish, kështu që u ngrit personi në favor të të cilit u dha gjykimi dhe tha: "Pejgamberi (s.a.v.s.) gjykoi për mua një rob ose një robëreshë." Ai pyeti sërish, dhe u ngrit personi ndaj të cilit u dha gjykimi e tha: "Pejgamberi (s.a.v.s.) gjykoi kundër meje një rob ose një robëreshë." Unë i thashë: "A të jap dëmshpërblim për atë që as nuk ka ngrënë, as nuk ka pirë, as nuk ka qarë e as nuk ka folur? Diçka e tillë duhet të lihet pa dëmshpërblim." Atëherë Pejgamberi (s.a.v.s.) iu drejtua atij me diçka që kishte në dorë dhe i tha: "A është kjo poezi?" Omeri tha: "Sikur të mos më kishte mbërritur gjykimi i Pejgamberit (s.a.v.s.), do ta bëja dëmshpërblimin (dijetin) mes dy dijetve."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ الْمُغِيرَةِ ، عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ سَعِيدٍ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ زَيْدٍ الْأَنْصَارِيِّ ، عَنْ عَقَّارِ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ، عَنْ أَبِيهِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ، قَالَ : نَشَدَ عُمَرُ النَّاسَ : أَسَمِعَ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ مِنْكُمْ فِي الْجَنِينِ؟ فَقَامَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ، فَقَالَ : قَضَى فِيهِ عَبْدًا أَوْ أَمَةً، فَنَشَدَ النَّاسَ أَيْضًا : فَقَامَ الْمَقْضِيُّ لَهُ ، فَقَالَ : " قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِي بِهِ عَبْدًا أَوْ أَمَةً " فَنَشَدَ النَّاسَ أَيْضًا : فَقَامَ الْمَقْضِيُّ عَلَيْهِ ، فَقَالَ : قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " عَلَيَّ غُرَّةً عَبْدًا أَوْ أَمَةً "، فَقُلْتُ : أَتَقْضِي عَلَيَّ فِيهِ فِيمَا لَا أَكَلَ، وَلَا شَرِبَ، وَلَا اسْتَهَلَّ، وَلَا نَطَقَ؟ أَنْ تُطِلَّهُ فَهُوَ أَحَقُّ مَا يُطَلُّ " فَهَمَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِ بِشَيْءٍ مَعَهُ "، فَقَالَ :" أَشِعْرٌ؟ "، فَقَالَ عُمَرُ : لَوْلَا مَا بَلَغَنِي مِنْ قَضَاءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَجَعَلْتُهُ دِيَةً بَيْنَ دِيَتَيْنِ
Muhammad ibn Humayd informed us, Harun ibn al-Mughira narrated to us, from Anbasa ibn Sa'id, from Khalid ibn Zayd al-Ansari, from Aqqar ibn al-Mughira ibn Shu'ba, from his father al-Mughira ibn Shu'ba, who said: Umar appealed to the people: "Has any of you heard anything from the Prophet (pbuh) regarding the fetus?" Al-Mughira ibn Shu'ba stood up and said: "He ruled regarding it a male or female slave." Then he [Umar] appealed to the people again, and the one for whom the judgment was made stood up and said: "The Prophet (pbuh) ruled for me regarding it a male or female slave." Then he [Umar] appealed to the people again, and the one against whom the judgment was made stood up and said: "The Prophet (pbuh) ruled against me a ghurrah (indemnity), a male or female slave." I said: "Will you rule against me concerning that which has not eaten, nor drunk, nor cried out, nor spoken? Such should be let go uncompensated, and it is most deserving of being uncompensated." The Prophet (pbuh) moved toward him with something he had with him and said: "Is it rhymed prose?" Umar then said: "Had it not been for what reached me regarding the ruling of the Prophet (pbuh), I would have made it a blood-money between two blood-monies."
#3400
Transmeton Ejubi: Nëse dëshiron t’i njohësh gabimet e mësuesit tënd, atëherë ulu me dikë tjetër.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، قَالَ : كَانَ سَلَّامٌ يَذْكُرُ، عَنْ أَيُّوبَ ، قَالَ :" إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَعْرِفَ خَطَأَ مُعَلِّمِكَ، فَجَالِسْ غَيْرَهُ "
Sa'id ibn 'Amir informed us, he said: Sallam used to mention, on the authority of Ayyub, who said: "If you wish to know the mistake of your teacher, then sit with others."
#3401
Transmeton Ejjubi: Po bisedonim në Mekë për gruan së cilës i vdes burri, dhe unë thashë: "Ideti i saj fillon nga dita kur i vjen lajmi", duke u bazuar në mendimin e Hasanit, Katades dhe shokëve tanë. Më takoi Talik ibn Habib el-Anezi dhe më tha: "Ti je i shtrenjtë për mua, por vjen nga një vend ku njerëzit vëzhgohen me kujdes, ndaj nuk jam i qetë për ty. Ti ke shprehur një mendim këtu që bie ndesh me mendimin e banorëve të këtij vendi." Unë e pyeta: "A ka mospajtim për këtë çështje?" Ai u përgjigj: "Po, ideti i saj fillon që nga dita kur ai vdes." Atëherë takova Sa'id ibn Xhubejrin dhe e pyeta, e ai tha: "Ideti i saj fillon nga dita kur ai ka ndërruar jetë." E pyeta Muxhahidin, e ai tha: "Nga dita kur ai ka ndërruar jetë." E pyeta Ata ibn Ebi Rebahun, e ai tha: "Nga dita kur ai ka ndërruar jetë." E pyeta Ebu Kilaben, e ai tha: "Nga dita kur ai ka ndërruar jetë." E pyeta Muhamed ibn Sirinin, e ai tha: "Nga dita kur ai ka ndërruar jetë." Nafiu më tregoi se Ibn Omeri ka thënë: "Nga dita kur ai ka ndërruar jetë." E dëgjova Ikrimen duke thënë: "Nga dita kur ai ka ndërruar jetë." Xhabir ibn Zejdi tha: "Nga dita kur ai ka ndërruar jetë." Edhe Ibn Abbasi thoshte: "Nga dita kur ai ka ndërruar jetë." Hammadi transmeton nga Hakemi se Abdullah ibn Mes’udi ka thënë: "Nga dita kur ai ka ndërruar jetë." Ndërsa Aliu ka thënë: "Nga dita kur i vjen lajmi." Abdullah ibn Abdurrahmani thotë: "Unë mendoj se ideti fillon nga dita kur ai ka ndërruar jetë."
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ ، قَالَ :" تَذَاكَرْنَا بِمَكَّةَ الرَّجُلَ يَمُوتُ، فَقُلْتُ : عِدَّتُهَا مِنْ يَوْمِ يَأْتِيهَا الْخَبَرُ، لِقَوْلِ الْحَسَنِ، وَقَتَادَةَ، وَأَصْحَابِنَا، قَالَ : فَلَقِيَنِي طَلْقُ بْنُ حَبِيبٍ الْعَنَزِيُّ، فَقَالَ : إِنَّكَ عَلَيَّ كَرِيمٌ، وَإِنَّكَ مِنْ أَهْلِ بَلَدٍ الْعَيْنُ إِلَيْهِمْ سَرِيعَةٌ، وَإِنِّي لَسْتُ آمَنُ عَلَيْكَ، قَالَ : وَإِنَّكَ قُلْتَ قَوْلًا هَا هُنَا خِلَافَ قَوْلِ أَهْلِ الْبَلَدِ وَلَسْتُ آمَنُ، فَقُلْتُ : وَفِي ذَا اخْتِلَافٌ؟، قَالَ : نَعَمْ، عِدَّتُهَا مِنْ يَوْمِ يَمُوتُ، فَلَقِيتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ فَسَأَلْتُهُ، فَقَالَ : عِدَّتُهَا مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ، وَسَأَلْتُ مُجَاهِدًا، فَقَالَ : عِدَّتُهَا مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ، وَسَأَلْتُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ، فَقَالَ : مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ، وَسَأَلْتُ أَبَا قِلَابَةَ، فَقَالَ : مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ، وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سِيرِينَ، فَقَالَ : مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ، قَالَ : وَحَدَّثَنِي نَافِعٌ : أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، قَالَ : مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ، وسَمِعْت عِكْرِمَةَ، يَقُولُ : مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ، قَالَ : وَقَالَ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ : مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ، قَالَ : وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ، يَقُولُ : مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ، قَالَ حَمَّادٌ : وَسَمِعْتُ لَيْثًا حَدَّثَ، عَنْ الْحَكَمِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ، قَالَ : مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ، قَالَ : وَقَالَ عَلِيٌّ : مِنْ يَوْمِ يَأْتِيهَا الْخَبَرُ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ : أَقُولُ : مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ "
Affan informed us, Hammad ibn Zayd narrated to us, Ayyub narrated to us, who said: "We were discussing in Makkah [the case of] a man who dies [while away from his wife], and I said: 'Her waiting period ('iddah) starts from the day the news reaches her,' based on the opinion of al-Hasan, Qatadah, and our companions. He said: Then Talq ibn Habib al-'Anazi met me and said: 'Indeed, you are dear to me, and you are from a land whose people are prone to the [evil] eye, and I do not feel secure for you.' He continued: 'And you have stated an opinion here that contradicts the opinion of the people of this land, and I do not feel secure [for you].' I said: 'Is there a disagreement regarding this?' He said: 'Yes, her waiting period starts from the day he dies.' So I met Sa'id ibn Jubayr and asked him, and he said: 'Her waiting period starts from the day he passed away.' I also asked Mujahid, and he said: 'Her waiting period starts from the day he passed away.' I asked 'Ata' ibn Abi Rabah, and he said: 'From the day he passed away.' I asked Abu Qilabah, and he said: 'From the day he passed away.' I asked Muhammad ibn Sirin, and he said: 'From the day he passed away.' He said: And Nafi' narrated to me that Ibn 'Umar (may Allah be pleased with them both) said: 'From the day he passed away.' And I heard 'Ikrimah saying: 'From the day he passed away.' He said: And Jabir ibn Zayd said: 'From the day he passed away.' He said: And Ibn 'Abbas used to say: 'From the day he passed away.' Hammad said: And I heard Layth narrate from al-Hakam that 'Abd Allah ibn Mas'ud said: 'From the day he passed away.' He said: And 'Ali said: 'From the day the news reaches her.'"
Commentary 'Abd Allah ibn 'Abd al-Rahman said: "I say: [It is] from the day he passed away."
#3402
Transmeton El-Hekem bin Mes'udi: Shkuam te Omari (r.a.) për rastin e "el-Musharrekas" (trashëgimisë së përbashkët) dhe ai nuk i bashkoi trashëgimtarët. Pastaj shkuam tek ai vitin e ardhshëm dhe ai i bashkoi ata. Ne i thamë atij për këtë, e ai tha: "Ajo ishte sipas asaj që kemi gjykuar atëherë, ndërsa kjo është sipas asaj që gjykojmë tani."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ ، عَنْ مَعْمَرٍ ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ الْفَضْلِ ، عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ ، عَنْ الْحَكَمِ بْنِ مَسْعُودٍ ، قَالَ : أَتَيْنَا عُمَرَ فِي الْمُشَرَّكَةِ فَلَمْ يُشَرِّكْ، ثُمَّ أَتَيْنَاهُ الْعَامَ الْمُقْبِلَ فَشَرَّكَ، فَقُلْنَا لَهُ : فَقَالَ :" تِلْكَ عَلَى مَا قَضَيْنَا، وَهَذِهِ عَلَى مَا قَضَيْنَا "
Ahmad bin Humayd informed us, Ibn al-Mubarak related to us, from Ma'mar, from Simak bin al-Fadl, from Wahb bin Munabbih, from al-Hakam bin Mas'ud, who said: We came to Umar regarding the Musharrakah case and he did not allow sharing. Then we came to him the following year and he allowed sharing. So we spoke to him about it, and he said: "That was according to what we judged then, and this is according to what we judge now."
#3403
Transmeton Ibn Munabbihu: Në të kaluarën, njerëzit e dijes e ruanin me xhelozi dijen e tyre nga njerëzit e dunjasë, andaj njerëzit e dunjasë e lakmonin dijen e tyre dhe u ofronin atyre dunjanë e tyre. Ndërsa sot, njerëzit e dijes ua ofrojnë dijen e tyre njerëzve të dunjasë, andaj njerëzit e dunjasë nuk shfaqin më interes për dijen e tyre dhe po ua kursejnë atyre dunjanë e tyre.
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ ، حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ الْأَسْوَدُ ، قَالَ : قَالَ ابْنُ مُنَبِّهٍ :" كَانَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَا مَضَى يَضَنُّونَ بِعِلْمِهِمْ عَنْ أَهْلِ الدُّنْيَا، فَيَرْغَبُ أَهْلُ الدُّنْيَا فِي عِلْمِهِمْ، فَيَبْذُلُونَ لَهُمْ دُنْيَاهُمْ، وَإِنَّ أَهْلَ الْعِلْمِ الْيَوْمَ بَذَلُوا عِلْمَهُمْ لِأَهْلِ الدُّنْيَا، فَزَهِدَ أَهْلُ الدُّنْيَا فِي عِلْمِهِمْ، فَضَنُّوا عَلَيْهِمْ بِدُنْيَاهُمْ "
Ya'qub bin Ibrahim informed us, Rawh narrated to us, Hajjaj al-Aswad narrated to us, he said: Ibn Munabbih said: "The people of knowledge in the past used to be protective of their knowledge from the people of worldly affairs, so the people of worldly affairs would desire their knowledge and bestow their worldly wealth upon them. But indeed, the people of knowledge today have offered their knowledge to the people of worldly affairs, so the people of worldly affairs have become indifferent to their knowledge and have withheld their worldly wealth from them."
#3404
Transmeton Ed-Dahhak bin Musa:

Suleiman bin Abdul Meliku kaloi nëpër Medinë gjatë rrugës për në Mekë dhe qëndroi aty për disa ditë. Ai pyeti: "A ka në Medinë dikush që ka takuar ndonjë prej shokëve të Pejgamberit (s.a.v.s.)?" I thanë: "O prijës i besimtarëve, është Abu Hazimi." Ai dërgoi njerëz për ta thirrur dhe kur ai hyri, Suleimani i tha: "O Abu Hazim, çfarë është kjo vrazhdësi?" Abu Hazimi tha: "O prijës i besimtarëve, çfarë vrazhdësie keni parë nga unë?" Ai tha: "Krerët e Medinës më erdhën për vizitë, por ti nuk erdhe." Ai u përgjigj: "O prijës i besimtarëve, kërkoj mbrojtje tek Allahu që të mos thuash atë që nuk ka ndodhur; ti nuk më ke njohur para kësaj dite, as unë nuk të kam parë ty." Suleimani u kthye nga Muhamed bin Shihab ez-Zuhriu dhe tha: "Shejhu foli saktë, kurse unë gabova."

Suleimani pyeti: "O Abu Hazim, pse e urrejmë vdekjen?" Ai tha: "Sepse ju e keni shkatërruar Ahiretin dhe e keni ndërtuar dunjanë, andaj e urreni të kaloni nga ajo që është e ndërtuar në atë që është e shkatërruar." Suleimani tha: "Ke të drejtë. E si është dalja nesër para Allahut?" Ai tha: "Sa i përket punëmirit, ai është si udhëtari që kthehet me gëzim te familja e vet. Ndërsa punëkeqi është si skllavi i arratisur që kthehet me frikë te zotëria i tij." Suleimani qau dhe tha: "Sikur ta dija se çfarë na pret tek Allahu?" Ai tha: "Krahasoji veprat e tua me Librin e Allahut." Ai pyeti: "Ku ta gjej këtë?" Ai tha: "Vërtet, të devotshmit do të jenë në begati, ndërsa mëkatarët në Xhehenem (Suretu el-Infitar, 13-14)." Suleimani pyeti: "Po ku është mëshira e Allahut?" Ai tha: "Mëshira e Allahut është afër punëmirëve."

Suleimani e pyeti: "O Abu Hazim, cilët robër të Allahut janë më të nderuarit?" Ai tha: "Ata që kanë moral dhe mençuri." Ai pyeti: "Cilat vepra janë më të mirat?" Ai tha: "Kryerja e farzeve së bashku me largimin nga haramet." Ai pyeti: "Cila lutje dëgjohet më shumë?" Ai tha: "Lutja e atij që i është bërë mirë për atë që i ka bërë mirë." Ai pyeti: "Cila sadaka është më e mira?" Ai tha: "Ajo që i jepet lypësit nevojtar dhe përpjekja e atij që ka pak, pa e përmendur si lëvdatë dhe pa lënduar." Ai pyeti: "Cila fjalë është më e drejta?" Ai tha: "Fjala e së vërtetës para atij prej të cilit frikësohesh ose shpreson diçka." Ai pyeti: "Cili besimtar është më i mençuri?" Ai tha: "Njeriu që punon me bindje ndaj Allahut dhe i udhëzon njerëzit drejt saj." Ai pyeti: "Cili besimtar është më i marri?" Ai tha: "Njeriu që bie në teket e vëllait të tij i cili është zullumqar, duke shitur Ahiretin e tij për dunjanë e tjetrit."

Suleimani i tha: "Ke të drejtë. Çfarë thua për këtë gjendje ku jemi ne?" Ai tha: "O prijës i besimtarëve, a më liron nga kjo pyetje?" Suleimani i tha: "Jo, por ma jep një këshillë." Ai tha: "O prijës i besimtarëve, baballarët e tu i nënshtruan njerëzit me shpatë dhe e morën këtë pushtet me forcë, pa u këshilluar me muslimanët dhe pa pëlqimin e tyre, derisa vranë shumë prej tyre. Ata tashmë kanë ikur nga kjo botë. Sikur ta dije se çfarë kanë thënë dhe çfarë u është thënë atyre!" Një burrë nga të pranishmit i tha: "Sa keq fole, o Abu Hazim!" Abu Hazimi i tha: "Gënjeve! Vërtet, Allahu ka marrë besën nga dijetarët që t'ua sqarojnë njerëzve të vërtetën dhe të mos e fshehin atë."

Suleimani pyeti: "Si mund të përmirësohemi?" Ai tha: "Lëreni arrogancën, kapuni për moralin dhe ndajeni pasurinë me barazi." Suleimani pyeti: "Si t'ia arrijmë kësaj?" Ai tha: "Merreni atë nga hallalli dhe vendoseni te ata që e meritojnë." Suleimani i tha: "O Abu Hazim, a dëshiron të na shoqërosh, që të mërritësh prej nesh dhe ne prej teje?" Ai tha: "Kërkoj mbrojtje tek Allahu!" Suleimani e pyeti: "Pse ashtu?" Ai tha: "Frikësohem se mos anoj paksa drejt jush, e pastaj Allahu të më bëjë ta shijoj dyfish dënimin e jetës dhe dyfish dënimin e vdekjes." Suleimani i tha: "Na i paraqit nevojat e tua." Ai tha: "Të më shpëtosh nga Zjarri dhe të më fusësh në Xhenet." Suleimani tha: "Kjo nuk është në dorën time." Abu Hazimi tha: "Atëherë nuk kam nevojë tjetër prej teje."

Suleimani tha: "Lutu për mua." Abu Hazimi u lut: "O Allah, nëse Suleimani është i dashuri Yt, lehtësoja atij të mirën e kësaj bote dhe të botës tjetër. E nëse është armiku Yt, kape atë për balluket e tij drejt asaj që Ti e do dhe je i kënaqur." Suleimani i tha: "Mjaft?" Abu Hazimi tha: "Unë u tregova i shkurtër por thashë shumë, nëse je prej atyre që kuptojnë. E nëse nuk je, nuk më bën dobi të gjuaj me një hark që nuk ka kordë." Suleimani i tha: "Më këshillo." Ai tha: "Do të të këshilloj shkurt: Madhëroje Zotin tënd dhe lartësoje Atë duke mos të parë Ai aty ku të ka ndaluar, dhe duke mos të munguar Ai aty ku të ka urdhëruar."

Kur doli prej tij, Suleimani i dërgoi njëqind dinarë dhe i shkroi: "Shpenzoji këto dhe ke tek unë edhe shumë të tjera si këto." Ai ia ktheu ato dhe i shkroi: "O prijës i besimtarëve, kërkoj mbrojtje tek Allahu që pyetja jote ndaj meje të ketë qenë tallje, apo kthimi im ndaj teje të jetë shtirje. Unë nuk i pëlqeva ato për ty, si mund t'i pëlqej për veten time?" Dhe i shkroi: "Vërtet Musai, biri i Imranit, kur arriti te uji i Medjenit, gjeti barinj duke u dhënë ujë bagëtive dhe pa dy vajza që po i mbanin bagëtitë e tyre. Ai i pyeti ato dhe ato i thanë: 'Ne nuk u japim ujë bagëtive derisa të largohen barinjtë, kurse babai ynë është plak i moshuar.' Ai u dha ujë bagëtive të tyre, pastaj u kthye në hije dhe tha: 'O Zoti im, unë kam nevojë për çdo të mirë që më zbret Ti.' Këtë e tha sepse ishte i uritur dhe i frikësuar; ai iu lut Zotit të tij dhe nuk u kërkoi njerëzve. Barinjtë nuk e vërejtën, por dy vajzat e vërejtën. Kur ato u kthyen te babai i tyre, Shuajbi, i treguan historinë dhe fjalët e tij. Ai tha: 'Ky është një burrë i uritur.' Ai i tha njërës prej tyre: 'Shko dhe thirre atë.' Kur ajo i erdhi, e nderoi atë, mbuloi fytyrën e saj dhe i tha: 'Babai im të thërret që të të shpërblejë për faktin se u dhe ujë bagëtive tona.' Musait i erdhi rëndë kur ajo përmendi shpërblimin, por nuk pati rrugë tjetër veçse ta ndiqte sepse ishte i uritur dhe i vetmuar mes maleve. Kur ai po e ndiqte, fryu era dhe ia ngjeshi rrobat pas trupit të saj, duke i zbuluar format e trupit. Musai herë e kthente shikimin e herë e ulte atë. Kur nuk mundi të duronte më, i thirri: 'O robëreshë e Allahut, qëndro pas meje dhe më trego rrugën me fjalë.' Kur hyri te Shuajbi, darka ishte e gatshme. Shuajbi i tha: 'Ulu, o i ri, dhe hëngër darkë.' Musai tha: 'Kërkoj mbrojtje tek Allahu!' Shuajbi e pyeti: 'Pse? A nuk je i uritur?' Ai tha: 'Po, por frikësohem se kjo mund të jetë si shpërblim për ujin që u dhashë bagëtive, sepse ne jemi nga një familje që nuk e shesim fenë tonë as për një tokë të mbushur me flori.' Shuajbi i tha: 'Jo, o i ri, por ky është zakoni im dhe i prindërve të mi, ne e nderojmë mysafirin dhe i japim ushqim.' Atëherë Musai u ul dhe hëngri. Nëse këto njëqind dinarë janë si shpërblim për këtë bisedë, atëherë e ngordhura, gjaku dhe mishi i derrit në gjendje nevoje janë më të lejuara se këto. E nëse është një e drejtë që më takon nga arka e shtetit, atëherë unë kam të ngjashëm me mua; nëse vepron me barazi mes nesh, i pranoj, përndryshe nuk kam nevojë për to."
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْكُمَيْتِ ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ وَهْبٍ الْهَمْدَانِيُّ ، حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مُوسَى ، قَالَ :" مَرَّ سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بِالْمَدِينَةِ وَهُوَ يُرِيدُ مَكَّةَ ، فَأَقَامَ بِهَا أَيَّامًا، فَقَالَ : هَلْ بِالْمَدِينَةِ أَحَدٌ أَدْرَكَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟، فَقَالُوا لَهُ : أَبُو حَازِمٍ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ، فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ، قَالَ لَهُ : يَا أَبَا حَازِمٍ، مَا هَذَا الْجَفَاءُ؟، قَالَ أَبُو حَازِمٍ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَيُّ جَفَاءٍ رَأَيْتَ مِنِّي؟، قَالَ : أَتَانِي وُجُوهُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَلَمْ تَأْتِنِي، قَالَ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، أُعِيذُكَ بِاللَّهِ أَنْ تَقُولَ مَا لَمْ يَكُنْ، مَا عَرَفْتَنِي قَبْلَ هَذَا الْيَوْمِ، وَلَا أَنَا رَأَيْتُكَ، قَالَ : فَالْتَفَتَ سُلَيْمَانُ إِلَى مُحَمَّدِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ، فَقَالَ أَصَابَ الشَّيْخُ : وَأَخْطَأْتُ، قَالَ سُلَيْمَانُ : يَا أَبَا حَازِمٍ، مَا لَنَا نَكْرَهُ الْمَوْتَ؟، قَالَ : لِأَنَّكُمْ أَخْرَبْتُمْ الْآخِرَةَ، وَعَمَّرْتُمْ الدُّنْيَا، فَكَرِهْتُمْ أَنْ تَنْتَقِلُوا مِنْ الْعُمْرَانِ إِلَى الْخَرَابِ، قَالَ : أَصَبْتَ يَا أَبَا حَازِمٍ، فَكَيْفَ الْقُدُومُ غَدًا عَلَى اللَّهِ؟، قَالَ : أَمَّا الْمُحْسِنُ، فَكَالْغَائِبِ يَقْدُمُ عَلَى أَهْلِهِ، وَأَمَّا الْمُسِيءُ، فَكَالْآبِقِ يَقْدُمُ عَلَى مَوْلَاهُ، فَبَكَى سُلَيْمَانُ، وَقَالَ : لَيْتَ شِعْرِي مَا لَنَا عِنْدَ اللَّهِ؟، قَالَ : اعْرِضْ عَمَلَكَ عَلَى كِتَابِ اللَّهِ، قَالَ : وَأَيُّ مَكَانٍ أَجِدُهُ؟، قَالَ : # إِنَّ الأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ { 13 } وَإِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ { 14 } سورة الانفطار آية 13-14 #، قَالَ سُلَيْمَانُ : فَأَيْنَ رَحْمَةُ اللَّهِ يَا أَبَا حَازِمٍ؟، قَالَ أَبُو حَازِمٍ : رَحْمَةَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنْ الْمُحْسِنِينَ، قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ : يَا أَبَا حَازِمٍ، فَأَيُّ عِبَادِ اللَّهِ أَكْرَمُ؟، قَالَ : أُولُو الْمُرُوءَةِ وَالنُّهَى، قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ : يَا أَبَا حَازِمٍ، فَأَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ؟، قَالَ أَبُو حَازِمٍ : أَدَاءُ الْفَرَائِضِ مَعَ اجْتِنَابِ الْمَحَارِمِ، قَالَ سُلَيْمَانُ : فَأَيُّ الدُّعَاءِ أَسْمَعُ؟، قَالَ أَبُو حَازِمٍ : دُعَاءُ الْمُحْسَنِ إِلَيْهِ لِلْمُحْسِنِ، قَالَ : فَأَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ؟، قَالَ : لِلسَّائِلِ الْبَائِسِ، وَجُهْدُ الْمُقِلِّ لَيْسَ فِيهَا مَنٌّ وَلَا أَذًى، قَالَ : فَأَيُّ الْقَوْلِ أَعْدَلُ؟، قَالَ : قَوْلُ الْحَقِّ عِنْدَ مَنْ تَخَافُهُ أَوْ تَرْجُوهُ، قَالَ : فَأَيُّ الْمُؤْمِنِينَ أَكْيَسُ؟، قَالَ : رَجُلٌ عَمِلَ بِطَاعَةِ اللَّهِ وَدَلَّ النَّاسَ عَلَيْهَا، قَالَ : فَأَيُّ الْمُؤْمِنِينَ أَحْمَقُ؟، قَالَ : رَجُلٌ انْحَطَّ فِي هَوَى أَخِيهِ وَهُوَ ظَالِمٌ، فَبَاعَ آخِرَتَهُ بِدُنْيَا غَيْرِهِ، قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ : أَصَبْتَ، فَمَا تَقُولُ فِيمَا نَحْنُ فِيهِ؟، قَالَ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، أَوَ تُعْفِينِي؟، قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ : لَا، وَلَكِنْ نَصِيحَةٌ تُلْقِيهَا إِلَيَّ، قَالَ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، إِنَّ آبَاءَكَ قَهَرُوا النَّاسَ بِالسَّيْفِ، وَأَخَذُوا هَذَا الْمُلْكَ عَنْوَةً عَلَى غَيْرِ مَشُورَةٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ، وَلَا رِضًا لَهُمْ حَتَّى قَتَلُوا مِنْهُمْ مَقْتَلَةً عَظِيمَةً، فَقَدْ ارْتَحَلُوا عَنْهَا، فَلَوْ أُشْعِرْتَ مَا قَالُوا، وَمَا قِيلَ لَهُمْ؟، فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ : بِئْسَ مَا قُلْتَ يَا أَبَا حَازِمٍ، قَالَ أَبُو حَازِمٍ : كَذَبْتَ، إِنَّ اللَّهَ أَخَذَ مِيثَاقَ الْعُلَمَاءِ لَيُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا يَكْتُمُونَهُ، قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ : فَكَيْفَ لَنَا أَنْ نُصْلِحَ؟، قَالَ : تَدَعُونَ الصَّلَفَ، وَتَمَسَّكُونَ بِالْمُرُوءَةِ، وَتَقْسِمُونَ بِالسَّوِيَّةِ، قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ : كَيْفَ لَنَا بِالْمَأْخَذِ بِهِ؟، قَالَ أَبُو حَازِمٍ : تَأْخُذُهُ مِنْ حِلِّهِ، وَتَضَعُهُ فِي أَهْلِهِ، قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ : هَلْ لَكَ يَا أَبَا حَازِمٍ أَنْ تَصْحَبَنَا فَتُصِيبَ مِنَّا وَنُصِيبَ مِنْكَ؟ قَالَ : أَعُوذُ بِاللَّهِ، قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ : وَلِمَ ذَاكَ؟، قَالَ : أَخْشَى أَنْ أَرْكَنَ إِلَيْكُمْ شَيْئًا قَلِيلًا فَيُذِيقَنِي اللَّهُ ضِعْفَ الْحَيَاةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ، قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ : ارْفَعْ إِلَيْنَا حَوَائِجَكَ؟، قَالَ : تُنْجِينِي مِنْ النَّارِ وَتُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ، قَالَ سُلَيْمَانُ : لَيْسَ ذَاكَ إِلَيَّ، قَالَ أَبُو حَازِمٍ : فَمَا لِي إِلَيْكَ حَاجَةٌ غَيْرُهَا، قَالَ : فَادْعُ لِي، قَالَ أَبُو حَازِمٍ : اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ سُلَيْمَانُ وَلِيَّكَ، فَيَسِّرْهُ لِخَيْرِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ، وَإِنْ كَانَ عَدُوَّكَ، فَخُذْ بِنَاصِيَتِهِ إِلَى مَا تُحِبُّ وَتَرْضَى، قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ : قَطُّ، قَالَ أَبُو حَازِمٍ : قَدْ أَوْجَزْتُ وَأَكْثَرْتُ إِنْ كُنْتَ مِنْ أَهْلِهِ، وَإِنْ لَمْ تَكُنْ مِنْ أَهْلِهِ فَمَا يَنْفَعُنِي أَنْ أَرْمِيَ عَنْ قَوْسٍ لَيْسَ لَهَا وَتَرٌ؟، قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ : أَوْصِنِي، قَالَ : سَأُوصِيكَ وَأُوجِزُ : عَظِّمْ رَبَّكَ وَنَزِّهْهُ أَنْ يَرَاكَ حَيْثُ نَهَاكَ، أَوْ يَفْقِدَكَ حَيْثُ أَمَرَكَ، فَلَمَّا خَرَجَ مِنْ عِنْدِهِ، بَعَثَ إِلَيْهِ بِمِائَةِ دِينَارٍ، وَكَتَبَ إِلَيْهِ : أَنْ أَنْفِقْهَا وَلَكَ عِنْدِي مِثْلُهَا كَثِيرٌ، قَالَ : فَرَدَّهَا عَلَيْهِ وَكَتَبَ إِلَيْهِ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، أُعِيذُكَ بِاللَّهِ أَنْ يَكُونَ سُؤَالُكَ إِيَّايَ هَزْلًا، أَوْ رَدِّي عَلَيْكَ بَذْلًا وَمَا أَرْضَاهَا لَكَ، فَكَيْفَ أَرْضَاهَا لِنَفْسِي؟ وَكَتَبَ إِلَيْهِ : إِنَّ مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ لَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ، وَجَدَ عَلَيْهَا رِعَاءً يَسْقُونَ، وَوَجَدَ مِنْ دُونِهِمْ جَارِيَتَيْنِ تَذُودَانِ، فَسَأَلَهُمَا، فَقَالَتَا : # لا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاءُ وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ { 23 } فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ { 24 } سورة القصص آية 23-24 #، وَذَلِكَ أَنَّهُ كَانَ جَائِعًا خَائِفًا لَا يَأْمَنُ، فَسَأَلَ رَبَّهُ وَلَمْ يَسْأَلْ النَّاسَ، فَلَمْ يَفْطِنْ الرِّعَاءُ وَفَطِنَتْ الْجَارِيتَانِ، فَلَمَّا رَجَعَتَا إِلَى أَبِيهِمَا، أَخْبَرَتَاهُ بِالْقِصَّةِ وَبِقَوْلِهِ، فَقَالَ أَبُوهُمَا وَهُوَ شُعَيْبٌ : هَذَا رَجُلٌ جَائِعٌ، فَقَالَ لِإِحْدَاهُمَا : اذْهَبِي فَادْعِيهِ، فَلَمَّا أَتَتْهُ، عَظَّمَتْهُ وَغَطَّتْ وَجْهَهَا، وَقَالَتْ : # إِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا سورة القصص آية 25 # فَشَقَّ عَلَى مُوسَى حِينَ ذَكَرَتْ : أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا، وَلَمْ يَجِدْ بُدًّا مِنْ أَنْ يَتْبَعَهَا، إِنَّهُ كَانَ بَيْنَ الْجِبَالِ جَائِعًا مُسْتَوْحِشًا، فَلَمَّا تَبِعَهَا، هَبَّتْ الرِّيحُ فَجَعَلَتْ تَصْفِقُ ثِيَابَهَا عَلَى ظَهْرِهَا فَتَصِفُ لَهُ عَجِيزَتَهَا، وَكَانَتْ ذَاتَ عَجُزٍ، وَجَعَلَ مُوسَى يُعْرِضُ مَرَّةً، وَيَغُضُّ أُخْرَى، فَلَمَّا عِيلَ صَبْرُهُ، نَادَاهَا : يَا أَمَةَ اللَّهِ، كُونِي خَلْفِي وَأَرِينِي السَّمْتَ بِقَوْلِك ذَا، فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى شُعَيْبٍ إِذَا هُوَ بِالْعَشَاءِ مُهَيَّأً، فَقَالَ لَهُ شُعَيْبٌ : اجْلِسْ يَا شَابُّ فَتَعَشَّ، فَقَالَ لَهُ مُوسَى : أَعُوذُ بِاللَّهِ، فَقَالَ لَهُ شُعَيْبٌ : لِمَ؟ أَمَا أَنْتَ جَائِعٌ؟، قَالَ : بَلَى، وَلَكِنِّي أَخَافُ أَنْ يَكُونَ هَذَا عِوَضًا لِمَا سَقَيْتُ لَهُمَا، وَإِنَّا مِنْ أَهْلِ بَيْتٍ لَا نَبِيعُ شَيْئًا مِنْ دِينِنَا بِمِلْءِ الْأَرْضِ ذَهَبًا، فَقَالَ لَهُ شُعَيْبٌ : لَا يَا شَابُّ، وَلَكِنَّهَا عَادَتِي وَعَادَةُ آبَائِي نُقْرِي الضَّيْفَ، وَنُطْعِمُ الطَّعَامَ، فَجَلَسَ مُوسَى، فَأَكَلَ، فَإِنْ كَانَتْ هَذِهِ الْمِائَةُ دِينَارٍ عِوَضًا لِمَا حَدَّثْتُ، فَالْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ فِي حَالِ الِاضْطِرَارِ أَحَلُّ مِنْ هَذِهِ، وَإِنْ كَانَ لِحَقٍّ لِي فِي بَيْتِ الْمَالِ، فَلِي فِيهَا نُظَرَاءُ، فَإِنْ سَاوَيْتَ بَيْنَنَا، وَإِلَّا فَلَيْسَ لِي فِيهَا حَاجَةٌ "
Ya'qub ibn Ibrahim informed us, Muhammad ibn Umar ibn al-Kumayt narrated to us, Ali ibn Wahb al-Hamdani narrated to us, al-Dahhak ibn Musa narrated to us, who said: Sulayman ibn Abd al-Malik passed by Madinah while he was intending to go to Makkah, and he stayed there for a few days. He asked, "Is there anyone in Madinah who met any of the companions of the Prophet (pbuh)?" They said to him, "Abu Hazim, O Commander of the Faithful." So he sent for him, and when he entered upon him, he said to him, "O Abu Hazim, what is this alienation?" Abu Hazim said, "O Commander of the Faithful, and what alienation have you seen from me?" He replied, "The prominent figures of the people of Madinah came to me, but you did not come to me." He said, "O Commander of the Faithful, I seek refuge with Allah for you to say what has not occurred; you did not know me before this day, nor had I seen you." He said: Sulayman turned to Muhammad ibn Shihab al-Zuhri and said, "The Sheikh was correct and I was wrong." Sulayman said, "O Abu Hazim, why do we hate death?" He said, "Because you have destroyed the Afterlife and built up this world, so you hate to move from prosperity to ruin." He said, "You are correct, O Abu Hazim. So how is the arrival before Allah tomorrow?" He replied, "As for the doer of good, it is like the traveler returning to his family. As for the doer of evil, it is like the runaway slave returning to his master." Sulayman wept and said, "I wish I knew what we have with Allah?" He replied, "Examine your deeds against the Book of Allah." He asked, "And where can I find it?" He replied, "{Indeed, the righteous will be in pleasure, and indeed, the wicked will be in Hellfire} [Surat al-Infitar: 13-14]." Sulayman asked, "Then where is the mercy of Allah, O Abu Hazim?" Abu Hazim replied, "The mercy of Allah is near to the doers of good." Sulayman said to him, "O Abu Hazim, which of Allah's servants is most honorable?" He replied, "Those characterized by chivalry and intellect." Sulayman said to him, "O Abu Hazim, which deeds are best?" Abu Hazim replied, "Fulfilling the obligations while avoiding the prohibitions." Sulayman said, "Which supplication is most heard?" Abu Hazim replied, "The supplication of the one treated with kindness for the one who showed kindness." He asked, "Which charity is best?" He replied, "To the miserable beggar, and the effort of the one who has little, without reminding the recipient of the favor or causing harm." He asked, "Which speech is most just?" He replied, "Speaking the truth in the presence of someone you fear or from whom you hope for benefit." He asked, "Which of the believers is the most shrewd?" He replied, "A man who acts in obedience to Allah and guides the people to it." He asked, "Which of the believers is the most foolish?" He replied, "A man who falls into the whims of his brother while he is an oppressor, thus selling his Afterlife for the worldly gain of someone else." Sulayman said to him, "You are correct. So what do you say about our situation?" He replied, "O Commander of the Faithful, would you excuse me?" Sulayman said to him, "No, but rather an advice you deliver to me." He said, "O Commander of the Faithful, your ancestors conquered the people with the sword and took this kingdom by force without consultation from the Muslims or their consent, until they killed a great number of them. Now they have departed from it. If only you knew what they said and what was said to them." A man among those sitting with him said, "How evil is what you have said, O Abu Hazim!" Abu Hazim replied, "You have lied. Indeed, Allah took a covenant from the scholars that they must make it clear to the people and not hide it." Sulayman said to him, "How can we rectify [matters]?" He replied, "Abandon arrogance, hold fast to chivalry, and distribute [wealth] with equality." Sulayman said to him, "How can we go about taking it?" Abu Hazim replied, "You take it from what is lawful and place it with its rightful people." Sulayman said to him, "O Abu Hazim, would you accompany us so that you may benefit from us and we may benefit from you?" He replied, "I seek refuge with Allah." Sulayman said to him, "And why is that?" He replied, "I fear that I might incline towards you even a little, and then Allah would make me taste double [punishment] in life and double [punishment] after death." Sulayman said to him, "Present your needs to us." He replied, "Save me from the Fire and enter me into Paradise." Sulayman said, "That is not within my power." Abu Hazim said, "Then I have no need from you other than that." He said, "Then supplicate for me." Abu Hazim said, "O Allah, if Sulayman is Your ally, then make it easy for him to attain the good of this world and the Hereafter. But if he is Your enemy, then take him by his forelock towards what You love and are pleased with." Sulayman said to him, "Is that all?" Abu Hazim replied, "I have been brief yet comprehensive if you are worthy of it; and if you are not worthy of it, then what benefit is there for me to shoot from a bow that has no string?" Sulayman said to him, "Advise me." He said, "I will advise you and be brief: Magnify your Lord and exalt Him such that He does not see you where He forbade you, nor find you missing where He commanded you." When he left his presence, he sent him a hundred dinars and wrote to him: "Spend these, and you have much more like them with me." He said: So he returned them to him and wrote to him: "O Commander of the Faithful, I seek refuge with Allah that your question to me be in jest, or my response to you be a display [of piety]. I did not find it acceptable for you, so how could I find it acceptable for myself?" And he wrote to him: "When Musa ibn Imran arrived at the water of Madyan, he found a group of shepherds watering [their flocks], and he found besides them two young women keeping back [their flocks]. He asked them, and they said: '{We do not water until the shepherds take away [their flocks], and our father is a very old man. So he watered [their flocks] for them; then he turned away to the shade and said, "My Lord, indeed I am, for whatever good You would send down to me, in need."} [Surat al-Qasas: 23-24]. That was because he was hungry and fearful, not feeling safe. So he asked his Lord and did not ask the people. The shepherds did not notice, but the two young women noticed. When they returned to their father, they informed him of the story and of what he had said. Their father, who was Shu'ayb, said, 'This is a hungry man.' He said to one of them, 'Go and invite him.' When she came to him, she honored him and covered her face, saying: '{Indeed, my father invites you that he may reward you with the payment for having watered for us} [Surat al-Qasas: 25]. It became difficult for Musa when she mentioned: 'the payment for having watered for us,' but he found no choice but to follow her, as he was among the mountains, hungry and lonely. When he followed her, the wind blew and began to flap her clothes against her back, describing the shape of her backside to him—and she was a woman of ample curves. Musa began to look away at times and lower his gaze at others. When his patience was exhausted, he called out to her, 'O maidservant of Allah, be behind me and show me the way by your speech.' When he entered upon Shu'ayb, he found dinner prepared. Shu'ayb said to him, 'Sit, young man, and eat dinner.' Musa said to him, 'I seek refuge with Allah.' Shu'ayb said to him, 'Why? Are you not hungry?' He replied, 'Indeed, but I fear that this might be a compensation for what I watered for them. And we are from a household that does not sell anything of our religion for the earth's fill of gold.' Shu'ayb said to him, 'No, O young man, but it is my custom and the custom of my forefathers to honor the guest and provide food.' So Musa sat and ate. Thus, if these hundred dinars are a compensation for what I narrated, then carrion, blood, and the flesh of swine in a state of necessity are more lawful than this. But if it is from my right in the public treasury, then I have peers in it. If you have treated us all equally, [I will accept], otherwise, I have no need for it."
#3405
Transmetohet nga disa juristë se kanë thënë: O zotërues i dijes, vepro sipas dijes tënde, jep tepricën e pasurisë sate dhe ndale tepricën e fjalës sate, përveç asaj që të sjell dobi tek Zoti yt. O zotërues i dijes, vërtet dija që ke mësuar e për të cilën nuk ke vepruar do të jetë pengesë për argumentin dhe arsyetimin tënd para Zotit tënd kur ta takosh Atë. O zotërues i dijes, ajo me të cilën je urdhëruar nga bindja ndaj Allahut duhet të të mbajë të angazhuar larg asaj që të është ndaluar nga mosbindja ndaj Allahut. O zotërues i dijes, mos u bëj i fortë në punët e të tjerëve dhe i dobët në punën tënde. O zotërues i dijes, mos të të largojë ajo që u përket të tjerëve nga ajo që të përket ty. O zotërues i dijes, qëndro me dijetarët, bëhu pranë tyre, dëgjo prej tyre dhe largohu nga debatet me ta. O zotërues i dijes, nderoi dijetarët për shkak të dijes së tyre dhe çmoji si të vegjël të paditurit për shkak të injorancës së tyre, por mos u largo prej tyre; afroji ata dhe mësoji. O zotërues i dijes, mos trego asgjë në një tubim derisa ta kuptosh atë dhe mos i jep përgjigje askujt derisa ta dish mirë se çfarë të ka thënë. O zotërues i dijes, mos u mashtro ndaj Allahut dhe as ndaj njerëzve. Mashtrimi ndaj Allahut është lënia e urdhrit të Tij, ndërsa mashtrimi ndaj njerëzve është pasimi i epsheve të tyre. Ki frikë nga Allahu për atë që Ai të ka paralajmëruar ndaj Vetes së Tij dhe ruaju nga sprova e njerëzve. O zotërues i dijes, drita e ditës nuk plotësohet përveçse me diellin; po ashtu, urtësia nuk plotësohet përveçse me bindje ndaj Allahut. O zotërues i dijes, mbjellja nuk rregullohet përveçse me ujë dhe dhe; po ashtu, besimi nuk rregullohet përveçse me dije dhe vepra. O zotërues i dijes, çdo udhëtar merr furnizim me vete dhe do ta gjejë atë që ka përgatitur kur të ketë nevojë; po ashtu, çdo veprues do ta gjejë në botën tjetër atë që ka vepruar në këtë botë kur të ketë nevojë për veprën e tij. O zotërues i dijes, nëse Allahu dëshiron të të nxisë në adhurimin e Tij, ta dish se Ai dëshiron të të tregojë nderimin tënd tek Ai. Prandaj mos u kthe nga dikush tjetër, që të mos kalosh nga nderimi i Tij në nënçmimin e Tij. O zotërues i dijes, mbartja e gurëve dhe e hekurit është më e lehtë për ty sesa t'i flasësh atij që nuk e kupton fjalën tënde. Shembulli i atij që i flet atij që nuk e kupton fjalën e tij është si shembulli i atij që thërret të vdekurit apo i shtron sofër banorëve të varrezave.
أَخْبَرَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْبَصْرِيُّ ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُسْلِمٍ الْقَسْمَلِيِّ ، أَخْبَرَنَا زَيْدٌ الْعَمِّيُّ ، عَنْ بَعْضِ الْفُقَهَاءِ أَنَّهُ، قَالَ :" يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، اعْمَلْ بِعِلْمِكَ، وَأَعْطِ فَضْلَ مَالِكَ، وَاحْبِسْ الْفَضْلَ مِنْ قَوْلِكَ إِلَّا بِشَيْءٍ مِنْ الْحَدِيثِ يَنْفَعُكَ عِنْدَ رَبِّكَ، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِنَّ الَّذِي عَلِمْتَ ثُمَّ لَمْ تَعْمَلْ بِهِ قَاطِعٌ حُجَّتَكَ وَمَعْذِرَتَكَ عِنْدِ رَبِّكَ إِذَا لَقِيتَهُ، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، إِنَّ الَّذِي أُمِرْتَ بِهِ مِنْ طَاعَةِ اللَّهِ لَيَشْغَلُكَ عَمَّا نُهِيتَ عَنْهُ مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، لَا تَكُونَنَّ قَوِيًّا فِي عَمَلِ غَيْرِكَ، ضَعِيفًا فِي عَمَلِ نَفْسِكَ، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، لَا يَشْغَلَنَّكَ الَّذِي لِغَيْرِكَ عَنْ الَّذِي لَكَ، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، جَالِسْ الْعُلَمَاءَ، وَزَاحِمْهُمْ وَاسْتَمِعْ مِنْهُمْ، وَدَعْ مُنَازَعَتَهُمْ، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، عَظِّمْ الْعُلَمَاءَ لِعِلْمِهِمْ، وَصَغِّرْ الْجُهَّالَ لِجَهْلِهِمْ، وَلَا تُبَاعِدْهُمْ، وَقَرِّبْهُمْ وَعَلِّمْهُمْ، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، لَا تُحَدِّثْ بِحَدِيثٍ فِي مَجْلِسٍ حَتَّى تَفْهَمَهُ، وَلَا تُجِبْ امْرَأً فِي قَوْلِهِ حَتَّى تَعْلَمَ مَا قَالَ لَكَ، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، لَا تَغْتَرَّ بِاللَّهِ، وَلَا تَغْتَرَّ بِالنَّاسِ، فَإِنَّ الْغِرَّةَ بِاللَّهِ تَرْكُ أَمْرِهِ، وَالْغِرَّةَ بِالنَّاسِ اتِّبَاعُ أَهْوَائِهِمْ، وَاحْذَرْ مِنْ اللَّهِ مَا حَذَّرَكَ مِنْ نَفْسِهِ، وَاحْذَرْ مِنْ النَّاسِ فِتْنَتَهُمْ، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، إِنَّهُ لَا يَكْمُلُ ضَوْءُ النَّهَارِ إِلَّا بِالشَّمْسِ، كَذَلِكَ لَا تَكْمُلُ الْحِكْمَةُ إِلَّا بِطَاعَةِ اللَّهِ، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، إِنَّهُ لَا يَصْلُحُ الزَّرْعُ إِلَّا بِالْمَاءِ وَالتُّرَابِ، كَذَلِكَ لَا يَصْلُحُ الْإِيمَانُ إِلَّا بِالْعِلْمِ وَالْعَمَلِ، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، كُلُّ مُسَافِرٍ مُتَزَوِّدٌ، وَسَيَجِدُ إِذَا احْتَاجَ إِلَى زَادِهِ مَا تَزَوَّدَ، وَكَذَلِكَ سَيَجِدُ كُلُّ عَامِلٍ إِذَا احْتَاجَ إِلَى عَمَلِهِ فِي الْآخِرَةِ مَا عَمِلَ فِي الدُّنْيَا، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، إِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَحُضَّكَ عَلَى عِبَادَتِهِ، فَاعْلَمْ أَنَّهُ إِنَّمَا أَرَادَ أَنْ يُبَيِّنَ لَكَ كَرَامَتَكَ عَلَيْهِ، فَلَا تَحَوَّلَنَّ إِلَى غَيْرِهِ، فَتَرْجِعَ مِنْ كَرَامَتِهِ إِلَى هَوَانِهِ، يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ، إِنَّكَ إِنْ تَنْقُلْ الْحِجَارَةَ وَالْحَدِيدَ أَهْوَنُ عَلَيْكَ مِنْ أَنْ تُحَدِّثَ مَنْ لَا يَعْقِلُ حَدِيثَكَ، وَمَثَلُ الَّذِي يُحَدِّثُ مَنْ لَا يَعْقِلُ حَدِيثَهُ كَمَثَلِ الَّذِي يُنَادِي الْمَيِّتَ وَيَضَعُ الْمَائِدَةَ لِأَهْلِ الْقُبُورِ "
Abu 'Uthman al-Basri informed us, from 'Abd al-'Aziz bin Muslim al-Qasmali, Zayd al-'Ammi informed us, from one of the jurists that he said: "O possessor of knowledge, act upon your knowledge, give the surplus of your wealth, and withhold the excess of your speech except for something of speech that benefits you with your Lord. O possessor of knowledge, indeed that which you knew but did not act upon will be the invalidator of your argument and your excuse before your Lord when you meet Him. O possessor of knowledge, indeed that which you were commanded of the obedience of Allah should occupy you from that which you were forbidden of the disobedience of Allah. O possessor of knowledge, do not be strong in the work of others while being weak in your own work. O possessor of knowledge, let not that which belongs to others distract you from that which belongs to you. O possessor of knowledge, sit with the scholars, press close to them, listen to them, and abandon disputing with them. O possessor of knowledge, honor the scholars for their knowledge and hold the ignorant as small for their ignorance, but do not distance them; rather, bring them close and teach them. O possessor of knowledge, do not narrate a narration in a gathering until you understand it, and do not answer a person regarding his speech until you know what he has said to you. O possessor of knowledge, do not be deluded regarding Allah, and do not be deluded by people; for indeed, delusion regarding Allah is the abandonment of His command, and delusion by people is following their desires. Beware of Allah regarding what He has warned you of concerning Himself, and beware of the trials of people. O possessor of knowledge, the light of day is not complete except with the sun; likewise, wisdom is not complete except with the obedience of Allah. O possessor of knowledge, the crop does not thrive except with water and soil; likewise, faith does not thrive except with knowledge and action. O possessor of knowledge, every traveler is provisioned, and he will find, when he needs his provisions, what he has prepared; likewise, every worker will find, when he needs his work in the Hereafter, what he performed in the worldly life. O possessor of knowledge, if Allah intends to urge you toward His worship, then know that He only intended to demonstrate your honor before Him; so do not turn to other than Him, lest you return from His honor to His humiliation. O possessor of knowledge, indeed, for you to move stones and iron is easier for you than to narrate to one who does not comprehend your speech; and the likeness of one who narrates to one who does not comprehend his speech is like the likeness of one who calls out to the dead and lays a table for the inhabitants of the graves."
Commentary [The provided text did not include an Arabic comment for translation.]
#3406
Transmeton Abad ibn Abad el-Hauas:

Më pas: Kuptoni, sepse mendja është mirësi. Sa e sa njerëz me mendje e kanë pasur zemrën e tyre të angazhuar me thellimin në gjëra që i dëmtojnë, duke u larguar nga përfitimi prej asaj për të cilën kanë nevojë, derisa u bënë të shkujdesur ndaj saj. Prej vlerës së mendjes së njeriut është lënia e shikimit në atë që nuk duhet parë, që vlera e mendjes së tij të mos kthehet në fatkeqësi për të duke lënë garën me ata që janë më poshtë tij në punë të mira.

Ose njeriu që e ka angazhuar zemrën e tij me bidat, duke ndjekur në fenë e tij njerëz të tjerë e jo shokët e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), ose u mjaftua me mendimin e tij në atë që nuk sheh udhëzim veçse në të dhe nuk sheh humbje veçse në lënien e saj, duke pretenduar se e ka marrë atë nga Kurani, ndërkohë që ai fton në ndarje nga Kurani. A nuk kishte Kurani mbartës para tij dhe para shokëve të tij, të cilët punonin me ajetet e qarta dhe besonin në ato të paqarta? Ata ishin në rrugë të ndriçuar. Kurani ishte imami i të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.), ndërsa i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.) ishte imam për shokët e tij. Shokët e tij ishin imamë për ata që erdhën pas tyre, burra të njohur nëpër vende, të bashkuar në kundërshtimin e njerëzve të epsheve, me gjithë mospajtimet që kishin mes vete.

Ndërsa njerëzit e epsheve u endën me mendimet e tyre në rrugë të ndryshme, duke devijuar nga qëllimi dhe duke u ndarë nga rruga e drejtë. Udhëheqësit e tyre i humbën në shkretëtira mashtruese dhe ata u thelluan në humbjen e tyre. Sa herë që shejtani u shpikte një bidat në humbjen e tyre, ata kalonin nga ai në një tjetër, sepse nuk kërkuan gjurmët e të parëve dhe nuk ndoqën shembullin e muhaxhirëve.

Është përmendur nga Omeri se i ka thënë Zijadit: "A e di se çfarë e shkatërron Islamin? Rrëshqitja e dijetarit, debati i hipokritit me Kuran dhe udhëheqësit që humbin njerëzit."

Frikësojuni Allahut dhe asaj që ka ndodhur mes lexuesve tuaj dhe njerëzve të xhamive tuaja prej gibetit, namimes dhe ecjes mes njerëzve me dy fytyra e dy gjuhë. Është përmendur se kush ka pasur dy fytyra në këtë botë, do të ketë dy fytyra në zjarr. Përgojuesi të takon dhe përgojon para teje atë që ai mendon se ti dëshiron ta përgojosh, pastaj shkon te shoku yt dhe i thotë të njëjtën gjë për ty. Kështu, ai arrin qëllimin e tij te secili prej jush, ndërsa secilit prej jush i fshihet ajo që ai ka thënë te tjetri. Prania e tij te ata që janë të pranishëm është si prania e vëllezërve, ndërsa mungesa e tij është si mungesa e armiqve. Kush është i pranishëm, ai e lëvdon, e kush mungon, nuk ka asnjë respekt për të. Ai i sprovon të pranishmit me lëvdata dhe i përgojon të munguarit. O robër të Allahut! A nuk ka mes këtij populli ndonjë të udhëzuar apo përmirësues që ta ndalojë këtë nga dhelpëria e tij dhe ta mbrojë nderin e vëllait të tij musliman? Përkundrazi, ai e njohu dëshirën e tyre në atë që u solli, kështu që fitoi ndikim mbi ta dhe ata ia mundësuan arritjen e qëllimit. Ai hëngri me fenë e tij bashkë me fetë e tyre.

Frikësojuni Allahut! Mbroni nderin e të munguarve tuaj dhe përmbani gjuhët tuaja nga ata, përveçse për mirë. Këshilloni për hir të Allahut në umetin tuaj, pasi ju jeni mbartësit e Librit dhe të Sunetit. Libri nuk flet derisa të flitet me të, dhe Suneti nuk punohet derisa të punohet me të. Kur do të mësojë i padituri nëse dijetari hesht, duke mos e ndaluar atë që është e qartë si e keqe dhe duke mos urdhëruar atë që është lënë pas dore? Allahu ka marrë besëlidhjen nga ata që u është dhënë Libri se do t'ua sqarojnë njerëzve dhe nuk do ta fshehin atë.

Frikësojuni Allahut, sepse jeni në një kohë kur devotshmëria është pakësuar, përulësia është rralluar dhe dijen e mbajnë prishësit e saj. Ata dëshiruan të njihen si mbartës të dijes dhe urryen të njihen si humbës të saj. Ata folën në të sipas epsheve kur futën gabime në të dhe i ndryshuan fjalët nga vendet e tyre për shkak të asaj që lanë nga e vërteta dhe asaj që vepruan nga e kota. Gjynahet e tyre janë gjynahe për të cilat nuk kërkohet falje dhe mangësitë e tyre janë mangësi që nuk pranohen. Si mund të udhëzohet ai që kërkon udhëzim kur udhërrëfyesi është i humbur?

E deshën dynjanë dhe e urryen pozitën e njerëzve të saj, prandaj morën pjesë me ta në jetesë, por u ndanë nga ata me fjalë. U mbrojtën me fjalë që të mos u mvisheshin veprat e tyre, por as nuk u distancuan nga ajo që mohuan e as nuk hynë në atë që ia mveshën vetes. Sepse ai që punon me të vërtetën është folës edhe nëse hesht. Është përmendur se Allahu i Lartësuar thotë: "Unë nuk pranoj çdo fjalë të të urtit, por shikoj në qëllimin dhe dëshirën e tij. Nëse qëllimi dhe dëshira e tij janë për Mua, Unë e bëj heshtjen e tij falënderim dhe dinjitet për Mua, edhe nëse nuk flet."

Allahu i Lartësuar ka thënë: "Shembulli i atyre që u ngarkuan me Tevratin e pastaj nuk e zbatuan atë, është si shembulli i gomarit që mbart libra." Dhe ka thënë: "Merrni atë që u kemi dhënë me forcë", që do të thotë: punoni me atë që është në të. Mos u mjaftoni nga Suneti vetëm me pretendimin e tij me fjalë pa punuar me të, sepse pretendimi i Sunetit pa punë është gënjeshtër me fjalë dhe humbje e veprës. Mos i qortoni bidatet për t'u zbukuruar me qortimin e tyre, sepse prishtja e njerëzve të bidatit nuk shton asgjë në mirësinë tuaj. Mos i qortoni ato duke u bërë të padrejtë ndaj njerëzve të tyre, sepse padrejtësia është nga prishja e shpirtrave tuaj. Nuk i takon mjekut t'i kurojë të sëmurët me atë që i shëron ata por e sëmur atë vetë; sepse nëse ai sëmuret, do të angazhohet me sëmundjen e tij në vend që t'i kurojë ata. Por duhet të kërkojë shëndet për veten që të jetë i fuqishëm për kurimin e të sëmurëve.

Le të jetë çështja juaj në atë që ua mohoni vëllezërve tuaj një shikim ndaj vetes suaj, këshillë për Zotin tuaj dhe mëshirë për vëllezërit tuaj. Dhe të jeni me të metat tuaja më të angazhuar sesa me të metat e të tjerëve. Kërkojini këshillë njëri-tjetrit dhe le të jetë i nderuar tek ju ai që ua ofron atë dhe e pranon prej jush. Omer ibn el-Hatabi ka thënë: "Allahu e mëshifroftë atë që ma dhuron të metën time." Ju dëshironi të flisni dhe të tjerët t'ju durojnë, por nëse ju thuhet juve ajo që thoni vetë, zemëroheni. Ju gjeni te njerëzit atë që nuk e pëlqeni prej punëve të tyre, ndërkohë që veproni po njësoj. A nuk dëshironi që të tjerët t'ju vërejnë?

Akuzoni mendimin tuaj dhe mendimin e njerëzve të kohës suaj, dhe verifikoni gjërat para se të flisni, dhe mësoni para se të veproni. Sepse do të vijë një kohë kur e vërteta dhe e kota do të ngatërrohen, e mira do të bëhet e keqe dhe e keqja do të bëhet e mirë. Sa e sa njerëz kërkojnë afrimin tek Allahu me atë që i largon prej Tij, dhe kërkojnë dashurinë e Tij me atë që e zemëron Atë. Allahu i Lartësuar ka thënë: "A është ai, të cilit i është zbukuruar vepra e tij e keqe dhe e sheh atë si të mirë?".

Prandaj, qëndroni te gjërat e dyshimta derisa t'ju shfaqet e vërteta e qartë me argument. Kush hyn në atë që nuk e di pa dije, është gjynahqar. Kush punon për Allahun, Allahu kujdeset për të. Kapuni pas Kuranit, ndiqeni atë dhe drejtohuni prej tij. Kërkoni gjurmët e të kaluarve në të. Sikur dijetarët dhe murgjit të mos i frikësoheshin humbjes së gradave të tyre dhe prishjes së pozitës së tyre duke zbatuar Librin me veprat e tyre dhe duke sqaruar atë që kanë ndryshuar apo fshehur, nuk do të kishin humbur. Por kur e kundërshtuan Librin me veprat e tyre, kërkuan t'i mashtrojnë njerëzit e tyre për atë që bënë, nga frika se do t'u prishej pozita. Kështu që e ndryshuan Librin me shpjegime të gabuara, dhe atë që nuk mundën ta ndryshonin, e fshehën. Heshtën për veprimet e tyre për të ruajtur pozitat e tyre, dhe heshtën për atë që bënë njerëzit e tyre për t'u bërë qejfin. Allahu ka marrë besëlidhjen nga ata që u është dhënë Libri se do t'ua sqarojnë njerëzve dhe nuk do ta fshehin atë, por ata u pajtuan me ta dhe ua bënë fenë të lehtë.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ سُلَيْمَانَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأِنْطَاكِيُّ ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبَّادٍ الْخَوَّاصِ الشَّامِيِّ أَبِي عُتْبَةَ ، قَالَ :" أَمَّا بَعْدُ، اعْقِلُوا وَالْعَقْلُ نِعْمَةٌ، فَرُبَّ ذِي عَقْلٍ قَدْ شُغِلَ قَلْبُهُ بِالتَّعَمُّقِ عَمَّا هُوَ عَلَيْهِ ضَرَرٌ، عَنْ الِانْتِفَاعِ بِمَا يَحْتَاجُ إِلَيْهِ حَتَّى صَارَ عَنْ ذَلِكَ سَاهِيًا، وَمِنْ فَضْلِ عَقْلِ الْمَرْءِ تَرْكُ النَّظَرِ فِيمَا لَا نَظَرَ فِيهِ حَتَّى لَا يَكُونَ فَضْلُ عَقْلِهِ وَبَالًا عَلَيْهِ فِي تَرْكِ مُنَافَسَةِ مَنْ هُوَ دُونَهُ فِي الْأَعْمَالِ الصَّالِحَةِ، أَوْ رَجُلٍ شُغِلَ قَلْبُهُ بِبِدْعَةٍ قَلَّدَ فِيهَا دِينَهُ رِجَالًا دُونَ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، أَوْ اكْتَفَى بِرَأْيِهِ فِيمَا لَا يَرَى الْهُدَى إِلَّا فِيهَا، وَلَا يَرَى الضَّلَالَةَ إِلَّا بِتَرْكِهَا، يَزْعُمُ أَنَّهُ أَخَذَهَا مِنْ الْقُرْآنِ وَهُوَ يَدْعُو إِلَى فِرَاقِ الْقُرْآنِ، أَفَمَا كَانَ لِلْقُرْآنِ حَمَلَةٌ قَبْلَهُ وَقَبْلَ أَصْحَابِهِ يَعْمَلُونَ بِمُحْكَمِهِ ، وَيُؤْمِنُونَ بِمُتَشَابِهِهِ؟ وَكَانُوا مِنْهُ عَلَى مَنَارٍ لِوَضَحِ الطَّرِيقِ، وَكَانَ الْقُرْآنُ إِمَامَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِمَامًا لِأَصْحَابِهِ، وَكَانَ أَصْحَابُهُ أَئِمَّةً لِمَنْ بَعْدَهُمْ رِجَالٌ مَعْرُوفُونَ مَنْسُوبُونَ فِي الْبُلْدَانِ، مُتَّفِقُونَ فِي الرَّدِّ عَلَى أَصْحَابِ الْأَهْوَاءِ مَعَ مَا كَانَ بَيْنَهُمْ مِنْ الِاخْتِلَافِ، وَتَسَكَّعَ أَصْحَابُ الْأَهْوَاءِ بِرَأْيِهِمْ فِي سُبُلٍ مُخْتَلِفَةٍ جَائِرَةٍ عَنْ الْقَصْدِ، مُفَارِقَةٍ لِلصِّرَاطِ الْمُسْتَقِيمِ، فَتَوَّهَتْ بِهِمْ أَدِلَّاؤُهُمْ فِي مَهَامِهَ مُضِلَّةٍ، فَأَمْعَنُوا فِيهَا مُتَعَسِّفِينَ فِي تِيهِهِمْ، كُلَّمَا أَحْدَثَ لَهُمْ الشَّيْطَانُ بِدْعَةً فِي ضَلَالَتِهِمْ، انْتَقَلُوا مِنْهَا إِلَى غَيْرِهَا، لِأَنَّهُمْ لَمْ يَطْلُبُوا أَثَرَ السَّالِفِينَ، وَلَمْ يَقْتَدُوا بِالْمُهَاجِرِينَ، وَقَدْ ذُكِرَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ لِزِيَادٍ : هَلْ تَدْرِي مَا يَهْدِمُ الْإِسْلَامَ؟ زَلَّةُ عَالِمٍ، وَجِدَالُ مُنَافِقٍ بِالْقُرْآنِ، وَأَئِمَّةٌ مُضِلُّونَ، اتَّقُوا اللَّهَ وَمَا حَدَثَ فِي قُرَّائِكُمْ وَأَهْلِ مَسَاجِدِكُمْ مِنْ الْغِيبَةِ، وَالنَّمِيمَةِ، وَالْمَشْيِ بَيْنَ النَّاسِ بِوَجْهَيْنِ وَلِسَانَيْنِ، وَقَدْ ذُكِرَ أَنَّ مَنْ كَانَ ذَا وَجْهَيْنِ فِي الدُّنْيَا، كَانَ ذَا وَجْهَيْنِ فِي النَّارِ، يَلْقَاكَ صَاحِبُ الْغِيبَةِ فَيَغْتَابُ عِنْدَكَ مَنْ يَرَى أَنَّكَ تُحِبُّ غِيبَتَهُ، وَيُخَالِفُكَ إِلَى صَاحِبِكَ فَيَأْتِيهِ عَنْكَ بِمِثْلِهِ، فَإِذَا هُوَ قَدْ أَصَابَ عِنْدَ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْكُمَا حَاجَتَهُ، وَخَفِيَ عَلَى كُلِّ وَاحِدٍ مِنْكُمَا مَا أُتِيَ بِهِ عِنْدَ صَاحِبِهِ، حُضُورُهُ عِنْدَ مَنْ حَضَرَهُ حُضُورُ الْإِخْوَانِ، وَغَيْبَتُهُ عَنْ مَنْ غَابَ عَنْهُ غَيْبَةُ الْأَعْدَاءِ، مَنْ حَضَرَ مِنْهُمْ كَانَتْ لَهُ الْأَثَرَةُ، وَمَنْ غَابَ مِنْهُمْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حُرْمَةٌ، يَفْتِنُ مَنْ حَضَرَهُ بِالتَّزْكِيَةِ، وَيَغْتَابُ مَنْ غَابَ عَنْهُ بِالْغِيبَةِ، فَيَا لَعِبَادَ اللَّهِ أَمَا فِي الْقَوْمِ مِنْ رَشِيدٍ وَلَا مُصْلِحٍ بِهِ يَقْمَعُ هَذَا عَنْ مَكِيدَتِهِ، وَيَرُدُّهُ عَنْ عِرْضِ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ؟ بَلْ عَرَفَ هَوَاهُمْ فِيمَا مَشَى بِهِ إِلَيْهِمْ، فَاسْتَمْكَنَ مِنْهُمْ وَأَمْكَنُوهُ مِنْ حَاجَتِهِ، فَأَكَلَ بِدِينِهِ مَعَ أَدْيَانِهِمْ، فَاللَّهَ اللَّهَ، ذُبُّوا عَنْ حُرَمِ أَغْيَابِكُمْ، وَكُفُّوا أَلْسِنَتَكُمْ عَنْهُمْ إِلَّا مِنْ خَيْرٍ، وَنَاصِحُوا اللَّهَ فِي أُمَّتِكُمْ إِذْ كُنْتُمْ حَمَلَةَ الْكِتَابِ وَالسُّنَّةِ، فَإِنَّ الْكِتَابَ لَا يَنْطِقُ حَتَّى يُنْطَقَ بِهِ، وَإِنَّ السُّنَّةَ لَا تَعْمَلُ حَتَّى يُعْمَلَ بِهَا، فَمَتَى يَتَعَلَّمُ الْجَاهِلُ إِذَا سَكَتَ الْعَالِمُ، فَلَمْ يُنْكِرْ مَا ظَهَرَ، وَلَمْ يَأْمُرْ بِمَا تُرِكَ؟ وَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ، اتَّقُوا اللَّهَ فَإِنَّكُمْ فِي زَمَانٍ رَقَّ فِيهِ الْوَرَعُ، وَقَلَّ فِيهِ الْخُشُوعُ، وَحَمَلَ الْعِلْمَ مُفْسِدُوهُ، فَأَحَبُّوا أَنْ يُعْرَفُوا بِحَمْلِهِ، وَكَرِهُوا أَنْ يُعْرَفُوا بِإِضَاعَتِهِ، فَنَطَقُوا فِيهِ بِالْهَوَى لَمَّا أَدْخَلُوا فِيهِ مِنْ الْخَطَإِ، وَحَرَّفُوا الْكَلِمَ عَمَّا تَرَكُوا مِنْ الْحَقِّ إِلَى مَا عَمِلُوا بِهِ مِنْ بَاطِلٍ، فَذُنُوبُهُمْ ذُنُوبٌ لَا يُسْتَغْفَرُ مِنْهَا، وَتَقْصِيرُهُمْ تَقْصِيرٌ لَا يُعْتَرَفُ بِهِ، كَيْفَ يَهْتَدِي الْمُسْتَدِلُّ الْمُسْتَرْشِدُ إِذَا كَانَ الدَّلِيلُ حَائِرًا؟ أَحَبُّوا الدُّنْيَا، وَكَرِهُوا مَنْزِلَةَ أَهْلِهَا، فَشَارَكُوهُمْ فِي الْعَيْشِ، وَزَايَلُوهُمْ بِالْقَوْلِ، وَدَافَعُوا بِالْقَوْلِ عَنْ أَنْفُسِهِمْ أَنْ يُنْسَبُوا إِلَى عَمَلِهِمْ، فَلَمْ يَتَبَرَّءُوا مِمَّا انْتَفَوْا مِنْهُ، وَلَمْ يَدْخُلُوا فِيمَا نَسَبُوا إِلَيْهِ أَنْفُسَهُمْ، لِأَنَّ الْعَامِلَ بِالْحَقِّ مُتَكَلِّمٌ وَإِنْ سَكَتَ، وَقَدْ ذُكِرَ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ : إِنِّي لَسْتُ كُلَّ كَلَامِ الْحَكِيمِ أَتَقَبَّلُ : وَلَكِنِّي أَنْظُرُ إِلَى هَمِّهِ وَهَوَاهُ، فَإِنْ كَانَ هَمُّهُ وَهَوَاهُ لِي، جَعَلْتُ صَمْتَهُ حَمْدًا وَوَقَارًا، لِي وَإِنْ لَمْ يَتَكَلَّمْ، وَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى : # مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْرَاةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَارًا سورة الجمعة آية 5 # : كُتُبًا، وَقَالَ : # خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ سورة البقرة آية 63 #، قَالَ : الْعَمَلُ بِمَا فِيهِ، وَلَا تَكْتَفُوا مِنْ السُّنَّةِ بِانْتِحَالِهَا بِالْقَوْلِ دُونَ الْعَمَلِ بِهَا، فَإِنَّ انْتِحَالَ السُّنَّةِ دُونَ الْعَمَلِ بِهَا كَذِبٌ بِالْقَوْلِ مَعَ إِضَاعَةِ الْعَمَلِ، وَلَا تَعِيبُوا بِالْبِدَعِ تَزَيُّنًا بِعَيْبِهَا، فَإِنَّ فَسَادَ أَهْلِ الْبِدَعِ لَيْسَ بِزَائِدٍ فِي صَلَاحِكُمْ، وَلَا تَعِيبُوهَا بَغْيًا عَلَى أَهْلِهَا، فَإِنَّ الْبَغْيَ مِنْ فَسَادِ أَنْفُسِكُمْ، وَلَيْسَ يَنْبَغِي لِلطَّبِيبِ أَنْ يُدَاوِيَ الْمَرْضَى بِمَا يُبَرِّئُهُمْ وَيُمْرِضُهُ، فَإِنَّهُ إِذَا مَرِضَ، اشْتَغَلَ بِمَرَضِهِ عَنْ مُدَاوَاتِهِمْ، وَلَكِنْ يَنْبَغِي أَنْ يَلْتَمِسَ لِنَفْسِهِ الصِّحَّةَ لِيَقْوَى بِهِ عَلَى عِلَاجِ الْمَرْضَى، فَلْيَكُنْ أَمْرُكُمْ فِيمَا تُنْكِرُونَ عَلَى إِخْوَانِكُمْ نَظَرًا مِنْكُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَنَصِيحَةً مِنْكُمْ لِرَبِّكُمْ، وَشَفَقَةً مِنْكُمْ عَلَى إِخْوَانِكُمْ، وَأَنْ تَكُونُوا مَعَ ذَلِكَ بِعُيُوبِ أَنْفُسِكُمْ أَعْنَى مِنْكُمْ بِعُيُوبِ غَيْرِكُمْ، وَأَنْ يَسْتَفْطِمَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا النَّصِيحَةَ، وَأَنْ يَحْظَى عِنْدَكُمْ مَنْ بَذَلَهَا لَكُمْ وَقَبِلَهَا مِنْكُمْ، وَقَدْ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ رَحِمَ اللَّهُ مَنْ أَهْدَى إِلَيَّ عُيُوبِي، تُحِبُّونَ أَنْ تَقُولُوا فَيُحْتَمَلَ لَكُمْ، وَإِنْ قِيلَ لَكُمْ مِثْلُ الَّذِي قُلْتُمْ، غَضِبْتُمْ ، تَجِدُونَ عَلَى النَّاسِ فِيمَا تُنْكِرُونَ مِنْ أُمُورِهِمْ، وَتَأْتُونَ مِثْلَ ذَلِكَ أَفَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يُؤْخَذَ عَلَيْكُمْ؟ اتَّهِمُوا رَأْيَكُمْ وَرَأْيَ أَهْلِ زَمَانِكُمْ، وَتَثَبَّتُوا قَبْلَ أَنْ تَكَلَّمُوا، وَتَعَلَّمُوا قَبْلَ أَنْ تَعْمَلُوا، فَإِنَّهُ يَأْتِي زَمَانٌ يَشْتَبِهُ فِيهِ الْحَقُّ وَالْبَاطِلُ، وَيَكُونُ الْمَعْرُوفُ فِيهِ مُنْكَرًا، وَالْمُنْكَرُ فِيهِ مَعْرُوفًا، فَكَمْ مِنْ مُتَقَرِّبٍ إِلَى اللَّهِ بِمَا يُبَاعِدُهُ، وَمُتَحَبِّبٍ إِلَيْهِ بِمَا يُغْضِبُهُ عَلَيْهِ، قَالَ اللَّهُ تَعَالَى : # أَفَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَنًا سورة فاطر آية 8 #، فَعَلَيْكُمْ بِالْوُقُوفِ عِنْدَ الشُّبُهَاتِ حَتَّى يَبْرُزَ لَكُمْ وَاضِحُ الْحَقِّ بِالْبَيِّنَةِ، فَإِنَّ الدَّاخِلَ فِيمَا لَا يَعْلَمُ بِغَيْرِ عِلْمٍ آثِمٌ، وَمَنْ نَظَرَ لِلَّهِ، نَظَرَ اللَّهُ لَهُ، عَلَيْكُمْ بِالْقُرْآنِ فَأْتَمُّوا بِهِ، وَأُمُّوا بِهِ، وَعَلَيْكُمْ بِطَلَبِ أَثَرِ الْمَاضِينَ، فِيهِ، وَلَوْ أَنَّ الْأَحْبَارَ وَالرُّهْبَانَ لَمْ يَتَّقُوا زَوَالَ مَرَاتِبِهِمْ، وَفَسَادَ مَنْزِلَتِهِمْ بِإِقَامَةِ الْكِتَابِ بأَعْمَالِهِمُ، وَتِبْيَانِهِ مَا حَرَّفُوهُ وَلَا كَتَمُوهُ، وَلَكِنَّهُمْ لَمَّا خَالَفُوا الْكِتَابَ بِأَعْمَالِهِمْ، الْتَمَسُوا أَنْ يَخْدَعُوا قَوْمَهُمْ عَمَّا صَنَعُوا مَخَافَةَ أَنْ تَفْسُدَ مَنَازِلُهُمْ، وَأَنْ يَتَبَيَّنَ لِلنَّاسِ فَسَادُهُمْ فَحَرَّفُوا الْكِتَابَ بِالتَّفْسِيرِ، وَمَا لَمْ يَسْتَطِيعُوا تَحْرِيفَهُ، كَتَمُوهُ، فَسَكَتُوا عَنْ صَنِيعِ أَنْفُسِهِمْ إِبْقَاءً عَلَى مَنَازِلِهِمْ، وَسَكَتُوا عَمَّا صَنَعَ قَوْمُهُمْ مُصَانَعَةً لَهُمْ، وَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ، بَلْ مَالَئوا عَلَيْهِ وَرَقَّقُوا لَهُمْ فِيهِ "
Abdul Malik bin Sulayman Abu Abdurrahman al-Antaki informed us, from 'Abbad bin 'Abbad al-Khawwas al-Shami Abi 'Utbah, who said: "As for what follows: Understand, for the intellect is a blessing. Many a person of intellect has had his heart preoccupied with delving too deeply into that which is harmful to him, away from benefiting from what he needs, until he became heedless of it. It is from the excellence of a man's intellect to abandon looking into that which should not be looked into, so that the excellence of his intellect does not become a burden upon him in abandoning competition with those below him in righteous deeds. Or a man whose heart is preoccupied with an innovation in which he has imitated men in his religion instead of the Companions of the Messenger of Allah (pbuh), or he was satisfied with his own opinion in that which he sees no guidance except within it, and sees no misguidance except in abandoning it, claiming that he took it from the Quran while he is calling for a separation from the Quran. Were there not carriers of the Quran before him and before his companions who acted upon its decisive verses and believed in its allegorical ones? They were upon a lighthouse of the clear path from it. The Quran was the leader of the Messenger of Allah (pbuh), and the Messenger of Allah (pbuh) was a leader for his Companions, and his Companions were leaders for those after them—known men, attributed to their lands, united in refuting the people of desires despite the differences that existed among them. Meanwhile, the people of desires wandered blindly with their opinions in various paths, deviating from the middle course and departing from the straight path. Their guides misled them into confusing wildernesses, so they went deep into them, wandering recklessly in their bewilderment. Whenever Satan introduced an innovation for them in their misguidance, they moved from it to another, because they did not seek the tracks of the predecessors and did not follow the Muhajirin. It has been mentioned from Umar that he said to Ziyad: 'Do you know what destroys Islam? The slip of a scholar, the argumentation of a hypocrite with the Quran, and misguiding leaders.' Fear Allah and beware of what has occurred among your reciters and the people of your mosques regarding backbiting, gossiping, and walking among people with two faces and two tongues. It has been mentioned that whoever had two faces in this world will have two faces in the Fire. The backbiter meets you and backbites in your presence the one whose backbiting he thinks you love, then he goes to your companion and brings him the same about you. Thus, he has achieved his purpose with each of you, while what was brought to his companion remains hidden from each of you. His presence with those who are present is the presence of brothers, while his absence from those who are absent is the absence of enemies. Whoever is present among them receives preference, and whoever is absent has no sanctity. He seduces those present with praise and backbites those absent with defamation. O servants of Allah, is there no rational or righteous man among the people who suppresses this person from his plotting and defends the honor of his Muslim brother? Rather, he recognized their desires in what he brought to them, so he gained power over them and they enabled him to achieve his purpose; thus, he consumed his religion along with their religions. So, Allah, Allah! Defend the sanctity of those absent, and withhold your tongues from them except for good. Be sincere to Allah regarding your Ummah, since you are the carriers of the Book and the Sunnah. Indeed, the Book does not speak until it is made to speak, and the Sunnah is not acted upon until it is practiced. When will the ignorant learn if the scholar remains silent, not denouncing what is manifest and not commanding what is abandoned? Allah has taken a covenant from those given the Scripture that: {You must make it clear to the people and not hide it}. Fear Allah, for you are in a time when piety has become thin, humility has decreased, and the corrupt have carried knowledge. They loved to be known for carrying it and hated to be known for wasting it. Thus, they spoke within it according to desire when they introduced errors into it, and they distorted words from their places, moving from the truth they abandoned to the falsehood they practiced. Their sins are sins for which forgiveness is not sought, and their shortcomings are shortcomings that are not admitted. How can the one seeking evidence and guidance be guided if the guide is confused? They loved the world and hated the status of its people, so they shared their lifestyle but separated from them in speech. They defended themselves with words to avoid being attributed to their actions; they did not disassociate from what they denied, nor did they enter into what they attributed to themselves. This is because the one who acts upon the truth is a speaker even if he remains silent. It has been mentioned that Allah the Almighty says: 'I do not accept every speech of the wise man; but I look at his concern and his desire. If his concern and desire are for Me, I make his silence praise and dignity for Me even if he does not speak.' Allah the Almighty said: {The likeness of those who were entrusted with the Torah and then did not take it up is as the likeness of a donkey who carries volumes} (Surat Al-Jumu'ah, Verse 5)—meaning books. And He said: {Take what We have given you with strength} (Surat Al-Baqarah, Verse 63)—He said: acting upon what is in it. Do not be satisfied with claiming the Sunnah by word without acting upon it, for claiming the Sunnah without acting upon it is a lie in speech while wasting the action. Do not criticize innovations as a means of beautifying yourselves by criticizing them, for the corruption of the people of innovation does not increase your own righteousness. Do not criticize them out of transgression against their people, for transgression is part of the corruption of your own souls. It is not appropriate for a doctor to treat the sick with what heals them but sickens him, for if he falls ill, he will be occupied with his own illness instead of treating them. Rather, he should seek health for himself so that he may be strong enough to treat the sick. Let your stance regarding what you denounce in your brothers be a consideration for yourselves, a sincere advice for your Lord, and compassion for your brothers. Moreover, be more concerned with your own faults than the faults of others. Let some of you seek advice from others, and let the one who offers it to you and accepts it from you be favored among you. Umar bin al-Khattab (may Allah be pleased with him) said: 'May Allah have mercy on the one who presents me with my faults.' You love to speak and be tolerated, but if the same is said to you as you said, you become angry. You find fault with people in matters you denounce, yet you do the same—would you not love for it to be held against you? Accuse your own opinion and the opinion of the people of your time, and be certain before you speak, and learn before you act. For a time is coming in which truth and falsehood will be confused, and the recognized good (Ma'ruf) will be unrecognized evil (Munkar), and the evil will be recognized as good. How many a person seeks closeness to Allah with that which distances him, and seeks His love with that which angers Him? Allah the Almighty said: {Is he then, to whom the evil of his deed is made fair-seeming, so that he considers it as good...?} (Surat Fatir, Verse 8). You must stop at doubtful matters until the clear truth emerges for you with evidence, for the one who enters into what he does not know without knowledge is a sinner. Whoever looks for the sake of Allah, Allah looks after him. You must hold to the Quran, so follow it as a leader and aim for it. You must seek the tracks of those who passed before regarding it. If the rabbis and monks had not feared the loss of their ranks and the corruption of their status by establishing the Book through their actions and clarifying what they distorted and did not hide, but rather when they contradicted the Book with their actions, they sought to deceive their people about what they had done out of fear that their positions would be ruined and that their corruption would become clear to the people. So they distorted the Book through interpretation, and what they could not distort, they hid. They remained silent about their own deeds to preserve their positions, and they remained silent about what their people did to compromise with them. Allah has taken a covenant from those who were given the Scripture that they must make it clear to the people and not hide it; instead, they conspired against it and sugarcoated it for them."